ÇEVRESEL GÜRÜLTÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ VE
YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ BİLGİLENDİRME
TOPLANTISI
26.09.2014
M.Umut BEKTAŞ
Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü
İÇERİK
•
•
•
•
•
TANIMLAR
YÖNETMELİK
GÜRÜLTÜNÜN KONTROLÜ
DENETİM VE İDARİ YAPTIRIM
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
“gün gelecek insanlar, kolera ve veba
gibi gürültüye karşı daha amansız bir
mücadele verecekler…”
Dr. Robert Koch
1910
3
TANIMLAR
Gürültü Nedir?
• Belirgin bir yapısı olmayan, içerdiği öğelerle kişiyi bedensel ve
psikolojik olarak etkileyebilen ses düzensizliğidir..
• İstenmeyen ve hoşlanılmayan sesleri tanımlamak için de
kullanılan genel bir tanımlama aracıdır.
Ses nedir??
“Ses” maddeden oluşan bir ortamda yayılan, mekanik bir titreşim
dalgasıdır.
İnsan kulağının algılayabildiği ses,
herhangi bir kaynağın yarattığı titreşimden doğar.
Bir taşıyıcı aracılığıyla iletilir,
ve
kulak ile beyin tarafından algılanır..
SES ve GÜRÜLTÜ
SES
GÜRÜLTÜ
ölçülebilir, varlığı kişiye bağlı olarak
değişmez (nesnel)
istenmeyen, rahatsız edici boyutta,
kişiye, zamana, yere, yaşa, zevke,
psikolojik duruma bağlıdır (öznel)
Canlı müzik: Gerçek enstrüman ve/veya seslerle veya banttan
ya da elektronik olarak yükseltilmiş ses kaynağı kullanılarak
yapılan müzik türünü,
Çevresel gürültü: Ulaşım araçları, kara yolu trafiği, demir yolu
trafiği, hava yolu trafiği, deniz yolu trafiği, açık alanda
kullanılan teçhizat, şantiye alanları, sanayi tesisleri, atölye,
imalathane, işyerleri ve benzeri ile rekreasyon ve eğlence
yerlerinden çevreye yayılan gürültü dâhil olmak üzere, insan
faaliyetleri neticesinde oluşan zararlı veya istenmeyen açık
hava seslerini ifade etmektedir..
YÖNETMELİK
 1984 yılında çıkarılan Çevre Kanunun 2. maddesinde gürültü kirliliği çevre
kirliliği kapsamına alınmıştır.
 11 Aralık 1986 tarihinde Gürültü Kontrol Yönetmeliği çıkarılmış.Yönetmeliğin
amacı kişilerin sükun ve huzurunu, beden ve ruh sağlığını gürültü ile
bozmayacak bir çevrenin gelişmesini sağlamaktır.
 1.07.2005 tarihinde Avrupa Birliği mevzuatına uyum kapsamında: Çevresel
Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği çıkarılmıştır.
 07.03.2008 tarihinde ÇGDYY yenilenmiştir.
 04.06.2010 tarihinde ÇGDYY yenilenmiştir.
 27.04.2011 tarihinde ÇGDYY değişikliğe gidilmiştir.
• 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği 4/r maddesine göre “konut” kullanım alanı olarak “çok
hassas kullanımlar” kapsamında değerlendirilmektedir.
• Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği
4/ğğğ maddesi uyarınca “Çok hassas kullanım alanları: Çok hassas
kullanımların sınırlarından itibaren 250 metreyi içine alacak şekilde
belirlenen alanı,” ifade etmektedir.
• Konutların çok hassas kullanım alanları kapsamına alınması
nedeniyle yönetmeliğin 26/ğ maddesi “Eğlence maksadıyla
patlayıcı, maytap, havai fişek ve benzeri şeyleri kullanmak,
ateşlemek gibi benzeri faaliyetlerin, çok hassas kullanımların
bulunduğu alanlarda yapılması yasaktır. “
• 26/ı maddesi “Çok hassas kullanımları etkileyebilecek şekilde
yakınında, bitişiğinde, altında veya üstündeki alanlarda konser,
gösteri, miting, tören, festival, düğün ve benzeri açık hava
faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi yasaktır.” hükümleri bulunmaktadır.
• 24./a “Çok hassas kullanım alanlarındaki açık ve yarı açık eğlence
yerlerinde canlı müzik yayını yapılması yasaktır. Bu alanlarda, açık ve
yarı açık eğlence yerlerinin kurulmasına izin verilmez. Bu alanlardaki
mevcut açık ve yarı açık eğlence yerleri kapalı hale getirilir.”
• * 24/b “Etkilenen yapı ile bitişik nizamda olan eğlence
yerinden/yerlerinden kaynaklanan çevresel gürültü, Leqgürü
ltü göstergesi cinsinden etkilenen yapı içindeki arka plan
gürültü seviyesi değerini aşamaz.”
•
•
24/c “Etkilenen yapı ile bitişik nizamda
olmayan eğlence yerinden
kaynaklanan çevresel
gürültü, Leq gürültügöstergesi cinsinden arka
plan gürültü seviyesini 5 dBA’dan ve
7 dBC’den daha fazla aşamaz.” hükümleri
bulunmaktadır .
Fiziki olarak tamamen
kapalı bir mekanda faaliyet gösteren eğlence
yerlerinden çevreye yayılan gürültüseviyesi,
(b) ve/veya (c) bentlerinde belirtilen sınır
değerleri sağlayacak şekilde faaliyetlerini
sürdürür.
Gürültü ile ilgili tüm işlemler
Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği kapsamında
yapılmaktadır.
Yoğun trafik alanları
Saat zili
Yük treni (15 m uzakta)
80
16 kat gürültülü
Rahatsız edici
70
8 kat gürültülü
Telefon kullanımını kısıtlar
Dizel kamyon (10 m uzakta)
Tren kornası (500 m uzakta)
65
Kalp-kan dolaşımı rahatsızlıkları
Fon müziği
Hafif araç trafiği (15 m uzakta)
Normal konuşma (1 m uzakta)
60
4 kat gürültülü
Rahatsızlık
2 kat gürültülü
Dikkat dağınıklığı
Çamaşır kurutucusu
Gürültülü ofis
Kuş cıvıltıları (15 m uzakta)
55
Sessiz ofis
50
Buzdolabı
45
Sohbet ederken, telefonda konuşurken, TV ve
radyo dinlerken rahatsızlık
Halk kütüphanesi
Sessiz oda
40
Sessiz ortam
Sessiz alanlar
Kayıt stüdyo odaları içi
Yatak odası içi
30
Çok sessiz
Fısıltılı Konuşma
Nefes alma sesi (1m uzakta)
25
Sesin algılanma eşiği
10
Ancak duyulabilir
Duyma eşiği
0
Duyulur değil
Ses yükseltici kullanılarak
110-130
128-512 kat gürültülü
110
128 kat gürültülü
Günlük 30 saniye ile 3.75 dk arasındaki zaman süresince bu seviyedeki gürültüye maruz kalma kulağa hasar
verebilmektedir.
yapılan Rock Müziği
Kum püskürtme makinesi
Motorlu tekne içi
Tipik Gece Kulübü
Günlük yarım saat boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz kalma kulağa hasar verebilmektedir.
Susturucusuz motosiklet (7m uzakta)
Helikopter
105
Günlük bir saat boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz kalma kulağa hasar verebilmektedir.
Jet Kalkışı (500 m uzakta)
Tren sireni (30 m uzakta)
100
64 kat gürültülü
Günlük iki saat boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz kalma kulağa hasar verebilmektedir.
Dizel kamyonlar
Havalı matkap
Ağır Kamyon (15m uzakta)
Çok rahatsız edici.
Yoğun şehir caddesi
Geçen motosiklet
Yüksek bağırma
Çocuk çığlığı
90
32 kat gürültülü
Günlük sekiz saat boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz kalma kulağa hasar verebilmektedir.
Aktivite
Roket Fırlatma
Jet uçakların kalkışı
Silah sesi
Gürültü
Seviyesi
[dB(A)]
Görünen
Tipik Fiziksek Tepkiler
Gürültülülük
180
Tehlikeli seviye
140
Tehlikeli seviye (Ağrı eşiği)
Av tüfeği (çifte sesi)
130
Ses yükseltici kullanılarak yapılan konuşmanın duyulmasını
engelleyebilmektedir. Gürültü ağrıya sebep olabilir. Günlük
512 kat gürültülü
3.75 dk boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz kalma
kulağa hasar verebilmektedir.
120
256 kat gürültülü
Hava saldırısı sireni
Hidrolik pres (3 m uzakta)
Araba kornası
Uçak pervanesi
Günlük 7.5 dk boyunca bu seviyedeki gürültüye maruz
kalma kulağa hasar verebilmektedir.
GÜRÜLTÜNÜN KONTROLÜ
TEMEL GÜRÜLTÜ KONTROL İLKELERİ
• Kaynakta gürültü kontrol teknik önlemleri
• Alıcıda gürültü kontrol teknik önlemleri
• Çevrede gürültü kontrol teknik önlemleri
Kaynakta gürültü kontrol teknik önlemleri
• Kaynaktan çıkan sesin şiddeti düşürülür.
• Kaynağın yapısal tasarım ve yapım;işletilme ve
çalıştırılma (işleme tekniği,işleme zamanı ve süre
olarak) ve bakım ve onarımı.
• Araçlara uygun susturucu takılması, havalı ve anormal
ses çıkartan kornaların yasaklanması vb.
Çevrede gürültü kontrol teknik önlemleri
•
Sesin yolu kapatılır.
•
Kent ve ulaşım planlaması, fiziksel
•
önlemler,
•
yapı elemanı ve bileşenlerinin tasarımı
•
malzeme seçimi,
•
kayağın bulunduğu mekanın tasarımı.
•
Binaların yola göre uzaklığı ve yüksekliği,
•
duvar özelliği,
•
çift cam vs gürültüyü en az 30 dB azaltır.
Alıcıda gürültü kontrol teknik önlemleri
• Sesi alan korunur.
• Kullanıcıların eğitimi,
• Kişisel korunma, etkilenme süresi kontrolü,
• Yakın çevrede maskeleme.
• Dış kulak yoluna konulan poliüretan
• Tıkaçlar düşük frekanslarda 25 dB,
• yüksek frekanslarda 40dB e kadar sesin
• şiddetini azaltır.
TEMEL GÜRÜLTÜ KONTROL İLKELERİ
Bir ses kaynağından yayılan gürültü niteliğine sahip sesleri;
• kabul edilebilir düzeylere indirgemek,
• akustik özelliğini değiştirmek veya etki süresini
azaltmak,
• hoşa giden veya daha az rahatsız eden bir başka ses
ile maskelemek gibi yöntemler ile sakıncalı etkilerini
tamamen veya kısmen yok etme sürecidir.
GÜRÜLTÜ ENGELLERİ
Tanım:
Gürültü bariyeri ses kaynağı ile
ses alıcısı arasında oluşturulan
engeldir.
Ses dalgalarının bu engel
tarafından kırılması parlak alanı
ve gölge alanı meydana getirir.
Gölge alanda kalan alıcı
gürültüye karşı belli bir oranda
korunmuş olur.
GÜRÜLTÜ PERDELERİNE
ÖRNEKLER
GÜRÜLTÜ PERDELERİNE
ÖRNEKLER
MEKAN İÇİ YALITIM
Akustik sünger
Ses yalıtımında, akustik düzenlemelerde,
gürültü kontrol ve yankılanma engellemede
kullanılan polüretan köpükten imal edilen
sünger tipidir.
Aksutik Ses Yalıtım Panelleri
Kapalı ortamlarda gürültüyü emen veya
yansıtan ve akustik düzenlemeye yardım
edip, kaliteli ses duyumu sağlayan ahşap
panellerdir. Üzerleri delikli veya derzlidir.
Akustik Bondex Sünger :
Dolgu malzemesdir. Sünger parçalarının çok
küçük parçalar haline getirilerek sıkılaştırırarak
tekrar sünger haline getirilmesidir.Darbe emici ve
Ses izolatörü olarak kullanılabilir.
Zemin Kauçuk Levha
Zeminlerde ses izolasyonu sağlamak ses
geçişini önlemek ve titreşimli, vibrasyonlu
seslerin yalıtımının sağlanması için kauçuk
rulo levhalar tercih edilebilmektedir.
Kauçuk katkılı mantar levhalar,
granül mantarların kauçuk ile karıştırılması
sonucu
hazırlanan
bloklarından
dilimlenmesiyle istenilen kalınlıklarda elde
edilmektedir. Kauçuk mantar levhalar ses
ve ısı izolasyonunu kusursuz yapması
dolayısıyla inşaat sektöründe duvar, zemin
ve çatılarda tercih edilmektedir. Ayrıca
makine temellerinde vibrasyon emici olarak
da kullanılmaktadır.
Taşyünü
Halk arasında rockwool, camyünü,
kayayünü olarakta bilinir.Taşyünü ses
ve ısı yalıtım malzemesidir.Evinizde,
akustik
mekanlarınızda,
makina
odalarınızda ses yalıtımı ve akustik
izolasyon
sağlaması
amacıyla
kullandığımız bir malzemedir.
Yüzer tavan panelleri
Ortamdaki akustiği düzenleyebilen yani,
eko, yankı, uğultu gibi ses bozukluklarını
istenmeyen
sesleri
düzenlemede
kullanılırlar. Şık görünümü sayesinde
ortamınıza dekor açısından farklı bir
hava katmakla beraber ses problemlerini
de giderecek bir üründür.
BİNALARDAKİ SES YALITIMI
Bina yapılırken ses yalıtımı dikkate alınmalıdır. Bunun için
kullanılan malzemelerin (pencere , kapı vb.) ses yalıtım
özelliği yüksek olan malzemeler (yalıtım şapı, yalıtım sıvası
vb.) olması gerekmektedir.
Yapılarda kullanılacak ses yalıtım malzemelerinin özellikleri ise şöyle olmalıdır,
 Yoğunluk
Bir ürünün yoğunluğu arttıkça hem ortam hem de darbe sesi yalıtım gücü de artar.
Düşük yoğunluklu malzemeler (110 – 130 kg/m3’den küçük) yeterli ses yalıtımı yapamazlar.
Ancak çok yüksek yoğunluklu malzemeler yapının statik yükünü artırarak başka sorunların ortaya çıkmasına yol
açabilirler.
 Sertlik
Sert malzemeler yüksek yoğunluğa sahip olsalar dahi darbe seslerini yalıtamazlar.
(Örn. beton). Esnek malzemelerin darbe emme yeteneği daha yüksektir.
 Hücresel Yapı
Malzemenin açık hücrelere sahip olması (lifli ya da serbest granüllü yapı) ortam sesi yalıtımı performansını
artırırken, kapalı hücrelere sahip olması (mantar gibi bal beteği yapısı) titreşimleri sönümlemesini sağlayarak
darbe sesleri yalıtımında etkinliğini yükseltir.
Silentcork hem açık hem kapalı hücrelere sahip tek ses yalıtım ürünüdür.
 Fiziksel Dayanım
Özellikle zeminde kullanılan ürünler sürekli olarak yüke ve darbeye maruz kalırlar.
Zaman içinde meydana gelen çökme malzemenin orijinal yapısının bozulmasına ve ses
yalıtım özelliğinin yitmesine yol açar.
 Nem ve Küfe Dayanım
Lifli ya da sentetik malzemelerin neredeyse tamamı neme ve küfe karşı dayanıksızdır.
Nem, küf ve bazen de bakteri oluşumları zamanla malzemenin yapısını bozar; yalıtım
gücünün yitmesine yol açmakla kalmaz insan sağlığı için de tehlike oluşturur.
 Yangın Güvenliği
Özellikle döşeme altında kullanılan ürünler yangına karşı dayanıklı olmalıdır.
Yangınlarda yaralanma ve ölümlerin pek çoğu zehirlenmeden kaynaklanmaktadır. Yalıtımda
çabuk alevlenen ve yandığında zehirli gaz çıkaran sentetik ürünler tercih edilmemelidir.
Titreşim Takozları
Normal vibrasyonlu her türlü sistemlerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Kompresör, jeneratör, hidrofor soğutma grupları, eksantrik ve hidrolik preslerin
oluşturduğu
titreşimi azaltmak için kullanılır. Yay ve lastik dizaynı enerji sönümleme esasına
göre çalışır.
Yaylı Titreşim Takozları
Özel yaylar ve hidrolik sistemlerle yapılan, titreşimi %90 oranında azaltan
titreşim takozlarıdır. Genellikle endüstriyel makinelerin titreşim
izolasyonlarında kullanılır
DENETİM VE İDARİ YAPTIRIM
•
Açık ve yarı açık alanlarda (otellerin bahçeleri veya
açık alanları, sokak, cadde, meydan, binalar
arasındaki boş alanlar, boş araziler) düğün, kına,
eğlence,, nişan vb. faaliyetlerin gerçekleştirilmesi
yasaktır.
•
Söz konusu faaliyetlerin konutlar tarafından
yapılması halinde 700 TL, organizasyon şirketleri
vb. tarafından yapılması halinde 7.035TL, otel, canlı
müzik izni olan işletmeler vb. tarafından yapılması
halinde 21.115 TL İdari Yaptırım uygulanmaktadır.
•
BU TÜR FAALİYETLERDE YÖNETMELİK KAPSAMINDA
ÖLÇÜM YAPILMAZ. CEZAİ MÜEYYİDE UYGULANIR.
• Ulaşım Araçların yüksek ses
çıkarması amacıyla egzoz
bulundurulması ,yüksek sesle
müzik yayını yapılması yasaktır.
• Bu yasağa uyulmaması halinde
2872 sayılı Çevre Kanunu
kapsamında 2.108 TL İdari
Yaptırım Uygulanmaktadır.
•
CANLI MÜZİK FAALİYETİ GERÇEKLEŞTİRMEK İSTEYEN
TÜM İŞLETMELERİN CANLI MÜZİK RUHSATI ALMASI
ZORUNLUDUR.
•
Canlı müzik ruhsatı bulunmayan işletmelerde
yönetmelik kapsamında ölçüm yapılmaz. İzinsiz
faaliyet olması nedeniyle gerekli iş ve işlemlerin
yapılması için ilgili Belediyesine bildirilir.
•
HAVAİ FİŞEKLERİN İL MAHALLİ ÇEVRE KURULU
TARAFINDAN İZİN VERİLEN ALANLAR DIŞINDA
KULLANILMASI YASAKTIR. AKSİ TAKTİRDE 2872
SAYILI ÇEVRE KANUNU KAPSAMINDA İDARİ
YAPTIRIM UYGULANACAKTIR.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
• Çok hassas kullanım alanlarında canlı müzik faaliyeti gerçekleştiren
işletmelerin yapması gerekenler;
1-İşletmelerinde bulunan mevcut açık ve yarı açık eğlence yerleri kapalı hale
getirilmesinin sağlanması,
2-Canlı müzik ile ilgili Canlı Müzik Ruhsatının alınması,
3-Canlı Müzik esnasında cephelerin açılmasına olanak veren pencere ve kapı
sistemlerinin açılmaması, kapalı kalmasının sağlanması,
4-Mümkün olması durumunda ses azaltım tekniklerinin uygulanması,
5-Açık alanda her ne şekilde olursa olsun canlı müzik faaliyetinin yapılmaması,
6-Açık alanlarda düğün, konser, gösteri, tören vb. faaliyetlerin yapılmaması
• Belediyeler, Emniyet Müdürlükleri ve Jandarma açısından dikkat edilmesi
gereken hususlar;
1-Denetim esnasında tesisin canlı müzik ruhsatının olup olmadığının tespit
edilmesi,
2-Canlı müzik yapan işletmenin konut alanına olan uzaklığının tespit edilmesi
3-Canlı müzik yapan işletmenin kapalı alanda mı yoksa açık veya yarı açık
alanda mı bu faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edilmesi,
4-Sokak, Meydan vb alanlarda her ne şekilde olursa olsun düğün, konser,
gösteri, tören vb. faaliyetlere izin verilmemesi,
5-İl Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen havai fişek atılmasına izin verilen
alanlar dışında havai fişeklerin atılmasının engellenmesi
BELEDİYELERCE YAPILABİLECEK UYGULAMALAR
•
•
•
•
•
•
Sesi emme ve yansıtma özelliğinden dolayı bitkilerin, özellikle de ağaçların
önemli bir rolü vardır.
İki yol arasına çalı ve ağaç karışımı bitki, Cadde ve yol kenarına kısa bitkiler,
Kaldırım tarafına daha uzun ağaçlar dikilebilir.
Gürültülü iş yerlerinin (ekmek fabrikası ,terzihane, lokanta, boru-marangoz
atölyesi, kaportacı ve tamirciler, müzik marketler vs) apartman alt katlarına ya da
konutlara çok yakın yerlere yapılması engellenmeli.
Kent planları ve imar izinlerinin verilmesinde Gürültü Kontrol yönetmeliğinin
uygulanması
Motorlu taşıtlasın susturucusuz trafiğe çıkarılmaması,
Konut alanlarında, sağlık tesisleri ve dinlenme yerlerinin yakınlarında ve eğitim
alanlarında ağır vasıtaların belli saatlerde geçmesine izin verilmemesi,
Ordu Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürlüğü
Karşıyaka Mah. Atatürk Bulvarı No:172
Telefon: 0 452 233 95 88
Fax: 233 25 08
Download

Ek Dosya - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı