Türkiye’de
Son Dönem Bölgesel Gelişme Politikalarının Değerlendirilmesi ve
Gelecek Gündemi
Bölgesel Gelişme ve Yapısal uyum Genel Müdürlüğü
19.12.2014
İçerik
• Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları
• Stratejik
• Kurumsal
• Operasyonel
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının UnsurlarıTemel Politika Önceliklerinin Makro, Sektörel ve Bölgesel İlişkileri
19.12.2014
Sektörel/Tematik
Strateji ve Planlar
Bölgesel Gelişme
Ulusal Stratejisi
Bölge Plan ve Programları
Kalkınma
Ajansları Proje
ve Faaliyet
Destekleri
Bölge
Kalkınma
İdareleri
Eylem Planları
Diğer Kurum ve
Kuruluşların
Bölgesel Nitelikli
Programları
Genel çerçeve ve öncelikler
İzleme Değerlendirme ve
Geri Besleme
Kalkınma Planı
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Stratejik
• Hedefler
• OKP-BGUS
• Bölgesel Gelişmişlik Farklarının Azaltılması
• Bölgelerin Rekabet Gücünün Artırılması
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Stratejik
Düzey 2 Bölgeleri 1995-2001 Dönemi Kişi Başına GSYH ve
2004-2011 Dönemi GSKD Farkları (en yüksek/en düşük)
6.00
5.61 5.62 5.69
5.50
5.63
5.33
5.00
4.94
4.55
4.50
4.29
4.41 4.41
4.10
4.00
4.27
3.94
3.78
3.50
3.61
1995-2001 dönemi
Kaynak: BGUS
19.12.2014
2004-2011 dönemi
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
3.00
Doğrusal (2004-2011 dönemi)
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Stratejik
2004-2011 Dönemi Ortalama Yıllık Kişi Başına GSKD Artışı (%)
15.0
14.2
8.3
8.3
8.2
9.0
8.4
9.0
8.6
9.4
9.8
9.1
7.6
7.2
9.6 9.4
7.3
7.0
10.310.0
9.8
9.4 9.2
8.8
TRC2
9.0
8.9
10.8
10.3
9.7
11.0
TRC1
13.0
6.7
TRC3
TRB2
TRB1
TRA2
TRA1
TR90
TR83
TR82
TR81
TR72
TR71
TR63
TR62
TR61
TR52
TR51
TR42
TR41
TR33
TR32
TR31
TR22
TR21
TR10
TR
5.0
* Özellikle Doğu Karadeniz (TR90,) Doğu Anadolu (TRA1, TRA2, TRB1, TRB2) Güneydoğu Anadolu (TRC1, TRC3) ile Orta
Anadolu (TR71, TR72) Bölgelerinde son 7 yıllık dönemde ortalama büyüme hızı Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşmiştir.
TRC3: Mardin, Batman, Şırnak, Siirt
TR33: Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak
TR22: Balıkesir, Çanakkale
TRA1: Erzurum, Erzincan, Bayburt
TRA2: Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan
TRB1: Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli
TR71: Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir
TR21: Tekirdağ, Edirne, Kırklareli
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Stratejik
• BGUS
• Bölgelerin Rekabet Gücünün Artırılması-Mevcut Durum?
• Kurallı bir çerçeve/Tek Seferlik Değerlendirmeler
• Bölgesel Rekabet Edebilirliğin Güçlendirilmesi Projesi
(2014-2016); AB-OECD
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Kurumsal
• Bölgesel Gelişme- Yüksek Kurulu-Komitesi
• Kurumsal kalite. Politika Yönetimi.
• Bölge Kalkınma İdareleri• GAP, DAP, KOP, DOKAP
• Kalkınma Ajansları
• AB-22 Fasıl
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Kurumsal
GAP
• 2008-2013 döneminde; 22,4 milyar TL tahsisata karşılık
gerçekleşme 19,4 milyar TL
• Yatırımlar içindeki pay: %7’den %14’e
• Nakdi gerçekleşme 2007’deki %62 seviyesinden 2013’de
%87’ye
• İhracat 2008’de 4,4 milyar dolardan, 2013’te 8,9 milyar dolara
• İhracatın toplam ihracat içindeki payı %3’ten, %5,9’a
• İmalat sektöründe istihdam 87.566’den, 170.811’e
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Kurumsal
İzmir- Mayıs 2013: Yeni Bölge Planı Vatandaş Toplantısı
• Kalkınma Ajansları
500 katılımcı, elektronik oylama sistemi…
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Kurumsal
Kalkınma Ajansları-Çıktılar
• Bölgelerin kalkınma yol haritası Bölge Planları (2014-2023)
• Bölgesel kalkınmaya yönelik 2,07 milyar TL tutarında hibe ile 11.000’i aşkın proje
• 1.000’i aşkın analiz ve strateji çalışması
• Yerel düzeyde planlama, programlama ve proje yönetimi kapasitesinde artış
• Yaklaşık 45.000 kişiye proje hazırlama eğitimi
Yatırım Destek Ofisleri (YDO)
• Her aşamada yatırımcılara destek olmak
• İlin iş ve yatırım potansiyelini tanıtmak
• Yatırım ortamının iyileştirilmesine katkı sağlamak
• 81 ilde 220 uzman
Hizmetler ve Çıktılar:
• 70.000’den fazla yatırımcıya bilgilendirme ve danışmanlık hizmeti
• 3.000’den fazla yurt içi ve yurt dışı iş ve tanıtım organizasyonlarına katılım
• 5.000 kişiye çeşitli konularda eğitim 60’dan fazla genel teşvik belgesi, 3.000 teşvik izleme
ziyareti
19.12.2014
23
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Kurumsal
Kalkınma Ajansları-Gündem
•
Yerel düzeyde belediyeler dahil beşeri ve kurumsal yapının güçlendirilmesi…
•
Yatırım destek faaliyetlerinin güçlendirilmesi: Yatırım yeri temini, yatırım ortamı
iyileştirilmesi…
•
Yerel düzeyde ve bölgelerde kalkınma bilincinin ve kültürünün geliştirilmesi…
•
Özel kesim ve sivil toplum katılımının arttırılması…
•
Strateji, program ve proje geliştirme işlevlerinin geliştirilmesi…
•
AB fonlarının kullanımında aracılık…
•
Geri dönüşlü finansman araçlarının geliştirilmesi: Girişim sermayesi, faiz/faizsiz
kredi desteği…
19.12.2014
23
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Operasyonel
Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı
Amaç
•
Nispeten geri kalmış, sürekli göç veren bölgelerdeki büyüme
merkezi işlevi görecek kentsel merkezlerin desteklenmesidir
Uygulama
•
5 il (Diyarbakır, Şanlıurfa, Erzurum, Van, Gaziantep)
Bütçe
•
333 milyon (2014)
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Operasyonel
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Operasyonel
KÖYDES
Temel Amaç
• Kırsal kesimde yol yapımı ve içme suyu temini
Bütçe
• 2005-2014 döneminde 9,2 milyar TL ödenek
Sonuçlar (2014 itibarıyla)
• 197 bin km yol yapımı, 41 bin km yol onarımı
• 52 bin köy ve köy bağlısı yerleşim birimine içme suyu hizmeti
• Küçük sulama sektörü yatırımlarıyla yaklaşık 61 bin hektar tarım
alanı sulanır hale getirilmiştir
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Operasyonel
SUKAP
• Belediyelerin acil nitelikli olup finansmanında zorluk yaşanan
içme suyu ve kanalizasyon projelerinin desteklenmesi
• Nüfusu =<25.000 olan belediyelerin programda yer alan işleri için
yüzde 50 oranında hibe, geriye kalan kısım için belediyelere
İLBANK’dan uygun koşullarda kredi
• 2011-2014 dönemi için yaklaşık 2 milyar TL destek
• 2.470 proje desteklenmiştir
•
•
•
•
49 proje bitirilmiş
328 projede inşaata başlanmış
170 iş sözleşme aşamasında
130 iş ihale aşamasında
19.12.2014
Bölgesel Gelişme Politikasının Unsurları-Operasyonel
SODES
•
Ekonomik ve sosyal hayata daha aktif katılım
•
Toplumsal dayanışma ve bütünleşme
•
Yoksulluk, göç ve kentleşmeden kaynaklanan sosyal sorunların çözümü
•
Mesleki becerilerin geliştirilmesi ve istihdam
• Kültür, sanat ve spor
• Beş yılda SODES kapsamında 5.792 projeye 694 milyon TL kaynak
• 2013 yılında 210 milyon TL ödenek ayrıldı
19.12.2014
Teşekkürler…
19.12.2014
Download

Nahit Bingol