(26-27 Ocak 2015-Hacettepe)
Tıbbi Hatalardan Kaynaklanan Davalarda Bilirki şilik Sempozyumu
Sonuç Bildirisi
A- Genel Olarak
1. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi
gereken konularda bilirkişiye başvurulamayacağı, ancak çözümü hukuk dışında teknik
ve özel bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi raporu alınabileceği ceza ve hukuk
yargılaması mevzuatında açıkça yer almaktadır (HMK 266/1, CMK 63/1).
2. Hukuk Muhakemeleri Kanununda, hâkimin hukuki konularda bilirkişiye
başvuramayacağı ve bilirkişinin ise teknik mütalaayı aşacak şekilde hukuki mütalaa
veremeyeceği şeklinde sınırlanmış olması sebebi ile, hukuki konu - teknik konu
ayrımının yapılması, hakim ve bilirkişilerce bu sınırlamalara uyulması suretiyle bilirkişi
raporlarına (dolayısıyla kusura ve kusurun derecelendirilmesine) yönelik (otomatik)
itirazların azalması sağlanarak, usul ekonomisi ve adil yargılanma hakkı bakımından
olumlu yönde gelişme sağlanacaktır.
3. Nitelikli bilirkişi incelemesi için bilirkişi ücretlerinde dosyanın kapsam ve
niteliğine göre sarf edilen emeğin gözetilmesi, bu kapsamda; dava türlerine göre alt ve
üst ücretler belirlenmesine imkân sağlayan bir düzenleme getirilmesi ve bilirkişilere
verilen ücretten yapılan kesintinin makul düzeye indirilmesi yerinde olacaktır.
4. Bilirkişilerin sertifikasyonu, eğitimi, denetimi ve performans ölçümlerinin
yapılması, düzenleyici ve denetleyici kurallar belirlenmesi ve uygulanması amacıyla,
kamusal yetkilerle donatılmış özerk ve bağımsız bir idari üst kurulun oluşturulması
yararlı görülmektedir.
5. Bilirkişilere dosya dağılımı konusunda daha adil bir uygulama açısından dosya
takip sistemi uygulamasına geçilmesi yararlı olacaktır.
6. Ulusal Yargı Ağı (UYAP) bilirkişilik portalı etkinleştirilerek, bilirkişilerin dosyayı
fiziki olarak teslim almaları yerine, dosyalara elektronik ortamda erişim sağlanması,
bilirkişilerin elektronik imza yoluyla raporu teslim etmelerinin mümkün hale
getirilmesi, fiziken görülmesi ve incelenmesi zorunlu dosya içeriğinin ise posta yoluyla
gönderilmesi mümkün olmalıdır.
7. Türkiye Adalet Akademisi’nde, hakimler ve Cumhuriyet savcılarına,
bilirkişilerin seçimi ve görevlendirilmesindeki rolleri konusunda meslek öncesi ve
meslek içi eğitimler verilmesi yararlı görülmektedir.
8. Hakim ve Cumhuriyet savcılarının, bilirkişinin görev sınırını açıkça
belirleyerek, hangi konularda rapor hazırlaması gerektiğini açık bir şekilde belirtmesi;
çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektiren konuya ilişkin soruların hazırlanması suretiyle
bilirkişiyi yönetmesi gerekmektedir.
B-Tıbbi Hata Davaları İle İlgili Olarak
1. Bilirkişi görevlendirilirken en genel ifadesi ile somut olayın özelliklerine göre
verilmesi gereken sağlık hizmetinin ve verilen hizmetin ne olduğunun saptanarak; olması
gereken ile olanın karşılaştırılması istenmelidir.
2. Bilirkişiler, uyuşmazlığa konu olayla ilgili sağlık hizmeti sunumunda görev alan
mesleki personelin görev alanından veya benzer çalışma koşullarını bilen kişiler
arasından (mesleki çalışmaları olanlar tercih edilerek) seçilmelidir.
3. Bilirkişiden, somut olayın şartları gerektiriyorsa kimin, ne şekilde zararlı
sonuca etki ettiği ve bir ya da birden fazla hata var ise, söz konusu hata ya da hataların
zararın doğmasına etkili olup olamadığı, etkili ise ne oranda etki ettiği sorulmalıdır.
Ancak, kusurun oranına ilişkin herhangi bir soru sorulmamalıdır.
4. Hastaların, sağlık hizmeti sırasında uğradıkları zararların hızlı bir biçimde
giderilmesini ve sağlık personeli ile hastaları sosyal, ekonomik ve psikolojik yönden
maliyetli olan dava sürecinde karşı karşıya getirmeyen önleyici mekanizmalar ile
arabuluculuk ve uzlaştırma gibi barışçıl çözüm yolları kullanılarak mağduriyetlerin
giderilmesi; dolayısı ile toplum barışını sağlayacak yargılama öncesi mekanizmalar
hayata geçirilmelidir.
5. Adli Tıp Kurumu dışında, adli tıp ana bilim dalını barındıran tıp fakültelerinden
olaya özgü disiplinleri içeren birimlerin yer aldığı heyetlerden bilirkişi raporu alınması,
böylece adli tıp kurumunun iş yükünün azaltılması yönünde uygulamada gerekli
önlemler alınmalıdır.
6. Genellikle hekimler mahkemelerin anladığı anlamda aydınlatılmış onamın usul
ve esaslarına ilişkin tereddüt yaşamaktadır. Bu konuda, uluslar arası etik sözleşmeleri
de dikkate alınmak suretiyle, bir mevzuat çalışması ihtiyacı bulunmaktadır.
7. Tıbbi uygulama hatalarına ilişkin bilirkişilik hizmetlerini verecek hekimlere,
hazırlanacak bir eğitim programı ile bilirkişilik yöntem bilgisinin aktarılması ve böylece
bilirkişilerin kendi alanlarındaki uzmanlık bilgilerini doğru ve standart bir yaklaşım
içinde yargıca aktarması sağlanmalıdır.
8. Mahkemelerce, uyuşmazlık konusu sağlık hizmetine ilişkin hakimin davayı
aydınlatma ödevi çerçevesinde bütün tıbbi belgeler ile dava dosyasının eksiksiz olarak
bilirkişiye gönderilmesine özen gösterilmelidir.
Download

(26-27 Ocak 2015-Hacettepe) Tıbbi Hatalardan Kaynaklanan