ÖZGÜN MAKALE
&
Hastal›klar› Dergisi
Journal of Diseases of the Colon and Rectum
Kolonoskopiye Ba¤l› ‹atrojenik Kolon Perforasyonu
Olgular›na Yaklafl›m
Management of ‹atrogenic Colon Perforations Due To
Colonoscopy
HASAN ERDEM1, SÜLEYMAN ÇET‹NKÜNAR1, KAMURAN CUMHUR DE⁄ER1, ENVER REYHAN1,
KEMAL TEKEfi‹N3, MUSTAFA GÖRÜR1, OKTAY ‹RKÖRÜCÜ1, ‹LHAN BAL‹2, SEL‹M SÖZEN2
1Adana Numune E¤itim Araflt›rma Hastanesi, Genel Cerrahi Klini¤i, Adana - Türkiye 2Nam›k Kemal Üniversitesi, Genel Cerrahi Abd. Tekirda¤ - Türkiye
3Haydarpafla Numune E¤itim- Araflt›rma Hastanesi, Genel Cerrahi Klini¤i, ‹stanbul - Türkiye
ÖZET
Amaç: Endoskopik ifllemler s›ras›nda lüminal organ
perforasyonu oldukça nadir görülmektedir. Tedavi
yaklafl›m› perforasyonun farkedilme zaman›na ba¤l›
olarak de¤iflmektedir. Bu yaz›da iatrojenik kolon
yaralanmas› olgular›n›n tedavi yaklafl›mlar›n›n
irdelenmesi amaçlanm›flt›r.
Yöntemler: Endoskopi Ünitemizde Aral›k 2011-Ocak
2014 tarihleri aras›nda alt gastrointestinal endoskopi
ifllemleri sonras›nda iatrojenik kolon perforasyonu geliflen
hastalar retrospektif olarak de¤erlendirildi.Endoskopi
Ünitesinde 3 y›ll›k sürede yap›lan toplam tan›sal ve
giriflimsel alt gastrointestinal sisteme yönelik endoskopik
ifllemler ve perforasyon olgular› tesbit edildi.
Bulgular: 3 y›ll›k sürede endoskopi ünitemizde 3463
adet alt gastrointestinal endoskopisi yap›lm›fl olup,
ABSTRACT
Objective: Bowel perforations during endoscopic
procedures is rare and their treatment differs based on
the timing they are diagnosed. In this study we discuss
treatment modalities in iatrogenic colon injuries.
Methods: We retrospectively evaluated iatrogenic colon
perforation cases that were happened during lower
gastrointestinal procedures in our endoscopic unit between
December 2011 and January 2014.
Results: A total of 3463 lower gastrointestinal
endoscopies were performed in our unit in 3 years, of
which 2247 of them were colonoscopies and 1216 of
them were rectosigmoidoscopies. Additional procedures,
such as polypectomies were performed in 213, biopsies
were performed in 213, stenting was performed in 8 and
finally sclerotherapy was performed in 2 patients
Baflvuru Tarihi: 09.02.2014, Kabul Tarihi: 30.06.2014
Dr. Hasan Erdem
Adana Numune E¤itim Araflt›rma Hastanesi, Genel Cerrahi Klini¤i,
Ege Ba¤tur Bulvar› Üzeri, Yüre¤ir 01240 Adana - Türkiye
Tel: 0505.3725045
e-mail: [email protected]
Kolon Rektum Hast Derg 2014;24:133-139
© TKRCD 2014
134
ERDEM ve ark.
bunlardan 2247 tanesi total kolonoskopi, 1216 tanesi
rektosigmoidoskopidir. Bu ifllemler esnas›nda 213 hastaya
polipektomi, 487 hastaya biopsi, 8 hastaya stentleme ve
2 hastaya da skleroterapi ifllemi uyguland›. Bu sürede
toplam 7 hastada iatrojenik perforasyon saptand›. 5
hastada operasyon gerektiren iatrojenik kolon
perforasyonu geliflti. 6 hastada tan›sal kolonoskopi
s›ras›nda, bir hastada ise stent koyma esnas›nda
perforasyon geliflti¤i gözlendi. Hastalar›n 4’üne ifllem
s›ras›nda, 3’üne ise 12 saatten daha geç dönemde tan›
kondu. 5 hasta cerrahi operasyon, di¤er 2 hasta ise
endoskopik klip uygulanmak suretiyle tedavi edildi.
Sonuç: Kolonoskopi s›ras›nda gerek teknik yetersizlik,
gerekse anatomik varyasyonlar nedeniyle perforasyon
olgular› görülebilmektedir. Erken tesbit edilen olgularda
primer onar›m, yap›labilir, fakat 12 saati aflan, kontamine
olgularda stoma aç›lmal›d›r. ‹fllem s›ras›nda tesbit edilen
perforasyon olgular›nda endoskopik klip uygulanmas›
tedavi seçenekleri aras›ndad›r.
Kolon Rektum Hast Derg, Aral›k 2014
respectively in the same individuals. Colon perforation
was developed in 7 patients. six of these perforations
took place during diagnostic colonoscopy and 1 of them
during stenting. The diagnosis of colon perforation was
made during the procedure in 3 patients, whereas 12
hours after the procedure in 4 patients.
Conclusion: Colon perforation can happen during
colonoscopy procedure because of either technical
problems or anatomical variations. Primer repair can be
performed in the treatment of early cases with clean
abdomen, however, in contaminated cases, that are
diagnosed more than 12 hours after the procedure, a
preventive stoma should be added to surgical repair of
the bowel wall. ‹f perforation is detected by endoscopist,
would be repair endoscopically
Key words: Colonoscopy, Iatrogenic Perforation,
Colostomy
Anahtar Kelimeler: Kolonoskopi, ‹atrojenik Perforasyon,
Kolostomi
Girifl
Kolonoskopi, 1960’l› y›llarda kullan›ma girmifl ve
kolorektal hastal›klarda hem tan›, hem de tedavide yayg›n
olarak uygulanan bir yöntem haline gelmifltir. Terapötik
ifllemlerde daha fazla olmakla birlikte kolonoskopi
s›ras›nda morbidite ve mortaliteye yol açan
komplikasyonlar nadir de olsa görülmektedir.1 Bu
komplikasyonlar; gastrointestinal sistem kanamas›,
iatrojenik kolon yaralanmalar›, kar›n içi organlara ait
yaralanmalar, kardiopulmoner sistem problemleri olarak
s›ralanabilir.2 Bu komplikasyonlardan en önemlisi
iatrojenik kolon perforasyonlar›d›r. Son y›llarda terapötik
giriflimlerin artmas›yla birlikte iatrojenik perforasyon
oranlar›nda belirgin art›fl görülmektedir.3 ‹atrojenik kolon
perforasyonlar›nda tedavi stratejileri konusunda henüz
fikir birli¤i yoktur. ‹fllem s›ras›nda tesbit edilen olgularda
erken müdahale imkan› varken, geç tan› konulan
olgularda mortalite ve morbidite artmaktad›r.4,5 Bu yaz›da
endoskopi ünitemizde 3 y›ll›k sürede iatrojenik kolon
perforasyonu geliflen hastalar›n tan› ve tedavi
stratejilerinin literatür bilgileri eflli¤inde sunulmas›
amaçlanm›flt›r.
© TKRCD 2014
Materyal - Metod
Adana Numune E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi Genel
Cerrahi Endoskopi Ünitesinde Aral›k 2011-Ocak 2014
tarihleri aras›nda alt gastrointestinal endoskopi ifllemleri
sonras›nda iatrojenik kolon perforasyonu geliflen hastalar
retrospektif olarak de¤erlendirildi. Yaln›zca 1 hasta d›fl
merkezden refere edildi¤i için bu olgu perforasyon
yüzdesine dahil edilmeyip, tedavi yaklafl›m› aç›s›ndan
farkl›l›k arzetti¤inden çal›flmam›za dahil edildi. Endoskopi
Ünitesinde 3 y›ll›k sürede yap›lan toplam tan›sal ve
giriflimsel alt gastrointestinal sisteme yönelik endoskopik
ifllemlerin say›lar› tesbit edildi. Bu ifllemler s›ras›nda ve
sonras›nda belirlenen iatrojenik kolon yaralanmas›
olgular›n›n, demografik özellikleri, ifllem s›ras›nda ve
sonras›nda tesbit edilen klinik bulgular, yap›lan cerrahi
ve terapötik endoskopik giriflimler ve takipler kaydedildi.
12 saatten önce fark edilen olgular erken, 12 saati geçen
olgular ise geç tan› alan olarak de¤erlendirildi.
Bulgular
3 y›ll›k sürede endoskopi ünitemizde 3463 adet alt
gastrointestinal endoskopisi yap›lm›fl olup, bunlardan
Vol. 24, No.4
KOLONASKOP‹YE BA⁄LI ‹ATROJEN‹K KOLON PERFORASYONU OLGULARINA YAKLAfiIM
2247’si total kolonoskopi, 1216’s› rektosigmoidoskopidir.
Bu ifllemler esnas›nda 213 hastaya polipektomi, 487
hastaya biyopsi, 8 hastaya stentleme ve 2 hastaya da
skleroterapi ifllemi uyguland›. Toplam 7 hastada iatrojenik
kolon perforasyonu geliflti. 6 hastada tan›sal kolonoskopi
s›ras›nda, bir hastada ise metalik stent (self-expandable
metallic stent=SEMS) koyma esnas›nda perforasyon
geliflti¤i gözlendi. Hastalar›n 4’üne ifllem s›ras›nda, 3’üne
ise 12 saatten daha geç tan› kondu. Olgular›m›zdan 1
tanesi d›fl merkezden kabul edildi.
Tüm uygulamalar göz önünde al›nd›¤›nda iatrojenik
kolon perforasyonu oran›m›z %0.14 olarak bulundu.
Terapötik ifllemlerdeki perforasyon oran›m›z ise %0.4
olarak hesapland›. Perforasyona neden olan predispozan
faktörlere bak›ld›¤›nda, 1 hastada divertikülosis, 3 hastada
sigmoid kolonun afl›r› angulasyonu, 1 hastada ise
anastomoz hatt›nda darl›k tesbit edildi. Di¤er 2 hastada
ise perforasyon sebebi, teknik ve deneyim eksikli¤i
olarak de¤erlendirildi.
Perforasyon yerleri aç›s›ndan de¤erlendirildi¤inde, 1
hastada rektum 5. cm deki anastomoz hatt›ndan, 2 hastada
sigmoid kolon proksimalinden, 2 hastada inen kolondan,
2 hastada da rektosigmoid bileflke bölgesinden perfore
oldu¤u görüldü.
Tedavi yaklafl›mlar› aç›s›ndan bak›ld›¤›nda, erken tan›
alan 4 hastadan 2’sine operasyon (primer kolorafi), 1
hastaya perforasyon klip aplikasyonu OTSC® (overthe-scope clip, (Ovesco, Tübingen, Germany), 1 hastaya
ise klip aplikasyonu ile birlikte stent (8 cm lik tam kapl›
kolonik TTS tip, Nitinol ) koyma yöntemi uygulanarak
konservatif takip edildi. Bu 2 hasta sorunsuz taburcu
edildi. Geç tan› konan hastalara Hartmann prosedürü
uyguland›. Ameliyat sonras› mortalite görülmezken, 2
hastada yara yeri enfeksiyonu, 1 hastada evisserasyon
görüldü.
Tart›flma
Kolonoskopiye ba¤l› mekanik komplikasyonlardan
bafll›calar› iatrojenik perforasyon ve kanamad›r. En ciddi
komplikasyon ise flüphesiz iatrojenik kolon
perforasyonlar›d›r.1 Delinmeler genellikle kolonun
angulasyon bölgelerinin geçilmesi s›ras›nda endoskopun
afl›r› itilmesi s›ras›nda veya polipektomi yap›l›rken koterin
kontrolsüz kullan›lmas›na ba¤l› olarak geliflir.1,8
Deneyimli endoskopi merkezlerinde iatrojenik kolon
yaralanmas› oran› %0.016-%0.8, terapötik kolonoskopide
135
%0.15-% 5 civar›ndad›r.5,12,13 Bizim çal›flmam›zda da
3 y›ll›k diagnostik kolonoskopide perforasyon oran›
%0.14 olarak bulundu. Terapotik ifllemlerdeki
perforasyon oran›m›z ise %0.4 olarak bulundu. Diagnostik
kolonoskopide yüksek perforasyon oran›m›z›, ünitemizin
endoskopik sertifikasyon e¤itimi veren klinik olmas›na
ba¤lamaktay›z.
Literatürde iatrojenik perforasyon, sigmoid kolonda,
kolonun di¤er segmentlerine göre 2-4 kat yüksek
bulunmufl olup bizim olgular›m›zda da ço¤unluk olarak
bu lokalizasyonda görülmüfltür.6 Tan›sal kolonoskopide
iatrojenik perforasyon için bir di¤er risk faktörü ise
divertiküllerin varl›¤›d›r. Divertikülosis veya divertikülit
varl›¤›nda hava insuflasyonu s›ras›nda perforasyon
oluflabilir.1,5 Olgular›m›zdan biri divertikülite ba¤l› olarak
perfore olmufltur. Bu hastan›n öyküsünde sol alt kadran
a¤r›s› mevcut olup, çekilen bilgisayarl› kar›n
tomografisinde (CT) inen kolon distalinde flüpheli kitlesel
lezyon tesbit edilmiflti. Tümöral oluflum düflünülerek
kolonoskopi planland›. ‹fllem s›ras›nda inen kolon ve
sigmoid kolon proksimalinde birkaç adet enflame
divertikül görüldü.
Kolonoskopi ifllemi sonras›nda hastalar›n %5 inde ifllem
sonras›nda devam eden a¤r› görülür. Bu durum kolonun
gazla afl›r› fliflirilmesine ve mezokolonun gerilmesine
ba¤l› kolik a¤r› olup, nadiren hastaneye baflvuruyu
gerektirir.11 A¤r› flikayetiyle tekrar baflvuran hastalara
ayr›nt›l› bat›n muayenesi ve ayakta bofl kar›n grafisi
(ADBG) çekilmeli, gerekirse gözlem amaçl› hastaneye
yat›r›lmal›d›r.7 Çal›flmam›zda 2 olguda ifllem s›ras›nda
Resim 1. Ayakta Direk Bat›n Grafisinde Bilateral
Subdiafragmatik Serbest Hava.
© TKRCD 2014
136
ERDEM ve ark.
Kolon Rektum Hast Derg, Aral›k 2014
Resim 4. OTSC Klip Uygulama Öncesi Endoskopi
Aplikasyonu.
Resim 2. Bilgisayarl› Kar›n Tomografisinde Yayg›n
Serbest Hava.
iatrojenik perforasyon tesbit edilerek ameliyata al›nm›fl,
3 hasta ise ifllem sonras› devam eden a¤r› nedeniyle
hastaneye tekrar baflvurararak gözlem alt›na al›nm›flt›r.
Bu olgularda peritoneal irritasyon bulgular›n›n olmas›
ve çekilen ADBG de diafragma alt›nda yo¤un serbest
hava görülmesiyle tan› konmufltur (Resim 1). Perforasyon
alan› intraperitoneal olabilece¤i gibi retroperitoneal
k›s›mlardan da olabilir. Bu durumda tan› koymak daha
da güçleflebilir. Retroperitoneal alandan perfore olan
olgularda fizik muayenede cilt alt›nda krepitasyon, ve
Bat›n CT de retroperitoneal hava görülmesiyle tan›
Resim 3. Sigmoid Kolonda 1 cm’lik Perforasyon Alan›.
© TKRCD 2014
konur.6,7 Olgular›m›zdan 1 tanesinde perforasyon alan›
rektosigmoid bileflkenin retroperitoneal kesiminde
olufltu¤undan peritoneal irritasyon bulgular› olmamas›na
ra¤men cilt alt›nda yo¤un krepitasyon ve Bat›n CT
retroperitoneal serbest hava ve s›v› görülerek tan›
konmufltur (Resim 2).
Terapötik kolonoskopi ifllemlerine ba¤l› perforasyon
geliflmesi durumunda semptomlar›n geç ortaya
ç›kmas›ndan dolay› tan›da gecikmelere neden
olmaktad›r.8 Olgular›m›zdan 1’inde proksimal rektum
tümörlü hastaya stent yerlefltirilmesinden sonra hastan›n
a¤r›s›n›n devam etmesi neticesinde hastaneye tekrar
yat›r›lm›flt›r. Olgunun tümörlü k›s›mdan perfore oldu¤u
tesbit edilmifltir (Resim 3).
‹atrojenik kolon perforasyonlar›nda önemli hususlardan
biri de operasyon yap›l›p yap›lmamas› ve operasyon
yap›lacaksa primer tamir mi edilmeli, yoksa stoma m›
Resim 5. Perforasyon Alan›n›n OTSC Klip ile Kapat›lmas›.
KOLONASKOP‹YE BA⁄LI ‹ATROJEN‹K KOLON PERFORASYONU OLGULARINA YAKLAfiIM
Vol. 24, No.4
137
Tablo. Olgular›n Demografik ve Klinik Bulgular›.
Hasta
Yafl Cinsiyet Tan›
No
‹fllem
Tespit edilme Perforasyon
zaman›
yeri
Müdahale
Tedavi
Zaman›
Sonuç
1
64
K
Rektosigmoid
tm/stent
Kolonoskopi
24 saat
sonra
Rektosigmoid
bileflke
>12 saat
Rezeksiyon+
Yara yeri
Hartmann kolostomi enf/fiifa
2
40
E
Anemi
Etyolojisi
Kolonoskopi
‹fllem
s›ras›nda
Sigmoid kolon
<12 saat
Primer rafi
3
70
E
Kronik
konstipasyon
Kolonoskopi
12 saat
sonra
Sigmoid Kolon >12 saat
Hartmann kolostomi fiifa
4
74
K
Opere
‹fllem
Kolonoskopi
Rektosigmoid tm
s›ras›nda
Anastomoz hatt›
<12 saat
(Rektum 5. cm)
Primer rafi
Yara yeri
enfeksiyonu/fiifa
5
42
E
Divertikülosis
‹nen kolon
>12 saat
Hartmann
Evisserasyon
/Bat›n Kapama
/fiifa
6
65
E
7
72
E
Rektum Ca
Kronik
Konstipasyon
Kolonoskopi 24 saat
sonra
fiifa
Kolonoskopi
‹fllem
s›ras›nda
Rektosigmoid
bileflke
<2 saat
Perforasyon klip
Konservatif
Takip/fiifa
Kolonoskopi
‹fllem
S›ras›nda
‹nen kolon
<4 saat
Perforasyon
klip+stentleme
Konservatif
Takip/fiifa
aç›lmal› konusudur.9,14 Konservatif tedavi, ifllem s›ras›nda
fark edilen, retroperitoneal yerleflimli ve peritoneal
irritasyon bulgular› olmayan hastalarda denenebilir.4
Konservatif tedavi hospitalizasyon, oral al›m›n kesilmesi,
antibiyoterapi ve s›v› elektrolit replasman› ile yap›lmal›d›r.
Bu yönüyle Akut divertikülit takip ve tedavi protokolü
uygulanabilir.14 Literatürde; barsak temizli¤i yeterli,
perforasyon alan› küçük ve peritoneal irritasyon bulgular›
olmayan hastalar›n baflar›l› bir flekilde takip edilebilece¤i
belirtilmektedir.14,16,17 Jentscura ve ark.31 olgu içeren
serisinde 7 hastan›n konservatif takip edildi¤ini ve ek
komplikasyon geliflmedi¤ini bildirmifltir.17 Benzer flekilde
Araghizadeh ve ark.31 kolonik perforasyon olgusunun
11’ini konservatif takip etmifl ve mortalite geliflmedi¤ini
bildirmifltir.14 Olgular›m›zdan 1 tanesinde retroperitoneal
perforasyon tesbit edilmifl fakat hastan›n yafll› olmas› ve
yayg›n peritonit bulgular›n›n olmas› dolay›s›yla
konservatif tedavi düflünülmemifltir.
‹atrojenik kolon perforasyonu olgular›n›n cerrahi
tedavisinde endoskopik klip uygulamalar›, laparoskopik
onar›m gibi seçenekler bulunur.10 Endoskopik klip
uygulamalar› kar›n içi yayg›n peritonit görülmeyen ve
ifllem s›ras›nda tesbit edilen olgularda baflar›l› bir flekilde
uygulanabilmektedir. Endoskopik klip uygulamalar›nda
baflar› oran› %17-72 dolaylar›ndad›r.18 Magdeburg ve
ark.19 76 perforasyon olgusundan 62 tanesine klip
uygulam›fl ve olgular›n % 72 sinde baflar›l› olmufl, yine
Cho ve ark.20 19 perforasyon olgusundan 16 s›na klip
Resim 6. Rektosigmoid Bileflkede Oluflan Perforasyon
Alan›.
Resim 7. Genifl Perforasyon Alan›n›n Klip ile Tam
Kapat›lamamas›, Ard›ndan Emilebilir Stent Konmas›
© TKRCD 2014
138
ERDEM ve ark.
Kolon Rektum Hast Derg, Aral›k 2014
uygulam›fl ve % 79 oran›nda baflar› sa¤lam›fl ve deneyimli
endoskopi merkezlerinde klip uygulamalar›n›n baflar›s›n›n
yüksek oldu¤unu belirtmifllerdir. Uygun hasta grubunda
yap›lan endoskopik klip uygulamalar› ile hastanede kal›fl
süresi ve morbiditede azalma sa¤layabilmektedir.10,19,20
Olgular›m›zdan 2 tanesinde perforasyon ifllem s›ras›nda
tesbit edilmifl ve bu 2 olguda endoskopik klip uygulanarak
baflar›l› bir flekilde tedavi edildi. Perforasyon klibi olarak
OTSC® (over-the-scope clip, (Ovesco, Tübingen,
Germany)) tip klip uygulanm›flt›r (Resim 4,5,6). Bu
hastalardan 1’inde perforasyon klibi, perfore k›sm› tam
kapatmad›¤›ndan, bunun üzerine stent kondu (Resim 7).
2 hasta da medikal tedavi ile konservatif takip edilerek
flifa ile taburcu edildi.
Kolonoskopi esnas›nda perforasyon tesbit edilen
hastalarda primer onar›m, geç dönemde tesbit edilen
olgularda ise diversiyon seçenekleri düflünülmelidir.9,10
Olgular›m›zdan 2 tanesine ifllem s›ras›nda tan› konup
erken laparotomi yap›ld›¤›ndan primer onar›m yap›lm›fl
ve postoperatif dönemde ciddi bir problemle
karfl›lafl›lmam›flt›r. Di¤er 3 olguda ise geç tan› konmas›
ve bat›n içi yayg›n kontaminasyon bulunmas› dolay›s›yla
kolostomi uygulanm›flt›r.
‹atrojenik kolon perforasyonlar›, özellikle terapötik
ifllemlerden sonra daha s›k görülmekte olup, ifllem öncesi
hasta ve yak›nlar› bilgilendirilmeli ve ifllem sonras›
devam eden kar›n a¤r›lar›nda mutlaka hospitalizasyon
ve ileri tetkik yap›lmal›d›r.
Kaynaklar
1. Bas G, Okan ‹, Erozgen F, et al. Kolonoskopik
‹ncelemeye Ba¤l› Geliflen ‹atrojenik Kolon
Perforasyonlar›na Yaklafl›m Kolon Rektum Hast
Derg. 2009;19:122-128.
2. Cooper GS, Kou TD, Rex DK. Complications
following colonoscopy with anesthesia assistance:
a population-based analysis. JAMA Intern Med.
2013;8;173:551-6.
3. Adeyemo A, Bannazadeh M, Riggs T, Shellnut J,
Barkel D, Wasvary H. Does sedation type affect
colonoscopy perforation rates? Dis Colon Rectum.
2014;57:110-4.
4. Taku K, Sano Y, Fu KI, Saito Y. Iatrogenic
perforation at therapeutic colonoscopy: should the
endoscopist attempt closure using endoclips or transfer
immediately to surgery? Endoscopy. 2006;38:428.
5. Sagawa T, Kakizaki S, Iizuka H, Onozato Y, Sohara
N, Okamura S, Mori M. Analysis of colonoscopic
perforations at a local clinic and a tertiary hospital.
World J Gastroenterol. 2012;21;18:4898-904.
6. Tam MS, Abbas MA. Perforation following colorectal
endoscopy: what happens beyond the endoscopy
suite? Perm J. 2013;17:17-21.
7. Byeon JS. Colonic Perforation: Can We Manage It
Endoscopically? Clin Endosc. 2013;46:495-499.
Epub 2013 Sep 30.
8. Birsen O, Ozban M, Erbis H, Kocy›g›t H, Sungurtekin
U. Kolonoskopi Esnas›nda Geliflen iatrojenik
Perforasyonlar›n Tedavisi. Kolon Rektum Hast Derg
2011;21:57.
9. Jafri SM, Arora A. Silent perforation: an iatrogenic
complication of colonoscopy. Surg Laparosc Endosc
Percutan Tech 2007;17:452-54.
10. Akin M, Ege B, Akin FE, et al. Colonic stricture
following conservative treatment of a colonoscopic
perforation. Endoscopy 2008, 40 Suppl 2:E89.
11. Hsieh YH, Lin HJ, Tseng KC. Limited water infusion
decreases pain during minimally sedated colonoscopy.
World J Gastroenterol. 2011;17:2236-40.
12. Church J Complications of colonoscopy.
Gastroenterol Clin North Am. 2013;42:639-57.
13. Lu¨ning TH, Keemers-Gels ME, Barendregt WB, et
al. Colonoscopic perforations: a review of 30,366
patients. Surg Endosc 2007;21:994-7.
14. Araghizadeh FY, Timmcke AE, Opelka FG, Hicks
TC, Beck DE. Colonoscopic perforations. Dis Colon
© TKRCD 2014
Vol. 24, No.4
KOLONASKOP‹YE BA⁄LI ‹ATROJEN‹K KOLON PERFORASYONU OLGULARINA YAKLAfiIM
Rectum. 2001;44:713-6.
15. Altuntas YE, Aksakal N, Oncel M. Stent Aplication
for obstructive left colon and upper rectal tumors:
Current Status. Kolon Rektum Hast Derg
2011;21:49-56.
16. Hall C, Dorricott NJ, Donovan IA, Neoptolemos JP.
Colon perforation during colonoscopy: surgical versus
conservative management. Br J Surg 1991;78:542-4.
17. Jentschura D, Raute M, Winter J, Henkel T, Kraus
M, Manegold BC. Complications in endoscopy of
the lower gastrointestinal tract: therapy and prognosis.
Surg Endosc 1994;8:672-6.
139
18. Byeon JS. Colonic Perforation: Can We Manage It
Endoscopically? Clin Endosc. 2013;46:495-499.
Epub 2013 Sep 30.
19. Magdeburg R, Sold M, Post S, Kaehler G. Differences
in the endoscopic closure of colonic perforation due
to diagnostic or therapeutic colonoscopy. Scand J
Gastroenterol.2013;48:862-867.
20. Cho SB, Lee WS, Joo YE, et al. Therapeutic options
for iatrogenic colon perforation: feasibility of
endoscopic clip closure and predictors of the need
for early surgery. Surg Endosc. 2012;26:473-479.
© TKRCD 2014
Download

Kolonoskopiye Ba¤l› ‹atrojenik Kolon Perforasyonu Olgular›na