GÖNEN YENİLEBİLİR ENERJİ ÜRETİM A.Ş
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ® DEMO
TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI (192 TON/GÜN)
ÇED RAPORU
BALIKESİR İLİ, GÖNEN İLÇESİ, HASANBEY KÖYÜ
ÇED Raporu
Nihai ÇED Raporu
HAZİRAN – 2014
a
ALMER ÇEVRE DENETİM
MÜŞ. MÜH. İŞ SAĞ. VE GÜV. PROJE TİC. LTD. ŞTİ.
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
GÖNEN YENİLENEBİLİR ENERJİ
ÜRETİM A.Ş
PROJE SAHİBİNİN ADI
ADRESİ
TELEFON VE FAKS
NUMARALARI
PROJENİN ADI
PROJENİN BEDELİ
PROJE İÇİN SEÇİLEN
YERİN ADI, AÇIK ADRESİ
(İLİ, İLÇESİ, BELDESİ,
MEVKİİ)
PROJE İÇİN SEÇİLEN
YERİN KOORDİNATLARI,
ZONE
Eski Oba Salça Fabrikası, Koru Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 Ada, 1
No’lu Parsel Gönen/BALIKESİR
: 0266 772 59 03-04
TEL
: 0266 772 59 05
FAKS
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLIQ® DEMO TESİSİ KAPASİTE
ARTIŞI (192 TON/GÜN)
9.250.000 TL
Eski Oba Salça Fabrikası, Koru Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 Ada, 1
No’lu Parsel Gönen/BALIKESİR
Koor. Sırası: Sağa, Yukarı
Datum: ED-50
Türü: UTM
D.O.M.: 27
Zon: 35
Ölçek Fak.: 6 derecelik
NO
SAĞA
YUKARI
1
555021.5226 4445162.7234
2
555060.2471 4445176.1280
4445168.211
3
555061.8964
4
5
6
7
8
9
10
PROJENİN ÇED
YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ
555062.6761
555078.3898
555040.6649
555039.5154
555029.9192
555024.0916
555033.8776
4445169.0409
4445121.1001
4445107.8054
4445107.4455
4445104.0769
4445121.0001
4445124.3787
Koor. Sırası: Enlem, Boylam
Datum: WGS-84
Türü: Coğrafik (Derece.kesir)
D.O.M.: Zon: Ölçek Fak.: NO
ENLEM
BOYLAM
1
40.15333401
27.64553683
2
40.15345223
27.64599262
3
40.15338080
27.64601131
4
5
6
7
8
9
10
40.15338823
40.15295530
40.15283800
40.15283483
40.15280511
40.15295795
40.15298775
27.64602054
27.64620093
27.64575689
27.64574336
27.64563041
27.64556343
27.64567862
Mülga 17.07.2008 Tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği (30.06.2011
tarih ve 27980 sayılı RG ile değişik.)
Ek-I Listesi
12- Günlük kapasitesi 100 ton ve üzeri atıkların yakılması
(oksitlenme yoluyla yakma, piroliz, gazlaştırma veya plazma ve
benzeri termal bertaraf işlemleri), belediye atıkları hariç olmak üzere
alanı 10 hektardan büyük ve/veya hedef yılı da dahil günlük 100 ton
ve üzeri olan atıkların ara işleme tabi tutulması ve/veya düzenli
depolanması için kurulacak tesisler.
RAPORU HAZIRLAYAN
ÇALIŞMA GRUBUNUN/
KURULUŞUN ADI
ALMER ÇEVRE DENETİM
MÜŞ. MÜH. İŞ SAĞ. VE GÜV. PROJE TİC.
LTD. ŞTİ.
Gökkuşağı Mah. 1200. Sok. No:12/14
Dikmen-Çankaya/ANKARA
RAPORU HAZIRLAYAN
ÇALIŞMA GRUBUNUN/
KURULUŞUN ADRESİ,
TELEFON VE FAKS
NUMARALARI
Tel
: 0 (312) 473 71 21
Faks : 0 (312) 473 62 15
e-mail : [email protected]
RAPOR SUNUM TARİHİ
HAZİRAN – 2014
a
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
İÇİNDEKİLER
Sayfa No
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................................... i
TABLOLAR DİZİNİ ............................................................................................................ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ .............................................................................................................. ix
EKLER DİZİNİ.................................................................................................................... xi
BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE GAYESİ ...................................................................... 1
1.1. Proje konusu faaliyetin tanımı (mevcut tesise ait bilgiler ile kapasite artışı kapsamında
yapılacak iş ve işlemler), işletme süresi, zamanlama tablosu, hizmet amaçları, projenin
sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği, ............................................................................. 1
1.1.1. Proje Konusu Faaliyetin Tanımı; .............................................................................. 1
1.1.2. İşletme Süresi, Zamanlama Tablosu, Hizmet Amaçları ve Projenin Sosyal ve
Ekonomik Yönden Gerekliliği ............................................................................................. 3
1.2 Tesise kabul edilecek atıkların ve hammaddelerin kaynağı, fiziksel, kimyasal ve
biyolojik özellikleri, sınıflandırılması, atık kodları, miktarları, nereden nasıl temin
edilecekleri ve ne şekilde bertaraf edieceklerinin ayrıntılı olarak açıklanması, tesise kabul
edilmeyecek atıklar ve özellikleri, ....................................................................................... 5
1.3 Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, kapasiteleri, tasarım bilgileri, her faaliyet
için her bir ünitede gerçekleştirilecek işlemler, tüm sistem için kütle denkliği ve proses
akım şeması, faaliyet ünitelerinde kullanılacak proses yöntemleri ile teknolojiler, geri
dönüşüm verimi, proje kapsamında atık ve mamul madde depolarının kapasitesi,
özellikleri, projede uyulacak ulusal ve uluslararası standartlar, faaliyet üniteleri dışındaki
diğer ünitelerde sunulacak hizmetler, ................................................................................. 7
1.4 Proje ünitelerinde üretilecek mal ve/veya hizmetler, nihai ve yan ürünlerin üretim
miktarları, nerelere, ne kadar ve nasıl pazarlanacakları, üretilecek hizmetlerin nerelere,
nasıl ve ne kadar nüfusa ve/veya alana sunulacağı ......................................................... 12
1.5 Proje sahasının en yakın yerleşim birimine uzaklığı (planlanan tüm üniteler için ayrı
ayrı) hakkında bilgi verilmesi, ........................................................................................... 12
1.6 Faaliyet ünitelerinde kullanılacak makine ve teçhizatın, adet ve özellikleri, (ulusal ve
uluslararası mevzuata uygunluk) bakım ve temizlik çalışmaları,....................................... 13
1.7 Taşımada kullanılacak araçların özellikleri, kapasite ve miktarları, atıkların toplanması
ve taşınmasına ilişkin detaylar, araçların bakım ve temizliği............................................. 15
1.8 Sahanın bulunduğu alandaki trafik durumu ile saha içi trafik yönetimi, sahaya ulaşım
yolu hakkında ayrıntılı bilgiler, sahaya ulaşım yolunun bir plan üzerinde gösterilmesi,
yolların mevcut trafik yoğunluğu, ...................................................................................... 16
i
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
1.9 Proje kapsamında planlanan ekonomik sosyal ve altyapı faaliyetleri, ......................... 18
1.10 Proje ve yer alternatiflerine ilişkin çalışmalar ve ÇED Raporuna konu olan proje/yerin
seçiliş
nedenlerinin
genel
olarak
ve
teknik
gerekçelerle
açıklanması,
teknoloji
alternatiflerinin değerlendirilmesi, uygulanabilecek diğer geri kazanım yöntemlerinin
değerlendirilmesi,............................................................................................................. 18
1.11 Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak arazi miktarı ve arazinin
tanımlanaması, alanın coğrafik şekli, coğrafi tanımlanması (memleket koordinatları-coğrafi
koordinatlar), mülkiyet durumuna ilişkin bilgi ve belgeler (tapu, kira kontratı,…vb.), ......... 21
1.12 Proje ile ilgili olarak bu aşamaya kadar gerçekleştirilmiş olan iş ve işlemlerin kısaca
açıklanması, bugüne kadar alınmış ve alınacak izinler,.................................................... 23
BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU ....................................................... 24
2.1 Proje Yerinin; İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan, lejand ve
plan notlarının da yer aldığı Onanlı Çevre Düzeni Planı (1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli
plan), Nazım İmar Planı, Uygulama İmar Planı üzerinde gösterilmesi, proje sahası ve
yakın çevresinin ölçekli harita veya kroki üzerinde gösterimi, sağlık koruma bandının bu
planlarda gösterilmesi, proje sahası yakın çevresinde bulunan sanayi ve yerleşimlerin
harita üzerinde gösterilmesi, mesafelerin belirtilmesi, tesise ulaşım için kullanılacak yol
güzergahları, faaliyet alanı ve çevresinin panaromik fotoğrafları, (açıklamalar Rapor içinde
yer almalı ve planlar “aslının aynıdır” damgalı olarak Rapor ekinde yer almalıdır.), .......... 24
2.2 Faaliyet alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirebilmek amacı
ile yer altı sularını, yer üstü sularını, deprem kuşaklarını, jeolojik yapıyı, yerleşim alanlarını,
ulaşım ağını, enerji nakil hatlarını, arazi kabiliyetini ve faaliyet alanının yakın çevresinde
faaliyetlerine devam etmekte olan diğer kullanımların yerlerine ilişkin verileri gösterir
bilgilerin 1/25.000 ölçekli halihazır harita üzerine işlenmesi,............................................. 25
2.3 Proje kapsamındaki faaliyet ünitelerinin konumu (Bütün idari ve sosyal ünitelerin,
teknik altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki konumlarının vaziyet
planı üzerinde gösterimi, tesis içi makine, ünite, tank, depolama alanı, vb.nin yerleşim
planı üzerinde gösterilmesi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri,
binaların kat adetleri ve yükseklikleri), .............................................................................. 25
2.4 Proje alanının karayoluna mesafesi, projede kullanılacak yol güzergahı, yollar için
yapılacak çalışmalar, alınacak önlemler, .......................................................................... 26
BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ ....... 29
3.1 Jeolojik Özellikler (Bölgenin ve proje sahasının jeolojik ve zemin bilgileri,
jeolojik/jeoteknik etüt raporu, proje sahasının ayrıntılı jeolojik harita (1/100.000 ölçekli)
üzerinde gösterilerek açıklanması),.................................................................................. 29
*Ekler bölümüne konacak Jeoteknik Etüt Raporuna metin içerisinde atıflarda bulunularak
proje sahası özellikleri anlatılmalıdır. ............................................................................... 29
ii
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3.2 Depremsellik, afet bilgileri, proje sahasının diri fay haritası üzerinde gösterilerek
anlatılması, güncelleştirilmiş bilgiler, heyelan, kaya düşmesi, çığ, su baskını vb. afet
durumları, alınacak önlemler, ........................................................................................... 32
3.3 Hidrojeolojik özellikler ve yeraltı su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, bu
kaynakların faaliyet alanına mesafeleri (1/25000 ölçekli topografik harita üzerinde
gösterimi) ve debileri, ....................................................................................................... 36
3.4 Hidrolojik özellikler ve yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, bu
kaynakların faaliyet alanına mesafeleri (1/25000 ölçekli topografik harita üzerinde
gösterimi) ve debileri, ....................................................................................................... 36
3.5 Flora ve Fauna (Proje alanı ve etki alanında bulunan flora türleri, etkilenecek alandaki
türler, bu çalışmaların hangi dönemde yapıldığı, ulusal ve uluslararası sözleşmelerle
koruma altına alınmış, nadir ve nesli tehlikeye düşmüş türler, endemizm durumları, nispi
bolluk dereceleri, bunların yaşama ortamları ve tehlike kategorilerinin Red Data Book’a
(Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı) ve IUCN’ne göre incelenmesi, flora ve fauna tablosunun
oluşturulması, faaliyet alanındaki av hayvanlarının yürürlükteki Merkez Av Komisyonu
kararlarına göre incelenmesi, faunanın uygun formda düzenlenmesi, Bern Sözleşmesi
kapsamında bulunan türlerin belirlenmesi, (Bern Sözleşmesine göre tablolar halinde
düzenlenmesi) rekreasyon çalışmalarının belirtilmesi, proje faaliyetlerinden etkilenecek
canlılar için alınması gereken koruma önlemleri,.............................................................. 37
3.6. Meteorolojik ve iklimsel özellikler,.............................................................................. 59
3.7 Koruma Alanları (Proje Sahası ve Etki Alanlarında Bulunan Duyarlı Yöreler ve
Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma
Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Yetiştirme Alanları, Kültür
Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Boğaziçi Kanununa göre koruma altına
alınan alanlar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma
Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları,
Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar), bunların faaliyet alanına
mesafeleri, olası etkileri, .................................................................................................. 71
3.8 Toprak özellikleri ve kullanım durumu (arazi kullanım kabiliyeti sınıflaması, erozyon,
toprağın mevcut kullanımı), ilgili mevzuat kapsamında alınacak izinler ............................ 80
3.9 Projenin en yakın orman alanına mesafesi, projenin orman alanlarına etkileri, .......... 81
3.10 Proje yeri ve etki alanının hava, su ve toprak açısından mevcut kirlilik yükünün
belirlenmesi,..................................................................................................................... 81
BÖLÜM 4. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER...... 83
4.1 Arazinin hazırlanması aşamasında yapılan işler kapsamında nerelerde, ne miktarda ve
ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı malzemenin nerelere taşınacağı,
nerelerde depolanacağı veya hangi amaçlar için kullanılacağı, hafriyattan kaynaklanan toz
iii
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
hesabının yapılması, alınacak önlemler, .......................................................................... 83
4.2. Projenin yol açacağı bitkisel toprak kaybı, bitkisel toprağın nasıl değerlendirileceği,
projenin peyzaj üzerine etkileri ve alınacak önlemler,....................................................... 84
4.3 Proje kapsamında proje sahası ve etki alanındaki tarım ürün türleri, tarım alanlarına
olabilecek etkiler ve alınacak önlemler, ............................................................................ 84
4.4 Proje kapsamında yollara olabilecek etkiler, araç yükünün yollara etkisi, araç cinsi ve
sayısı, alınacak önlemler, trafik güvenliği önlemleri, ......................................................... 86
4.5 Proje kapsamında ulaşım alt yapısı planı, bu altyapının inşası ile ilgili işlemler;
kullanılacak malzemeler, kimyasal maddeler, araçlar, makinalar; altyapının inşası
sırasında kırma, öğütme, taşıma, depolama gibi toz yayıcı mekanik işlemler, (kullanılacak
yol güzergahları, bu yolların mevcut trafik yoğunluğu, trafik ve ulaşım yollarının durumu) 89
4.6 Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler, alınacak drenaj önlemleri, ......................... 89
4.7 Tüm ünitelerde zemin sızdırmazlığının sağlanması için yapılacak işlemler, ............... 90
4.8 Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde su temini sistemi planı, suyun
nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su miktarı ve bu
suların kullanım amaçlarına göre miktarları, proje kapsamında (inşaat ve işletme safhaları
ayrı ayrı) oluşacak atıksuların cins ve miktarları, hangi ünitelerden kaynaklanacakları,
içerikleri; yapılması düşünülüyorsa arıtma sistemlerine dair bilgiler (akım şemaları,
tesislerin kapasiteleri, işletme şekilleri, arıtım sonucu ulaşılacak değerler, arıtılan suların
hangi alıcı ortama nasıl deşarj edileceği, deşarj limitleri, arıtma çamurlarının bertarafı,
arıtma tesisi üniteleri vaziyet planı üzerinde gösterilmelidir), kanalizasyon sisteminin nihai
deşarjı (burada gerekli izinler alınmalı, izin belgeleri rapora eklenmelidir) ........................ 90
4.9 Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek katı atık, tehlikeli
atık, özel atık, ambalaj atıkları vb. her türlü atığın cins ve miktarları, bu atıkların bertaraf
şekilleri, atıkların geçici depolama alanlarına ilişkin bilgiler, bu atıkların nerelere ve nasıl
taşınacakları veya hangi amaçlar için ve ne şekilde değerlendirileceği, (geçici depolama
alanları da vaziyet planı üzerinde gösterilmelidir), ............................................................ 96
4.10 Proje kapsamında kullanılacak hammadde ve tehlikeli kimyasalların listesi, risk
durumları, yıllık kullanım miktarları, güvenlik bilgi formları, depolama ve bertaraf yöntemleri
ve güvenlik önlemleri, alınacak izinler, ........................................................................... 102
4.11 Proje kapsamında kullanılacak maddelerden, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli, toksik vb.
olanların, taşınmaları, depolanmaları ve kullanımları, bu maddelerden kaynaklanabilecek
risk durumu ve alınacak önlemler, kullanılacak kimyasalların güvenlik bilgi formları, bu işler
için kullanılacak aletler ve makineler, ............................................................................. 103
4.12 Proje kapsamında kullanılacak yakıtların türleri, tüketim miktarları, yakma sistemleri
ve prosesten oluşacak emisyonlar (gaz, toz vb.), bu emisyonların kaynak, miktar ve
özellikleri, bertaraf
metotları, gerekli hesaplamalar, kullanılacak emisyon kontrol
iv
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
teknolojileri, kapasiteleri çalışma verimleri, sağlanması gereken emisyon limitleri, ilgili
yönetmelikler kapsamında yapılacak değerlendirmeler, ................................................. 104
4.13 Projenin içme suyu temin edilen yapılar üzerine etkileri ve alınacak önlemler, ....... 106
4.14 Tesiste oluşabilecek koku, toz, haşere ve sinek üremesine karşı alınacak önlemler,
...................................................................................................................................... 106
4.15 Proje kapsamında meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi,
gürültü hesabı, gürültüyü azaltmak için alınacak önlemler, ilgili yönetmelik kapsamında
yapılacak işler, ............................................................................................................... 107
4.16 Üretim sonucunda istenilen özellikte ürünlerin elde edilememesi durumunda oluşan
ürünün ne amaçla, nasıl kullanılacağı ya da nasıl bertaraf edileceği, ............................. 111
4.17 Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı, bu planın uygulanması için yapılacak
işlemler ve kullanılacak malzemeler, enerji nakil hatlarının geçirileceği yerler ve trafoların
yerleri, bunların güçleri,.................................................................................................. 111
4.18 Proje kapsamında yüzey sularına (mevcut su kaynaklarına) ve yer altı suyuna etkiler
ve alınacak tedbirler, ...................................................................................................... 112
4.19 Proje kapsamında flora, fauna, biyolojik çeşitlilik, habitat kaybı üzerine etkiler ve
mevcut türlerin korunması için alınacak önlemler ........................................................... 112
4.20 Proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, ilgili planlara işlenmesi,............. 113
4.21 Nüfus hareketleri (sağlanacak istihdam, ekonomik değişiklikler, göç hareketi) ....... 114
4.22 Proje kapsamında yerleşimlere olabilecek etkiler ve alınacak önlemler, ................. 115
4.23 Tesisin faaliyeti sırasında çalışacak personel ve bu personele bağlı nüfusun konut ve
diğer sosyal/teknik altyapı ihtiyaçlarının nerelerden ve nasıl temin edileceği, sunulacak
sağlık hizmetleri, ............................................................................................................ 115
4.24 Proje kapsamında insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli olanlar, alınacak
önlemler, çalışanların sağlık ve güvenlik tedbirleri,......................................................... 115
4.25 Acil eylem planı (muhtemel kaza, yangın, patlama, deprem ve sabotaja karşı
alınması gerekli önlemler), ............................................................................................. 115
4.26 Proje alanında peyzaj ögeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemelerinin (ağaçlandırmalar, yeşil alan düzenlemeleri vb.) ne kadar alanda nasıl
yapılacağı bunun için seçilecek bitki ve ağaç türleri vb. ve var ise peyzaj projesi, .......... 123
4.27 İşletme faaliyete kapandıktan sonra olabilecek ve süren etkiler (Arazi ıslahı,
rehabilitasyon çalışmaları, mevcut yer altı ve yüzeysel su kaynaklarına etkileri, olabilecek
hava emisyonları) ve bu etkilere karşı alınacak önlemler, .............................................. 123
4.28 Çevresel Fayda Maliyet Analizi (Bu bölümde çevreden faaliyet öncesi yararlanılma
durumu ile projenin gerçekleşmesi ile yararlanma durumu sosyo-ekonomik açıdan
değerlendirilmelidir),....................................................................................................... 124
BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI ........................................................................................ 126
v
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
(Halkın Katılımı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda
Verilebilecek Bilgi ve Belgeler) ....................................................................................... 126
5.1 Projeden etkilenmesi muhtemel halkın belirlenmesi ve halkın görüşlerinin çevresel etki
değerlendirmesi çalışmasına yansıtılması için önerilen/kullanılan yöntemler,................. 126
5.2 Halkın projeye ilişkin endişe, görüş/önerileri ve konu ile ilgili değerlendirmeler,........ 127
5.3 Görüşlerine başvurulan proje ilgili taraflar, görüş ve önerileri, konu ile ilgili
değerlendirmeler. ........................................................................................................... 128
5.4 Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar, .................................................. 128
5.5 Bu konuda verebileceği diğer bilgi ve belgeler,......................................................... 128
BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN
TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ ..................................................................................... 130
EKLER
NOTLAR VE KAYNAKLAR
ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN ÇALIŞMA GRUBUNUN TANITIMI
vi
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
TABLOLAR DİZİNİ
Sayfa No
Tablo 1.1.1. Projeye Ait Zamanlama Tablosu, ...................................................................5
Tablo 1.2.1. Proje Kapsamında Kullanılması Mümkün Olan Atıklar ve Kodları, .................6
Tablo 1.5.1. Yerleşim Birimlerini Proje Alanına Olan Uzaklıkları ......................................13
Tablo 1.6.1. Proje Üretim Bilgileri ....................................................................................14
Tablo 1.6.2. Tesis İçerisinde Üretimde Kullanılacak Makine ve Ekipman Listesi..............14
Şekil 1.8.2. Tesis İçindeki Yollara Ait Görüntüler .............................................................17
Tablo 1.11.1. Proje Alanına Ait Koordinatlar ....................................................................21
Tablo 2.3.1. Bahse Konu Makine Ekipman ve Ünitelerin Yer Alacağı Bölümlerin Özellikleri
.................................................................................................................................26
Tablo 3.5.1. IUCN Red List Kategorileri ve Türkçe Karşılıkları, ........................................38
Tablo 3.5.2. Prof. Dr. Ali Demirsoy’a (1996) Göre Red Data Book Kategorileri ................38
Tablo 3.5.3. Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve çevresinde bulunma
olasılığı yüksek olan flora türleri, Türkçe İsimleri, Fitocoğrafik Bölgeleri, Habitatları,
Endemizm Durumu, Bolluk, IUCN Red Data Book ve Bern Ek-I Kategorileri. ............44
Tablo 3.5.4. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma
Olasılığı Yüksek Olan İki Yaşamlı Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri, .............49
Tablo 3.5.5. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma
Olasılığı Yüksek Olan Sürüngen Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri, ................49
Tablo 3.5.6. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma
Olasılığı Yüksek Olan Kuş Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri, .........................50
Tablo 3.5.7.Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma
Olasılığı Yüksek Olan Memeli Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri, Red Data
Book ve MAK Kategorileri .........................................................................................52
Tablo 3.6.1. Basınç Verileri, ............................................................................................59
Tablo 3.6.2. Uzun Yıllar Sıcaklık Verileri,.........................................................................60
Tablo 3.6.3. Uzun Yıllar Yağış Verileri, ............................................................................61
Tablo 3.6.4. Nem Verileri, ................................................................................................61
Tablo 3.6.5. Sayılı Günler Verileri, ...................................................................................62
Tablo 3.6.6. Maksimum Kar Kalınlığı Verileri, ..................................................................63
Tablo 3.6.7. Buharlaşma Verileri, ....................................................................................64
Tablo 3.6.8. Yönlere Göre Rüzgârın Ortalama Hızı ile Esme Sayıları Toplamları, ...........65
Tablo 3.6.9. Yönlere Göre Rüzgârın Mevsimlik Esme Toplamları, ...................................67
Tablo 3.6.10. Yönlere Göre Rüzgârın Aylık Esme Toplamları, .........................................68
vii
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.7.1. Balıkesir İli Sınırlarında Yer Alan Milli Parklar .............................................71
Tablo 4.3.1. Balıkesir İlindeki Tarımsal Üretim.................................................................85
Tablo 4.4.1. Mevcut Yolda Ağır Taşıt Yüzdesi ile İlgili Hesaplamalar ...............................87
Tablo 4.8.1. Tesisin inşaat ve işletme aşamalarında su kullanım miktarları, temin şekli ve
kullanım amaçları......................................................................................................92
Tablo 4.8.2. Tablo 20.6: Katı Artık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri Sınır Değerleri ...94
Tablo 4.9.1. AYGEİY Göre Atık Kodları (Belediye Atıkları), .............................................97
Tablo 4.9.2. AYGEİY Göre Atık Kodları (Atık Ambalaj) ....................................................99
Tablo 4.15.1. Projenin işletme
aşamasında yapılacak çalışmalarda gürültüye neden
olabilecek makine ve ekipmanların özellikleri .......................................................... 108
Tablo 4.15.2. İşletme Aşaması Sırasında Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ortalama Ses
Basınç Seviyelerinin Mesafelere Göre Dağılımı, ..................................................... 108
Tablo 4.15.3. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değeri ............................... 110
Tablo 4.21.1. Balıkesir İli, 2013 Yılı Nüfus Dağılımı, ...................................................... 114
viii
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
ŞEKİLLER DİZİNİ
Sayfa No
Şekil 1.1.1. Gönen Catliq Demo Tesisi İnşaat Çalışmalarına Ait Görünümler ....................1
Şekil 1.1.2. Gönen Catliq Demo Tesisi ve Gönen Biyogaz Tesisi’ne Ait Görünümler .........2
Şekil 1.3.1. Gönen Atık Bertaraf Catliq Tesisi İş Akım Şeması ........................................10
Şekil 1.3.2. CatLiq Atık Bertaraf Tesisi Kütle Denkliği Tablosu (Tek Vardiya için) ............11
Şekil 1.5.1. Proje Alanının Yakın Çevresinde Bulunan Yerleşim Birimleri ........................13
Şekil 1.7.1. Atıkları Taşımak İçin Firma Tarafından Tasarlanan Araç (Örnek).................15
Şekil 1.8.1. Kullanılacak Taşıma Güzergahını Gösterir Uydu Görüntüsü .........................16
Şekil 1.8.2. Tesis İçindeki Yollara Ait Görüntüler .............................................................17
Şekil 1.11.1. Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi Ve Gönen Biyogaz Tesisi’nden
Görünüm...................................................................................................................22
Şekil 3.1.1. Çalışma alanının genelleştirilmiş dikme kesiti (Bingöl vd., 1973; Okay vd.,
1990, 1991;...............................................................................................................30
Şekil 3.1.2. Gönen ve Çevresinin Jeoloji Haritası ............................................................32
Şekil 3.2.2. Kuzey-Batı Anadolu Deprem Haritası ve Proje Alanını Gösterir Harita. .........34
Şekil 3.2.3. Balıkesir İli Depremsellik Haritası ..................................................................35
Şekil 3.4.1. Balıkesir İli Sınırları içerisindeki Akarsu Havzaları (DSİ 25. Bölge Müdürlüğü)
.................................................................................................................................36
Şekil 3.5.1 IUCN Red List Kategorileri, ............................................................................37
Şekil 3.5.3. Vejetasyonn Haritası .....................................................................................40
Şekil 3.5.4. Türkiye Fitocoğrafik Bölgeleri Haritası...........................................................41
Şekil 3.5.5. P. H Davis Grid Kareleme Sistemi .............................................................41
Şekil 3.6.1. Basınç Değerleri Grafiği, ...............................................................................59
Şekil 3.6.2. Sıcaklık Değerleri Grafiği, .............................................................................60
Şekil 3.6.3. Yağış Değerleri Grafiği,.................................................................................61
Şekil 3.6.4. Minimum ve Ortalama Nispi Nem Verilerinin Grafiksel Gösterimi, .................62
Şekil 3.6.5. Sayılı Günler Grafiği,.....................................................................................63
Şekil 3.6.6. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği.....................................................................64
Şekil 3.6.7. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı, ............................66
Şekil 3.6.8. Ortalama Rüzgar Hızına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı, ...............................66
Şekil 3.6.9. Esme Sayılarına Göre Mevsimlik Rüzgar Diyagramı, ....................................67
Şekil 3.6.10. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar ...........................................................70
Şekil 3.7.1. Proje Alanı ve Kuş Cenneti Milli Parkını Gösterir Uydu Fotoğrafı ..................72
Şekil 3.7.2. Proje Alanı ve Kazdağı Milli Parkını Gösterir Uydu Fotoğrafı ........................72
ix
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.7.3. Proje Alanı ve Kazdağı Göknarı Tabiatı Koruma Alanını Gösterir Uydu
Fotoğrafı ...................................................................................................................73
Şekil 3.7.4. Proje Alanı ve Tabiatı Parklarını Gösterir Uydu Fotoğrafı..............................74
Şekil 3.7.5. Balıkesir İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası (2013-2014) ........................75
Şekil 3.7.6. Proje Alanı ve Balıkesir İli Sınırlarındaki Barajları Gösterir Uydu Görüntüsü .76
Şekil 3.7.7. Türkiye’deki Özel Çevre Koruma Alanları......................................................77
Şekil 3.7.8. Balıkesir İli ve Yakın Çevresini Gösterir Sulak Alan Haritası .........................78
Şekil 3.7.9. Türkiye’deki Ramsar Alanları ........................................................................79
Şekil 4.4.1. Trafik Hacim Haritası, ...................................................................................87
Şekil 4.15.1. A, B ve C Ağırlıklı Ses (Gürültü) Düzeyleri için Çevirim Eğrileri ................. 108
Şekil 4.15.1. İnşaat Aşaması Sırasında Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ortalama Ses
Basınç Seviyelerinin Mesafelere Göre Dağılımı Grafiği ........................................... 109
Şekil 4.25.1. Acil Eylem Planı Koordinasyon Yapısı ...................................................... 119
Şekil 4.25.2. Koruma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları, ................................................ 120
Şekil 4.25.3. Kurtarma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları, .............................................. 121
Şekil 4.25.4. İlk Yardım Ekibinin Görev ve Sorumlulukları, ............................................ 121
Şekil 4.25.5. Yangın Ekibinin Görev ve Sorumlulukları, ................................................. 122
Şekil 5.1.1 Halkın Katılımı Toplantısından Görünümler ................................................. 126
Şekil 5.1.2 Halkın Katılımı Toplantısından Görünümler ................................................. 127
x
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EKLER DİZİNİ
Ek–1
Yer Bulduru Haritası
Ek–2
Tesis Yerleşim Planı
Ek–3
1/25000 Ölçekli Topoğrafik Harita
Ek–4
Mevzi 1/1000 Ölçekli İmar Planları ve Uygulama İmar Planı Açıklama
Raporu
Ek–5
Tübitak İle Firma Arasında İmzalanan Sözleşme
Ek–6
Kira Sözleşmesi
Ek–7
Tübitak MAM Tarafından Hazırlanan “Ara Rapor 3: CatLiq Prosesinde Kütle
ve Enerji Dengeleri”
Ek–8
Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri
Ek–9
Resmi Yazılar
Ek–10
1/100.000 Ölçekli Jeoloji Haritası
Ek–11
MSDS Formu
EK-12
Foseptik Planı
EK-13
Meteoroloji Bülteni
xi
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 1
PROJENİN TANIMI VE GAYESİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE GAYESİ
1.1. Proje konusu faaliyetin tanımı (mevcut tesise ait bilgiler ile kapasite artışı
kapsamında yapılacak iş ve işlemler), işletme süresi, zamanlama tablosu, hizmet
amaçları, projenin sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği,
1.1.1. Proje Konusu Faaliyetin Tanımı;
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde, Balıkesir Çevre ve Şehircilik
İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaat
çalışmalarına başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan
organik atık bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır (Bkz. Ek1/Yer Bulduru Haritası, Ek-9/Resmi Yazılar). İnşaat çalışmalarına başlanan söz konusu
tesise ait görünümler Şekil 1.1.1’de sunulmuştur.
Şekil 1.1.1. Gönen Catliq Demo Tesisi İnşaat Çalışmalarına Ait Görünümler
Söz konusu CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli atığın
bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve saatte
1.051,645 kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı
almıştır. Yapılan Ar-Ge çalışmaları ve prosesin optimum şartları göz önünde
bulundurularak proje kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Kapasite
artışına bağlı olarak tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3 vardiya çalışılması
öngörülmüştür. Bu kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak belirlenmiş olup, 24 saatte
toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve 3.154,935 kg kompoze gübre
hammaddesi üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Kapasite artışı yapılması planlanan projede; Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo
Tesisi’ne gelecek olan organik içerikli sulu atıklar CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile
su ve bazı katalizörler varlığında, süperkritik şartlarda bertaraf edilerek direkt olarak
sentetik ham biyopetrole ve kompoze gübre hammaddesine çevrilecektir. Tesiste
hammadde olarak, tesisin bitişiğinde yer alan ve Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 21.12.2012 tarih ve 13557 sayılı görüş yazısında belirtildiği üzere kapasite
itibarı ile ÇED Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 Listelerinde yer almayan “Gönen Biyogaz
Tesisi”nin biyogaz reaktör çıkışı atıkları kullanılacaktır (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar). Söz
konusu Gönen Catliq Demo Tesisi ve Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait görünümler Şekil
1.1.2’de verilmiştir.
1
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Gönen
Catliq
Demo Tesisi
Gönen Biyogaz Tesisi
Enerji Üretim Binası
Gönen
Biyogaz
Tesisi Çürütücü-1
Gönen Biyogaz Tesisi ve Catliq
Tesisini Ayıran Yol
Şekil 1.1.2. Gönen Catliq Demo Tesisi ve Gönen Biyogaz Tesisi’ne Ait Görünümler
Bahse konu CatLiq prosesinde, tesise sınır durumda bulunan ve Gönen Biyogaz
Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ve tesis bitişiğinde yer
alan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar da hammadde olarak
kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile evsel ve
endüstriyel organik içerikli atıkların yanısıra linyit, leonardit, alt bitümlü kömür, yarı bitümlü
kömür, bitümlü şist ve antrasit de kullanılabilmektedir.
CatLiq prosesinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar, teknolojinin sahibi olan Altaca
Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. firmasının Gebze Organize Sanayi Bölgesi
(GOSB) Teknopark’ta kurulu olan pilot tesisinde sürdürülmektedir. Altaca firması, CatLiq
teknolojisinin endüstriyel boyuta taşınması amacı ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı’na
(TEYDEB) 31.01.2012 tarihinde proje başvurusunda bulunmuştur. Söz konusu başvuru
15.04.2012 tarihinde TÜBİTAK TEYDEB tarafından uygun bulunarak destek kapsamına
alınmıştır.
Bu çerçevede Altaca firmasının TÜBİTAK TEYDEB ile yapmış olduğu “Organik
Atıklar ve Biyokütleden Endüstriyel Ölçekte Ekonomik Uygunluğa Sahip Sentetik Petrol
Üretim Teknolojisinin Geliştirilmesi: CatLiq” Başlıklı ve “3120081” Numaralı proje
sözleşmesi Ek-5’te sunulmuştur. TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü ve Çevre ve Temiz
Üretim Enstitüsü projeye mühendislik, analiz ve teknik destek hizmetleri vermektedir.
Ayrıca Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği ve Kimya Mühendisliği öğretim üyeleri
de projeye danışmanlık hizmeti vermektedir.
Bahse konu demo tesisinin arsa ihtiyacı ve yatırım finansmanı konularında destek
almak için Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. ile Gönen Yenilenebilir Enerji
Üretim A.Ş. (Gönen Enerji) aralarında bir sözleşme imzalamışlardır.
2
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu sözleşme kapsamında Altaca firması tesisin tasarımını yaparak kuracak, Gönen
Enerji firması ise demo tesisinin arsasını ve yatırım finansmanını sağlayacaktır. Sonuç
olarak Gönen Enerji firması kendisine ait olan biyogaz tesisinin atığı olan posayı ve arıtma
tesisi çamurlarını bertaraf ederek sentetik ham biyopetrol ve kompoze gübre hammaddesi
üretecektir.
Geleneksel enerji kaynaklarının tükenebilir nitelikte oluşu ve rezervlerin önümüzdeki
yıllarda tükenme boyutlarına ulaşması insanlığı yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına
yöneltmiştir. Günümüzde yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak güneş, rüzgar,
biyokütle vb. enerji kaynakları kullanılmakta ve kullanımı artarak devam etmektedir. Sulu
ortam pirolizi olarak da bilinen CatLiq prosesi (Catalytic Liquefaction, Hydrothermal
Liquefaction-HTL), fosil yakıtlara olan bağlılığı azaltan alternatif çevreci yöntemlerden
birisidir.
CatLiq Prosesi, fosil yakıt oluşumundaki doğal jeolojik prosesleri taklit eden
ve biyolojik atıkları gaz veya alkolden ziyade sıvı yakıta çeviren bir işlemdir. CatLiq
prosesi hem sulu atıkları bertaraf etmekte hem de sonucunda bir yakıt üretmektedir.
Proses sonrasında, oluşan inorganikler kompoze gübre hammaddesi niteliğindendir. Bu
ürün, nihai bir gübre olmayıp gübre üreticilerine satılması planlanmaktadır.
Bu kapsamda uygulanabilirliği test edilmiş, hammadde kaynağı kısıtlı olmayan ve
çevreyle uyumlu bir teknoloji ile fosil yakıtlara olan bağlılığı azaltan bir proje olan Gönen
Atık Bertaraf Catliq® Demo tesisinin kapasitesinin arttırılması planlanmıştır.
HTL veya CatLiq Prosesi, su ve bazı katalizörler varlığında, biyokütlenin süperkritik
şartlarda direkt olarak sentetik ham biyopetrole dönüştürülmesidir. Kanalizasyon atıkları,
orman, endüstri ve gıda sektörü proses atıkları, bitkisel ve hayvansal atıklar yanında
lignoselüloz ve algler de biyokütleyi oluşturmaktadır.
Yukarıda belirtilen teorik bilgilere ve yeşil kimya teknolojileri prensiplerine dayalı
olarak tasarlanan ve kurulum çalışmaları devam eden “Gönen Atık Bertaraf CatLiq Demo
Tesisi”, HTL veya diğer bir ifade ile CatLiq Prosesi teknolojisine göre çalışacaktır.
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından kapasite artışı yapılması planlanan
proje toplam 2.531 m2’lik bir alan üzerinde yer alacaktır (Bkz. Ek-2 Tesis Yerleşim Planı).
Bahse konu tesis alanı işletmeci firma tarafından kiralanmış olup, kira sözleşmesi Ek-6’da
sunulmuştur.
1.1.2. İşletme Süresi, Zamanlama Tablosu, Hizmet Amaçları ve Projenin Sosyal
ve Ekonomik Yönden Gerekliliği
Hizmet Amaçları, Projenin Sosyal ve Ekonomik Yönden Gerekliliği
Son yıllarda, TCC (Termokimyasal dönüşüm-Thermochemical conversion),
gazlaştırma (gasification), Fischer-Tropsch prosesi, doğrudan sıvılaştırma (Direkt
liquefaction), CatLiq ya da hidrotermal sıvılaştırma (hydrothermal liquefaction-HTL) ve
piroliz prosesleri, endüstriyel ve zirai atıkların çoğuna uygulanmaktadır. Elde edilen ürünler
temiz enerji üretiminde kullanılarak, çevreye büyük olumsuz etkileri olan fosil yakıtlara
bağımlılığı azaltmakta ve diğer taraftan atık bertarafı sağlanmaktadır.
Bu faydalar göz önünde bulundurulduğunda sentetik ham biyopetrol üretimini
sağlayacak olan Atık Bertaraf Tesisleri (CatLiq veya benzer yöntemler ile faaliyet
gösteren) ülke ekonomisi açısından ve atıkların bertarafının yönetimi açısından son
derece önem arz eden yapılardır.
3
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Söz konusu projenin işletmeye alınması ile sağlanacak olan hedefler aşağıda
verilmiştir.
Yenilenebilir enerji üretimi;
 CatLiq® prosesi, besin ürünlerinin yerine atıkları kullanan ikinci/üçüncü nesil
dönüşüm teknolojisidir.

CatLiq® oil (sentetik ham biyopetrol) depolanabilir olması sayesinde yeşil enerji
kaynakları olan rüzgar ve güneş enerjisine göre daha avantajlı bir alternatiftir.
Taşıt yakıtı;
 Proje kapsamında nihai ürün olarak elde edilecek olan CatLiq® oil ikinci nesil
yenilenebilir ham petrolün muadilidir ve rafine edilerek mevcut ve gelecekteki
düzenlemelere göre taşıt yakıtı olarak kullanılabilicektir.
 Üretilen sentetik ham biyopetrol, kimyasal ve fiziksel olarak tanımlanmış ve ulusal
standardizasyon süreci başlatılmıştır.
Akıllı atık yönetimi;

CatLiq® prosesinde sulu atık ve biyokütle, hammadde olarak kullanılır. Yakma ve
gazlaştırma teknikleri gibi diğer enerji teknolojilerinin aksine yüksek su ihtiva eden
ve farklı hammadde kompozisyonlarını verimli bir şekilde kullanarak ekonomik
değeri olmayan su ihtiva eden malzemelerle enerji elde edinimi maksimize edilir.

Organik içerikli atıkların, tesiste hammadde olarak kullanılarak, geri kazanımı
sağlanacaktır. Dış ortam şartlarında kararlı hale gelmesi uzun zaman alan organik
atıkların CatLiq prosesi ile çevreci bir yaklaşımla yönetimi de sağlanmış olacaktır.
Suyun korunması;

CatLiq® prosesine dışarıdan su ilave edilmez. Hammadde olarak kullanılan atık ve
biyokütlenin ihtiva ettiği su proses sonunda deşarj kriterlerine uygun olarak dışarı
çıkar. Suyun organik bileşikler ve katalizör ihtiva eden fraksiyonu konsantre
edilerek sistemde tekrar kullanılır.
İşletme Süresi, Zamanlama Tablosu, Çalışacak Personel Sayısı ve Yatırımın Ömrü
Proje konusu “Gönen Atık Bertaraf CatLiq Demo Tesisi”nin inşaat çalışmalarına
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınması ile başlanılmıştır.
Halihazırda projenin arazi hazırlık çalışmaları tamamlanmış olup, makine ve ekipmanın
montaj çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda tesisin inşaat aşamasında 15 işçi
çalışmaktadır. Tesisin faaliyete geçmesi ile kapasite artırımına bağlı olarak yaklaşık 30
personelin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Tesiste 300 gün, 24 saat, 3 vardiya
şeklinde çalışılması planlanmaktadır.
Gerçekleştirilen faaliyet kapsamında kullanılacak olan işletme üniteleri, modern
teknolojiye uygun özellikte olup, yeni gelişen teknolojilere uyum sağlayabilecek tarzda
monte edilerek yeni yöntemlere geçiş yapılabilmesini mümkün kılmaktadır.
Bununla birlikte tesiste yer alan mekanik ekipmanların bakım ve onarımı düzenli bir
şekilde yapılacak, gerekli durumlarda yenilenmesi sağlanacak ve böylece proje daha uzun
yıllar hizmet verebilecektir.
Bu sebeple tesisin proje ömrünün sınırsız olarak değerlendirilmesi doğru bir
yaklaşım olacaktır
4
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Planlanan projenin tamamlanma sürecini gösterir zamanlama tablosu Tablo 1.1.1’de
verilmiştir.
Tablo 1.1.1. Projeye Ait Zamanlama Tablosu,
Yapılacak İşler
2013
1
2
3
4
5
2014
6
7
8
9
10
11
12
ÇED Süreci
İşletmeye Alma
İşletme
1.2 Tesise kabul edilecek atıkların ve hammaddelerin kaynağı, fiziksel,
kimyasal ve biyolojik özellikleri, sınıflandırılması, atık kodları, miktarları, nereden
nasıl temin edilecekleri ve ne şekilde bertaraf edieceklerinin ayrıntılı olarak
açıklanması, tesise kabul edilmeyecek atıklar ve özellikleri,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından kapasite artışı yapılması
planlanan Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi’ne gelecek olan organik içerikli sulu
atıklar, CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile su ve bazı katalizörler varlığında,
süperkritik şartlarda bertaraf edilerek direk olarak sentetik ham biyopetrole ve kompoze
gübre hammaddesine çevrilecektir.
Bahse konu CatLiq prosesinde ana hammadde olarak, tesise sınır durumda bulunan
Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıktısı organik atıklar kullanılacaktır. Ayrıca yine Gönen
Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden kaynaklacak olan arıtma çamurları ve tesise
yakın bir konumda bulunan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar da
hammadde olarak kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman
atıkları ile evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların yanısıra linyit, leonardit, alt bitümlü
kömür, yarı bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasit de kullanılabilecektir.
Proje kapsamında hammadde olarak kullanılacak atıklar, tamamen organik içerikli
atıklar olmakla birlikte herhangi bir tehlikeli ya da kimyasal madde ihtiva etmeyen atıklar
olacaktır.
Organik maddeler, yapısı gereği toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri
üzerinde son derece olumlu katkılara sahiptir. Organik madde içeriği yüksek olan
materyaller, su tutma, havalanma özellikleri, tuz içerikleri ve pH değerleri de uygun olduğu
takdirde yetiştirme ortamı olarak kullanım potansiyelleri yüksektir.1
Proje konusu Catliq sistemi, organik atıkların bertarafı için kullanılan bir teknolojidir.
Bu anlamda söz konusu tesiste öncelikle Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı atıkları
kullanılacak olup, diğer taraftan arıtma tesisi çamurları, tarımsal ve hayvansal atıklar,
orman atıkları, evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların kullanımı da planlanmaktadır.
Prosesin çalışma prensibine bağlı olarak proje kapsamında hammadde olarak linyit,
leonardit, alt bitümlü kömür, yarı bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasitte
kullanılabilecektir. Söz konusu atıklar da organik özelliğe sahip hammaddelerdir.
Hammadde olarak kullanılacak olan atıkların proses verimleri farklı olduğu için
atıkların kullanımı belirli reçetelere göre gerçekleştirilecek olup, tüm atıkların karıştırılarak
bertarafı söz konusu olamamaktadır.
1
BARAN A.,ve ark.,Farkli Tarimsal Atiklarin Bazi Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü, Ankara
5
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Hammadde olarak kullanılması planlanan atıklardan Gönen Biyogaz Tesisi dekantör
çıkıtıları Catliq Prosesine otomotik olarak kapalı bir alt yapı sistemi ile beslenecektir. Diğer
atıklar, Balıkesir ilinde tarım ve hayvancılığın önemli bir geçim kaynağı olduğu
düşünüldüğünde, yakın civardan kapalı sızdırmaz tankerler ile getirilerek temin edilecektir.
Proje kapsamında yürütülen bütün çalışmalar, analitik hesaplamaların yanı sıra
ASPEN HYSYS ve CHEMCAD gibi proses mühendisliği yazılımları kullanılarak da
desteklenmiştir.
Prosesin geliştirilmesi sırasında, dünyaca kabul edilen en uygun tekniklerden (BAT,
Best available techniques/BEP, Best environmental practise) yararlanılmıştır. Prosesin
başlıca hammadde kaynağı Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı organik atıkları
olacaktır. Bu kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak belirlenmiş olup, 24 saatte
toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve 3.154,935 kg kompoze gübre
hammaddesi üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Proses kapsamında kullanılması mümkün olan atıklar ve kodları “Atık Yönetimi
Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik” kapsamında değerlendirilerek Tablo 1.2.1’de
sunulmuştur.
Tablo 1.2.1. Proje Kapsamında Kullanılması Mümkün Olan Atıklar ve Kodları,
02
TARIM, BAHÇIVANLIK, SU KÜLTÜRÜ, ORMANCILIK, AVCILIK VE BALIKÇILIK, GIDA HAZIRLAMA
VE İŞLEMEDEN KAYNAKLANAN ATIKLAR
02 01
Tarım, Bahçıvanlık, Su Ürünleri Üretimi, Ormancılık, Avcılık ve Balıkçılıktan Kaynaklanan Atıklar
02 01 01
Yıkama ve temizleme işlemlerinden kaynaklanan çamurlar
02 01 02
Hayvan dokusu atıkları
02 01 03
Bitki dokusu atıkları
02 01 06
Ayrı toplanmış ve saha dışında işlem görecek hayvan pislikleri, idrar ve tezek (pisletilmiş saman dahil),
akan sıvılar
02 01 07
Ormancılık atıkları
02 02
Et, balık ve diğer hayvansal kökenli gıda maddelerinin hazırlanmasından ve işlenmesinden
kaynaklanan atıklar
02 02 01
Yıkama ve temizlemeden kaynaklanan çamurlar
02 02 02
Hayvan dokusu atığı
02 02 04
İşletme sahası içerisindeki atık su arıtımından kaynaklanan çamurlar
02 03
Meyve, sebze, tahıl, yenilebilir yağlar, kakao, kahve, çay ve tütünün hazırlanmasından ve
işlenmesinden; konserve üretiminden, maya ve maya özütü üretiminden, molas hazırlanması ve
fermantasyonundan kaynaklanan atıklar
02 03 01
Yıkama, temizleme, soyma, santrifüj ve ayırma işlemlerinden kaynaklanan çamurlar
02 03 05
İşletme sahası içerisindeki atık su arıtımından kaynaklanan atıklar
02 04
Şeker üretiminden kaynaklanan atıklar
02 04 03
İşletme sahası içerisindeki atık su arıtımından kaynaklanan çamurlar
02 05
Süt ürünleri endüstrisinden kaynaklanan atıklar
02 05 02
İşletme sahası içerisindeki atık su arıtımından kaynaklanan çamurlar
02 06
Unlu mamuller ve şekerleme endüstrisinden kaynaklanan atıklar
02 06 03
İşletme sahası içerisindeki atık su arıtımından kaynaklanan çamurlar
03
AHŞAP İŞLEME VE KAĞIT, KARTON, KAĞIT HAMURU, PANEL(SUNTA) VE MOBİLYA
ÜRETİMİNDEN KAYNAKLANAN ATIKLAR
03 01
Ağaç İşlemeden ve Sunta ve Mobilya Üretiminden Kaynaklanan Atıklar
03 01 01
Ağaç kabuğu ve mantar atıkları
03 01 05
03 01 04 dışındaki talaş, yonga, kıymık, ahşap, kontraplak ve kaplamalar
03 03
Kağıt hamuru, kağıt ve kağıt karton üretim ve işlenmesinden kaynaklanan atıklar
03 03 01
Ağaç kabuğu ve odun atıkları
03 03 02
Yeşil sıvı çamuru (pişirme sıvısı geri kazanımından)
03 03 08
Geri dönüşüm amaçlı kağıt ve kartonun ayrıştırılmasından kaynaklanan atıklar
03 03 09
Kireç çamuru atığı
6
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
03 03 11
03 03 10 dışındaki saha içi atık su arıtımından kaynaklanan çamurlar
19
ATIK YÖNETİM TESİSLERİNDEN, TESİS DIŞI ATIK SU ARITMA TESİSLERİNDEN VE İNSAN TÜKETİMİ VE
ENDÜSTRİYEL KULLANIM İÇİN SU HAZIRLAMA TESİSLERİNDEN KAYNAKLANAN ATIKLAR
19 06
Atığın Anaerobik Arıtımından Kaynaklanan Atıklar
19 06 03
Belediye atıklarının anaerobik arıtımından kaynaklanan sıvılar
19 06 04
Belediye atıklarının anaerobik arıtımından kaynaklanan posalar
19 06 05
Hayvansal ve bitkisel atıkların anaerobik arıtımından kaynaklanan sıvılar
19 06 06
Hayvansal ve bitkisel atıklarını anaerobik arıtımından kaynaklanan posalar
19 06 99
Başka bir şekilde tanımlanmamış atıklar
19 08
Başka Bir Şekilde Tanımlanmamış Atık Su Arıtma Tesisi Atıkları
19 08 12
19 08 11 dışındaki endüstriyel atık suyun biyolojik arıtılmasından kaynaklanan çamurlar
20
AYRI TOPLANMIŞ FRAKSİYONLAR DAHİL BELEDİYE ATIKLARI (EVSEL ATIKLAR VE BENZER TİCARİ,
ENDÜSTRİYEL VE KURUMSAL ATIKLAR)
20 02
Bahçe ve Park Atıkları (Mezarlık Atıkları Dahil)
20 02 01
Biyolojik olarak bozunabilir atıklar
20 03
Diğer Belediye Atıkları
20 03 01
Karışık belediye atıkları
20 03 02
Pazarlardan kaynaklanan atıklar
20 03 04
Fosseptik çamurları
20 03 06
Kanalizasyon temizliğinden kaynaklanan atıklar
Söz konusu organik içerikli atıklar, önce öğütülür sonra karıştırma tanklarına
alınarak proses içerisinde geri kazanılmış organik olarak zengin içerikli su ile derişimi %10
kuru maddeye ulaşana kadar seyreltilir. Seyreltme işleminden sonra ısıtılan karışım
yüksek basınca tabii tutularak süperkritik şartlar oluşturulur. Bu aşamada oluşan karışım
kül ayrıştırma siklonuna oradan da kimyasal reaktöre gönderilir. Kimyasal dönüşümünü
tamamlayan ve ısı eşanjörlerinde ısısı alınan karışım katı, sıvı ve gaz olarak ayrıştırılır.
Oluşan sıvı madde; sentetik sıvı yakıt, katı madde ise gübre niteliğinde olup, gaz ise
doğalgaz ile karıştırılarak proses içerisinde ısı enerjisi sağlamada tekrar kullanılacaktır.
Prosese ait detaylı iş akımı açıklaması bölüm 1.3’te verilmiştir.
Proje
kapsamında
çevre
mevzuatı
dahilinde
değerlendirilebilecek atıkların bertarafı gerçekleştirilmeyecektir.
tehlikeli
atık
olarak
1.3 Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, kapasiteleri, tasarım bilgileri,
her faaliyet için her bir ünitede gerçekleştirilecek işlemler, tüm sistem için kütle
denkliği ve proses akım şeması, faaliyet ünitelerinde kullanılacak proses yöntemleri
ile teknolojiler, geri dönüşüm verimi, proje kapsamında atık ve mamul madde
depolarının kapasitesi, özellikleri, projede uyulacak ulusal ve uluslararası
standartlar, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde sunulacak hizmetler,
Planlanan proje kapsamında; Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi’ne gelecek
olan organik içerikli atıklar CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile su ve bazı katalizörler
varlığında, süperkritik şartlarda direkt olarak sentetik ham biyopetrole ve kompoze gübre
hammaddesine çevrilecektir. Tesiste hammadde olarak öncelikle tesisin bitişiğinde yer
alan “Gönen Biyogaz Tesisi”nin atıkları kullanılacaktır.
Bahse konu CatLiq prosesinde hammadde olarak ayrıca arıtma çamurları, hayvansal
atıklar, tarım atıkları, orman atıkları ile evsel ve endüstriyel organik içerikli atıklar da
kullanılabilmektedir. Bu kapsamda proseste hammadde olarak tesise çok yakın mesafede
bulunan ve Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma
çamurları ve tesis bitişiğinde yer alan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar
da kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile evsel
ve endüstriyel organik içerikli atıkların yanısıra linyit, leonardit, alt bitümlü kömür, yarı
bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasit de kullanılabilmektedir.
7
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Söz konusu CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli atığın
bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve saatte 1.051,645
kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı almıştır. Yapılan
Ar-Ge çalışmaları ve prosesin elverişli şartları göz önünde bulundurularak proje
kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Kapasite artışına bağlı olarak
tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3 vardiya çalışılması öngörülmüştür. Bu
kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak belirlenmiş olup, 24 saatte toplam 1.943,814
kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve 3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi
üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Hammadde olarak kullanılacak organik
içerikli ana atık, Gönen Biyogaz Tesisinden temin edilecek olan söndürülmüş organik
gübre atığıdır.
CatLiq Prosesi Kullanılarak Organik İçerikli Atıkların Bertarafı İşlemi
Proje kapsamında planlanan kapasite artışı vardiya sayısının üçe çıkarılması ile
gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda aşağıda sunulan proses iş akımı, tek vardiyada
gerçekleşecek olan çalışmaları belirtmektedir. Diğer vardiyalarda da aynı çalışma prensibi
uygulanacaktır.

Gönen Atık Bertaraf CatLiq Tesisi’nde, hammadde olarak kullanılacak atıklar, en
başta biyogaz tesisinin atığı söndürülmüş organik gübre (%25 kuru maddeli bulamaç),
önce öğütme işlemine tabi tutularak partikül ebatları inceltilir ve daha sonra
monopompalar tarafından ortalama 8.000 kg/sa akış hızında karıştırma tanklarına
alınarak, evaporatörden dönen organik içeriği zengin su ile seyreltilerek 70oC’a
ısıtılmaktadır.

8 saat kadar karıştırıcıda homojenleştirilen ve ısıtılan karışım buradan yüksek basınçlı
proses pompası tarafından proses eşanjörlerine beslenmektedir.

Bir dizi ısı değiştiricisinde ısıtılan süperkritik şartlardaki (sıvı ve gaz evrelerin aynı
özellikleri aldığı şartlar) karışım, sırasıyla kül ayrıştırma siklonuna ve kimyasal
reaktöre girerek hedeflenen dönüşüm gerçekleştirilmektedir.

Reaktörden çıkan karışım, üzerindeki ısıyı reaktör öncesinde ısıtılmak istenen
bulamaca aktarmak üzere ısı geri kazanım eşanjörlerine sevk edilmektedir. Kimyasal
reaksiyon için ihtiyaç duyulan proses ısısı reaktör öncesindeki son kademe eşanjörde
bir ergimiş tuz devresi ile sağlanmakta, söz konusu ergimiş tuz, doğalgazlı kazanda
istenen sıcaklığa kavuşturulmaktadır. Türkiye’de ilk defa bu proseste ısı transfer
elemanı olarak tuz (NaNO3/KNO3) kullanılacaktır.

Doğalgazlı kazanın dahil olduğu ısı santralinde doğalgazla karıştırılmış halde
prosesin yan ürünü olan sentez gazı da yakılırken verimli ve temiz bir yanma
sağlanması için reküperatör (atık ısıyı geri kazanmak için kullanılan ters akışlı bir ısı
eşanjörü) kullanılmaktadır. Böylece doğalgazın yanma ısısı, sonuç olarak az miktarda
niteliksiz atık ısı oluşacak biçimde değerlendirilmektedir.

Kimyasal dönüşüm tamamlanıp, üzerindeki ısısı alınmış ve basıncı düşürülmüş
karışım (ürün) önce separatör kazanına alınmakta ve su çözeltisi ile sıvı yakıt ve
sentez gazı bu noktada ayrıştırılmaktadır. Sıvı yakıt depoya alınmakta, sentez gazı
yakılmak üzere ısı santraline sevk edilmekte ve su çözeltisi ise distilatör ve çok etkili
evaporatör ekipmanlarından geçirilerek deriştirilmektedir.
8
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.

®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Daha sonra evaporatörden çıkan derişik su, işlenmemiş gübreyi sulandırmak üzere
depolama tankına alınmaktadır. Evaporatörün çıktısı atıksu ise bir aktif karbon
sisteminden geçirildikten sonra Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisine
gönderilerek bertaraf edilecektir.
Gönen Atık Bertaraf CatLiq Tesisi’ne ait iş akış şeması Şekil 1.3.1’de verilmiştir.
9
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 1.3.1. Gönen Atık Bertaraf Catliq Tesisi İş Akım
Şeması
10
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje konusu “Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi” faaliyeti kapsamında prosese ait
kütle dengesi hesapları, deneysel sonuçlara dayalı analitik yöntemlerle yapılmıştır. Ayrıca
analitik yöntemi doğrulamak amacıyla ASPEN HYSYS ve CHEMCAD proses mühendisliği
yazılımları kullanılmıştır.
Proje kapsamında TÜBİTAK MAM tarafından ASPEN HYSYS ve CHEMCAD proses
mühendisliği yazılımları kullanılarak hazırlanmış olan “Catlıq Prosesinde Kütle ve Enerji
Dengeleri” konulu ara rapor Ek-7’de, tek vardiya için elde edilen kütle denkliği tablosu ise
Şekil 1.3.2’de verilmiştir.
Şekil 1.3.2. CatLiq Atık Bertaraf Tesisi Kütle Denkliği Tablosu (Tek Vardiya için)
Çıktılar
 CatLiq oil: Sentetik Ham Biyopetrol
 Inorganik Madde + Reaksiyona girmemiş karbon: Kompoze gübre hammaddesi
 Proses atıksuyundaki organik madde+proses atık suyu: Proses sonu suyu
 Yanma gazı: Egzoz gazı
Proje kapsamında kullanılan makine ekipman çoğunlukla çelik özelliğinde kapalı
tanklar ve iletim borularıdır.
Proje kapsamında ana hammadde olarak kullanılacak olan biyogaz tesisi dekantör
çıkışı organik atıklar, proje alanına sınır komşusu durumunda bulunan Gönen Biyogaz
Tesisi’nden otomatik olarak kapalı bir iletim sistemi ile prosese beslenecektir. Proje
kapsamında kullanılacak olan diğer hammaddeler arasında yer alan arıtma tesisi
çamurları Gönen Biyogaz Tesisi Arıtma Tesisi’nden sağlanacaktır.
Proje kapsamında kullanılması mümkün olan diğer hammaddeler ise proje
bölgesinde tarım ve hayvancılığın önemli bir geçim kaynağı olduğu göz önünde
bulundurulduğunda başta Gönen ilçesi olmak üzere civar ilçe ve illerden kolaylıkla
toplanabilecektir.
11
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje konusu proses verimi için, üretilen hammaddelere göre farklı değerlendirme
yapılabilir. Üretilen nihai ürünlerden ham biyopetrole göre değerlendirme yapıldığında
prosesin %40 verimle (prosese giren kuru maddenin %40’ının sentetik ham biyopetrole
dönüşeceği öngörülerek) çalışacağı hesaplanmıştır. Projede üretim amacına uygun
olmayan ürün elde edilme oranı düşüktür. Bu açıdan bakıldığında da proses verimi
yüksektir.
Bahsi geçen ve proje kapsamında bertarafı gerçekleştirilebilecek olan diğer atıklar
da prosese depolama yapılmadan direk olarak beslenecektir. Depolama yapılması
mecburiyetinin oluştuğu durumlarda ise betonarme, sızdırmaz zemin üzerinde yer alacak
olan tanklarda depolanma işlemi yapılacaktır.
Proje kapsamında üretilmesi planlanan Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve
kompoze gübre hammaddesi proje alanı içerisinde yer alan sızdırmaz, dış etkilere karşı
korunaklı tanklarda depolanacaktır (Bkz. Ek-2/Tesis Yerleşim Planı).
CatLiq prosesi sonucunda üretilen sentetik ham biyopetrolün tanımlanması ve
kalitesine dair henüz dünyada bir standart bulunmamaktadır. Bu bağlamda TSE’ye
standart başvusurunda bulunulmuş ve bir TSEK kriteri taslağı TSE-TK16 Petrol ve Petrol
Ürünleri Teknik Komitesi’ne sunulmuştur. TSEK kriterinin oluşturulması çalışmalarına
devam edilmektedir.
1.4 Proje ünitelerinde üretilecek mal ve/veya hizmetler, nihai ve yan ürünlerin
üretim miktarları, nerelere, ne kadar ve nasıl pazarlanacakları, üretilecek hizmetlerin
nerelere, nasıl ve ne kadar nüfusa ve/veya alana sunulacağı
Kapasite artışı planlanan proje kapsamında, 192 ton/gün organik atık bertarafı ile 24
saatte toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve 3.154,935 kg kompoze
gübre hammaddesi üretimi gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Proje kapsamında üretilecek olan sentetik ham biyopetrolün satışı ile ilgili olarak
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından mevzuat çalışmaları başlatılmıştır. Projenin diğer
bir nihai ürünü kompoze gübre hammaddesi projenin yer aldığı Balıkesir ili ve Gönen
ilçesinde tarımın önemli bir yere sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda başta
bölgede ve bağlı olarak ülke ekonomisinde yer bulacaktır. Bu kapsamda Balıkesir İl Gıda
Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’ne başvuru yapılacaktır.
Proje kapsamında pazarı olan, satışa sunulabilecek herhangi bir yan ürün oluşumu
söz konusu değildir.
1.5 Proje sahasının en yakın yerleşim birimine uzaklığı (planlanan tüm üniteler
için ayrı ayrı) hakkında bilgi verilmesi,
Catliq prosesi ile atık bertarafı planlanan proje Balıkesir ili, Gönen ilçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim
birimi proje alanının 1,25 km doğusunda yer alan Tuzakçı Köyü’dür. Proje alanının yakın
çevresinde bulunan yerleşim birimleri Şekil 1.5.1’de verilmiştir.
12
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 1.5.1. Proje Alanının Yakın Çevresinde Bulunan Yerleşim Birimleri
Proje alanına yakın mesafede olan yerleşim birimlerinin proje alanına olan
uzaklıkları Tablo 1.5.1’de verilmiştir.
Tablo 1.5.1. Yerleşim Birimlerini Proje Alanına Olan Uzaklıkları
Yerleşim Yeri
Gönen İlçesi
Tuzakçı Köyü
Hasanbey Köyü
Pehliavanhoca Köyü
Babayaka Köyü
Gündoğan Köyü
Mesafe (km)
Proje Alanına Göre Yönü
2,64 km
1,25 km
2,20 km
4,05 km
2,96 km
2,00 km
Güneydoğu
Doğu
Güneybatı
Güneybatı
Batı
Kuzey
Faaliyetin gerçekleştirileceği Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri
Ek-8’de ve 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Ek-4’te sunulmuştur.
Proje faaliyetleri kapsamında başta biyogaz tesisi dekantör çıkışı sönmüş organik
gübre atığının bertarafı gerçekleştirilecektir. Proje alanına en yakın yerleşim biriminin,
proje alanına olan mesafesinden dolayı olumsuz etkilenmesi söz konusu değildir.
1.6 Faaliyet ünitelerinde kullanılacak makine ve teçhizatın, adet ve özellikleri,
(ulusal ve uluslararası mevzuata uygunluk) bakım ve temizlik çalışmaları,
Kapasite artışı planlanan CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli
atığın bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve saatte
1.051,645 kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı
almıştır. Yapılan ar-ge çalışmaları ve prosesin elverişli şartları göz önünde bulundurularak
proje kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır.
Kapasite artışına bağlı olarak tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3
vardiya çalışılması öngörülmüştür. Bu kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak
belirlenmiş olup, 24 saatte toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve
3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Projede gerçekleştirilecek olan kapasite artışı sadece vardiya sayısının arttırılması
ile sağlanacaktır. Kapasite artışı vardiya sayısına bağlı olarak yapılacağı için prosesin
saatlik üretim kapasitesinde de bir değişim olmayacaktır. Proje üretim bilgileri Tablo
1.6.1’de sunulmuştur. Proje kapsamında “ÇED Gerekli Değildir” kararına haiz makine ve
ekipman tür ve sayısında herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.
13
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 1.6.1. Proje Üretim Bilgileri
MEVCUT DURUM
Hammadde Kullanımı
NİHAİ ÜRÜN
Saatlik Üretim
Kompoze Gübre
1.051,645 kg
Biyopetrol
647,983 kg
KAPASİTE ARTIŞI
64 ton/gün
Vardiya
Sayısı
Hammadde Kullanımı
24 Saatlik
Saatlik Üretim
Toplam Üretim
Tek
(8saat)
1.051,645 kg
1.943,814 kg
647,983 kg
3.154,935 kg
192 ton/gün
Vardiya
Sayısı
3
(24 saat)
Tesis içerisinde üretimde kullanılacak makine ve ekipman listesi Tablo 1.6.2’de
verilmiştir.
Tablo 1.6.2. Tesis İçerisinde Üretimde Kullanılacak Makine ve Ekipman Listesi
ADET
MAKİNA VE EKİPMAN
Evaporatör Grubu
2
Tank
1
Soğutma Kulesi
1
Evaporatör Havuzu
1
Kazan
1
Tuz Besleme Tankı
1
Kurutucu
1
Kızgın Yağ Tankı
1
Gaz Kompresörü
1
Mineral Kollektör
1
Asit Tankı
1
Reaktör
1
Dekantör
1
Sentetik Ham Biyopetrol Geri Kazanım Tankı
3
Katalizör Tankları
1
Off Spec Tankı
1
Sentetik Ham Biyopetrol Santrifüj Tankı
1
Atıksu Santrifüj Tankı
1
Sentetik Ham Biyopetrol Besleme Tankı
1
Petrol Santrifüj Besleme Tankı
1
MVR Besleme Tankı
1
Mineral Tankı
1
Su Tankı
1
Degazör
2
Mineral Tankı
1
Deşarj Havuzu
3
Besleme Havuzu
1
Dekantör
2
Atık Toplama Havuzları
1
Jeneratör
Kazan Dairesi
CatLiq Platform
Katalizör Grubu
Santrifüj Grubu
Diğer
Projede yer alan makine ekipmanın çoğunluğu otomatik olarak çalışmakta olup,
tasarımları gereği sürekli iç temizliğine uygun olmayan teknik özelliklere sahiptir.
14
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje kapsamında kullanılacak olan makine ve teçhizatın bakım, onarım ve
periyodik kontrolleri, ilgili ulusal ve uluslararası standartlarda belirlenen aralıklarda ve
kriterlerde, imalatçı verileri ile fen ve tekniğin gereklilikleri dikkate alınarak yapılacaktır.
Bahse konu makine ve teçhizatın temizlik, bakım ve onarım çalışmaları 25.04.2013 tarih
ve 28628 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının
Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” hükümlerine uygun şekilde
periyodik olarak yapılacaktır.
1.7 Taşımada kullanılacak araçların özellikleri, kapasite ve miktarları, atıkların
toplanması ve taşınmasına ilişkin detaylar, araçların bakım ve temizliği
Proje kapsamında hammadde olarak bertarafı yapılacak olan ana madde, proje
konusu tesis ile sınır komşusu durmunda olan Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı
sönmüş organik gübre atığıdır. Bahse konu atık, biyogaz tesisinden kapalı otomatik bir
sistem ile beslenecektir.
Proje kapsamında kullanılacak olan arıtma çamurları da öncelikle Gönen Biyogaz
Tesisi’ne ait biyolojik arıtma tesisi çamurları olacak olup, proje alanına kapalı, sızdırmaz
üzerinde atık adı ve kodu yazan variller ile getirilecektir.
Proseste hammadde olarak ayrıca tesis bitişiğinde yer alan besi çiftliklerinden
kaynaklanacak hayvansal atıklar da hammadde olarak kullanılanılabilecektir. Bahse konu
bu atıkların dışında ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile evsel ve endüstriyel organik
içerikli atıklar da kullanılabilmektedir.
Hammadde olarak kullanılacak olan, Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıktısı organik
atık ve Gönen Biyogaz Tesisi artıma tesisi çamurları dışında kalan hammaddeler, proje
alanına kapalı üzerinde atık adı ve kodu yazan, uyarı levhalarının bulunduğu sızdırmaz
tankerler ile taşınacakır. Söz konusu araçlara ait görünüm Şekil 1.7.1’de verilmiştir.
Taşımada kullanılacak olan araçların tanker kısımları aynı zamanda araç üzerinden
çıkarılıp sabit konteyner olarak da kullanılabilmektedir.
Şekil 1.7.1. Atıkları Taşımak İçin Firma Tarafından Tasarlanan Araç (Örnek)
15
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projede hammadde olarak kullanılacak olan hammaddelerin tümü, organik içerikli
atıklar olup herhangi bir tehlikeli ya da kimyasal madde ihtiva etmeyecektir.
Hammadde taşınmasında kullanılacak araçların bakım, onarım ve periyodik
kontrolleri, ilgili ulusal ve uluslararası standartlarda belirlenen aralıklarda ve kriterlerde,
imalatçı verileri ile fen ve tekniğin gereklilikleri dikkate alınarak yapılacaktır. Bahse konu
makine ve teçhizatın temizlik, bakım ve onarım çalışmaları 25.04.2013 tarih ve 28628
sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının Kullanımında
Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” hükümlerine uygun şekilde periyodik olarak
yapılacaktır.
1.8 Sahanın bulunduğu alandaki trafik durumu ile saha içi trafik yönetimi,
sahaya ulaşım yolu hakkında ayrıntılı bilgiler, sahaya ulaşım yolunun bir plan
üzerinde gösterilmesi, yolların mevcut trafik yoğunluğu,
Balıkesir ili, Gönen ilçesi, Hasanbey Köyü sınırları içerisinde yer alan projeye en
yakın karayaolu, proje alanının doğusunda yer alan Gönen- Gündoğan- Sarıköy köy
yoludur. Bahse konu yol, asfalt kaplanmış durumda kullanımdadır. Gönen-GündoğanSarıköy köy yolu, Bandırma- Biga (E90-D200) Karayoluna bağlanmaktadır.
Planlanan proje kapsamında proseste Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı organik
atıkların dışında atık bertarafı söz konusu olduğunda dışarıdan sağlanacak olan atıklar
sızdırmaz tankerler ile tesis alanına getirilecektir.
Proje alanında daha önce Oba Salça Fabrikası faaliyet göstermiş olup, mevcut
durumda söz konusu fabrika binası kullanılmamaktadır. Bağlı olarak proje alanında daha
önceden yol çalışmaları tamamlanmıştır.
Nakliye işlemleri sırasında proje alanı ve çevresinde bulunan mevcut yollardan
faydalanılacak olup, proje kapsamında herhangi bir yeni yol açılması söz konusu
olmayacaktır. Projede dışarıdan atık sağlanması durumu söz konusu olduğunda, bahse
konu hammaddelerin nakliyatında mevcut yollar kullanılacaktır. Kullanılacak taşıma
güzergahını gösterir uydu görüntüsü Şekil 1.8.1’de, tesis içindeki yollara ait görüntüler ise
Şekil 1.8.2’de verilmiştir.
Şekil 1.8.1. Kullanılacak Taşıma Güzergahını Gösterir Uydu Görüntüsü
16
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 1.8.2. Tesis İçindeki Yollara Ait Görüntüler
Proje ile ilgili olarak Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü’nün 28.10.2013 tarih ve 171257
sayılı görüş yazsında da belirtildiği üzere, proje kapsamında “Karayolu Kenarında
Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik” ve faaliyetin İnşaat ve işletme
aşamalarında karayollarının kullanılmasında 2918 sayılı “Karayolları Trafik Kanunu” ve bu
kanuna istinaden Karayolları ile ilgili olarak çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklerde
belirtilen hükümlere uyulacaktır.
Proje kapsamında kurulacak tüm tesislere ve yapılara ilişkin yer planlamasında
hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı Çekme paylarına uyulacaktır.
Bununla birlikte tehlikeli madde sınıfına giren malzemelerin taşınması durumu söz
konusu olursa taşıma esnasında “Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkında
Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında malzemelerin taşınması esnasında
karayollarına ve ilgili tesislerine herhangi bir zarar verilmeyecek olup, zarar verilmesi
durumunda tüm zarar, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile yapılacak protokol
çerçevesinde yatırımcı firma tarafından karşılanacaktır. Karayoluna giriş-çıkışlarda ve
taşımalarda trafik ile ilgili her türlü güvenlik önlemi, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü’nün
görüşleri doğrultusunda yatırımcı firma tarafından sağlanacaktır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite
artışı kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı
projesinin inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın
montajından oluşmaktadır. Projenin tüm aşamaları sırasında 18.07.1997 tarih ve 23053
(Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Karayolları Trafik Yönetmeliği”
hükümlerine uyulacaktır. Yerleşim yerlerinden geçerken kamyon sürücüleri, daha dikkatli
olmaları ve hız limitlerine riayet etmeleri hususunda uyarılacaktır.
Ayrıca iş kazası, trafik kazası ihtimaline karşı alanda uygun bir yerde sağlık ünitesi,
en yakın sağlık ocağı veya hastaneye ulaşmak için araç bulundurulacaktır.
Gerekli trafik düzenlemeleri ilgi kurumlar tarafından yapılacak olup inşaat ve işletme
aşamasında yollara zarar verilmemesi için gerekli önemleler alınacaktır.
17
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında;
o
Proje kapsamında kurulacak tüm tesislere ve yapılara ilişkin yer planlanmasında
“Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik”
hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına uyulacak,
o
İnşaat ve işletme aşamalarında kullanılacak karayollarında 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve
yönetmeliklere uyulacak,
o
Tehlikeli madde sınıfına giren malzemelerin taşınması öngörülmemekte olup,
taşınması durumu söz konusu olduğunda “Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle
Taşınması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
1.9 Proje kapsamında planlanan ekonomik sosyal ve altyapı faaliyetleri,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır.
Proje konusu “Gönen Atık Bertaraf CatLiq Demo Tesisi”nin inşaat çalışmalarına
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir”
kararının alınması ile
başlanılmıştır. Halihazırda projenin arazi hazırlık ve alt yapı çalışmaları tamamlanmış
olup, makine ve ekipmanın montajı çalışmaları devam etmektedir.
Projenin alt yapı çalışmaları kapsamında drenaj kanalları, Gönen Biyogaz Tesisine
bağlantı çalışmaları yürütülmüş olup, çalışmalar tamamlanmıştır. Proje kapsamında
oluşacak olan atıksular Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait Atıksu Arıtma Tesisi’ne verilerek
bertaraf edilecektir.
Proje kapsamında tesisin inşaat aşamasında 15 işçi çalışmaktadır. Tesisin faaliyete
geçmesi ile kapasite artırımına bağlı olarak yaklaşık 30 personelin istihdam edilmesi
planlanmaktadır. Tesiste 300 gün, 24 saat, 3 vardiya şeklinde çalışılması planlanmaktadır.
Proje kapsamında inşaat aşamasında personelin ihtiyaçları proje alanında yer alan
yemekhane, idari bina gibi sosyal alanlardan sağlanacaktır.
Proje alanı sulu tarım arazisi özelliği göstermekte olup, bu kapsamda proje alanı için
1/1.000 ölçekli Mevzi İmar Planı düzenlenmesi hususunda ilgili kurumlardan olumlu görüş
yazıları alınmıştır. Söz konusu yazılar Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
Proje alanı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo ve Biyogaz Tesisi” amaçlı
Mevzi İmar Planı düzenlenmiştir. Bahse konu imar planları Ek-4’te sunulmuştur.
1.10 Proje ve yer alternatiflerine ilişkin çalışmalar ve ÇED Raporuna konu olan
proje/yerin seçiliş nedenlerinin genel olarak ve teknik gerekçelerle açıklanması,
teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi, uygulanabilecek diğer geri kazanım
yöntemlerinin değerlendirilmesi,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır.
18
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Kapasite artışı planlanan Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi toplam 2.531
m2’lik bir alan üzerinde yer alacaktır (Bkz. Ek-2 Tesis Yerleşim Planı).
Söz konusu projede kullanılacak olan ana hammadde, Gönen Biyogaz Tesisi
dekantör çıktısı sönmüş organik gübre atığıdır. Bu sebeple Catliq Tesisi, Gönen Biyogaz
Tesisi ile sınır olacak şekilde inşa edilmiştir. Gönen Biyogaz Tesisi’nde oluşan dekantör
çıktısı otomatik olarak kapalı bir sistemle Catliq Tesisi’ne beslenecektir.
Proje için seçilen alan, ilgili kurumlardan gerekli görüşler alınarak 1/1.000 ölçekli
Mevzi İmar Planı düzenlenmiş olan bir alandır. Bahse konu praselde Gönen Yenilenebilr
Enerji Üretim A.Ş. tarafından, fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltacak yenilenebilir enerji
üretimi teknolojilerinin kullanıldığı Gönen Biyogaz Tesisi ve Gönen Hümik Asit Tesisi de
yer almakta olup kapasite artışı planlanan Catliq Tesisi de bahse konu bu tesisler arasında
yer almaktadır.
Firma tarafından ilerleyen zamanlarda aynı parselde küçük çaplı rüzgar elektrik
santrali ve güneş enerjisi santrali de kurulması planlanmaktadır. Firma, 103 ada 1
parselde yenilenebilir enerji üzerine çalışmalarını geliştirmeyi hedeflemektedir.
Proje için belirlenen alanın seçiminde göz önünde bulundurulan koşullar;
 Ulaşım için uygun yerde bulunması (Konu ile ilgili olarak Karayolları Genel
Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü 22.12.2011 tarih ve 51409 sayılı görüş yazısında
06.01.1998 tarih ve 23222 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik”in 16, 17, 18,
19, 21. ve 26. maddelerinde geçen hükümlere uyulması koşulu ile bahse konu alan için
mevzi imar planı hazırlanmasında sakınca görülmediği belirtilmiştir. Proje kapsamında söz
konusu yönetmeliğin bahsi geçen hükümlerine uyulacaktır.),
 Yerleşim yerlerine yeterli uzaklıkta bulunması, Proje alanına en yakın yerleşim
birimi 1,25 km uzaklıktaki Tuzakçı Köyü’dür.
 Bahse konu proje alanında tehlikeli durumların oluşmasına sebebiyet verecek
yüksek gerilimli enerji hattı v.b. bulunmaması (Konu ile ilgili olarak TEİAŞ 2. İletim Tesis
ve İşletme Grup Müdürlüğü Balıkesir İşletme ve Bakım Müdürlüğü’nün 27.10.2011 tarihli
ve 680 sayılı görüş yazısında bahse konu proje alanında, müdürlüklerine ait yüksek
gerilimli enerji hattı irtifak hakkı bulunmadığı ve bu sebeple proje alanı için mevzii imar
planı hazırlanmasında bir sakınca görülmediği ifade edilmiştir.),
 Tesisin konumu sayesinde hammaddelerini kolaylıkla temin edebilmesi (Tesisin,
bulunduğu konum itibari ile proseste kullanılması planlanan hammaddeleri (biyogaz tesisi
atıkları, arıtma sitemi çamurları ve hayvansal atıklar) sınır komşusu durumunda bulunan
tesislerden kolaylıkla temin edebilmesi (tesisin hemen cephe sınırlarında biyogaz tesisi,
artıma tesisi ve hayvan çiftlikleri yer almaktadır.)),
19
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 Proje alanı için ilgili kurumlardan alınan olumlu görüşlere bağlı olarak proje alanı
için hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Mevzii Uygulama İmar Planının bulunması, olarak
sıralanabilir.
Ayrıca proje kapsamında mevzii imar planı hazırlanması için görüş alınan resmi
kurumlar arasında yer alan Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 02.01.2012 tarih
ve 2 sayılı görüş yazısı, Balıkesir Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün 28.10.2011 tarih ve
13904 sayılı görüş yazısı ve Balıkesir İl Müdürlüğü Erişim Planlama Müdürlüğü’nün
27.10.2011 tarih ve 408769 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parsel için mevzii imar planı
hazırlanmasında sakınca görülmemiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Bu bilgiler ışığında tesis için seçilen bölgenin uygulanabilir ve özellikle hammadde
ihtiyacını tam olarak karşılayacak bir bölgede olduğu değerlendirilmektedir. Proje
kapsamında çalıştırılan personel mümkün olduğunca çevre yerleşim yerlerinden temin
edilecektir.
Bununla birlikte kullanılan ekipmanların alımı ve daha birçok hazırlık için yapılan
giderler, yine üretim sırasında isçilerin gıda ve kişisel donanım giderleri, ekipmanların
bakim, onarım ve yedek parça giderleri, yakıt giderleri, genel ve beklenmeyen giderler,
bölge ekonomisine katkı sağlanacaktır.
Teknoloji alternatiflertinin değerlendirilmesi, uygulanabilecek diğer geri kazanım
yöntemlerinin değerlendirilmesi
Geleneksel enerji kaynaklarının tükenebilir nitelikte oluşu ve rezervlerin önümüzdeki
yıllarda tükenme boyutlarına ulaşması insanlığı yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına
yöneltmiştir. Günümüzde yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak güneş, rüzgar,
biyokütle vb. enerji kaynakları kullanılmakta ve kullanımı artarak devam etmektedir.
Sulu ortam pirolizi olarak da bilinen CatLiq prosesi, fosil yakıtlara olan bağlılığı
azaltan alternatif çevreci yöntemlerinden birisidir.
Projenin hayata geçirilmesi ile
yenilenebilir enerji üretimi, taşıt yakıtı üretimi ve bilinçli atık yönetimi hedefleri
sağlanacaktır. Bu kapsamda bahse konu tesis ülke ekonomisi açısından ve atıkların
bertarafının yönetimi açısından son derece önem arz eden bir faaliyettir.
Faaliyetin işletme aşamasında kullanılacak olan teknoloji modern ve uygulanabilir bir
teknoloji olup, benzer tesislerde de halen uygulanmaktadır. Dolayısıyla faaliyetin üretimi
için seçilen teknolojinin de optimum koşulları sağlayacağı düşünülmektedir. Bahse konu
Catliq prosesi, yakma vb. diğer atık bertaraf yöntemelerine göre daha çevreci bir teknoloji
olmakla birlikte, üretilen ürünler açısından bakıldığında hem ekonomiye katkı sağlayan
hem de doğal kaynakları korumaya yönelik bir teknolojidir. Bu bakımdan diğer atık bertaraf
yöntemlerine göre üstünlük sağlamaktadır.
Firma tarafından ticarileştirilmesi ve uluslararası teknoloji arenasına da çıkılması
planlanan söz konusu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
(TÜBİTAK) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları (TEYDEB) çerçevesinde desteklenen
bir projedir. TÜBİTAK ile yapılan “Organik Atıklar ve Biyokütleden Endüstriyel Ölçekte
Ekonomik Uygunluğa Sahip Sentetik Petrol Üretim Teknolojisinin Geliştirilmesi: CatLiq
“Başlıklı ve “3120081” Numaralı proje sözleşmesi Ek-5’de sunulmuştur.
Projenin işletme aşamasında projenin çevreye etkilerinin minimizasyonu için önerilen
tedbirlerin uygulanması ile çevresel etkiler en aza indirilecektir. Proje kapsamında
kullanılan teknoloji yurt içinde ve dışında yaygın olarak kullanılmaktadır.
20
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
1.11 Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak arazi miktarı ve
arazinin tanımlanaması, alanın coğrafik şekli, coğrafi tanımlanması (memleket
koordinatları-coğrafi koordinatlar), mülkiyet durumuna ilişkin bilgi ve belgeler (tapu,
kira kontratı,…vb.),
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde kapasite artışı planlanan
“Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi” 192 ton/gün organik atık bertarafı ile 24
saatte toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve 3.154,935 kg kompoze
gübre hammaddesi üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Hammadde olarak kullanılacak organik içerikli ana atık, Gönen Biyogaz tesisinden
temin edilecek olan söndürülmüş organik gübre atığıdır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite
artışı kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir.
Kapasite artışı projesinin inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine
ve ekipmanın montajından oluşmaktadır.
Kapasite artışı planlanan Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi toplam 2.531
m ’lik bir alan üzerinde yer almakta olup, tapunun H19d-08c-3c paftasında yer almaktadır
(Bkz Ek-2 Tesis Yerleşim Planı, Ek-4 1/1.000 Ölçekli Mevzi İmar Planı). Bahse konu tesis
alanı işletmeci firma tarafından kiralanmış olup, kira sözleşmesi Ek-6’da sunulmuştur.
2
Söz konusu proje alanına ait koordinatlar Tablo 1.11.1’de sunulmuştur.
Tablo 1.11.1. Proje Alanına Ait Koordinatlar
NOKTA
Y (Sağa)
X (Yukarı)
1
555021.5226
4445162.7234
2
555060.2471
4445176.1280
3
555061.8964
4445168.2112
4
555062.6761
4445169.0409
5
555078.3898
4445121.1001
6
555040.6649
4445107.8054
7
555039.5154
4445107.4455
8
555029.9192
4445104.0769
9
555024.0916
4445121.0001
10
555033.8776
4445124.3787
Faaliyetin gerçekleştirileceği 103 ada, 1 parsel “Tarımsal ve Hayvancılık Amaçlı
Sanayi Tesis Alanı” ve “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi”
olarak planlanmıştır. Bu kapsamda ilgili kurumlardan alınan görüş yazıları Ek-9/Resmi
Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Projenin gerçekleştirileceği alan “Büyükbaş
Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” olarak planlanan alan içerisinde yer
almaktadır. Proje alanının imar durumunu açıklar “Mevzii Uygulama İmar Planı Açıklama
Raporu” ve proje alanına ait 1/1000 ölçekli Mevzii Uygulama İmar Planları Ek-4’te
sunulmuştur.
Söz konusu projede kullanılacak olan ana hammadde, Gönen Biyogaz Tesisi
dekantör çıktısı sönmüş organik gübre atığıdır. Bu sebeple Catliq Tesisi, Gönen Biyogaz
Tesisi ile sınır olacak şekilde inşa edilmiştir (Bkz Şekil 1.11.1).
21
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 1.11.1. Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi Ve Gönen Biyogaz Tesisi’nden Görünüm
Proje alanına en yakın yerleşim birimi proje alanının 1,25 km doğusunda yer alan
Tuzakçı Köyü’dür. Proje alanına yakın mesafede olan yerleşim birimlerinin proje alanına
olan uzaklıkları bölüm 1.5’te verilmiştir.
Faaliyetin gerçekleştirileceği alanla ilgili olarak tesis alanını gösterir Yer Bulduru
Haritası Ek-1’de, Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri Ek-9’da ve 1/25.000
Ölçekli Topografik Harita Ek-3’de sunulmuştur.
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir.
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve
21049 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan,
toplamı 38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür.
Bahse konu görüş yazısı Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Proje alanı ve
yakın çevresinde orman alanı bulunmamaktadır.
Proje alanına en yakın su kaynağı, faaliyet alanının yaklaşık 1,24 km doğusunda yer
alan Gönen Çayı ile 18,15 km kuzeydoğusundan bulunan Kuş Gölü olup, proje alanına
mesafelerinden dolayı olumsuz etkilenmesi söz konusu olmayacaktır.
DSİ Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü’nün 02.11.2011 tarih ve 415718 sayılı ve
21.06.2010 tarih ve 101455 sayılı görüş yazıları ile 09.03.2010 tarihli Tesis Yeri Tespit
Raporunda projenin gerçekleştirileceği alanın bir kenarından sulama ana kanalının geçtiği
ve bahse konu 103 ada, 1 parselin bir kısmının Gönen Ovası sulama sahası içerisinde
kaldığı, bu sebeple “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik”
gereği, bu yönetmeliğin yürütülmesinden görevli kurumdan görüş alınması gerektiği ifade
edilmiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
22
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü 12.12.2011 tarih
ve 21049 sayılı görüş yazısında da belirtildiği üzere proje alanı için “Büyükbaş Hayvancılık
Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı
hazırlanmasında sakınca görülmemiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Projenin gerçekleştirileceği 103 ada, 1 parsel üzerinden Bandırma Belediyesi İmar
ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 03.01.2012 tarihli ve 13 sayılı görüş yazısında da ifade
edildiği üzere, 1400’lük Bandırma-Gönen su ishale hattı geçmektedir. Söz konusu ishale
hattının geçtiği alanda herhangi bir yapılaşmaya izni verilmemesi, arıza durumunda boru
hattına müdahale edilebilecek şekilde her iki taraftan 5’er metre koruma bandı bırakılması
ve zemin etüt çalışmalarına başlanıldığı için Bandırma Belediyesi Su ve Kanalizasyon
Müdürlüğü’ne haber verilmesi gerektiği ifade edilmiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Proje alanı ve yakın çevresinde planlı alan bulunmamaktadır.
1.12 Proje ile ilgili olarak bu aşamaya kadar gerçekleştirilmiş olan iş ve
işlemlerin kısaca açıklanması, bugüne kadar alınmış ve alınacak izinler,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır (Bkz. Ek-1/Yer Bulduru
Haritası, Ek-9/Resmi Yazılar).
Söz konusu CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli atığın
bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik ham biyopetrol) ve saatte
1.051,645 kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı
almıştır. Yapılan Ar-Ge çalışmaları ve prosesin optimum şartları göz önünde
bulundurularak proje kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır.
Kapasite artışına bağlı olarak tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3
vardiya çalışılması öngörülmüştür. Bu kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak
belirlenmiş olup, 24 saatte toplam 1.943,814 kg Catliq Oil (ham biyopetrol) ve 3.154,935
kg kompoze gübre hammaddesi üretiminin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
CatLiq prosesinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar, teknolojinin sahibi olan Altaca
Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. firmasının Gebze Organize Sanayi Bölgesi
(GOSB) Teknopark’ta kurulu olan pilot tesisinde sürdürülmektedir.
Altaca firması CatLiq teknolojisinin endüstriyel boyuta taşınması amacı ile Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Teknoloji ve Yenilik Destek
Programları Başkanlığı’na (TEYDEB) 31.01.2012 tarihinde proje başvurusunda
bulunmuştur. Söz konusu başvuru 15.04.2012 tarihinde TÜBİTAK TEYDEB tarafından
uygun bulunarak destek kapsamına alınmıştır.
Ayrıca Boğaziçi Üniversitesi de Makine Mühendisliği ve Kimya Mühendisliği öğretim
üyeleri vasıtası ile de projeye katkı sağlanmaktadır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite
artışı kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı
projesinin inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın
montajından oluşmaktadır.
Proje işletmeye alındıktan sonra “Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Lisanslar
Hakkında Yönetmelik” kapsamında gerekli izin başvuruları yapılacaktır.
23
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 2
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
2.1 Proje Yerinin; İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan,
lejand ve plan notlarının da yer aldığı Onanlı Çevre Düzeni Planı (1/100.000 ve 1/25.000
ölçekli plan), Nazım İmar Planı, Uygulama İmar Planı üzerinde gösterilmesi, proje
sahası ve yakın çevresinin ölçekli harita veya kroki üzerinde gösterimi, sağlık koruma
bandının bu planlarda gösterilmesi, proje sahası yakın çevresinde bulunan sanayi ve
yerleşimlerin harita üzerinde gösterilmesi, mesafelerin belirtilmesi, tesise ulaşım için
kullanılacak yol güzergahları, faaliyet alanı ve çevresinin panaromik fotoğrafları,
(açıklamalar Rapor içinde yer almalı ve planlar “aslının aynıdır” damgalı olarak Rapor
ekinde yer almalıdır.),
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde kapasite artışı planlanan “Gönen
Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi” 192 ton/gün organik atık bertarafı ile 24 saatte toplam
1.943,814 kg Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve 3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi
üretimi gerçekleştirmeyi planlanmaktadır. Hammadde olarak kullanılacak organik içerikli ana
atık, Gönen Biyogaz tesisinden temin edilecek olan söndürülmüş organik gübre atığıdır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013
tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup, kapasite artışı
kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı projesinin
inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın montajından
oluşmaktadır.
Kapasite artışı planlanan Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi toplam 2.531 m2’lik
bir alan üzerinde yer almakta olup, tapunun H19d-08c-3c paftasında yer almaktadır (Bkz Ek-2
Tesis Yerleşim Planı, Ek-4 1/1.000 Ölçekli Mevzi İmar Planı). Bahse konu tesis alanı
işletmeci firma tarafından kiralanmış olup, kira sözleşmesi Ek-6’da sunulmuştur.
Proje alanına en yakın yerleşim birimi proje alanının 1,25 km doğusunda yer alan
Tuzakçı Köyü’dür. Proje alanı ve yakın çevresinde orman alanı bulunmamaktadır.
Balıkesir ili, Gönen ilçesi, Hasanbey Köyü sınırları içerisinde yer alan projeye en yakın
karayaolu, proje alanının doğusunda yer alan Gönen- Gündoğan- Sarıköy köy yoludur.
Bahse konu yol, asfalt kaplanmış durumda kullanımdadır. Gönen-Gündoğan-Sarıköy köy
yolu, Bandırma- Biga (E90-D200) Karayoluna bağlanmaktadır.
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir. Bu
kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve 21049
sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan, toplamı
38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz
Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür. Söz konusu
projede kullanılacak olan ana hammadde, Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıktısı sönmüş
organik gübre atığıdır. Bu sebeple Catliq Tesisi, Gönen Biyogaz Tesisi ile sınır olacak şekilde
inşa edilmiştir.
Proje alanı için Mevzi Uygulama İmar Planı düzenlenmesi konusunda diğer resmi
kurumlardan alınan görüşler Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
24
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
2.2 Faaliyet alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını
değerlendirebilmek amacı ile yer altı sularını, yer üstü sularını, deprem kuşaklarını,
jeolojik yapıyı, yerleşim alanlarını, ulaşım ağını, enerji nakil hatlarını, arazi kabiliyetini
ve faaliyet alanının yakın çevresinde faaliyetlerine devam etmekte olan diğer
kullanımların yerlerine ilişkin verileri gösterir bilgilerin 1/25.000 ölçekli halihazır harita
üzerine işlenmesi,
Projenin inşaat çalışmalarına, Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013
tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite artışı
kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı projesinin
inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın montajından
oluşmaktadır.
Kapasite artışı planlanan Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi toplam 2.531 m2’lik
bir alan üzerinde yer almakta olup, tapunun H19d-08c-3c paftasında yer almaktadır (Bkz Ek-2
Tesis Yerleşim Planı, Ek-4 1/1.000 Ölçekli Mevzi İmar Planı). Bahse konu tesis alanı
işletmeci firma tarafından kiralanmış olup, kira sözleşmesi Ek-6’da sunulmuştur.
Proje alanını gösterir 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli topografik harita Ek-2’de sunulmuştur.
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir. Bu
kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve 21049
sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan, toplamı
38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz
Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür. Söz konusu
projede kullanılacak olan ana hammadde, Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıktısı sönmüş
organik gübre atığıdır. Bu sebeple Catliq Tesisi, Gönen Biyogaz Tesisi ile sınır olacak şekilde
inşa edilmiştir. İlgili bölümlerde bahsedilen diğer hammaddeler, Catliq prosesinde hammadde
olarak kullanılabilecek özelliğe sahip maddelerdir.
Proje alanı için Mevzi Uygulama İmar Planı düzenlenmesi konusunda diğer resmi
kurumlardan alınan görüşler Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
2.3 Proje kapsamındaki faaliyet ünitelerinin konumu (Bütün idari ve sosyal
ünitelerin, teknik altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki
konumlarının vaziyet planı üzerinde gösterimi, tesis içi makine, ünite, tank, depolama
alanı, vb.nin yerleşim planı üzerinde gösterilmesi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık
alan büyüklükleri, binaların kat adetleri ve yükseklikleri),
Kapasite artışı planlanan Gönen Artık Bertaraf Catliq Demo Tesisi Balıkesir Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile
başlanmış olup, kapasite artışı kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması
yürütülmeyecektir. Kapasite artışı projesinin inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak
makine ve ekipmanın montajından oluşmaktadır.
Planlanan kapasite artışı vardiya sayısının arttırılması ile gerçekleştirilecektir. Bu
kapsamda makine ve ekipman saysında herhangi bir değişiklik olmayacaktır.
Alınan “ÇED Gerekli Değildir “ kararı ile çalışmalarına başlanan projeye ait üniteler
Bölüm 1.6’da detaylandırılmıştır. Bahse konu makine ekipman ve ünitelerin yer alacağı
bölümlerin özellikleri hakkında bilgi Tablo 2.3.1’de sunulmuştur.
Proje kapsamında faaliyet gösterecek makine ve ekipmanın yerleşimini gösterir Tesis
Yerleşim Planı Ek-2’de sunulmuştur.
25
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 2.3.1. Bahse Konu Makine Ekipman ve Ünitelerin Yer Alacağı Bölümlerin Özellikleri
ADET
MAKİNA VE EKİPMAN
2
Yükseklik (m)
Kapladığı Alan (m )
6.2
Evaporatör Grubu
2
Tank
7.5
1
Soğutma Kulesi
8.8
17
1
Evaporatör Havuzu
3
66.7
1
Kazan
1
Tuz Besleme Tankı
1
Kurutucu
Kazan Dairesi
5
5
1.1
3.9
3
25
0.3
CatLiq Platform
1
Kızgın Yağ Tankı
1.5
1
Gaz Kompresörü
1,2
3,2
1
Mineral Kollektör
12
0,07
1
Asit Tankı
1
Reaktör
6
0.5 m (4 adet için)
1
Dekantör
2.5
21
1
Sentetik Ham Biyopetrol Geri Kazanım Tankı
3
Katalizör Tankları
6
6.2
1
Off Spec Tankı
6
6.2
0.7
2
Katalizör Grubu
Santrifüj Grubu
1
Sentetik Ham Biyopetrol Santrifüj Tankı
1.5
1
Atıksu Santrifüj Tankı
1.5
0.7
1
Sentetik Ham Biyopetrol Besleme Tankı
7
1.6
1
Petrol Santrifüj Besleme Tankı
3.6
4.5
1
MVR Besleme Tankı
6.5
4.5
1
Mineral Tankı
1.5
1.2
1
Su Tankı
1.5
0.7
1
Degazör
16
2
2
Mineral Tankı
1.5
1.2
1
Deşarj Havuzu
3
36
3
Besleme Havuzu
3
11.5
1
Dekantör
2.5
21
2
Atık Toplama Havuzları
3.6
48m (2 adet için)
1
Jeneratör
2.5
15.6
Diğer
2
2.4 Proje alanının karayoluna mesafesi, projede kullanılacak yol güzergahı, yollar
için yapılacak çalışmalar, alınacak önlemler,
Balıkesir ili, Gönen ilçesi, Hasanbey Köyü sınırları içerisinde yer alan projeye en yakın
karayolu, proje alanının doğusunda yer alan Gönen- Gündoğan- Sarıköy köy yoludur. Bahse
konu yol, asfalt kaplanmış durumda kullanımdadır. Gönen-Gündoğan-Sarıköy köy yolu,
Bandırma- Biga (E90-D200) Karayoluna bağlanmaktadır.
Planlanan proje kapsamında proseste Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı organik
atıkların dışında atık bertarafı söz konusu olduğunda dışarıdan sağlanacak olan atıklar
sızdırmaz tankerler ile tesis alanına getirilecektir. Nakliye işlemleri sırasında proje alanı ve
çevresinde bulunan mevcut yollardan faydalanılacak olup, proje kapsamında herhangi bir
yeni yol açılması söz konusu olmayacaktır.
26
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Faaliyetin tüm aşamalarında olası kaza risklerini azaltmak amacıyla; nakliye esnasında
kamyonların hız sınırlarına uymasına dikkat edilecek ve malzemenin üzeri branda ile
örtülecektir. Kamyonlara aks yükü doğrultusunda yükleme yapılacak olup, aşırı yükleme söz
konusu olmayacaktır. Bununla birlikte 11.06.2009 tarih ve 27255 sayılı Karayolu Taşıma
Yönetmeliği, 18.07.1997 tarih ve 23053 (mükerrer) sayılı Karayolları Trafik Yönetmelik
hükümlerine riayet edilecektir. Ayrıca konu ile ilgili alınması gereken tedbir ve
yükümlülüklerde 87/12028 sayılı ‘’Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı maddelerle Av Malzemesi ve
benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok
edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin Tüzük’’ hükümlerine uyulacaktır.
Proje ile ilgili olarak Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü’nün 28.10.2013 tarih ve 171257
sayılı görüş yazsında da belirtildiği üzere, proje kapsamında “Karayolu Kenarında Yapılacak
ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik” ve faaliyetin İnşaat ve işletme aşamalarında
karayollarının kullanılmasında 2918 sayılı “Karayolları Trafik Kanunu” ve bu kanuna istinaden
Karayolları ile ilgili olarak çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklerde belirtilen hükümlere
uyulacaktır.
Proje kapsamında kurulacak tüm tesislere ve yapılara ilişkin yer planlamasında
hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı Çekme paylarına uyulacaktır.
Bununla birlikte tehlikeli madde sınıfına giren malzemelerin taşınması durumu söz
konusu olduğunda taşıma esnasında “Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkında
Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında malzemelerin taşınması esnasında
karayollarına ve ilgili tesislerine herhangi bir zarar verilmeyecek olup, zarar verilmesi
durumunda tüm zarar, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesinde
yatırımcı firma tarafından karşılanacaktır. Karayoluna giriş-çıkışlarda ve taşımalarda trafik ile
ilgili her türlü güvenlik önlemi, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü’nün görüşleri doğrultusunda
yatırımcı firma tarafından sağlanacaktır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013
tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite artışı
kapsamında herhangi bir arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı projesinin
inşaat çalışmaları proje kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın montajından
oluşmaktadır. Projenin tüm aşamaları sırasında 18.07.1997 tarih ve 23053 (Mükerrer) sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan “Karayolları Trafik Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Yerleşim yerlerinden geçerken kamyon sürücüleri, daha dikkatli olmaları ve hız limitlerine
riayet etmeleri hususunda uyarılacaktır. Ayrıca iş kazası, trafik kazası ihtimaline karşı alanda
uygun bir yerde sağlık ünitesi, en yakın sağlık ocağı veya hastaneye ulaşmak için araç
bulundurulacaktır.
Gerekli trafik düzenlemeleri ilgi kurumlar tarafından yapılacak olup inşaat ve işletme
aşamasında yollara zarar verilmemesi için gerekli önemleler alınacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında;
o
Proje kapsamında kurulacak tüm tesislere ve yapılara ilişkin yer planlanmasında
“Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik”
hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına uyulacak,
o
İnşaat ve işletme aşamalarında kullanılacak karayollarında 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklere
uyulacak,
27
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
o
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tehlikeli madde sınıfına giren malzemelerin taşınması durumu söz konusu
olduğunda “Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik”
hükümlerine uyulacaktır.
28
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 3
PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT
ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
3.1 Jeolojik Özellikler (Bölgenin ve proje sahasının jeolojik ve zemin bilgileri,
jeolojik/jeoteknik etüt raporu, proje sahasının ayrıntılı jeolojik harita (1/100.000 ölçekli)
üzerinde gösterilerek açıklanması),
*Ekler bölümüne konacak Jeoteknik Etüt Raporuna metin içerisinde atıflarda
bulunularak proje sahası özellikleri anlatılmalıdır.
Proje alanı, Balıkesir ili, Gönen ilçesi, Hasanbey köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.
Balıkesir, coğrafi konum itibariyle Marmara Bölgesi‘nde batıdan Ege Denizi’ne,
kuzeyden Marmara Denizi’ne olan kıyıları bakımından önemli bir yerde bulunmaktadır.
Gönen, Türkiye’nin kuzeybatısında ve Marmara Bölgesinin sınırları içinde yer almaktadır.
Kuzeyinde Gönen ve Çan, doğusunda Balıkesir ve batısında Edremit Bulunmaktadır. Balya
bölgesinin arazisi çoğunlukla dağlık ve yolları keskin virajlıdır. Balya’ın tümü dağlık ve tepelik
alanlar olup, bunlardan bazıları; Akçaldedesi T. (600 m), Kabakçal T. (250 m), Yongalı T.
(400 m), Patlakbaşı T. (450 m), Kertel T. (450 m), Sivri T. (500 m) dir. Bölgedeki dağ ve
tepeler birbirinden ayrılmayan ve diğerini tamamlayan araziler olup bir çok yerleri orman
hüviyetini kaybetmiş, fundalık halini almiş, pınar, davulgu ve benzeri bodur bitkilerle kaplıdır.
3.1.1 Proje Alanı Jeolojisi
Proje Alanında Kuvaterner yaşlı alüvyonlar bulunmaktadır. Alüvyonlar gri, boz renkli yer
yer sarımsı gri, kahverengimsi renkte silt boyutundan kum boyutuna kadar değişik büyüklükte
malzeme içermektedir. Alüvyonlar silt, kum, çakıl ve bloklar halinde gözlenir. Alüvyonların
altında ise bölgede geniş yayılım gösteren Neojen yaşlı killi kireçtaşı, kumtaşı, kiltaşı,
konglomera ve marn ardalanması yer almaktadır. Killi kireçtaşı-marnlar beyazımsı renkte ve
yüksek dayanıma sahip kayaçlardır. Bu birimleri uyumsuzlukla kesen neojen yaşlı andezit ve
tüf ardalanması izlemektedir.
3.1.2 Stratigrafi
Bölgenin genel jeolojik yapısı MTA tarafından ayrıntılı olarak incelenerek, Balıkesir
yerleşim alanı ve çevresinin 1/50.000 ölçekli jeolojik haritaları (Balıkesir İ-19-c) yapılmıştır.
Bu çalışmada da MTA tarafından yapılan jeolojik haritalar revize edilerek kullanılmıştır.
Çalışma alanının temelinde yeşil şist fasiyesinde metamorfizmaya uğramış Paleozoyik yaşlı
şistler görülmektedir. Bu birim üzerinde Karbonifer ve Permiyen yaşlı kireçtaşı blokları
bulunan Üst Permiyen-Alt Triyas yaşlı Karakaya Grubu görülmektedir. Balıkesir-Balya yolu
üzerinde Paleozoyik yaşlı birim üzerinde bir taban konglomerası ile başlayan Üst Triyas
yaşlı kireçtaşları gelmektedir. Karacabey kuzeyinde ise taban konglomerası ile Liyas ve Üst
Jura Kireçtaşları gelmektedir. Alt Kretase, Üst Jura ile geçişli olarak görülmektedir. Bu
birimler üzerine Neojen yaşlı volkanosedimanter birimler gelir (MTA Raporu No:499). Tüm
bu birimler üzerine açılı bir uyumsuzlukla Kuvaterner yaşlı alüvyonlar gelir.
Tüm bu birimleri alüvyon yelpazesi, örgülü ve menderesili akarsu çökelerinden oluşan
Pliyosen yaşlı Bayramiç formasyonu ve Kuvaterner yaşlı alüvyon uyumsuz olarak
örtmektedir (Bkz Şekil 3.1.1).
29
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.1.1. Çalışma alanının genelleştirilmiş dikme kesiti (Bingöl vd., 1973; Okay vd., 1990, 1991;
Gözler vd. 1984 ve Duru vd. 2004’ten yararlanılmıştır).
Paleozoyik Yaşlı Birimler (P):
Fazlıkonağı Grubu:
Birim, en yaygın ve en iyi Fazlıkonağı köyünde görülmektedir. Birden çok kaya
stratigrafi birimi içermekle beraber, birim formasyonlara bölünememiş ve Grup mertebesinde
değerlendirilmiştir. Birim spilit, diyabaz, serpantin, amfibolit şist, serpantin şist, kuvarsit,
metakumtaşı, kalkşist, mermer bokları içermektedir (MTA Raporu No: 499).
30
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Birim çalışma alanın dışında Bandırma, Debleke, Ömerli, Dağkadı, Kıranlari
Akçakoyun, Karacabey, Seyran, Karakoca, İnkaya, Mesudiye yerleşim merkezleri ile
Marmara denizi arasında yüzeylemektedir. Çalışma alanına yakın Köteyli, Ziyaretli, Üçpınar
köyleri arasında küçük yüzlekler olarak görülmektedir.
Mesozoyik Yaşlı Birimler:
Mesozoyik yaşlı birimler Karakaya Grubu (TRk), Çaltepe Formasyonu (TRç) ve Yayla
Melanjı (Krym) dır.
Karakaya Grubu (TRk):
Bingöl (1978) tarafından tanımlanan birim, Spilit, çamurtaşı, radyolarit ve bunlarla yer
yer parmaklanma gösteren az metamorfik veya hiç metamorfizma görülmeyen feldispatlı
kumtaşı, kuvarsit, konglomera ve silttaşı ardalanmasından oluşmaktadır. Ayrıca birim
içerisinde Karbonifer ve Permiyen yaşlı kireçtaşı blokları bulunduran bu birim Grup
mertebesinde adlandırılmıştır. Birimin Tipyeri, Balıkesir Edremit Karayolu’nun kuzeyinde (İ19-c1,c2) Naibli, Obadere, Söğütkırı, Beyköy güneyi (İ-19-b3), Yeniköy, Yayla Bayır,
Çaypınar ile (H-19-c3), Alaşar, Doğancı köyleri arasıdır. Alt Triyas yaşında olan birim
üzerine, taban konglomeraları ile Orta-Üst Triyas yaşlı Çaltepe Formasyonu gelmektedir.
Çaltepe Formasyonu (TRç):
Konglomera, kumtaşı, kumlu-kireçtaşı ve kireçtaşından oluşan birim en iyi olarak
çaypınar köyünün güneyinde yüzeylemektedir. Beyköy dolaylarında ise küçük yüzlekler
halinde gözlenmektedir. Tabanda konglomeralar ile başlayan birim üste doğru, kumtaşı,
kumlu kireçtaşı ve en üstte de kireçtaşına geçer. Konglomeralar genel olarak çört, çörtlü
kireçtaşı, mikritik kireçtaşı, oolitik kireçtaşı, kristalize kireçtaşı, metakumtaşı ve spilit
çakıllarından oluşmakta ve çimento kalsit bazende ince taneli kumtaşı şeklide de
görülebilmektedir. Birim taban konglomerası ile bloklu birim üzerine uyumsuz olarak
gelmektedir. Birim volkanitler ve neojen sedimanları tarafından örtülmektedir (MTA Raporu
No: 499).
Yayla Melanjı (Krym):
Birim, ilksel ilişkileri bozulmuş radyolarit, çamurtaşı, rekristalize kireçtaşı, Paleozoyik,
Mesozoyik yaşlı rekristalize kireçtaşı ile bazik ve ultrabazik kökenli bloklardan oluşmaktadır.
Karmaşığın en iyi yüzeylendiği yer, yaylaköy ve yakın civarıdır. Birim Neojen yaşlı volkanitler
ve sedimanlar tarafından uyumsuzlukla üzerlenir (MTA Raporu No: 499).
Tersiyer Yaşlı Birimler (Tv; Ts)
Tersiyer Volkanitler (Tv): Alt-Orta Miyosen yaşlı andezit, dasit, riyodasit ve latit türü
volkanik kayalardan oluşan birimler, Balıkesir ilinin batı ve güneybatı bölümleri ile Pamukçu,
Ovacık, Üçpınar ve Köteyli dolaylarında yüzeylemektedir. Birim yanal olarak Tersiyer yaşlı
sedimanlara geçer (Baliceli ve diğ., 2005).
Tersiyer Sedimanlar (Ts):
Balıkesir’in doğu, kuzey ve güneydoğu bölümleri (Tren İstasyonu’nun doğu kesimi,
Plevne ve Bahçelievler mahalleleri) ile Kavaklı, Öngeköy, Paşaköy, Ayşebacı ve Halalca
bölgelerinde yayılım göstermektedir. Birim Neojen yaşlı olup, konglomera, kumtaşı, marn,
kiltaşı, killi kireçtaşı ve kireçtaşından oluşur. Birim aynı yaşlı lav ve tüfit düzeyleri içerir. Birim
daha yaşlı kaya birimleri üzerinde, temel kayaçlara ait çakılları içeren konglomera ile başlar.
Üstte yer alan kumtaşları, gevşek tutturulmuş tüf ve kalsit çimentoludur.
31
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Daha üste doğru kiltaşı ve marn ardalanması ile devam ederek killi kireçtaşlarına
geçer. En üstte kireçtaşları ve silisifiye kireçtaşları ile devam eder. Karasal ortamda oluşmuş
bu çökel dizisi inceleme alanında tüfit ve lavlarla yanal ve düşey yönde geçişli olarak izlenir.
Çökeller ve tüfit içerisinde yer yer kömür oluşumları bulunmaktadır. Yaklaşık 33 m. kalınlıkta
olan formasyon alüvyon tarafından üstlemektedir (Baliceli ve diğ., 2005).
Alüvyon (Qal):
Balıkesir’in doğusunda yer alan Yakup, ovaköy ve Bostancı yerleşim alanlarını içine
alan geniş bir bölgede yayılım sunan alüvyonlar, bloklu, çakıllı, killi kum zemin sınıfındadır.
Taneler genellikle volkanik kökenli olup, yer yer kuvarsit, sileks ve killi kireçtaşlarından
oluşmaktadır (Baliceli ve diğ., 2005). Gönen ve çevresine ait jeoloji haritası Şekil 3.2’de
verilmiştir.
Şekil 3.1.2. Gönen ve Çevresinin Jeoloji Haritası
Proje alanına ait 1/100.000 ölçekli Jeoloji Haritası Ek-10’da sunulmuştur.
3.2 Depremsellik, afet bilgileri, proje sahasının diri fay haritası üzerinde
gösterilerek anlatılması, güncelleştirilmiş bilgiler, heyelan, kaya düşmesi, çığ, su
baskını vb. afet durumları, alınacak önlemler,
Gönen çayı boyunca KD-GB uzanımlı faylar gelişmiştir (Şekil 3.2.1). Karasu dolayında,
Gönen çayı kuzeyinden giden fay K55°-60°D doğrultulu yaklaşık 3.5-4km uzunluğundadır. Bu
fay, andezitler ve Gönen Çayı çökellerini kesmiş, kuzey yükselmiş güney çökmüştür. Gönen
Çayı’nın güneyinden giden KD-GB gidişli olan bir diğer fay ise yaklaşık 5-6km
uzunluğundadır. K55°-60°D doğrultulu bu fay andezitler içinden ve Gönen Çayı
çökellerinden, andezit ve Bilecik kireçtaşlarının akarsu çökelleri ile olan dokanağından gider.
Bilecik kireçtaşlarında sağ yönlü yer değiştirme miktarı 400-600m arasındadır. Bu fay
boyunca sağ yönlü doğrultu atım oldukça belirgin gelişmiştir.
32
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Fay boyunca sırtlar ötelenmiş, derelerin önüne sırtların uç kısımları gelmiştir. Ayrıca
güney blok yükselmiş, kuzey blokta ise belirgin bir düşme olmuştur.
Fay boyunca asılı vadiler gelişmiştir. Hemen hemen bu fayın kuzeydoğuya devamında
yine yaklaşık 5-5.5 km uzunluğunda K40-45D doğrultusunda devam eden faylanma ile
Bilecik kireçtaşı ve andezitler karşı karşıya gelmiş, andezitler içinden ve Ilıcaoba köyünde
andezitler ile akarsu çökellerinin dokanağından gitmiştir. Yer yer güneydoğu bloğun
yükseldiği, kuzeybatı bloğun düştüğü bu fay sağ yönlü doğrultu atım bileşeni fazla olan bir
faydır. Yine Gönen Çayını kesen bu fayla derede sağ yönde sapmalar olmuştur. Sağ yönlü
oblik fay karakterindedir.
Gönen Çayının güneydoğusunda Bilecik kireçtaşlarını Kalabak ve Bayırköy
formasyonlarıyla karşı karşıya getiren ve andezitleri kesen K40°-50°D doğrultulu fay yaklaşık
8-9km uzunluğundadır. Morfolojik olarak sağ yönlü doğrultu atımlı bu fay boyunca güney
blokta düşmeler olmuştur. Bu fayı kesen ya da bu fayla çakışan kuzeydeki fay K60°-80°D
doğrultulu ve yaklaşık 10-12km uzunluğundadır. Batıda Bilecik kireçtaşlarıyla andezit
dokanağından geçen fay daha çok andezitler içinden giderek kuzeydoğu ucunda andezitlerle
Pliyosen çökelleri dokanağından giderek Pliyosen çökellerini kesmiştir. Morfolojik olarak sağ
yönlü doğrultu atımlı bu fay boyuca güney blok yükselmiş oblik bir karakter sunmaktadır. Bu
fay Gönen Çayını da kesmiş burada büyük bir atım oluşturmuştur. Ancak çay
mendereslenerek aktığından atım net olarak belirlenememiş yaklaşık 220-230 m arasında
denilebilir. (Şekil 3.2.1.)
Ekşidere ve Balcıdede köylerinin güneyinde uzanan yaklaşık 6km uzunluğundaki fay
D-B doğrultusunda uzanmaktadır. Bu fay andezitler içinden, andezitle Kuvaterner çökelleri
dokanağından ve andezitle Pliyosen çökelleri dokanağından geçmiştir. Yer yer olası çizilen
fay boyunca güney blok yükselmiş, kuzey çökmüştür. Üçpınar köyü güneyinde de yine
yaklaşık 6km uzunluğunda D-B doğrultusunda gelişen fay andezitler içinden, Pliyosen
çökellerinden ve andezitle Pliyosen çökelleri dokanağından gitmiştir. Buradaki faylanmada da
güney blok yükselmiş kuzey blok düşmüştür. Bu her iki fay Gönen havzasını güneyden
sınırlayan faylardır (Bkz. Ek-10 /1/100.000 Ölçekli Jeolojik Harita).
Gönen’de Pliyosen çökellerini ve Kuvaterner çökellerini kesen K-G (K8°D) doğrultulu,
doğu bloğun yükseldiği yaklaşık 2.5-3 km uzunluğunda bir fay gelişmiştir. Gönen kaplıcaları
bu fay üzerinde çıkmaktadır. Gönen kuzeyinde ise yaklaşık 2 km uzunluğunda Kuvaterner ve
Pliyosen çökellerini kesen yaklaşık K40°D doğrultulu bir faydır ve güney taraf yükselmiştir.
33
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.2.1. Doğu Akdeniz bölgesinin tektonik haritası. Kuzey Anadolu Fayı Anadolu bloğunun batıya hareketinde kuzey
sınırı oluşturur (Barka, 1992).
Şekil 3.2.2. Kuzey-Batı Anadolu Deprem Haritası ve Proje Alanını Gösterir Harita.
Doğal Afet Durumu
Depremsellik
Proje alanı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının “Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası”na
göre 1. Derece Deprem Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Proje alanının İnceleme alanı ve
yakın çevresinde deprem oluşturabilecek üç fay zonu bulunmaktadır. Bunlar Manyas,
Yenice-Gönen ve Edincik Fay Zonlarıdır. batısından, KD-GB uzanımlı Yenice-Gönen fay
zonu, kuzeyinden KD-GB uzanımlı Edincik Fay zonu, doğusunda ise D-B uzanımlı Manyas
Fay zonu geçmektedir.
34
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje alanın çevresinden geçen bu fay zonları halen aktif olan ve deprem üreten bir
faylardır. Balıkesir ilinde 1900 yılından günümüze kadar büyüklüğü 6 ve üzerinde olan
deprem kayıtları Tablo 3.1’de verilmiştir. Balıkesir İli’nin depremsellik haritası Şekil 3.2.3’te
verilmiştir.
Şekil 3.2.3. Balıkesir İli Depremsellik Haritası
Proje kapsamındaki tüm inşaat çalışmaları; T.C. Bayındırlık İskan Bakanlığı’nın
02.07.1998 tarih ve 23390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Deprem
Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik“ hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.
Proje Alanı çevresinde heyelan olma olasılığı yoktur. Gönen çayından gelecek su
debisi Gönen barajı tarafından kontrollü verildiği için sel riski taşımamaktadır.
Tablo 3.2.1. Balıkesir ilinde 1900 yılından günümüze kadar büyüklüğü 6 ve üzerinde olan deprem kayıtları.
35
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3.3 Hidrojeolojik özellikler ve yeraltı su kaynaklarının mevcut ve planlanan
kullanımı, bu kaynakların faaliyet alanına mesafeleri (1/25000 ölçekli topografik harita
üzerinde gösterimi) ve debileri,
Çalışma alanına en yakın yeraltı su kaynakları, şehir merkezini besleyen sondaj
kuyuları haricinde, Manyas gölünü besleyen, Kuvartener yaşlı alüvyonlar ile Tersiyer’e ait
tüflerdir. Alüvyonlar Manyas Gölü çevresinde yaklaşık 140 km2 lik bir alan kaplamaktadır.
Kalınlığı farklılıklar gösteren alüvyonda kumlu-çakıllı seviyelerin yanı sıra siltli seviyeler de
görülmektedir. Tüflerin sahip olduğu su alüvyon aracılığı ile Manyas gölüne ulaşmaktadır.
Manyas Gölü’nün batısında bulunan kireçtaşı, andezit ve neojen birimlerinin
oluşturduğu topluluk, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği göl çevresinde bulunan ve
yeraltı suyu içeren alüvyon tabakalarına oranla geçirimsizdir. Bu kesimde dar bir alüvyon
şeridi ile yeraltı suyu göle iletebilmektedir.
Manyas Kuş gölünü besleyen en önemli yeraltısuyu kaynağı Manyas ovası alüvyon
Akifleridir. Aşağı Susurluk Havzası Hidrojeolojik Etüt raporuna göre Manyas ovası yeraltısuyu
Akiflerinin boşalımı 7.0 hm3/yıl olup; bu miktarın 5.5 hm3/yıl kadarı göle olmaktadır.
Dolayısıyla yeraltısuyu Manyas gölünü beslemektedir. Ançak son yıllarda Manyas ovası
içinde açılan 166 adetderin kuyular nedeniyle göle boşaltımın azaldığı görülmüştür. Çalışma
alanının diğer bir önemli su kaynağı olan Manyas Gölüne uzaklığı 17 km. dir.
3.4 Hidrolojik özellikler ve yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan
kullanımı, bu kaynakların faaliyet alanına mesafeleri (1/25000 ölçekli topografik harita
üzerinde gösterimi) ve debileri,
Çalışma alanına en yakın su kaynağı Gönen Çayı’dır.Gönen Çayı Kaz Dağlarındaki
kaynaklardan beslenen Gönen Çayı, Gönen Şehir merkezinden ilerleyip Marmara denize
dökülür. Uzunluğu 60 km’dir. Gönen Çayı ile Çalışma alanı arasındaki mesafe 1100 m.dir.
Gönen Çayı üzerinde sulama ve elektrik enerjisi üretmek maksatlı Gönen barajı
kurulmuştur. Gönen Ovası ve Tahirova'da 20.569 ha tarım arazisini sulamakta olan Gönen
Barajı ayrıca 6200 ha tarım arazisini taşkından korumaktadır. Baraj yağış alanı 1116 km2
olup, toplam göl hacmi 164 hm3'dür. Gönen Barajı'ndan içme suyu amaçlı 1250 lt/sn. debi
belirtilmiştir. Çalışma alanı Gönen Barajı su toplama havzasına uzaklığı yaklaşık 15 km. dir.
Şekil 3.4.1. Balıkesir İli Sınırları içerisindeki Akarsu Havzaları (DSİ 25. Bölge Müdürlüğü)
36
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3.5 Flora ve Fauna (Proje alanı ve etki alanında bulunan flora türleri, etkilenecek
alandaki türler, bu çalışmaların hangi dönemde yapıldığı, ulusal ve uluslararası
sözleşmelerle koruma altına alınmış, nadir ve nesli tehlikeye düşmüş türler, endemizm
durumları, nispi bolluk dereceleri, bunların yaşama ortamları ve tehlike kategorilerinin
Red Data Book’a (Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı) ve IUCN’ne göre incelenmesi, flora ve
fauna tablosunun oluşturulması, faaliyet alanındaki av hayvanlarının yürürlükteki
Merkez Av Komisyonu kararlarına göre incelenmesi, faunanın uygun formda
düzenlenmesi, Bern Sözleşmesi kapsamında bulunan türlerin belirlenmesi, (Bern
Sözleşmesine göre tablolar halinde düzenlenmesi) rekreasyon çalışmalarının
belirtilmesi, proje faaliyetlerinden etkilenecek canlılar için alınması gereken koruma
önlemleri,
FLORA VE FAUNA
Balıkesir İli, Gönen Ilçesi, Hasanbey Köyü, Koru Mevkii sınırları içerisinde Gönen
Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş tarafından yapılması planlanan “ Atık Bertaraf Catliq Tesisi”
projesi ÇED Raporu’nun flora ve fauna çalışmaları Nisan (2014) ayında Biyolog Dilek KOÇ
tarafından yapılmıştır.
● FLORA VE FAUNA İÇEREN SÖZLEŞMELER VE KATEGORİLER
1. IUCN Red List Kategorileri
IUCN (The World Conservation Union: The International Union for the Conservation of
Nature and Natural Resources = Doğayı ve Doğal Kaynakları Korumaya Yönelik Uluslararası
Topluluk - Dünya Koruma Topluluğu) nesli tükenme tehditi altında olan türlerin kırmızı listesi
ve bitki – hayvan türlerinin dünyadaki en kapsamlı küresel koruma durumu envanteridir.
IUCN Red List Uluslar arası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından
sürdürülmektedir.
IUCN Red List, kesin ölçüt kullanılarak binlerce tür ve alt türlerin nesillerini tükenme
riskini değerlendirerek oluşturmaktadır. Bu ölçüt tüm türlerle ve dünyanın her bölgesi ile
ilgilidir.
Avrupa ülkelerinde IUCN risk sınıflarına göre flora ve fauna türlerinin sınıflandırılması
1970’li yıllardan itibaren gerçekleştirilmeye başlanmıştır. IUCN kategorileri 9 grupta
incelenmiştir. Tükenme hızı, nüfus büyüklüğü, coğrafi dağılım alanları ile nüfus ve dağılım
derecesi kriterleri dikkate alınmıştır.
Şekil 3.5.1 IUCN Red List Kategorileri,
Kaynak: www.iucnredlist.org
37
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.5.1. IUCN Red List Kategorileri ve Türkçe Karşılıkları,
KATEGORİ
TÜRKÇE KARŞILIĞI
Adequate data
Evaluated
Not Evaluated
Data Deficient
Extinct
Extinct in the Wild
Critically Endangered
Endangered
Vulnerable
Near Threatened
Least Concern
Yeterli data mevcut
Değerlendirmeye alınmış
Değerlendirmeye alınmamış
Yeterli data mevcut değil(data eksik)
Türü tamamen yok olmuş,nesli tükenmiş tür
Vahşi doğada nesli tükenmiş tür
Önemli derecede yok olma tehlikesi olan tür
Yok olma tehlikesi olan tür
Koruma önlemi alınmazsa ileride yok olma tehlikesi olan tür
Neredeyse tehdit altında
En az kaygılanılan tür
Tablo 3.5.2. Prof. Dr. Ali Demirsoy’a (1996) Göre Red Data Book Kategorileri
Kategori
Kısaltma
Türkçe Karşılığı
Endangered
Extinct
Indeterminate
Isufficiently known
Not threatened
Out of danger
Rare
Vulnerable
E
Ex
I
K
Nt
O
R
V
Tehlikede
Soyu tükenmiş
Bilinmiyor
Yetersiz bilinenler
Takson henüz tehlike altında değil
Takson tehlike dışı
Nadir
Zarar görebilir
CITES Sözleşmesi:
22 Aralık 1996 yılında ülkemizde yürürlüğe giren CITES sözleşmesi kapsamında,
27.12.2001 tarih ve 24623 Sayılı Resmi Gazete’de “Nesli Tehlike Altında Olan Yabani
Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair
Yönetmelik”, yayımlanmıştır (revize 06.08.2004 tarih 25545 sayılı ResmiGazete). Bu
sözleşme, nesli tehlikede altındaki yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine
ilişkin bir sözleşmedir. Sözleşme Yönetmeliği, ek listelerinde yer alan türlerin ithalat, ihracat
ve denizden girişinde taraf devletlerin yönetim merciileri ve gümrük idarelerince aranan
hükümlere uygun formatta düzenlenir. Sözleşme kapsamında bulunan yabani hayvan ve bitki
türlerinin ticaretlerinin düzenlenmesi, üç ayrı ek liste ile belirlenmiştir.
Ek I: Nesilleri tükenme tehlikesi ile karşı karşıya bulunan ve bu nedenle örneklerinin
ticaretinin sıkı mevzuata tabi tutulması ve bu ticarete sadece istisnai durumlarda izin
verilmesi zorunlu türleri,
Ek II: Nesilleri mutlak olarak tükenme tehdidiyle karşı karşıya olmamakla birlikte,
nesillerinin devamıyla bağdaşmayan kullanımları önlemek amacıyla ticaretleri belirli
esaslara bağlanan türleri,
Ek III: Herhangi bir taraf ülkenin kendi yetki alanı içinde düzenlenmeye tabi tuttuğu
ve aşırı kullanımını önlemek veya kısıtlamak amacıyla ticaretinin denetime alınmasında
diğer taraflar ile iş birliğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği bütün türleri kapsar.
BERN SÖZLEŞMESİ
Bern Sözleşmesi, yaban hayatı ve yaşama ortamlarının korunmasına ilişkin bir
sözleşmedir. Sözleşmede korunan türler üç ayrı ek liste olarak belirtilmiştir. Buna göre ek
listelerden;
Ek-I Listesi: Kesin olarak koruma altına alınan flora türlerini kapsar.
Ek-II Listesi: Kesin olarak koruma altına alınan fauna türlerini kapsar.
Ek-III Listesi: korunan fauna türlerini kapsar.
38
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
2. AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARLARI (MAK)
T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nce
16/05/2013 tarih ve 28658 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “2013-2014
Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları” Ek-I (Orman Ve Su İşleri Bakanlığınca Koruma
Altına Alınan Yaban Hayvanları), Ek-II (Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av
Hayvanları), Ek-III (Mak’ca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları) listeleri
ilgili tablolara işlenmiştir.
Ek-I listesinde bulunan yaban hayvanları, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nun 4.
maddesinin birinci fıkrası gereğince Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca koruma altına
alınmıştır. Bu listede yer alan yaban hayvanlarını avlamak, ölü yada canlı bulundurmak ve
nakletmek yasaktır.
Ek-II listesinde bulunan kuşlar ve memeliler, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nun 4.
maddesinin birinci fıkrasının verdiği yetki çerçevesinde Merkez Av Komisyonunca koruma
altına alınmıştır. Bu listede yer alan av hayvanlarını avlamak, ölü ya da canlı bulundurmak ve
nakletmek yasaktır.
Ek-III listesinde bulunan av hayvanları, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nun
4. maddesinin birinci fıkrası gereğince Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca belirlenen 20112012 av döneminde belli edilen sürelerde avlanmasına Merkez Av Komisyonunca izin verilen
av hayvanlarıdır.
● FLORA
Proje alanının Vejetasyon Yapısı
Bölge vejetasyonu topografik yapı ve iklim özelliklerine bağlı bir oluşum gösterir. Proje
alanının yer aldığı Balıkesir ili, Türkiye’nin kuzeybatısında ve Güney Marmara Bölgesi’nde
bulunmaktadır. Ortak iklimler kuşağı içerisinde yer alır. Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi
arasında geçiş bölgesi teşkil eder. Bu nedenle her iki iklimin özelliklerini yer yer görmek
mümkündür.
Ege kıyılarında bulunan istasyonlarda yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve genellikle
yağışlı Akdeniz iklimi görülmektedir. Akdeniz iklim koşullarının meydana getirdiği maki- garig
ve kızılçam vejetasyonu bu bölgelerde hakimdir.
Marmara kıyılarında ise Karadeniz ikliminin etkisiyle yazlar nispeten serin geçmektedir.
Nemli bir iklimin sürdüğü bu bölgede mezofitk bir vejetasyon hâkimdir. Su ve nem seven
bitkilerin oluşturduğu bitki örtüsü görülmektedir. Bölgenin alçak kısımlarında yaprak döken
ormanlar bulunurken orta ve yüksek kısımlarında iğne yapraklı ormanlar yer alır. Fanerofitler
ve hemikriptofitler bölgede bol bulunan hayat formlarıdır.
Kıyılardan iç kesimlere doğru gidildikçe iklim karasallık eğilimi göstermekte ve kışlar
soğuk geçmektedir.
Balıkesir ve çevresinde, frigana ve maki alanlarının tahrip edilerek kültür alanları haline
getirilmesinden sonra bu alanların terk edilmesi ile oluşmuş tek yıllık ya da çok yıllık otsu
bitkilerin hakim olduğu bir vejetasyon tipi olarak anılmaktadır. Çayır ve otlak vejetasyonun
baskın bitki cinsleri; Vulpia, Cynodon Aegilops, Poa, Linum,, Cerastium, Anagallis, Rubia
’dır.
39
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Flora ve fauna kısmını oluşturulurken;
-
Davis’in “Flora of Turkey and East Aegean Islands” adlı eserinden,
Türkiye Florası ile ilgili yayınlanmış literatür çalışmalarından,
Tübitak tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Veri Servisi’nden,
BAYTOP, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü’ nden ve bölgede yapılan birçok projenin
hazırlanması sırasında hazırlanan verilerden yararlanılmıştır.
Türkiye’de görülen vejetasyon tiplerini gösteren vejetasyon haritası Şekil 3.5.2 ‘de
verilmiştir.
Şekil 3.5.3. Vejetasyonn Haritası
*Kaynak: http://web.ogm.gov.tr/InteraktifYayinlar/Harita/dogal_v.jpg
Proje Alanının Fitocoğrafik Özellikleri
Türkiye değişik bitki coğrafyası bölgelerinin etkisi altında bulunmaktadır. Ülkemiz
tamamıyla Holarktik âleme dâhil 3 floristik bölgenin kesiştiği bir coğrafyada yer
almaktadır.Bunlar:
EUR.-SİB.
MED.
IR.-TUR.
:Avrupa-Sibirya Bölgesi (Öksin alt bölgesi); Col.: Öksin alt bölgesinin
Kolşik sektörü
:Akdeniz Bölgesi (Doğu Akdeniz alt bölgesi); W.A: Batı Anadolu
Bölgesi; T.: Toros Bölgesi; A: Amanus Bölgesi
: Iran-Turan Bölgesi; C.A.: İç Anadolu Bölgesi; E.A.: Doğu Anadolu
Bölgesi (Mes: Mezopotamya)
Bu bölgelerin hepsinin kendine has iklim ve farklı toprak tipleri içermesi Türkiye
florasının zenginleşmesinde önemli rol oynamaktadır. Ayrıca bu bölgelerin birbirlerine geçiş
teşkil eden alanlarında ve hatta içlerinde diğer bölge özelliğine sahip alanlar olması bu
floristik zenginliği artırıcı yönde etkilemektedir. Floristik açıdan Akdeniz ve Iran-Turan
bölgelerinin birbirine benzerliği, Avrupa-Sibirya bölgesinin diğer iki bölgeye benzerliğinden
daha fazladır.
40
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje alanı Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Hasanbey Köyü sınırları içerisinde
bulunmaktadır. Zohary (1973)’e göre Avrupa - Sibirya Floristik Bölgesi’nde yer almaktadır.
Şekil 3.5.4. Türkiye Fitocoğrafik Bölgeleri Haritası
Proje alanı coğrafik konum itibariyle Güney Marmara Bölgesi’ nde olup, Grid Sisteme
göre (Davis et al. 1965-1985) A1 karesi içinde yer alır. Fitocoğrafik açıdan Avrupa-Sibirya
Fitocoğrafik Bölgesi içerisinde kalmaktadır. Türkiye’deki endemik bitkilerin fitocoğrafik
bölgelere göre dağılımına bakıldığı zaman Avrupa – Sibirya Bölgesi diğer fitocoğrafik
bölgelere göre çok fazla çeşitlilik göstermez.
Türkiye’de görülen vejetasyon tiplerini gösteren vejetasyon haritası, proje alanı da
kırmızı kutu içine alınarak Şekil 3.5.4.’de verilmiştir.
Şekil 3.5.5. P. H Davis Grid Kareleme Sistemi
Kaynak: Davis P. H. “Flora of Turkey and East Aegean Islands”
41
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Biyocoğrafik fitocoğrafya bölgelerinden Avrupa-Sibirya Fitocoğrafya Bölgesi Kuzey
Anadolu’da boydan boya, tüm Kuzey Anadolu Dağlarını kapsar. Bu alan Türkiye’nin en
yağışlı kesimlerinden birisidir ve geniş kısmı ormanlarla kaplıdır.
Akdeniz Fitocoğrafya Bölgesi, Akdeniz’e kıyısı olan tüm yöreler Ege Bölgesi’nin tüm
kıyı kesimlerini içine alarak Trakya’da Gelibolu Yarımadası’na kadar uzanır. Akdeniz
Fitocoğrafya Bölgesi içinde orman ve çalı formasyonuna ait bitki toplulukları geniş yayılış
alanı bulur.
Mediterran(Akdeniz) Bölgesi ile Karadeniz Bölgesi arasında geçit özelliğinde olan
Marmara Bölgesi flora elementleri bakımından da bu nitelikleri yansıtır. Fitocoğrafik bölge
açısından Avrupa-Sibirya Fitocoğrafik Bölgesi ve Akdeniz Fitocoğrafik Bölgesi’ ne
girmektedir.
 Flora Türlerinin Fitocoğrafik Bölgelere Göre Dağılımı
Proje alanı ve çevresinde bulunan ve habitat özelliği nedeniyle bulunma olasılığı
yüksek olan taksonların fitocoğrafik bölgelerinin belirtilmesinde çeşitli kısaltmalar
kullanılmıştır. Buna göre; Avr.-Sib. Ele. (Avrupa-Sibirya Elementi’ni), D. Akd. Ele. (Doğu
Akdeniz Elementi’ni), Akd. Ele. (Akdeniz Elementi’ni) ve İr.-Tur. Ele. (İran-Turan Elementi’ni)
ifade etmektedir. Geniş yayılışlı ya da fitocoğrafik bölgesi tam olarak bilinmeyenler için (-)
işareti konmuştur.
Flora listesinde yer alan 106 adet bitki taksonunun fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı;


Avrupa-Sibirya ve Karadeniz elementi 13,
Akdeniz ve D. Akdeniz elementi 43
Geri kalan 50 tür ise fitocoğrafik bölgesi belirsizler kategorisinde yer almaktadır.
Şekil 3.5.6. Flora Listesinde Yer Alan Bitki Taksonlarının Fitocoğrafik Bölgelere Göre Dağılımı,
Flora Türlerinin Endemizm ve Tehlike Sınıfları Açısından Durumu
Flora listesinde tür düzeyinde yer alan 106 adet bitki taksonundan IUCN (The World
Conservation Union: The International Union for the Conservation of Nature and Natural
Resources = Doğayı ve Doğal Kaynakları Korumaya Yönelik Uluslararası Topluluk - Dünya
Koruma Topluluğu) Red List Kategorileri’ nden “LC” (Least Concern: En az kaygılanılan tür)
kategorisinde 2 tür( Pinus nigra ve Pinus brutia) bulunmaktadır. Bunların yayılışı ülkemizde
oldukça fazla olduğundan bir tehlike söz konusu değildir.
42
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje alanı ile çevresinde; nadir, nesli tehlikede olan ve “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve
Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi)” Ek-I listesine göre koruma
altına alınması gereken bitki türü bulunmamaktadır.
Proje alanı ve çevresinde 3 tane endemik tür bulunmaktadır. Bunların tümü bölgesel
endemik olup Proje Alanı’ nda yapılan tahribat sonucu nesillerinin yok olma tehlikesi
bulunmamaktadır. Bu türlerin hiçbiri IUCN Listeleri’ nde herhangi bir tehlike kategorisinde
değilken; Akman Y. ve Arkadaşlarının hazırladığı Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (TBKK)’ nda
Verbascum simavicum
“VU” (Vulnerable= Zarar Görebilir), Bromus sipyleus “EN”
(Endangered= Tehlikede), Crocus candidus “NT” (Not threatened= Takson henüz tehlike
altında değil) kategorisinde bulunmaktadır.
Bunların dışında proje alanına ait flora listesinde 1 tür Verbascum aschersonii TBKK’
na göre “VU” (Vulnerable= Zarar Görebilir) kategorisine girmektedir.Ancak bu tür de lokal
endemik olmayıp bölgesel yayılış göstermektedir. Bu nedenle faaliyet sırasında nesli
tükenme riski bulunmamaktadır.
Ülkemizin 1996 yılında imzalamış olduğu uluslararası CİTES sözleşmesi listelerinde de
proje alanında ve yakınında olan türler bulunmamaktadır.
43
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.5.3. Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve çevresinde bulunma olasılığı yüksek olan flora türleri, Türkçe İsimleri, Fitocoğrafik Bölgeleri, Habitatları, Endemizm Durumu, Bolluk,
IUCN Red Data Book ve Bern Ek-I Kategorileri.
Habitat
Familya
PİNECEAE
RANUNCULACEAE
PAPAVERACEAE
VİOLACEAE
CARYOPHYLLACEAE
POLYGONACEAE
GUTTİFERAE
Latince Tür adı
ROSACEAE
APİACEAE
End.
F.C.B
1
2
3
4
5
Nispi bolluk
6
Pinus nigra J. F. ARNOLD
Karaçam
-
-
X X
X
X
Pinus brutia TEN.
Delphinium peregrinum L.
Ranunculus sartorianus Boiss. ET
HELDR.
Hypecoum psedograndiflorum
PETROVIC
Viola sieheana BECKER
Sagina procumbens L.
Kızılçam
Hezeran
-
X X
X
X
X
X
X
X
X
X
-
Avr.-Sib.
Ele.
Kar. Ele.
-
X
X
Polycarpon tetraphyilum (L.) L.
Dianthus corymbosus SIBTH. ET SM.
-
-
X
X
X
X
Petrorhagia saxifraga (L.) LINK
-
Avr.-Sib.
Ele.
X
X
X
Velezia guadridentata SIBTH. ET SM.
Silene compacta FISCHER
Rumex bucephalophorus L.
Hypericum aucheri JAUB. ET Spach
Hypericum orientale L.
Hypericum cerastoides (Spach)
ROBSON
-
D. Akd. Ele.
X
X X
Akd. Ele.
X
X
X
X
Hypericum perforatum L.
FABACEAE
Türkçe İsim
-
Kantaron
8
0
1
2
3
X
X
X
L
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
X
-
-
-
-
L
L
X
-
-
-
-
L
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
L
L
L
L
-
-
-
-
L
L
X
X
X
X
X
X
X
-
-
X
X
-
D. Akd. Ele.
X
X
Chamaecytisus hirsutus (L.) LINK
Cicer montbretii JAUB. ET SPACH
Laurocerasus officinalis ROEMER
D. Akd. Ele. X X
X
X
X
X
Karayemiş
-
Rubus sanctus SCHREBER
Moradikeni
-
X
X
X
X
-
-
-
-
X
-
-
-
-
L
X
X
-
-
-
-
L
L
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
L
X
Filipendula vulgaris Moench
-
Potentilla astracanica JACQ.
-
Crataegus stevenii POJARK.
-
Sanicula europaea L.
-
Pimpinella peregrina L.
Bupleurum trichopodum Boiss. ET
SPRUNER
Ammi majus L.
Opopanax hispidus (FRIV.) GRIS.
-
X
Avr.-Sib.
Ele.
Avr.-Sib.
X
Ele.
D. Akd. Ele. X X
Avr.-Sib.
X X
Ele.
X X
-
D. Akd. Ele.
X
X
X
-
Akd. Ele.
-
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
L
-
X
X
CITES
-
-
X
X
Kaynak
TBKK
-
LC
-
X
X
Bern IUCN
LC
-
X
-
Tehlike Sınıfı
4
X
Astragalus trojanus STEV.
Kaymakotu
44
7
X
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
Torilis nodosa (L.) GAERTNER
Daucus carota L.
VALERİANACEAE
Valerianella carinata LOIS.
Inula germanica L.
Inula viscosa (L.) AITON
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
X X
X X X
X X
X
Avr.-Sib.
X
X
Ele.
Zimbit
Akd. Ele.
X
X X
Anthemis auriculata BOISS.
ASTERACEAE
Artemisia santonicum L.
PRİMULACEAE
OLEACEAE
APOCYNACEAE
Yavşanotu
SCROPHULARİACEAE
LAMİACEAE
X
-
Akd. Ele.
-
X
X
Akd. Ele.
-
X
Süpürgeağ
-
X X
Süpürge ağ
-
-
X X
-
-
X X
X
-
-
X
X
X
X
D. Akd. Ele. X X
Akd. Ele.
X X
-
X
X
Erica arborea L.
Eragrostis cilianensis (ALL.) VIGN.LUT. EX JANCHEN
Crypsis schoenoides (L.) LAM.
Arbutus unedo L.
Lysimachia atropurpurea L.
Jasminum fruticans L.
Amsonia orientalis DECNE
Topuz
Ayıyemişi
Yasemin
Convolvulus arvensis L.
Lycium europaeum L.
Verbascum aschersonii BOISS. ET
SINT. EX MURB.
Verbascum lasianthum BOISS. EX
BENTHAM
Linaria pelisseriana (L.) MILLER
-
-
Kuzu sarmaşığı
-
-
Tekedikeni
-
Heliotropium dolosum DE NOT.
SOLANACEAE
X
Jurinea consanguinea DC.
Convolvulus cantabrica L.
CONVOLVULACEAE
-
D. Akd. Ele.
Avr.-Sib.
X
Ele.
X
Picnomon acarna (L.) CASS.
Carthamus lanatus L.
Echinops ritro L.
Tolpis virgata (DESF.) BERTOL.
Erica arborea L.
ERİCACEAE
-
-
Origanum onites L.
Acinos suaveolens (SM.) G. DON
FIL.
Coridothymus capitatus (L.) REICHB.
FIL.
Stachys thirkei C. KOCH
BilyalıkekiK
Beyazkekik
45
-
X
L
L
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
X
X
-
-
-
-
L
L
X
X
-
-
-
-
L
L
L
-
-
-
-
L
X
-
-
-
X
X
-
-
-
-
L
L
X
X
-
-
-
-
L
L
L
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
D. Akd. Ele. X X
-
X
X
X
X
-
-
-
X
Akd. Ele.
Akdeniz
Prunella vulgaris L.
X
-
-
X
-
X
X
X
+
-
X
X
-
Verbascum simavicum HUB.-MOR.
Veronica cymbalaria BODARD
Marrubium peregrinum L.
X
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
-
VU
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
X
X
-
-
VU
-
-
L
L
L
X
X
-
-
-
-
L
X
X
X
X
X X
X
X
X
D. Akd. Ele.
X
Akd. Ele.
X X
Avr.-Sib.
X
Ele.
D. Akd. Ele.
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
L
X
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
Akd. Ele.
X
X
-
Akd. Ele.
X
X
-
-
X
X
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
PLUMBAGİNACEAE
Gonilimonium incanum (L.) HEPPER
THYMELAEACEAE
Daphne pontica L.
ARİSTOLOCHİACEAE
Aristolochia clematitis L.
Crucianella imbricata BOISS.
RUBİACEAE
ARACEAE
LİLİACEAE
ORCHİDACEAE
JUNCACEAE
POACEAE
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
D. Akd. Ele.
X X X
X
Kurtbağı
Karadeniz X X X X
Avr.-Sib.
Karaasma
X X X X
Ele.
D. Akd. Ele. X X
X
X
Asperula rumelica BOISS.
Galium lovcence URUMOV
Galium heldreichii HAL.
-
X
X X
D. Akd. Ele.
X
X
X
X
Galium setaceum LAM.
Galium recurvum REQ. EX DC.
Dracunculus vulgaris SCHOTT
-
Akd. Ele.
D. Akd. Ele.
X
-
Akd. Ele.
-
B. Akdeniz
-
Akd. Ele.
Avr.-Sib.
Ele.
-
Yılanbıçağı
Allium amethystinum TAUSCH
Nectaroscordum siculum (UCRIA)
LINDL.
Scilla bifolia L.
Ornithogalum pyrenaicum L.
Ornithogalum sigmoideum FREYN
ET SINT.
Ornithogalum nutans L.
Gagea chrysantha (JAN) SCHULTES
ET SCHULTES FIL.
Colchicum bivonae GUSS.
Cephalanthera epipactoides FISCH.
ET MEY.
Epipactis helleborine (L.) CRANTZ
Spiranthes spiralis (L.) CHEVALL.
Orchis quadripunctata CYR. EX TEN.
-
Akd. Ele.
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
L
L
X
-
-
-
-
L
L
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
L
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
-
D. Akd. Ele. X X
X
X
-
-
-
-
L
-
D. Akd. Ele. X X
X
X
-
-
-
-
L
-
Akd. Ele.
D. Akd. Ele.
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
L
L
-
Akdeniz
X X
X
-
-
-
-
L
-
Akd. Ele.
X
X
-
-
-
-
L
X
Orchis provincialis BALBIS EX DC.
Luzula nodulosa (BORY ET CHAUB.)
E. MEYER
Aegilops markgrafii (GREUTER)
HAMMER
Bromus intermedius GUSS.
Bromus scoparius L.
-
Akd. Ele.
X X
-
X
X
X
X
Gaudinia fragilis (L.) P. BEAUV.
-
Avr.-Sib.
Ele.
X
X
-
D. Akd. Ele.
X
X
-
Akd. Ele.
X
X
-
Akd. Ele.
X
X
-
X
X
Festuca gigantea (L.) VILL.
-
Vulpia myuros (L.) CC GMELIN
Psilurus incurvus (GOUAN) SCHINZ
-
Akd. Ele.
Avr.-Sib.
Ele.
-
X
X
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
-
-
-
-
L
L
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Ventenata subenervis BOISS. ET
BAL.
Molineriella minuta (L.) ROUY
Gastridium ventricosum (GOUAN)
SCHINZ ET THELL.
Phalaris paradoxa L.
46
X
X
X X
X
X
X
X
X
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
ET THELL.
IRİDACEAE
EUPHORBİACEAE
Poa trivialis L.
Piptatherum coerulescens DESF.) P.
BEAUV.
Bromus sipyleus BOISS.
Setaria viridis (L.) P. BEAUV.
Crocus candidus E. D. CLARKE
Chrozophora tinctoria (L.) Rafin.
+
-
Akbaş
-
-
X
-
-
X X
+
D. Akd. Ele.
-
-
X
D. Akd. Ele.
X
X X
HABİTAT
1. ORMAN
2. MAKİ
NİSPİ BOLLUK
0. Çok nadir
1. Nadir
ENDEMİZM
(-): Endemik Değil
(+): Endemik
3. FRİGANA (ÇOĞU DİKENLİ, ALÇAK BOYLU VE YUMAK
YASTIK OLUŞTURAN BİTKİLER)
2. Orta derece bol
Kaynak: L:literatür
G: Görüldü
4. KÜLTÜR ALANLARI (BAĞ, BAHÇE VB.)
5. KUM ÇAYIR
3. Bol
4. Çok bol
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
-
-
-
-
L
X
-
-
-
-
L
-
-
EN
-
L
-
-
-
-
L
-
-
NT
-
-
L
L
6. NEMLİ ÇAYIR, BATAKLIK, SULAK ALAN
7. YOL KENARI
8. KAYALIK
KAYNAKLAR: AKMAN, Y. 1995, TÜRKİYE ORMAN VEJETASYONU, ANK. ÜNİV. FEN FAKÜLTESİ BOTANİK A.B.D., ANKARA.
HTTP://WWW.TUBİTAK.GOV.TR/TUBİVES/İNDEX.PHP (TÜRKİYE BİTKİLERİ VERİ SERVİSİ - TÜBİTAK)
BAYTOP, T. 1994, TÜRKÇE BİTKİ ADLARI SÖZLÜĞÜ, T.D.K. BASIMEVİ, ANKARA.
DAVIS, P.H. 1965–1985, FLORA OF TURKEY AND EAST AEGEAN ISLANDS, VOL. 1–9, EDİNBURGH UNİVERSİTY PRESS, EDİNBURGH.
EKİM, T. VE ARK. 2000, TÜRKİYE BİTKİLERİ KIRMIZI KİTABI, T.T.K.DERNEĞİ, ANKARA.
GÜNER, A. VE ARK. 2000, FLORA OF TURKEY AND EAST AEGEAN ISLANDS, (SUPPLEMENT 2), VOL. 11, EDİNBURG UNİVERSİTY PRESS, EDİNBURGH.
YİĞİT, N. VE ARK. 2002, ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRME “ÇED”, KILAVUZ, ANKARA
47
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
FAUNA
Faaliyet alanı ile çevresinde bulunan ve habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel
fauna türlerinden; Tablo 3.5.4.’de sürüngen türleri, Tablo 3.5.5’de kuş türleri ve Tablo
3.5.6.’da memeli türleri verilmiştir. Fauna ile ilgili tablolarda her türün familyası, bilimsel adı,
Türkçe adı, habitatı, endemizim durumu, IUCN kategorisi, Red Data Book
Kategorisi(DEMİRSOY), Cites Sözleşmesi Ek-I, Ek-II ve Ek-III listelerinin, Bern Sözleşmesi
Ek-II ve Ek-III listelerinin, 2013-2014 Merkezi Av Komisyonu Kararlarının Ek-I, Ek-II ve Ek-III
listelerinin hangisinde yer aldığı belirtilmiştir. Tüm kategoride yer almayan türler için (-)
kullanılmıştır.
48
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.5.4. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma Olasılığı Yüksek Olan İki Yaşamlı Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri,
TÜR
NO
1.
2.
3.
FAMİLYA
HYLİDAE
BUFONİDAE
LATİNCE ADI
TÜRKÇE ADI
HABİTAT
ENDEMİZİM
IUCN
DEMİRSOY
CITES
BERN
MAK
KAYNAK
Hyla arborea arborea
Yaprakkurbağaları
Ağaçlarda veya ağaçsı bitkilerde
-
-
nt
-
Ek-lll
-
L
Bufo bufo bufo
Kara kurbağasi
Taş altları ve toprak içi
-
-
nt
-
Ek-lll
-
L
Bufo viridis
Gece kurbağasi
Taş altları ve toprak içi
Ovalarda bitkisi bol durgun ve sığ suların
içinde, kıyılarında
Toprakta
-
-
nt
-
Ek-ll
-
L
-
-
nt
-
Ek-lll
-
L
-
-
nt
-
Ek-lll
-
L
MAK
KAYNAK
4.
RANİDAE
Rana ridibunda ridibunda
Ovakurbağası
5.
PELOBATIDAE
Pelobates syrıaces
Toprak kurbağası
Kaynak: Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları “Amfibiler”, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90 -K-1000-90. Ankara.
G: Gözlem
L: Literatür
D: Duyum
Tablo 3.5.5. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma Olasılığı Yüksek Olan Sürüngen Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri,
TÜR
NO
1.
FAMİLYA
TESTUDİNİDAE
2.
EMYDİDAE
3.
GEKKONİDAE
LATİNCE ADI
Testudo graeca
TÜRKÇE ADI
Tosbağa
4.
Emys orbicularis
Benekli kaplumbağa
Hemidactylus
turcicus
Geniş parrmaklı keler
turcicus
Coluber(= Hierophis) caspius Hazer yılanı
5.
Eirenis modestus
Uysal yılan
Natrix natrix persa
Küpeli suyılanı
6.
COLUBRİDAE
7.
8.
9.
LACARTIDAE
Elaphe situla
Ev yılanı
Malpolo
monspessulana
Çukurbaşlı yılan
insignata
Lacertıdae trilineata
İri yeşil kertenkele
HABİTAT
ENDEMİZM
DEMİRSOY
IUCN
CITES
Kumlu, taşlı kuru araziler
-
nt
VU
Ek-ll
Ek-ll
Ek-l
L
Durgun ve akarsularda ve kıyıları
-
R
NT
-
Ek-ll
Ek-l
L
Taşlar altında ve kayalar arasında
-
nt
-
-
Ek-lll
-
L
Taşlık dere kenarları ve taş altları
-
nt
-
-
Ek-lll
Ek-l
L
Taşlık araziler
Suya
yakın
taşlık
yerler,
çayırlar,bahçe ve tarlalar
Taşlık yerler, bahçler ve tarlalar
-
nt
LC
-
Ek-lll
Ek-l
L
-
nt
-
-
Ek-lll
-
L
-
nt
LC
-
Ek-ll
Ek-l
L
Az bitkili taşlık yerler
-
nt
-
-
Ek-lll
-
L
Nemli araziler, orman içi çalılık ve
bitkice zengin araziler
-
nt
-
-
Ek-lll
-
L
Kaynak: Demirsoy, A., 1997, Omurgalılar “Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler” Meteksan A.Ş., Ankara.
Kaynak: Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları “Sürüngenler”, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara.
MAK= T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı “2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları”
G: Gözlem
L: Literatür
49
BERN
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.5.6. .Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma Olasılığı Yüksek Olan Kuş Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri,
FAMiLYA
LATİNCE ADI
Ciconia nigra
CİCONİİDAE
FALCONİDAE
RALLİDAE
RECURVİROSTRİDE
CHARADRİİDAE
SCOLOPACİDAE
COLUMBİDAE
APODİDAE
MEROPİDAE
PİCİDAE
ALAUDİDAE
HİRUNDİNİDAE
MOTACİLLİDAE
Ciconia ciconia
Accipiter nisus
Buteo buteo
Falco tinnunculus
Rallus aquaticus
STATÜ
RDB
IUCN
BERN
CİTES
KAYNAK
Sulak (dereler, çayırlar, vb.) ormanlar
GY
A.3
LC
EK-II
EK-I
L
Açık alanlar
Seyrek ağaçlıklar, tarım alanları, bahçeler
Y, G, T
Y
A.3
A.3
LC
LC
EK-II
EK-III
-
EK-I
EK-I
L
L
Şahin
Kerkenez
Su yelvesi
Ormanlar
Y
A.3
LC
EK-III
Kayalıklarda, yapılarda
Y
A.4
LC
EK-II
Sulu alan ve çevresi
Kıyısında biraz bitki örtüsü olan göller,
Bozkırlar, çöl bölgelerdeki, sığ durgun sular
Y
Y
Y
A.3
A.4
A.3
LC
LC
LC
EK-III
EK-III
EK-II
-
EK-I
EK-I
EK-Il
L
L
L
Kumlu ve çakıllı göl kıyıları ile iç kesimlerde
Nehir ve göl kenarındaki çamur alanlar
Çamur düzlüklerinde
Y
Y
K
A.3
A.4
B.5
LC
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-II
-
EK-II
EK-I
EK-I
L
L
L
-
EK-I
EK-I
L
L
Alçak ve yüksek sulak çayırlar
Sazlıklar ve yaş çayırlar
K
K
B.5
B.3.1
LC
LC
EK-II
EK-III
Fundalıklar, çayırlar, iç suların kenarları
Tatlı su kenarındaki otlaklar, sulak çayırlar
Bataklık alanların yakınında kuru yerler
K
Y
K,T
B.3
A.4
B.3.1
LC
LC
LC
EK-III
EK-III
EK-III
-
EK-I
EK-III
EK-II
L
L
L
Ormanlar
Tüm insan yerleşimleri
Ağaç dizileri, korular, vb. olan açık arazi
Y
Y
G
A.4
A.5
A.2
LC
LC
LC
EK-III
EK-III
EK-III
-
EK-II
EK-II
EK-III
L
L
L
-
EK-I
EK-II
L
L
Dik kayalık ve yarlarla kaplı yüksek dağlar.
Sulak alanların yakınları
G
G
A.3.1
A.3.1
LC
LC
EK-III
EK-II
G
Y
Y
A.2
A.3
A.3
LC
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-III
-
EK-I
EK-I
EK-I
L
L
L
-
EK-I
EK-II
L
L
Y
G
A.4
A.5
LC
LC
EK-III
EK-II
-
EK-II
L
-
EK-I
L
Charadrius alexandrinus
Calidris minuta
Akçacılıbıt
Küçük kumkuşu
Calidris alpina
Gallinago gallinago
Numenius arquata
Karakarın kumkuşu
Suçulluğu
Büyük kervan çulluğu
Tringa totanus
Tringa nebularia
Columba palumbus
Kızılbacak
Yeşilbacak
Tahtalı güvercin
Kumru
Üveyik
Tachymarptis melba (syn.
Merops apiaster
Dendrocopos syriacus
Akkarın ebbail
Arıkuşu
Alaca ağaçkakan
Calandrella brachydactyla
Galerida cristata
Bozkır toygarı
Tepeli toygar
EK-II
MAK
Kara leylek
Yeşilayak sutavuğu
Uzunbacak
Kolyeli küçükyağmurcun
Streptopelia decaocto
Streptopelia turtur
HABiTAT
Leylek
Atmaca
Gallinula chloropus
Himantopus himantopus
Charadrius dubius
Alauda arvensis
Tarlakuşu
Hirundo rustica
Kır kırlangıcı
Tek tük ağaçlı açık arazi, meyve ve süs bahçeleri
Kuru, taşlı arazi, bozkır, kumullar, tarım alanları
Bozulmuş alanlar, kumullar, kuru dere
Ağaçsız açık alanlar, kıyı kumullarını ve ekili ve
yerleşim alanları
İnsan yerleşimleri
Delichon urbicum
Ev kırlangıcı
İnsan yerleşimleri
G
A.4
LC
EK-II
-
EK-I
L
Anthus pratensis
Çayır incirkuşu
G
G
A.3
A.2
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-I
L
Algerdan incirkuşu
Bataklıklar, göl kıyılarındaki çamur düzlükleri.
Çalılık bulunan bataklıklar
-
Anthus cervinus
-
EK-I
L
Motacilla cinerea
Dağkuyruksallayanı
Hafif tepelik alanlarda ağaç sınırının üzerinde
G
A.2
LC
EK-II
-
EK-I
L
Akkuyruksallayan
Suya yakın bölgeler
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-I
L
Çalılıklar, bahçeler, dere ve ırmak boyunca.
A.3.1
A.1.2
-
Çitkuşu
İri bozboğaz
Y
Y
Bitki örtüsü az olan kayalık araziler
Y
A.1.2
LC
EK-II
-
EK-I
EK-I
L
L
Motacilla alba
TROGLODYTİDAE
PRUNELLİDAE
TÜRKÇE ADI
Troglodytes troglodytes
Prunella collaris
50
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
TURDİDAE
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Phoenicurus ochruros
Turdus merula
Kara kızılkuyruk
Karatavuk
STURNİDAE
PASSERİDAE
FRİNGİLLİDAE
Y
A.2
LC
EK-III
-
EK-I
EK-III
L
L
-
EK-II
L
Tek tük çalılar olan açık arazi, çayırlar, vb.
Y
A.3
LC
EK-II
-
-
L
Erithacus rubecula
Kızılgerdan
Ormanlarda, ağaçlıklarda ve bahçeler
Y
A.3
LC
EK-II
-
EK-I
L
Kamışlıklar
Bahçeler, açıklık arazideki küçük koruluklar,
çitler, vb.
Tarla ve orman kenarları, açık arazide tek tük
çalılıklar
G
A.3
LC
EK-II
-
EK-I
L
G
A.3
LC
EK-II
-
EK-I
L
G
A.3
LC
EK-II
-
EK-I
L
Alt örtülü seyrek ormanlar, parklar
Y
A.3.1
LC
EK-II
-
EK-I
L
İbreli ve yaprak döken ormanlar, çalılıklar
Seyrek çam ormanları, çalılıklar
İbreli ve karışık ormanlar, seyrek ağaçlıklar,
parklar, bahçeler
Ormanlar, parklar, bahçeler, çalılıklar
Y
Y
A.2
A.2
LC
LC
EK-III
EK-II
-
_
L
-
EK-I
L
Y
Y
A.2
A.3.1
LC
LC
EK-II
EK-II
-
EK-I
L
Y
G
Y
A.1.2
A.3
A.3.1
L
L
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-III
-
EK-I
ormanlar, parklar ve bahçeler
Orman kenarları, seyrek çalılıklar, çitler
Ormanlar, büyük bahçeler
Tek tük ağaç ve çalılar olan açık arazi, meyve
bahçeleri
Seyrek ormanlar, meyve bahçeleri, terkedilmiş
köyler, yıkıntılar
Ağaçlıklı alanlar, parklarda, bataklık ve sazlıklar
civarında , dağlık yerler
Az çok açık arazi, dağlar, deniz kıyısı.
-
EK-I
EK-I
L
L
Y
A.5
LC
_
-
-
L
Y
A.5
LC
_
-
EK-ILL
L
Y
Y
A.5
A.5
LC
EK-III
EK-III
-
-
L
Ağaçlıklar, parklar, bahçeler, tarım alanları
İnsan yerleşimleri
Yerleşim birimleri, ağaçlarda (çoğunlukla kavak),
leylek yuvalarında, köprülerin altında, bina
oyuklarında yuvalanır
Ağaçlar ve koruluklar olan tarımsal arazi, köylerin
kenarları vb.
Her türlü ağaçlıklar ve ormanlar, bahçeler,
parklar, vb.
Kışın başlıca ağaç ve çalı olan tarım arazisi
Süs ve meyva bahçeleri, parklar, inşaat alanları,
bozulmuş arazi
Y
Y
A.5
A.5
LC
LC
_
EK-III
-
EK-II
-
L
L
-
-
L
-
EK-II
L
Y
A.3
LC
EK-III
Y
A.3
LC
EK-III
-
EK-II
L
Y
Y
A.4
A.3
LC
LC
EK-III
EK-III
-
EK-II
L
-
EK-II
L
Y
A.3.1
LC
EK-II
-
EK-I
L
Büyük saz blbülü
Hippolais pallida
Gri mukallit
Sylvia communis
Akgerdan
Aegithalos caudatus
Çıvgın
Uzun
kuyruklu
baştankara
Ak yanaklı baştankara
Parus caeruleus
Mavi baştankara
Parus major
Certhia familiaris
Büyük baştankara
Orman tırmaşığı
Lanius collurio
Garrulus glandarius
Pica pica
CORVİDAE
EK-II
EK-III
Taşkuşu
Parus lugubris
CERTHİİDAE
LANİİDAE
LC
LC
Saxicola torquatus
Phylloscopus collybita
PARİDAE
A.2
A.3
Şarkıcı ardıç
Acrocephalus
arundinaceus
AEGİTHALİDAE
Y
Y
Turdus philomelos
MUSCİCAPİDAE
SYLVİİDAE
Yüksek dağlar, kayalıklar
Çam ormanları, bazen bahçeler
Yaprak döken ormanlar, parklar ve yoğun bitki
örtüsü olan bahçeler
Kızıl sırtlı ümüksıkan
Alakarga
Saksağan
Corvus monedula
Cüce karga
Corvus corone
Sis kargası
Corvus corax
Sturnus vulgaris
Karakarga
Sığırcık
Passer domesticus
Ev serçesi
Passer hispaniolensis
Bataklık serçesi
Passer montanus
Dağ serçesi
Fringilla coelebs
İspinoz
Fringilla montifringilla
Carduelis carduelis
Dağ ispinozu
Saka
51
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Carduelis spinus
Carduelis cannabina
EMBERİZİDAE
Emberiza schoeniclus
Emberiza melanocephala
Miliaria calandra
Kara başlı iskete
Ketenkuşu
Bataklık çintesi
Karabaş kirazkuşu
Tarla kirazkuşu
İbreli ormanlar, ağaçlıklar, bahçeler, vb.
Çalılıklarla kaplı açık arazi; orman kenarları,
bahçeler
Kamışlıklar
Tarımsal arazi
Y
A.3
LC
EK-II
Y
Y
G
A.3
A.3
A.4
LC
LC
LC
EK-II
EK-II
EK-II
Tarımsal arazi, çayırlar, bozkır, çalılıklar
Y
A.4
LC
EK-III
-
EK-I
L
-
EK-I
L
-
EK-I
EK-I
EK-II
L
L
L
Kaynak: Demirsoy, A., 1997, Omurgalılar “Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler” Meteksan A.Ş., Ankara.
G: Gözlem
L: Literatür
Kaynak: Kiziroğlu, İ, 1993, The Birds of Türkiye (Species List in Red Data Book), TTKD, Ankara.
MAK= T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı “2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları”
Prof. Dr. İlhami Kiziroğlu tarafından hazırlanan The Birds of Türkiye adlı yayında, kuş türlerinin korunma durumu ve statüleri ile ilgili olarak kullanılan semboller:
A1
: Nesli tükenmiş veya tükenme tehlikesi altında olan türler
A1.1
: Nesli tükenmiş olan türler
A1.2
: Tüm Türkiye’deki birey sayısı 1-25 çift arasında olan türler
A2
: Birey sayısı 26-50 çift altında kalan ve yayılış gösterdikleri bölgelerde büyük risk altında olan türler
A3
: Birey sayısı 51- 200 (500) çift arasında kalan ancak bazı bölgelerde oldukça azalmış türler
A4
: Birey sayıları fazla olmakla birlikte belirli bölgelerde azalmış olan türler.
B
: Geçici olarak Türkiye’ye gelen ve biyotopların yok edilmesi ile risk alına girecek türler
B1
: Anadolu’yu kışlak olarak kullanan ancak Anadolu’da üremeyen türler
B2-B3
: Anadolu’dan transit olarak geçen veya Anadolu’yu kışlak olarak kullanan ve risk derecesi daha düşük olan türler
Y
: Düzenli olarak yurdumuzda kuluçkaya yatan yerli kuş türleri
G
: Yurdumuzda kuluçkaya yattıktan sonra göç eden türler
K
: Yurdumuzda kuluçkaya yatmayan, yurdumuzu transit göç esnasında kullanan türlerdir
KZ
: Kış aylarını yurdumuzda geçiren, kış ziyaretçisi türlerdir
Tablo 3.5.7.Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma Olasılığı Yüksek Olan Memeli Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri, Red Data Book ve MAK
Kategorileri
FAMİLYA
ERİNACEİDAE
RHİNOLOPHİDAE
LEPORİDAE
SCİURİDAE
BİLİMSEL ADI
Erinaceus concolar
Neomys anomalus
Crocidura leucodon
Crocidura suaveolens
Talpa levantis levantis
Rhinolophus ferrumequinum
Rhinolophus hipposidero
Rhinolophus euryale
Myotis blythii
Pipistrellus pipistrellus
Pipistrellus nathusii
Pipistrellus savii
Miniopterus schreibersi
Lepus europaeus
Oryctolagus cuniculus
Sciurus anomalus
TÜRKÇE ADI
Kirpi
Bataklık sivrifaresi
Sivriburunlu tarlafaresi
Sivriburunlu bahçefaresi
Akdeniz köstebeği
Büyük nalburunlu yarasa
Küçük nalburunlu yarasa
Akdeniz nalburunlu yarasası
Farekulaklı küçük yarasa
Cüce yarasa
Pürtüklü derili yarasa
Uzun kanatlı yarasa
Yabani tavşan
Adatavşanı
Anadolu sincabı
52
HABİTAT
Bağ, bahçe, kültür arazisi ve orman
Bataklık, rutubetli çayır vs.
Açık arazi, orman sınırları, çalılık alanlar
Nemli ormanlar, çalılık ve çayırlık alanlar
Kumlu gevşek nemli toprak
Mağara, yarık, boş binalar
Mağara, yarık, boş binalar, ahır, vs.
Mağara ve kaya çatlakları
Mağaralar, eski binalar
Bina çatıları ve duvar çatlakları
Orman, ağaç kovuğu, bina ve ağıllar
Ağaçlar
Büyük, küçük mağaralar, bina duvarları
Her türlü habitat
Kumlu, çalılık araziler
Orman ve koru
END.
DEMİRSOY
IUCN
BERN
CITES
-
nt
nt
nt
nt
nt
V
V
V
V
V
V
V
V
nt
nt
R/I
LC
LC
LC
LC
LC
LC
NT
LC
LC
LC
LC
LC
LC
LC
Ek-lll
Ek-lll
Ek-lll
Ek-ll
Ek-ll
Ek-ll
Ek-ll
Ek-lll
Ek-ll
Ek-ll
Ek-ll
Ek-ll
-
-
MAK
Ek-l
Ek-l
Ek-l
Ek-l
Ek-l
Ek-l
Ek-l
Ek-lll
Ek-lll
Ek-l
KAYNAK
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
L
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Citellus xanthophrymnus
Tarla sincabı
Steplerde, çayırlarda
-
nt
-
-
-
-
L
Cricetulus migratorius
Arvicola terrestris
Spalax leucodon
Dryomys nitedula
Glis(=myoxus) glis
Muscardinus avellanarius
Rattus rattus
Rattus norvegicus
Apodemus(karstomys)
mystacinus
Apodemus(sylvaemus)
sylvaticus
Mus musculus
Mus musculus
Cüce avurtlak
Su sıçanı
Körfare
Ağaç yediuyuru
Yediuyur
Fındıkfaresi
Ev sıçanı
Göçmen sıçan
Yaylalar, orman içi çayırlar ve kültür arazisi
Akarsuların durgun bölgeleri
Mera, tarla, çayır ve yüksek yayla
Her türlü habitat
Orman, meyve bahçeleri
Orman, çalılık, bahçe
Meskun yer ve dere kenarı
Liman ve meskun yerler
-
nt
nt
nt
R
R
R
nt
nt
LC
LC
DD
LC
LC
LC
LC
Ek-lll
Ek-lll
Ek-lll
-
-
Ek-l
Ek-l
Ek-l
-
L
L
L
L
L
L
L
L
Kayalık faresi
Orman içi ve açıklıktaki kayalar
-
nt
LC
-
-
-
L
Orman faresi
Bol otlu yerler, çalı altları
-
nt
LC
-
-
-
L
Ev faresi
Ev faresi
-
nt
nt
LC
LC
-
-
-
L
L
Hystrix indica
Oklu kirpi
-
R
LC
-
-
Ek-l
L
Kurt
Evcilköpek
Çakal
Kızıl tilki
Gelincik
İltis
Zerdeva
Porsuk
Su samuru
Bozayı
Sırtlan
-
R/V
nt
nt
nt
nt
V
nt
R
V
V
R
LC
LC
LC
LC
LC
LC
LC
NT
LC
NT
Ek-ll
Ek-ll
Ek-lll
Ek-lll
Ek-lll
Ek-ll
Ek-ll
-
Ek-ll
Ek-l
Ek-ll
-
Ek-l
Ek- III
Ek- III
Ek- II
Ek- II
Ek- III
Ek- II
Ek-l
Ek- ı
Ek-l
L
URSİDAE
HYAENİDAE
Canis lupus
Canis familiaris
Canis aureus
Vulpes vulpes(= canis vulpes)
Mustela nivalis
Mustela(= putorius) putorius
Martes (=mustela) martes
Meles meles
Lutra lutra
Ursus arctos
Hyaena hyaena
Meskun yer ve çevresi, açık arazi
Meskun yer ve çevresi, açık arazi
Orman, funda, çalı, sebze ve meyve
bahçeleri
Orman, step, yayla
İnsan yerleşimleri
Sık orman, maki, fundalık
Her türlü habitat
Değişik habitatlar, orman, bahçe, harabe
Açık orman
Orman
Orman, step
Nehir, dere ve göl
Yapraklı ve karışık ormanlar, sarp dağlar
Steplerde, yarı çöllerde
FELİDAE
Felis lynx
Vaşak
Çalılık,geniş yapraklı ve karışık ormanlarda
-
E
-
-
-
Ek-l
L
Felis pardina
Felis silvestris
Beneklivaşak
Yaban kedisi
Açık ormanlar ve sık çalılıklar
Orman, kayalık arazi
Step,yarı çöl, savanna, sıcak kurak
yerlerde
İnsan yerleşimleri
Dikenlikler, çalılıklar ve kamışlıklar
Yapraklı ve karışık orman, sık bitki örtülü
göl, bataklık
-
E
E
LC
Ek-ll
Ek-ll
Ek-l
L
L
-
E
-
-
Ek-l
Ek-l
L
-
nt
E
LC
-
-
Ek-l
L
L
-
nt
LC
-
-
Ek-lll
L
CRİCETİDAE
SPALACİDAE
GLİRİDAE
MURİDAE
HYSTRİCİDAE
CANİDAE
MUSTELİDAE
FELİDAE
SUİDAE
Felis caracal
Karakulak
Felis catus
Felis chaus
Evcilkedi
Orman kedisi
Sus scrofa
Yaban domuzu
Kaynak: Demirsoy, A., 1997, Omurgalılar “Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler” Meteksan A.Ş., Ankara.
Kaynak: Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları “Memeliler”, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara.
MAK= T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı “2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları”
G: Gözlem
L: Literatür
53
L
L
L
L
L
L
L
L
L
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
► İki Yaşamlılar
Proje Alanı ve çevresinde bulunması muhtemel iki yaşamlı türleri irdelenmiş; 4
familyadan 5 tane iki yaşamlı türü tespit edilmiştir.
Belirlenen ikiyaşamlı türlerinden 1 tanesi Bern Listesi Ek II’de, yani “Mutlak Koruma
Altındaki Türler” listesinde; 4 iki yaşamlı türü EK-III’de yani “Koruma Altındaki Türler”
listesinde yer almaktadırlar.
Alanda var olduğu belirlenen 5 türden hiçbiri IUCN kategorilerinde yer almamaktadır.
Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna (CİTES)
listelerinde alanda bulunan iki yaşamlı türlerinden hiçbiri bulunmamaktadır.
Demirsoy’un Türkiye Omurgalıları, Amfibiler yayınında kullanılan
kategorilerine göre tüm iki yaşamlı türleri “nt” kategorisinde yer almaktadır.
tehlike
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Merkez Av Komisyonu (MAK)
2013-2014 koruma listelerine göre yapılan değerlendirme sonuçlarına göre Proje Alanı ve
çevresinde belirlenmiş 5 iki yaşamlı türlerinden hiçbiri yer almamaktadır.
►
Sürüngenler
Proje Alanı ve çevresinde bulunması muhtemel sürüngen türleri irdelenmiş; 5
familyadan 9 tane sürüngen türü tespit edilmiştir.
Belirlenen sürüngen türlerinden 3 tanesi Bern Listesi Ek II’de, yani “Mutlak Koruma
Altındaki Türler” listesinde; kalan 6 sürüngen türü ise EK-III’de yani “Koruma Altındaki
Türler” listesinde yer almaktadırlar.
Alanda var olduğu belirlenen 9 türden 4’ü IUCN Listesinde yer almaktadır. Bunlardan
2’ si “LC” (Least Concern= Düşük Riskli) kategorisine 1’ i “NT” (Near Threatened =
Yakın Tehdit Altında), kategorisine girmektedir. Tosbağa (Testudo graeca)’nın “VU”
(Vulnerable=Hassas) kategorisinde olmasına rağmen Türkiye’ deki popülasyon durumları
oldukça fazladır
Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine
İlişkin Sözleşme (CİTES) listesine göre 1 sürüngen türünün Ek-ll’ de yani “Nesilleri Mutlak
Olarak Tükenme Tehlikesiyle Karşı Karşıya Olmamakla Birlikte, Nesillerinin Devamıyla
Bağdaşmayan Kullanımlarını Önlemek Amacıyla Ticaretleri Belirli Esaslara Bağlanan
Türler” listesi dahilinde olduğu tespit edilmiştir.
Demirsoy’un Türkiye Omurgalıları, Sürüngenler yayınında kullanılan tehlike
kategorilerine göre Emys orbicularis “R” kategorisinde geri kalan tüm sürüngen türleri “nt”
kategorisinde yer almaktadır.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Merkez Av Komisyonu (MAK)
2013-2014 koruma listelerine göre yapılan değerlendirme sonuçlarına göre Proje Alanı ve
çevresinde belirlenmiş 5 sürüngen türünün Ek-I’ e, yani “Orman ve Su İşleri Bakanlığı
Tarafından Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları” listesine girdiği; belirlenmiştir.
54
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
► Kuşlar
Proje Alanı ve çevresinde bulunması muhtemel kuş türleri irdelenmiş; 27 familya 65
tane de kuş türü belirlenmiştir.
Proje Alanı’nda belirlenmiş kuş türlerinden; 36 kuş türünün Bern Listesi Ek-II’de,
yani “Mutlak Koruma Altındaki Türler Listesi’nde yer aldığı; 26 kuş türünün Bern Listesi
Ek-III’te, yani “Koruma Altındaki Türler Listesi’nde yer almaktadır. Geri kalan 3 tür ise
listeler dahilinde bulunmamaktadır.
IUCN Listesi’ne göre yapılan değerlendirmede Proje Alanı ve etki alanında bulunan
ve bulunması muhtemel kuş türleri arasından 64 kuş türünün “LC” kategorisinde yer
aldıkları belirlenmiştir. Geri kalan 1 tür ise IUCN kategorilerinde bulunmamaktadır.
Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine
İlişkin Sözleşme (CİTES) listesine göre 1 kuş türünün Ek-ll’ de yani “Nesilleri Mutlak
Olarak Tükenme Tehlikesiyle Karşı Karşıya Olmamakla Birlikte, Nesillerinin Devamıyla
Bağdaşmayan Kullanımlarını Önlemek Amacıyla Ticaretleri Belirli Esaslara Bağlanan
Türler” listesi dahilinde olduğu tespit edilmiştir.
Proje Alanı ile etki alanında bulunan ve bulunması muhtemel olan kuş türlerinden;
“Türkiye’nin Kuşları” (KİZİROĞLU, 1989) adlı esere dayanarak ulusal ve uluslararası
mevzuatla koruma altına alınan kuş türlerinden 1 kuş türü A.1.2 kategorisinde, 9 kuş türü
A.2 kategorisinde, 23 kuş türü A.3 kategorisinde,7 kuş türü A.3.1 kategorisinde, 10 kuş
türü A.4 kategorisinde, 8 kuş türü A.5 kategorisinde, 1 kuş türü B.3 kategorisinde, 2 kuş
türü B.3.1, 2 kuş türü B.5 kategorisinde yer almaktadır.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Merkez Av Komisyonu (MAK)
2013-2014 koruma listelerine göre yapılan değerlendirme sonuçlarına göre Proje Alanı ve
çevresinde belirlenmiş 65 kuş türü arasından;
• Ek-I’ e, yani “Orman ve Su İşleri Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan Yaban
Hayvanları Listesi” ne, 40 kuş türünün girdiği;
• Ek-II’ ye, yani “Merkez Av Komisyonu Tarafından Koruma Altına Alınan Av
Hayvanları Listesi” ne 15 kuş türünün girdiği;
• Ek-III’ e yani “Merkez Av Komisyonunca İzin Verilen Av Hayvanları Listesi” ne 4
kuş türünün girdiği;
• 6 kuş türünün ise bu listelerde yer almadıkları belirlenmiştir.
►
Memeliler
Proje Alanı ve çevresinde 15 familya 48 memeli türünün var olduğu belirlenmiştir.
Belirlenen yabanıl memeli türleri arasında yaygın, tehlike altında olmayan türler olduğu
gibi nadir, koruma altındaki türler de bulunmaktadır
Red Data Book (DEMİRSOY) ‘ a göre 11 memeli türü “V” (Vulnerable= Zarar
görebilir ) kategorisinde, 24 memeli türü “NT” ( Not threatened= Takson henüz tehlike
altında değil ) kategorisinde, 6 memeli türü “R” (Rare= Nadir ) kategorisinde, 1 memeli
türü “R/I” kategorisinde, 1 memeli türü “R/V” kategorisinde yer almıştır.
55
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
IUCN tarafından hazırlanmış Avrupa Kırmızı Listesi (ERL)’ne göre yapılan
değerlendirme sonucu yörede var olduğu belirlenmiş olan yabanıl hayvan türleri
arasından; 1 tür “DD” ( Data Deficient=Yetersiz verili) kategorisinde, 3 tür “NT” (Near
Threatened = Yakın Tehdit Altında) kategorisinde, 35 tür “LC” (Least Concern=En Düşük
Seviyede Tehdit Altında) kategorisinde yer almaktadır. Geri kalan 9 tür ise bu liste
dahilinde değildir.
Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna(CİTES)
listesine göre 2 memeli türünün Ek-l listesi dahilinde olduğu, 3 memeli türünün Ek-ll
listesi dahilinde olduğu tespit edilmiştir. Geri kalan 43 tür ise bu liste dahilinde değildir.
Bern Sözleşmesi Ek Listeleri’ ne göre yapılan değerlendirme sonuçlarına göre ise
Proje Alanı ve yakın çevresinde var olduğu belirlenen yabanıl hayvan türleri arasından 13
memeli türünün Ek-ll Listesi ve 10 memeli türünün Ek-lll dahilinde olduğu tespit edilmiştir.
Geri kalan 25 tür ise bu liste dahilinde değildir.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Merkez Av Komisyonu (MAK)
2013-2014 koruma listelerine göre yapılan değerlendirme sonuçlarına göre Proje Alanı ve
çevresinde belirlenmiş 38 memeli türü arasından;
• Ek-I’e, yani “Orman ve Su İşleri Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan Yaban
Hayvanları Listesi”ne, 20 memeli türünün girdiği;
• Ek-II’ye, yani “Merkez Av Komisyonu Tarafından Koruma Altına Alınan Av
Hayvanları Listesi”ne 3 memeli türünün girdiği;
• Ek-lll’e, yani “Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları
Listesi”ne, 6 memeli türünün girdiği tespit edilmiştir.
Geri kalan 19 tür ise bu listeler dahilinde değildir.
Projenin flora ve fauna üzerine etkisi ve alınacak önlemler
Yapılması planlanan Atık Bertaraf Catliq Tesisi Projesi’ nin inşaat ve işletme
sırasında meydana gelecek hafriyat, kazı çalışmaları, iş makineleri araç ve ekipmanların
çıkardığı gürültü ve titreşim, toz ve emisyonları, katı atık, sıvı atıklar yapılması planlanan
tesisin Proje Alanı ve yakın çevresi üzerindeki muhtemel olumsuzluklardır.
Atık Bertaraf Catliq Tesisi, Balıkesir İli, Gönen Ilçesi, Hasanbey Köyü, Koru Mevkii
sınırlarında yer almaktadır. Bölüm 3’te de verildiği üzere alan üzerinde endemik veya nesli
tehlikede olan fauna türleri yer almamaktadır. Tesisin inşaat döneminde alan üzerinde yer
alan hareketli fauna türleri inşaat döneminde meydana gelecek toz ve gürültü ile birlikte
sahayı terk edecektir.
Alanda bulunan flora türleri, yurdumuzda dar ve sınırlı yayılış gösteren ya da baskı
altında olan türler değildir. Bölgede tespit edilen 3 endemik flora türü lokal endemik
olmayıp bölgesel yayılış gösteren türlerdir. Dolayısıyla, bu projenin hayata geçirilmesiyle,
kendini tekrar eden habitat özelliği gösteren alanda bulunan geniş yayılışlı ve bol bulunan
türlerin nesillerinin ortadan kalkması gibi bir tehdit unsuru söz konusu olmayacaktır.
Projenin gerçekleştiği ve inceleme alanında kalan bölgede bitki örtüsünü daha çok
ağaççık ve otsu yapıda bitkiler oluşturmaktadır. Hafriyat aşamasında alanda sıyırma
işlemiyle bitkisel toprak arazideki iş makinaların çalışmaları sonucu olarak ortadan
kalkacaktır.
56
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Ancak işletmenin başlangıcında yüzeyden alınarak faaliyetin yapılmadığı alanda
depolanan üst toprak katmanı (organik madde ve mineralce zengin toprak) inşaat
çalışmaları tamamlandıktan sonra işletme alanı yakın çevresindeki uygun habitatlara
yeniden serilerek, çalı ve otsu türler arazi ıslahıyla birlikte yakın çevredeki habitatlarda
tekrar yayılım gösterebilecektir. Yapılan bu çalışmalar sonucu inşaat ve işletme
aşamasında bu flora türleri için çevresel açıdan olumsuz bir etki oluşmayacaktır.
Atık Bertaraf Catliq Tesisi kurulum aşamasında iş makinelerinin kullanımından
kaynaklanacak kütlesel emisyon miktarının, Hava Kalitesinin Kontrolü Yönetmeliği’ nde bu
emisyonlar için belirlenen sınır değerlerinin kontrolü ile hava kirliliği önlenecektir.
Emisyonlar normal yoğunluklarda oldukları zaman bitkiler ve hayvanlar için zararlı değildir.
Bu yüzden tesisin kurulum aşamasında flora ve faunanın bulunduğu çevre üzerine geçici
bir etki söz konusu olmaktadır.
Yapılması planlanan Atık Bertaraf Catliq Tesisi projesinin işletme aşamasında
araçlardan ve makinelerden kaynaklanacak atıklardan (atık yağ, filtreler,.) oluşabilecek
atıkların habitat bozulumu oluşturarak flora ve faunanın yaşamsal faaliyetlerini
kısıtlamasına ve tür kaybına yol açmaması için söz konusu atıklar lisanslı toplama ve
bertaraf edici firmalara verilecektir. Bunların dışında personelden kaynaklı evsel nitelikli
katı ve sıvı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Ancak bu atıklar belediyenin katı atık
toplama ve atıksu şebekesi vasıtasıyla bertaraf edilecektir ve flora-fauna yaşamsal
hayatına herhangi bir olumsuz etkisi bulunmayacaktır.
İşletme ve hafriyat aşamasında gürültü ve toz oluşumu söz konusu olacaktır.
Sahada kullanılan ekipmanların oluşturacağı gürültü düzeyleri, ekipmanların motor güçleri
ile ilgili olup gürültü düzeyleri hesaplanmıştır. İşletme aşamasında oluşacak gürültü
seviyesine ait hesaplamalarla mevcut gürültü düzeyinin sınırları aşmaması sağlanacaktır.
Gürültü anlık ve geçici olduğundan çevrede olabilecek flora ve fauna üzerine rahatsız
edici bir durum söz konusu olmayacaktır. Toz oluşumu önlemek için inşaat ve işletme
aşamasında sulama yapılıp tozun önlenmesi sağlanarak bitkiler ve faunanın
kullanabileceği sulak alanların bulunabileceği habitatların tozdan etkilenmemeleri
sağlanacaktır.
İşletme ve hafriyat aşamasında flora ve fauna üzerine oluşabilecek olumsuz
durumlar karşısında özellikle fauna türlerinin su içme, yem kaynağına ulaşma, barınma,
üreme alanlarına müdahale edilmeyecektir aynı zamanda av yasaklarına uygun hareket
edilecek olması ve alınacak önlemlerle flora ve faunanın yaşamsal faaliyetlerine engel
olunmayacaktır. Faaliyetten ötürü, yukarıdaki fauna listelerinde belirtilen ve Uluslar arası
sözleşmelerle koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine, faaliyetle
ilgili olarak hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak
öldürülmesi veya alı konması, yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu
olmayacaktır.
Alınabilecek önlemlere ek olarak proje alanında hassas ve zarar görebilir durumda,
koruma altına alınmış herhangi fauna türü tespit edildiği takdirde, ilgili yönetmeliklere göre
hareket edilecek, 4915 sayılı Kara avcılığı Kanunu ve Yönetmelikleri (av yasaklarına) ve
uluslar arası sözleşmelerdeki (BERN Sözleşmesi) önlemlere bağlı kalınarak söz konusu
türler korunacaktır.
Bern Sözleşmesi Madde 6 hükümleri
Her Âkit Taraf, II no.lu ek listede belirtilen yabani fauna türlerinin özel olarak
korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır. Bu
türler için özellikle aşağıdaki hususlar yasaklanacaktır:
57
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri;
b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip
etmek;
c) Yabani faunayı, bu Sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde, özellikle üreme,
geliştirme ve kıs uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek;
d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya bos dahi olsa
bu yumurtaları alıkoymak;
e) Bu madde hükümlerinin etkinliğine katkı sağlayacak hallerde, tahnit edilmiş
hayvanlar ve hayvandan elde edilmiş kolayca tanınabilir herhangi bir kısım veya
bunun kullanıldığı malzeme dahil, bu hayvanların canlı veya cansız olarak elde
bulundurulması ve iç ticareti
Bern Sözleşmesi Madde 7 hükümleri
1 - Her Âkit Taraf, III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın korunmasını güvence
altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır.
2 - III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın her türlü isletme sekli, 2. Maddenin
şartları göz önünde tutularak, populasyonlarının varlığını tehlikeye düşürmeyecek şekilde
düzenlenmiş olacaktır.
3 - Alınacak önlemler;
a)Kapalı av mevsimlerini ve/veya isletmeyi düzenleyen diğer esasları,
b)Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla, uygun
durumlarda, isletmenin geçici veya bölgesel olarak yasaklanmasını,
c)Yabani hayvanların canlı ve cansız olarak satısının, satmak amacıyla elde
bulundurulmasının ve nakledilmesinin veya satışa çıkarılmasının uygun şekilde
düzenlenmesi hususlarını, kapsayacaktır.
58
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3.6. Meteorolojik ve iklimsel özellikler,
Bölgenin Genel İklim Şartları
Yüzölçümü 14.299 km² olan Balıkesir ilinin toprakları 39,20° - 40,30° Kuzey
paralelleri ve 26,30° - 28,30° Doğu meridyenleri arasında yer alır. İlin topraklarının büyük
bir kısmı Marmara Bölgesi'nde, geri kalan kısmı da Ege Bölgesi'ndedir. Yazları sıcak ve
kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen Ege kıyılarında hüküm süren Akdeniz iklimi, ilin
genelinde de görülmektedir. Batıdan doğuya, kuzeyden güneye gidildikçe Karasal iklim
etkisini arttırır. Bu yüzden iç kesimlerde kışlar soğuk geçmektedir. Marmara kıyılarında
Karadeniz ikliminin etkisi görülür. Dolayısıyla burası yazları ılıktır.
Proje sahasının meteorolojik koşullarının değerlendirilmesinde
Müdürlüğü Gönen Meteoroloji İstasyonu’na ait 1970-2012 yılları
kayıtlarından faydalanılmış olup, bu verilere dayanılarak oluşturulan
aşağıda sunulmuştur. Ayrıca Gönen Meteoroloji İstasyonu’na ait
meteorolojik verileri Ek-13’te sunulmuştur.
Meteoroloji Genel
arasındaki rasat
tablo ve grafikler
1970-2012 yılları
Basınç Dağılımı
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama basınç 1011,41
hPa, maksimum basınç 1035,40 hPa, minimum basınç ise 986,20 hPa’dır. Aylık ortalama
basıncın en düşük olduğu ay, 1009,5 hPa ile Nisan ayı ve aylık ortalama basıncın en
yüksek olduğu ay 1015,1 hPa ile Ocak ayıdır. Basınç verileri ve verilerin grafiksel olarak
gösterimi aşağıda sunulmuştur.
Tablo 3.6.1. Basınç Verileri,
Şekil 3.6.1. Basınç Değerleri Grafiği,
59
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
YILLIK
Ortalama Basınç
1015,1 1013,4 1012,3 1009,5
1009,8 1008,7
(hPa)
Maksimum
1035,4 1033,5 1033,9 1026,9
1020,9
1019
Basınç (hPa)
Minimum Basınç
986,2
987,6
988,8
986,9
996,9
995,4
(hPa)
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri.
TEMMUZ
HAZİRAN
MAYIS
NİSAN
MART
ŞUBAT
METEOROLOJİK
PARAMETRE
OCAK
AYLAR
1007,6
1008,0
1010,6
1013,6
1014,0
1014,3
1011,41
1017,1
1016,3
1021,9
1024,5
1030,3
1031
1035,4
996,1
997,7
995,8
999,5
988,4
992,9
986,2
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Sıcaklık Dağılımı
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama sıcaklık 14,1ºC,
maksimum sıcaklık 43,0ºC ile 27.06.2007 tarihinde, minimum sıcaklık ise -15,1ºC ile
11.02.1985 tarihinde ölçülmüştür.
Sıcaklık verileri Tablo 3.6.2.’de ve verilerin grafiksel olarak gösterimi ise Şekil
3.6.2’de sunulmuştur.
Tablo 3.6.2. Uzun Yıllar Sıcaklık Verileri,
o
Ortalama Sıcaklık ( C)
5,2
5,7
7,9 12,3 16,9 21,7
Maksimum Sıcaklık (ºC)
22,7
24,9
30 33,4 36,2
43
Minimum Sıcaklık (ºC)
-12,7 -15,1
-8,4
-5 -0,7
4,4
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri,
23,9 23,5 19,5 15,0
42,2 42,7
39 38,2
9 8,5
2,9 -1,4
10,2
29,1
-6,2
7,0
26,1
-11,4
Şekil 3.6.2. Sıcaklık Değerleri Grafiği,
Yağış
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre, yıllık ortalama toplam yağış
miktarı 658,1 mm’dir. Toplam yağış ortalamalarına göre en fazla yağış alan ay; 85,8 mm
ile Ocak ayı ve en az yağış alan ay ise 11,5 mm ile Temmuz ayıdır. Maksimum yağış
miktarları baz alındığında ise en fazla yağış alan ay; 101,8 mm ile Ekim ayıdır.
Yağış verileri Tablo 3.6.3’de, verilerin grafiksel olarak gösterimi ise Şekil 3.6.3’de
sunulmuştur.
60
YILLIK
ARALIK
KASIM
EKİM
EYLÜL
AĞUSTOS
TEMMUZ
HAZİRAN
MAYIS
NİSAN
MART
ŞUBAT
METEOROLOJİK PARAMETRE
OCAK
AYLAR
14,1
43
-15,1
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.6.3. Uzun Yıllar Yağış Verileri,
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
YILLIK
Toplam Yağış Ort.
85,8
77,0
63,7 54,4 38,1 25,8
(mm)
Maksimum Yağış
71,3
63,5
48,3
39 53,6 90,6
(mm)
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri,
TEMMUZ
MAYIS
NİSAN
MART
OCAK
ŞUBAT
METEOROLOJİK
PARAMETRE
HAZİRAN
AYLAR
11,5
13,9
36,3
67,1
87,2
97,3
658,1
29
59,1
91
101,8
87,6
90,3
101,8
Şekil 3.6.3. Yağış Değerleri Grafiği,
Ortalama Nispi Nem Dağılımı
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre, yıllık ortalama nispi nem %
73,13 ve minimum nem % 4 ile Haziran ayında gözlemlenmiştir. En yüksek aylık ortalama
nispi nem, %80,5 ile Ocak ayında, en düşük aylık ortalama nispi nem % 64,1 ile Temmuz
ayında gözlemlenmiştir.
Nem verileri Tablo 3.6.4’de ve verilerin grafiksel olarak gösterimi Şekil 3.6.4’de
sunulmuştur.
Tablo 3.6.4. Nem Verileri,
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
77,8
75,2
72,9
71,2
64,6
64,1
66,5
70,1
75,5
78,8
80,3
73,13
Minimum Nem (%)
17
11
8
5
8
4
6
6
8
10
13
12
4
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri,
61
YILLIK
NİSAN
80,5
ŞUBAT
Ortalama Nem (%)
METEOROLOJİK
PARAMETRE
OCAK
MART
AYLAR
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.6.4. Minimum ve Ortalama Nispi Nem Verilerinin Grafiksel Gösterimi,
Sayılı Günler
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre; ortalama yıllık kar yağışlı
günler sayısı 10,9; toplam orajlı günler sayısı ortalaması 17,1; sisli günler sayısı
ortalaması 35,5; dolulu günler sayısı ortalaması 0,5 ve kırağılı günler sayısı ortalaması
31,7’dir.
Sayılı günler verileri Tablo 3.6.5’de ve verilerin grafiksel olarak gösterimi Şekil
3.6.5’de sunulmuştur.
Tablo 3.6.5. Sayılı Günler Verileri,
62
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
0
0
2,3
0,6
0
0
0
0
1,2
1,2
0
0
0
0
1,4
1,3
0
0
0
0
1,4
1,7
0,1
0
0
0
1,4
3,5
0
0,4
0,3
0
1,3
6,8
0
4,1
2,1
0,7
0,9
5,2
0,1
6,5
YILLIK
TEMMUZ
Kar Yağışlı Günler Sayısı
3,2 3,5 1,8
0
0
Kar Örtülü Günler Sayısı
1,7
2 0,7
0
0
Orajlı Günler Sayısı Ort.
0,7 0,9 0,8
2 2,8
Sisli Günler Sayısı Ort.
5,6 3,1 2,9 2,3 1,3
Dolulu Günler Sayısı Ort.
0
0 0,1 0,1 0,1
Kırağılı Günler Sayısı Ort.
8,1 6,1 5,4 1,1
0
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri,
HAZİRAN
MAYIS
NİSAN
MART
ŞUBAT
METEOROLOJİK
PARAMETRE
OCAK
AYLAR
10,9
5,1
17,1
35,5
0,5
31,7
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.6.5. Sayılı Günler Grafiği,
Maksimum Kar Kalınlığı
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre; yıllık maksimum kar kalınlığı
33 cm ile Ocak ayında oluşmaktadır.
Maksimum kar kalınlığı verileri Tablo 3.6.6’da ve verilerin grafiksel olarak gösterimi
Şekil 3.6.6’da sunulmuştur.
Tablo 3.6.6. Maksimum Kar Kalınlığı Verileri,
63
0
0
1
20
YILLIK
0
ARALIK
KASIM
0
EKİM
0
EYLÜL
AĞUSTOS
0
TEMMUZ
0
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri,
HAZİRAN
16
MAYIS
28
NİSAN
33
MART
Maksimum Kar Kalınlığı (cm)
ŞUBAT
METEOROLOJİK
PARAMETRE
OCAK
AYLAR
33
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.6.6. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği
Buharlaşma
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre; ortalama açık yüzey
buharlaşması ve maksimum açık yüzey buharlaşma değerleri sıfır olarak ölçülmüştür.
Tablo 3.6.7. Buharlaşma Verileri,
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Maksimum Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
YILLIK
MART
Ortalama Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
PARAMETRE
OCAK
ŞUBAT
METEOROLOJİK
AĞUSTOS
AYLAR
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Veriler
Rüzgar Dağılımı
- Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü Dağılımı
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yönlere göre rüzgarın ortalama
hızı ve esme sayıları toplamı Tablo 3.6.8’de, rüzgarın esme sayılarına göre yıllık rüzgar
diyagramı Şekil 3.6.7’de verilmiştir.
64
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.6.8. Yönlere Göre Rüzgârın Ortalama Hızı ile Esme Sayıları Toplamları,
NNE
Esme Sayıları Toplamı
3229
3592
NNE
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
2,2
2,5
NE
Esme Sayıları Toplamı
3139
3001
NE
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
2,2
2,3
ENE
Esme Sayıları Toplamı
1637
1477
ENE
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,7
1,9
E
Esme Sayıları Toplamı
993
1010
E
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,3
1,4
1,6
ESE
Esme Sayıları Toplamı
351
378
ESE
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,1
SE
Esme Sayıları Toplamı
SE
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
SSE
SSE
ARALIK
2,4
KASIM
2,2
EKİM
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
EYLÜL
N
AĞUSTOS
3323
TEMMUZ
3920
HAZİRAN
Esme Sayıları Toplamı
MAYIS
ŞUBAT
N
NİSAN
METEOROLOJİK
PARAMETRE
MART
YÖN
OCAK
AYLAR
3986 3244 4011 4135 5660 6664 4760 4677 3798 3959
2,4
2,1
2,3
2,6
2,9
3
2,5
2,1
1,9
2,2
4058 3046 3396 3642 5328 5468 4247 4072 2981 3099
2,5
2,1
2,3
2,7
3,2
3,3
2,8
2,4
2
2
3053 2437 2453 1962 2640 2480 2546 2649 1992 2357
2,4
2
2,1
1506 1627 1330
3,0
2,7
2,4
1,7
848 1103 1047 905 1151 864
2,50
30709
1,9
2,33
1056
14551
1,6
1,2
1,3
1,73
993
912
841 1060 793 892
791
856
11362
1,4
1,5
1,5
1,4
1,2
1,2
1,51
488
479
370
423
312 194
378 323
404
391
4491
1,3
1,4
1,3
1,2
1,2
1,3
1,2
1,0
1,1
1,0
1,19
566
450
451
543
490
635
433 296
446 519
602
595
6026
1,4
1,3
1,2
1,4
1,1
1
1,1
1,3
1,12
Esme Sayıları Toplamı
1655
1381
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,9
1,8
S
Esme Sayıları Toplamı
2676
2493
S
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
2,2
2,2
SSW
Esme Sayıları Toplamı
2544
2509
SSW
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
2,1
2,2
SW
Esme Sayıları Toplamı
3824
3539
SW
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,7
2,1
2
1,8
1,4
1,1
0,9
WSW
Esme Sayıları Toplamı
792
831
831
915
945
796
WSW
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,1
1,4
1,4
1,4
1,1
W
Esme Sayıları Toplamı
757
476
698
812
W
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,0
1,2
1,2
WNW
Esme Sayıları Toplamı
642
513
WNW
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,1
1,3
NW
Esme Sayıları Toplamı
1756
1400
NW
Rüzgârın Ortalama Hızı
(m/s)
1,6
1,7
Esme Sayıları Toplamı
2399
1982
2
0,8
1,9
1,2
0,9
1,8
46158
2,3
1134 1087
2,1
2,38
1,7
NNW
1,7
2,9
52137
1,6
NNW
1,8
2,4
YILLIK
1,7
1
0,9
1179 1266 1144 1189 838 763 1189 1242 1744 1915
1,7
1,4
1,0
1,0
0,8
0,8
0,9
0,9
1,5
1,7
2502 2456 2277 2220 1615 1964 2316 2239 3023 2821
2
1,7
1,2
1
0,9
0,9
1
1,2
1,7
2,2
2873 2903 2758 2181 1516 1453 2043 2348 2715 3329
2,4
1,9
1,3
1,1
0,9
0,9
1,2
1,3
1,8
2,2
3670 4389 4295 3882 2988 1836 2613 3120 3590 3764
1
1,28
28602
1,52
29172
1,61
41510
1,4
1,6
1,8
1,49
420 397
602 643
904
827
8903
1,0
0,8
0,9
1,1
1,0
1,2
1,10
941
690
688 519
725 688
739
724
8457
1,3
1,0
1,0
0,9
0,9
0,9
0,9
1,0
1,03
552
674
692
796
779 445
558 610
670
591
7522
1,2
1,2
1,0
1,2
1,4
1,0
1,0
1,1
1,12
0,8
1,0
1,0
1,1
15505
0,9
1685 1528 1628 1973 2222 2142 2043 1925 1788 2044
1,7
1,5
1,5
1,7
1,9
1,7
1,6
1,5
1,4
1,7
2383 2274 2810 3212 3684 4192 3065 3137 2655 2698
Rüzgârın Ortalama Hızı
1,9
2,1
2,1
1,8
2,1
(m/s)
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri
65
2,3
2,3
2,3
2,1
1,9
1,6
1,9
22134
1,63
34491
2,03
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.6.7. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı,
Gönen Meteoroloji İstasyonu 1970-2012 yılları arasındaki gözlem kayıtlarına göre
birinci derecede hakim rüzgar yönü N (Kuzey), ikinci derecede hakim rüzgar yönü NNE
(Kuzeykuzeydoğu),üçüncü derecede hakim rüzgar yönü SW (Kuzeybatı)’dır.
Ortalama rüzgar hızına göre yıllık rüzgar diyagramı Şekil 3.6.8’de verilmiştir.
Şekil 3.6.8. Ortalama Rüzgar Hızına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı,
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yönlere göre rüzgarın
mevsimlik esme sayıları toplamı Tablo 3.6.9’da, esme sayılarına göre mevsimlik rüzgar
diyagramları Şekil 3.6.9’da verilmiştir.
66
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 3.6.9. Yönlere Göre Rüzgârın Mevsimlik Esme Toplamları,
METEOROLOJİK PARAMETRE
KIŞ
İLKBAHAR
N
Esme Sayıları Toplamı
11202
NNE
Esme Sayıları Toplamı
9920
NE
Esme Sayıları Toplamı
8497
ENE
Esme Sayıları Toplamı
4170
E
Esme Sayıları Toplamı
2859
ESE
Esme Sayıları Toplamı
1120
SE
Esme Sayıları Toplamı
1611
SSE
Esme Sayıları Toplamı
4951
S
Esme Sayıları Toplamı
7990
SSW
Esme Sayıları Toplamı
8382
SW
Esme Sayıları Toplamı
11127
WSW
Esme Sayıları Toplamı
2450
W
Esme Sayıları Toplamı
1957
WNW
Esme Sayıları Toplamı
1746
NW
Esme Sayıları Toplamı
5200
NNW
Esme Sayıları Toplamı
7079
Kaynak: Gönen Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 Verileri
11241
10500
7943
4463
3214
1337
1484
3589
7235
8534
12354
2691
2451
1918
4841
7467
Şekil 3.6.9. Esme Sayılarına Göre Mevsimlik Rüzgar Diyagramı,
67
YAZ
SONBAHAR
16459
14438
7082
2998
2813
929
1364
2790
5799
5150
8706
1613
1897
2020
6337
11088
13235
11300
7187
2920
2476
1105
1567
4175
7578
7106
9323
2149
2152
1838
5756
8857
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Gönen Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yönlere göre rüzgarın aylık
esme sayıları toplamı Tablo 3.6.10’da, esme sayılarına göre aylık rüzgar diyagramları
Şekil 3.6.10’da verilmiştir.
Tablo 3.6.10. Yönlere Göre Rüzgârın Aylık Esme Toplamları,
KASIM
ARALIK
2,1
2,3
2,6
2,9
3
2,5
2,1
1,9
2,2
2,38
2,1
2,3
2,7
3,2
3,3
2,8
2,4
2
2
2,50
EYLÜL
2,4
2,5
MAYIS
2,4
2,5
NİSAN
2,2
2,2
MART
Esme Sayıları Toplamı
Esme Sayıları Toplamı
ŞUBAT
N
NNE
YÖN
OCAK
EKİM
AĞUSTOS
TEMMUZ
METEOROLOJİK
PARAMETRE
HAZİRAN
AYLAR
YILLIK
NE
Esme Sayıları Toplamı
2,2
2,3
2,4
2
2,1
2,4
2,9
3
2,7
2,4
1,7
1,9
2,33
ENE
Esme Sayıları Toplamı
1,7
1,9
1,8
1,7
1,6
1,7
2,3
2,1
1,8
1,6
1,2
1,3
1,73
E
Esme Sayıları Toplamı
1,3
1,4
1,6
1,4
1,5
1,5
2
1,9
1,7
1,4
1,2
1,2
1,51
ESE
Esme Sayıları Toplamı
1,1
1,3
1,4
1,3
1,2
1,2
1,3
1,2
1,2
1
1,1
1
1,19
SE
Esme Sayıları Toplamı
1,4
1,3
1,2
1,4
1,1
1
0,8
0,9
1
0,9
1,1
1,3
1,12
SSE
Esme Sayıları Toplamı
1,9
1,8
1,7
1,4
1
1
0,8
0,8
0,9
0,9
1,5
1,7
1,28
S
Esme Sayıları Toplamı
2,2
2,2
2
1,7
1,2
1
0,9
0,9
1
1,2
1,7
2,2
1,52
SSW
Esme Sayıları Toplamı
2,1
2,2
2,4
1,9
1,3
1,1
0,9
0,9
1,2
1,3
1,8
2,2
1,61
SW
Esme Sayıları Toplamı
1,7
2,1
2
1,8
1,4
1,1
0,9
1
1,1
1,4
1,6
1,8
1,49
WSW
Esme Sayıları Toplamı
1,1
1,4
1,4
1,4
1,1
1
0,8
0,8
0,9
1,1
1
1,2
1,10
W
Esme Sayıları Toplamı
1
1,2
1,2
1,3
1
1
0,9
1
0,9
0,9
0,9
1
1,03
WNW
Esme Sayıları Toplamı
1,1
1,3
1,2
1,2
1
1,2
1,4
1
1
0,9
1
1,1
1,12
NW
Esme Sayıları Toplamı
1,6
1,7
1,7
1,5
1,5
1,7
1,9
1,7
1,6
1,5
1,4
1,7
1,63
NNW
Esme Sayıları Toplamı
1,9
2,1
2,1
1,8
2,1
2,3
2,3
2,3
2,1
1,9
1,6
1,9
2,03
68
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
69
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.6.10. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar
70
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3.7 Koruma Alanları (Proje Sahası ve Etki Alanlarında Bulunan Duyarlı Yöreler
ve Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı
Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Yetiştirme Alanları,
Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Boğaziçi Kanununa göre
koruma altına alınan alanlar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel
Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile
ilgili alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar),
bunların faaliyet alanına mesafeleri, olası etkileri,
Proje Alanı ve yakın civarının Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin EK-V
Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak yapılan değerlendirmesi aşağıdaki gibidir.
1. Ülkemiz Mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2 nci maddesinde
tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar",
"Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları"
Balıkesir ili sınırları içerisinde 2 adet Milli Park, 1 adet Tabiatı Koruma Alanı ve 4
adet Tabiat Parkı bulunmaktadır. İl sınırlarında Tabiat Anıtı bulunmamaktadır.
-Milli Park (MP)
Balıkesir ilinde yer alan 2 adet Milli Park’a ait bilgiler Tablo 3.7.1’de, proje alanının
söz konusu Milli Parklara uzaklığını gösterir uydu görüntüleri Şekil 3.7.1 ve 3.7.2’de
verilmiştir.
Tablo 3.7.1. Balıkesir İli Sınırlarında Yer Alan Milli Parklar 2
İli
İlçe
Bölge Müdürlüğü
Adı
Alanı
(Ha)
Tarihi
Proje
Alanına
Uzaklığı
4
Balıkesir
Bandırma,
Manyas
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Kuş
cenneti
17.058
27.07.1959
16,5 km
23
Balıkesir
Edremit
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Kazdağı
20.935
17.04.1994
77 km
No
2
Kaynak:
Orman
ve
Su
İşleri
Bakanlığı
http://www.milliparklar.gov.tr/belge/mp.pdf, Mayıs, 2014.
Doğa
71
Koruma
ve
Milli
Parklar
Genel
Müdürlüğü,
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
Proje
Alanı
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
16,5 km
Şekil 3.7.1. Proje Alanı ve Kuş Cenneti Milli Parkını Gösterir Uydu Fotoğrafı
77 km
Şekil 3.7.2. Proje Alanı ve Kazdağı Milli Parkını Gösterir Uydu Fotoğrafı
-Tabiatı Koruma Alanı (TKA)
Balıkesir ilinde yer alan 1 adet Tabiat Koruma Alanına ait bilgiler Tablo 3.7.2’de,
proje alanının söz konusu Tabiat Koruma Alanına uzaklığını gösterir uydu görüntüsü ise
Şekil 3.7.3’te verilmiştir.
Tablo 3.7.2. Balıkesir İli Sınırlarında Yer Alan Tabiatı Koruma Alanları
3
Kaynak:
Orman
ve
Su
İşleri
Bakanlığı
http://www.milliparklar.gov.tr/belge/tka.pdf, Mayıs, 2014.
Doğa
72
Koruma
3
ve
Milli
Parklar
Genel
Müdürlüğü,
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
No
İli
İlçe
Bölge Müdürlüğü
Adı
Alanı
(Ha)
Tarihi
Proje
Alanına
Uzaklığı
12
Balıkesir
Edremit
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Kazdağı
Göknarı
254
15.06.1998
73 km
73 km
Şekil 3.7.3. Proje Alanı ve Kazdağı Göknarı Tabiatı Koruma Alanını Gösterir Uydu Fotoğrafı
-Tabiat Parkı (TP)
Balıkesir ilinde yer alan 4 adet Tabiat Parkına ait bilgiler Tablo 3.7.3’te, proje
alanının söz konusu Tabiat Parklarına uzaklığını gösterir uydu görüntüsü ise Şekil 3.7.4’te
verilmiştir.
Tablo 3.7.3. Balıkseir İli Sınırlarında Yer Alan Tabiat Parkları
4
No
İli
İlçe
Bölge Müdürlüğü
Adı
Alanı
(Ha)
Tarihi
Proje
Alanına
Uzaklığı
10
Balıkesir
Ayvalık
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Ayvalık
Adaları
19.624
21.04.1995
115 km
53
Balıkesir
Edremit
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Sarımsaklı
2
11.07.2011
130 km
25
11.07.2011
56 km
10
11.07.2011
98 km
4
54
Balıkesir
Merkez
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Değirmen
boğazı
55
Balıkesir
Ayvalık
3.Bölge Müdürlüğü(Çanakkale)
Darıdere
Kaynak:
Orman
ve
Su
İşleri
Bakanlığı
http://www.milliparklar.gov.tr/belge/tp.pdf, Mayıs, 2014.
Doğa
73
Koruma
ve
Milli
Parklar
Genel
Müdürlüğü,
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 3.7.4. Proje Alanı ve Tabiatı Parklarını Gösterir Uydu Fotoğrafı
Tesis alanı ve yakın çevresinde "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve
"Tabiat Koruma Alanları" bulunmamaktadır.
b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman
Bakanlığı'nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı
Yerleştirme Alanları"
İl sınırları içerisinde 3 adet Yaban Hayatı Yerleştirme sahası ve 1 adet Yaban
Hayvanı Geliştirme Sahası bulunmaktadır.
Yaban Hayvanı Yerleştirme Sahası:
1-Erdek İlçesi; Doğusu: Taşocağı Tepesi’nden Seferin tarla Mevkiine giden orman
yolu, takiben Çayağazı Köyü ile Ballıpınarı bağlayan köy yolu, Kuzeyi: Çayağazı,
Ballıpınar, Ormanlı, Turan Köyü, Doğanlar, İlhan köylerine giden köy yolları arasında
kalan tüm ormanlık araziler Batısı: İlhan köyden Herek Manastırı, takiben Barbula Çayırı
Mevkii, MaymunDere ve Örme Mevkiine giden orman yolu, Güneyi: Örme Mevkiinden
takiben Kale Mevkii, Kale Mevkiini takiben, Tavşantepe, Tespih yatağı, Yoklama Mevkii,
takiben Çifteçınarlar, takiben Böcüğüntarla Mevkii, takiben orman sınırı, takiben
Müminkurt tarlası Mevkii, takiben işaret Tepesi, suyollarını takiben taşocağına giden yol,
2-Merkez İlçe; Doğusu: Merkez-Kepsut İlçe sınırı Kuzeyi: Susurluk-Merkez İlçe sınırı
Batısı: Balıkesir-Bursa karayolu Güneyi: Merkez-Yeniköy-Kepsut –Eşeler Köy yolu
3-İvrindi İlçesi; Doğusu: Gökçeyazı Beldesi-Kocavşar Beldesi yol ayrımından
Kocaavşar mezarlığı, Kuzeyi: Kocaavşar mezarlığı yanından arazi yoluna takiple
Kocaçay- buradan Balya- Baklacı Mahallesi, Medrese köyü, köyden Balya yoluna kadar
olan köy yolu. Batısı: Balya- Medrese Köyü yol ayrımından karayolunu güneye takiple
Güngörmez köprüsü, Güneyi: Güngörmez köprüsünden, Edremit-Balıkesir karayolunun
Gökçeyaz beldesine kadar olan karayolu
74
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Yaban Hayatı Geliştirme Sahası
1- Balıkesir-Kütahya Akdağ Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: (05.10.2006 tarih ve
26310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan sınırları dahilinde avlanmak yasaktır.)
Tesisi Alanı ve yakın çevresinde "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı
Yerleştirme Alanları" bulunmamaktadır.
Balıkesir İli sınırlarındaki Yaban Hayvanı Yerleştirme ve Geliştirme Alanlarını
gösterir harita Şekil 3.7.5’te verilmiştir.
Şekil 3.7.5. Balıkesir İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası (2013-2014)
c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1,
2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma
Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun
(2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin
Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili
maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar
Proje alanı sit alanlarında yer almamaktadır. Söz konusu proje için Balıkesir İl Kültür
ve Turizm Müdürlüğü’nden alınan 31.10.2011 tarih ve 4993 sayılı görüş yazısında ve
Bandırma Müzesi Müdürlüğü tarafından hazırlanan 2011/265 sayılı uzman raporunda
proje alanı ve yakın çevresinde bu tür alanların bulunmadığı ve projenin
gerçekleştirilmesinde bir sakınca bulunmadığı belirtilmiştir. Bahse konu görüş yazısı ve
rapor Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
75
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su
Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları
Proje alanı; 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve
Üreme Sahaları bulunmamaktadır.
Planlanan faaliyetle ilgili olarak; 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’nun 20. Maddesi
(Sulara Zararlı Madde Dökülmesi), 10 Mart 1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliği’nin 11. Maddesi (İstihsal Yerlerine Dökülmesi Yasak
Maddeler) ile bu Yönetmeliğin Ek-V Listesi (İç Sulara ve Denizlerdeki İstihsal Yerlerine
Dökülmesi Yasak Olan Zararlı Maddeler ve Alıcı Ortama Ait Kabul Edilebilir Değerler) ve
Ek-VI Listesi (Sulara Boşaltılabilecek Atıklar)’ndeki parametrelere uyulacaktır.
d) 31/12/2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 'nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde
tanımlanan alanlar
Proje alanının yer aldığı alanda ve yakınında baraj bulunmamaktadır. Balıkesir İli
içindeki barajlar Şekil 3.7.6’da verilmiştir.
Şekil 3.7.6. Proje Alanı ve Balıkesir İli Sınırlarındaki Barajları Gösterir Uydu Görüntüsü
Proje alanı ve yakın çevresinde Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 'nin 17, 18, 19 ve 20
nci maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır.
e ) 02/11/1986 tarih ve 19269 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nin 49 uncu maddesinde
tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri "
Tesis alanı ve yakın çevresinde; hassas kirlenme bölgeleri bulunmamaktadır.
76
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 9 uncu maddesi
uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit
ve ilan edilen alanlar
Balıkesir il sınırları içerisinde (ÖÇK) Özel Çevre Koruma Bölgesi bulunmamaktadır.
Şekil 3.7.7. Türkiye’deki Özel Çevre Koruma Alanları
g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu'na Göre Koruma Altına
Alınan Alanlar
Boğaziçi Kanunu'na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar ile proje alanının etkileşimi
söz konusu değildir.
ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman alanı sayılan
yerler
Planlanan faaliyetin yer alacağı alan Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl
Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve 21049 sayılı görüş yazısında da belirtildiği üzere Sulu
Mutlak Tarım Arazisi özelliğinde olup proje alanı orman alanında kalmamaktadır.
h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen
alanlar
Proje alanında Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alan bulunmamaktadır.
ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin
Aşılattırılması Hakkında Kanun 'da belirtilen alanlar
Proje alanı zeytinlik alanlarında kalmamaktadır.
i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu'nda belirtilen alanlar
Faaliyet alanı, mera alanları içinde kalmamaktadır.
77
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
j) 17/05/2005 tarih ve 25818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği' nde belirtilen alanlar
Türkiye’de 14′ü Ramsar Alanı olmak üzere 135 uluslararası öneme sahip sulak alan
bulunmaktadır. Balıkesir ilinde Kuş Gölü ve Edremit Sazlıkları sulak alanları
bulunmaktadır. Balıkesir İlinin yer aldığı sulak alan haritası Şekil 3.7.8’de verilmiştir.
Şekil 3.7.8. Balıkesir İli ve Yakın Çevresini Gösterir Sulak Alan Haritası
Proje alanı sulak alanlar içerisinde kalmamaktadır.
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli
alanlar:
a) 20/02/1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren "Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi"
(BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz
Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz
Foku Yaşama ve Üreme Alanları"
Proje alanı ve yakın çevresinde ilgili sözleşmede belirtilen flora, fauna, "Deniz
Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku
Yaşama ve üreme alanları bulunmamaktadır.
b) 12/06/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren "Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona
Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar
Proje alanı ve çevresinin "Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi"
(Barcelona Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar ile ilgisi bulunmamaktadır.
Proje alanı ve çevresinde 23/10/1988 tarih ve 19968 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz'de Özel Koruma Alanlarına İlişkin Protokol"
gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar; 13/09/1985 tarihli
Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından
yayımlanmış olan "Akdeniz'de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde
yer alan alanlar; Cenova Bildirgesi'nin 17 nci maddesinde yer alan "Akdeniz'e Has
Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar
bulunmamaktadır.
78
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
c) 14/02/1983 tarih ve 17959 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi "nin 1 ve 2 nci
maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından "Kültürel Miras" ve "Doğal
Miras" statüsü ile koruma altına alınan kültürel, tarihi ve doğal alanlar
Proje alanı ve yakın çevresinde, 14.02.1983 tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması
Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına
alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar
başlığı altında herhangi bir alan bulunmamaktadır.
Söz konusu proje için Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden alınan
31.10.2011 tarih ve 4993 sayılı görüş yazısında ve Bandırma Müzesi Müdürlüğü
tarafından hazırlanan 2011/265 sayılı uzman raporunda proje alanı ve yakın çevresinde
bu tür alanların bulunmadığı ve projenin gerçekleştirilmesinde bir sakınca bulunmadığı
belirtilmiştir. Bahse konu görüş yazısı ve rapor Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında
sunulmuştur.
ç) 17/05/1994 tarih ve 21937 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak
Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına
alınmış alanlar;
Balıkesir İl sınırları içinde 1 adet Ramsar Alanı (Manyas Kuş Gölü) bulunmaktadır.
Proje alanı dahilinde ve etki alanında Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması Sözleşmesi (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alan
bulunmamaktadır. Türkiye Ramsar Alanlarını gösterir harita Şekil 3.7.9’da sunulmuştur.
Şekil 3.7.9. Türkiye’deki Ramsar Alanları
d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi Madde 4’e göre her bir Taraf bu Sözleşme’yi ve özellikle 5. ve
6. Maddeleri kendi kuvvetler ayrımına göre, anayasal ilkelerine ve idarî düzenlemelerine
uygun olarak ve yetki devri ilkesine saygı göstererek Avrupa Yerel Öz Yönetim Şartı’nı
dikkate alarak uygulayacaktır. Bu Sözleşme’nin hükümlerinden sapmaksızın, her bir Taraf,
Sözleşme’nin uygulanmasını kendi politikalarıyla uyumlu hale getirecektir.
79
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
3. Korunması gereken alanlar:
a) Onaylı çevre düzeni planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak
tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan,
biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.)
Proje alanı ve yakın civarı yukarıda belirtilen alanlar içerisinde değildir.
b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması
mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa
bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir.
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve
21049 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan,
toplamı 38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür.
Bahse konu görüş yazısı Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
Proje kapsamında “5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu”
hükümlerine uygun hareket edilecektir.
c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun
veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketlerinin çekilme devresinde
derinliği 6 metreyi geçmeyen sular, bataklık sazlık ve turbalıklar ile bu
alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak
alan kalan yerler
Proje alanında “sulak alan” bulunmamaktadır.
ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları
Proje Alanı içerisinde dere, göl ve yer altı suyu işletme sahaları bulunmamaktadır.
f)
Bilimsel araştırmalar için önem taşıyan ve/veya nesli tehlikeye
düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı
olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz
özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanları
Proje alanında bu tür alanlar bulunmamaktadır.
3.8 Toprak özellikleri ve kullanım durumu (arazi kullanım kabiliyeti sınıflaması,
erozyon, toprağın mevcut kullanımı), ilgili mevzuat kapsamında alınacak izinler
Faaliyetin gerçekleştirileceği 103 ada, 1 parsel “Tarımsal ve Hayvancılık Amaçlı
Sanayi Tesis Alanı” ve “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi”
olarak planlanmıştır. Bu kapsamda ilgili resmi kurumlardan alınan görüş yazıları Ek9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Projenin gerçekleştirileceği alan “Büyükbaş
Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” olarak planlanan alan içerisinde yer
almaktadır. Proje alanının imar durumunu açıklar “Mevzii Uygulama İmar Planı Açıklama
Raporu” ve proje alanına ait 1/1000 ölçekli Mevzii Uygulama İmar Planları Ek-4’te
sunulmuştur.
80
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir.
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve
21049 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan,
toplamı 38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür.
Bahse konu görüş yazısı Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
Söz konusu projede kullanılacak olan ana hammadde, Gönen Biyogaz Tesisi
dekantör çıktısı sönmüş organik gübre atığıdır. Bu sebeple Catliq Tesisi, Gönen Biyogaz
Tesisi ile sınır olacak şekilde inşa edilmiştir.
3.9 Projenin en yakın orman alanına mesafesi, projenin orman alanlarına
etkileri,
Projenin gerçekleştirileceği parsel Sulu Mutlak Tarım Arazisi özelliği göstermektedir.
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 12.12.2011 tarih ve
21049 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı dışında kalan,
toplamı 38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun görülmüştür.
Bahse konu görüş yazısı Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Proje alanı ve
yakın çevresinde orman alanı bulunmamaktadır.
3.10 Proje yeri ve etki alanının hava, su ve toprak açısından mevcut kirlilik
yükününnbelirlenmesi,
Balıkesir ilinin mevcut hava kirliliği durumu incelendiğinde ilde hava kirliliğine temel
teşkil eden kaynaklar; trafik kaynaklı, sanayi kaynaklı ve evsel ısınma kaynaklı olarak
sıralanmaktadır. Ancak ilde hava kirliliğinin en büyük kaynağının evsel ısınmadan
kaynaklanan hava kirliliği olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Balıkesir ilinin topografik yapısı ve
kış aylarında mevcut rüzgârların azalması ile hava kirliliği daha fazla hissettirmektedir. Kış
aylarında artan şehir içi trafiği de hava kirliliğini arttıran bir etken olarak görülmektedir5.
Balıkesir ili 2012 yılı hava kirletici gazların ortalama konsantrasyonları Şekil 3.10.1’de
verilmiştir.
Şekil 3.10.1. Balıkesir İli 2012 Yılı Hava Kirletici Gazların Ortalama Konsantrasyonları
5
Balıkesir İl Çevre Durum Raporu 2012
81
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Söz konusu projenin, Balıkesir ilinin Gönen ilçesinde yer almakta olup, Bölüm 1.3’te
detaylandırılan proses akışı da göz önünde bulundurulduğunda Balıkesir ili ve Gönen
İlçesi hava kalitesine olumsuz bir etkisinin olmayacağı öngörülmektedir. Proje kapsamında
yakıt olarak doğalgaz kullanılacak olup, proseste oluşan sentez gazı doğalgazlı kazanın
dahil olduğu ısı santraline gönderilerek doğalgaz ile birlikte tekrar kullanılacaktır. Proje
işletmeye alındıktan sonra “Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Lisanslar Hakkında
Yönetmelik” kapsamında gerekli izin ve lisanslar alınacaktır.
Proje alanı su kirliliği durumu incelendiğinde Balıkesir ilinde, kentsel kanalizasyon
sularının arıtılmadan veya kısmen arıtılarak yüzey sularına deşarj edilmeleri, kanalizasyon
sistemlerinden ve açıktaki katı atık yığınlarından kaynaklanan sızıntıların yeraltı sularını
kirletmesi, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan zirai mücadele ilaçlarının ve gübrelerin
aşırı ve bilinçsiz kullanımı özellikle akarsulardaki su kirliliğini hızla artırmasına neden
olmaktadır. Hızla artan sanayi faaliyetleri sonucu meydana gelen atıkların yeraltı sularını
kirletmesi, ayrıca ikincil konutların yüzey su kaynaklarına olumsuz etkileri en önemli
baskılar olarak ortaya çıkmaktadır. İlde su kirliliğine sebep olan en önemli sektör
durumundaki zeytinyağı işleme tesislerinde (il geneline yayılmış toplam 115 tesis) zeytinin
işlenmesi sırasında ortaya çıkan karasudur.
Atıksuların geri kazanımı ve kullanımına yönelik atıksu arıtma tesisinde arıtılan
atıksular (evsel nitelikli) bahçe sulamasında kullanımaktadır6. Söz konusu Atık Bertaraf
Catliq Demo Tesisi’nde prosesten kaynaklı olarak oluşan atıksu proses sonunda yer alan
aktif karbon sistemi ile deşarj standartlarına getirilmesine rağmen deşarj edilmeyecek
Gönen Biyogaz Tesisi atıksu arıtma tesisine verilerek bertaraf edilecektir.
Projenin yer aldığı Balıkesir ili ve Gönen İlçesinde tarım ve hayvancılık önce gelen
geçim faaliyetleri arasında yer almaktadır. Bağlı olarak Balıkesir ili ve Gönen ilçesinde
zirai ve hayvansal atık oluşumu meydan gelmekte ve bağlı olarak toprak kirliliği oluşumu
söz konusu olmaktadır.
Bu kapsamda gerçekleştirilmesi planlanan Catliq projesinin hayata geçmesi ile
hammadde olarak hayvansal ve tarımsal atıkları da kullanacağı göz önünde
bulundurulduğunda bölge için önem arz eden bir proje olacağı öngörülmektedir. Bölgenin
en büyük problemleri arasında hayvansal ve tarımsal atıkların yüzey ve yer altı sularına
karışarak su kirliliğine ve toprak kirliliğine sebep olması yer almaktadır. Catliq projesi ile
bölgede söz konusu atıklar bertaraf edilerek bölgenin bahse konu probleme çözüm
oluşturulması planlanmaktadır.
6
Balıkesir İl Çevre Durum Raporu 2012
82
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 4
PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ
VE ALINACAK ÖNLEMLER
82
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
BÖLÜM
ÖNLEMLER
4.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
PROJENİN
ÖNEMLİ
ÇEVRESEL
ETKİLERİ
VE
ALINACAK
4.1 Arazinin hazırlanması aşamasında yapılan işler kapsamında nerelerde, ne
miktarda ve ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı malzemenin nerelere
taşınacağı, nerelerde depolanacağı veya hangi amaçlar için kullanılacağı,
hafriyattan kaynaklanan toz hesabının yapılması, alınacak önlemler,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır.
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olmakla birlikte makine ve ekipmanın kurulumu büyük ölçüde
tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu
sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir arazi hazırlık çalışması
gerçekleştirilmeyecektir.
Planlanan kapasite artışı, tesisin mevcut kurulum çalışmalarının başlatıldığı 2.531
m2’lik alanda gerçekleştirilecek olup yeni makine ve ekipman eklenmesi söz konusu
olmayacaktır. Projenin kapsaite arttırımı vardiya sayısının artırılması ile sağlancaktır.
Hafriyat atığı oluşumu durumunda, döküm için izin alınan alanlar dışında, dere
yataklarına ve/veya proje alanı içerisinde kullanılan diğer alanlara kontrolsüz bir şekilde
kesinlikle atılmayacaktır.
Hafriyat çalışmaları esnasında, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının
çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici
biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin
teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları belirleyen ‘’Hafriyat Toprağı,
İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’’ hükümlerinin gereği yerine getirilecektir
Proje kapsamında hafriyat çalışması gerçekleştirilmeyeceği için 03.07.2009 tarih ve
27277 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Sanayi Kaynaklı
Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
hükümlerine göre modelleme çalışması yapılmasına gerek duyulmamıştır.
Projenin işletme aşamsında Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 03.07.2009
tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği‘nin 2. Bölümü; İzne Tabi Tesisler, İzin Alma, İzne Tabi
Olmayan Tesisler İçin Uyulacak Esasları belirtmekte, Madde 6’da ise izne tabi tesislerin
kurulması ve işletilmesinde uyulması gereken esaslar açıklanmaktadır.
Bahse konu madde gereğince; tesis etki alanında Ek-2’de verilen sınır değerlerin
aşılmaması, tesisten kaynaklanan emisyonların kütlesel debilerinin tespit edilmesi, bu
kütlesel debilerin Ek-2 Tablo 2.1’deki değerleri aşması halinde, tesis etki alanında, Ek2’de belirtilen esaslar çerçevesinde hava kirliliği seviyesinin ölçülmesi ve tesisin
kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla uluslar arası kabul görmüş bir dağlım modeli
kullanarak Hava Kirlenmesine Katkı Değerinin Hesaplanması gerekmektedir.
83
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 kapsamında, mevcut
tesislerin bacalarından veya bacaları dışından atmosfere verilen emisyonlara ilişkin olarak
ölçülen saatlik kütlesel debilerin, yönetmelikteki Tablo 2.1’de verilen değerleri aşması
halinde, söz konusu emisyonların tesis etki alanındaki hava kirlenmesi katkı değerleri
(HKKD), mümkünse saatlik, aksi takdirde günlük, aylık ve yıllık olarak hesaplanması
hükmü getirilmiştir.
Bu kapsamda projenin işletme aşamasında gerekli ölçümler yaptırılarak, gerekli
izinler alıncaktır.
4.2 Projenin yol açacağı bitkisel toprak kaybı, bitkisel toprağın nasıl
değerlendirileceği, projenin peyzaj üzerine etkileri ve alıncak önlemler,
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olmakla birlikte makine ve ekipmanın kurulumu büyük ölçüde
tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu
sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir arazi hazırlık çalışması
gerçekleştirilmeyecektir.
Planlanan kapasite artışı, tesisin mevcut kurulum çalışmalarının başlatıldığı 2.531
m2’lik alanda gerçekleştirilecek olup yeni makine ve ekipman eklenmesi söz konusu
olmayacaktır. Projenin kapsaite arttırımı vardiya sayısının artırılması ile sağlancaktır.
Proje kapsamında bitkisel toprak sıyrılması durumunda, oluşacak olan bitkisel
toprağın, ilk olarak peyzaj çalışmaları esnasında tekrar kullanılması sağlanacak olup,
kullanılamayan artıklar Belediye’nin belirlediği alanlara götürülecektir
Projenin yer aldığı parsel için Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün
12.12.2011 tarih ve 21049 sayılı görüş yazısında 103 ada, 1 parselin ruhsatlı fabrika alanı
dışında kalan, toplamı 38.382,35 m2 yüzölçümlü kısmı için “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi,
Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı yapılması uygun
görülmüştür. Ayrıca 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile
projenin kurulum çalışmalarına başlanmıştır. Bu kapsamda planlanan kapasite artışı
sebebiyle proje alanında peyzaj üzerine olumsuz etki söz konusu olmayacaktır. Projenin
kurulum aşamaları tamamlandığında, proje alanı ve yakın çevresinde yeşillendirme ve
peyzaj çalışmaları yapılacaktır.
4.3 Proje kapsamında proje sahası ve etki alanındaki tarım ürün türleri, tarım
alanlarına olabilecek etkiler ve alınacak önlemler,
Projenin gerçekleştirileceği Balıkesir İlinin başlıca geçim kaynağı tarım ve
hayvancılıktır. İlde zeytincilik de ön planda tutulmaktadır. İlin ekonomik faaliyetleri içinde
tarımın payı sanayiye göre az olmakla birlikte %49'luk bir paya sahiptir. Çalışan nüfusun
ise % 56,7'si tarım ile uğraşmaktadır. İlin tarım yapılan arazisi yaklaşık 510.456 hektardır.
Bu kapsamda ilde genel olarak yetiştirilen tarım ürünleri; tahıl ürünleri, susam,
haşhaş, ayçiçeği, tütün, şeker pancarı, domates ve kavundur. Yetiştirilen diğer önemli
ürünler tütün, taze fasulye, börülce, şeftali, elma ve mandalinadır.
Balıkesir ilindeki tarımsal üretimi, genel olarak Tablo 4.3.1’deki şekliyle
gruplandırmak mümkündür.
84
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.3.1. Balıkesir İlindeki Tarımsal Üretim
NO
Tarla Bitkileri
Sebze Bitkileri
Bahçe Bitkileri
Yem Bitkileri
1
Buğday
Biber (Salçalık)
Zeytin
Mısır (silaj)
2
Arpa
Domates
Mandalina
Tritikale (Dane, Yeşil-Kuru Ot)
3
Ayçiçeği
Karpuz
Elma
Fiğ (Kuru ve Yeşil Ot)
4
Nohut
Kavun
Şeftali
Hayvan Pancarı
5
Silajlık Mısır
Taze Fasülye
Erik
Yonca (Kuru ve Yeşil Ot)
6
Çeltik
Kuru Sarımsak
Kiraz
Korunga (Kuru ve Yeşil)
7
Nohut
Taze Sarımsak
İncir
Sudan Otu (Yeşil Ot)
8
Tütün
Ceviz
9
Badem
Toplam Ekiliş Alanı
255.169 ha
21.307 ha
873.799 ha
46.002 ha
Üretim Miktarı
1.635.216 ton
676.260 ton
310.690 ton
978.611 ton
Kaynak: Balıkesir Valiliği Resmi Web Sitesinden Temin Edilen Bilgilere Göre Düzenlenmiştir
Projenin yer alacağı Gönen ilçesinde ise daha çok pirinç üretimi
gerçekleştirilmektedir. İlçede Gönen Baldosu adı ile iri pirinç üretimi gerçekleştirilmektedir.
İlçede ayrıca pirinç dışında, patlıcan, domates ve buğdaygiller yetiştiriciliği de
yapılmaktadır.
Projenin yer aldığı Gönen ilçesine sınır konumda bulunan Bandırma ilçesinde de
tarım sektörünün önemi büyüktür.
Bandırma ilçesinin meteorolojik özellikleri, çok çeşitli tarımsal türün üretimine olanak
tanımaktadır. İklim, narenciye hariç diğer bütün bitkilerin yetiştirilmesine elverişlidir. İlçe
yüzölçümünün % 65’lik bölümü tarıma elverişli topraklardan meydana gelmektedir.
İlçedeki tarla arazisinin büyük bir bölümünde buğday, arpa, ayçiçeği, pamuk, soğan,
çeltik ve şeker pancarı tarımı yapılmaktadır. Ayrıca bölgedeki hayvancılık ve tavukçuluğun
yem ihtiyacını karşılamak üzere mısır, yulaf, fiğ, yonca, kanola gibi yem bitkiler de
yetiştirilmektedir. Sebze tarımında üretilen başlıca ürünler: kavun, karpuz, biber, domates,
fasulye, pırasa, marul, karnabahar, ıspanak ve maydanozdur. İlçede yetiştirilen meyveler
ise armut, elma, erik, kiraz, şeftali, dut, nar, badem, kestane ve incirdir.
Pırasa üretiminde Yeni Yenice Köyü önemli bir yer tutmaktadır. Ülke içine ve yurt
dışına bahse konu köyden pırasa satışı yapılmaktadır. Ayrıca ilçede maydanoz üretimi de
ileri seviyededir. Bölgede zeytin yetiştiriciliği de önemli bir yer tutmaktadır.
Bandırma ilçesinde 16 bin metrekarelik alanda yaklaşık 300 bin zeytin ağacından
yılda ortalama 5 bin ton ürün elde edilmektedir. Ürünün 4 bin 500 tonunu yemeklik zeytin,
500 tonunu ise yağlık zeytin oluşturmaktadır.
Ayrıca Sahil Yenice Köyü’nde sertifikalı ceviz fidanı yetiştiriciliği yapılmakta, burada
üretilen fidanlar Türkiye’nin tüm illerine gönderilmektedir. Bandırma bu konuda da önemli
bir merkez haline gelmiştir. Yıllık ortalama ceviz fidanı üretimi 1 milyon adettir.
Kapasite artışı yapılması planlanan projede; Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo
Tesisi’ne gelecek olan organik içerikli ıslak atıklar CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile
su ve bazı katalizörler varlığında, süperkritik şartlarda bertaraf edilerek direkt olarak
sentetik sıvı yakıta ve kompoze gübre hammaddesine çevrilecektir. Tesiste hammadde
olarak, tesisin bitişiğinde yer alan ve Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
21.12.2012 tarih ve 13557 sayılı görüş yazısında belirtildiği üzere kapasite itibarı ile ÇED
Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 Listelerinde yer almayan “Gönen Biyogaz Tesisi”nin biyogaz
reaktör çıkışı atıkları kullanılacaktır (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
85
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bahse konu CatLiq prosesinde tesise çok yakın mesafede bulunan ve Gönen
Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ve tesis
bitişiğinde yer alan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar da hammadde
olarak kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile
evsel ve endüstriyel organik içerikli atıklar da kullanılabilmektedir.
Projenin, başta biyogaz reaktör çıkışı atıklarının ve kullanılma ihtimali olan tarım
atıkları, orman atıkları ile evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların hammadde olarak
kullanılması açısından çevredeki tarım alanları üzerinde olumsuz bir etki oluşturmayacağı
öngörülmektedir. Bununla birlikte proje alanı ve yakın çevresindeki tarım atıklarının proje
kapsamında hammadde olarak kullanılması ile bölge tarım sektörüne de fayda
sağlanacaktır.
Projenin gerçekleştirileceği alan sulu tarım arazisi özelliği göstermekte olup, proje
lanında herhangi bir mera, orman ya da zeytincilik kanunu kapsamında kalan alan yer
almamaktadır.
Proje alanı 103 ada, 1 parselin “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” olarak planlanan kısmında yer almaktadır (Bkz. Ek-1 Yer Bulduru Haritası,
Ek-2 Tesis Yerleşim Planı). Proje konusu CatLiq Tesisi Gönen Biyogaz Tesisi dekantör
çıktısı sönmüş organik gübrenin bertarafı için kurulmuştur.
Proje alanının imar durumunu açıklar “Mevzii Uygulama İmar Planı Açıklama
Raporu” ve proje alanına ait onaylı 1/1.000 ölçekli Mevzii Uygulama İmar Planı ise Ek-4’te
sunulmuştur. Tesis alanına ait onaylı 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli topografik haritalar da Ek3’te verilmiştir.
Ayrıca; proje alanındaki faaliyetten dolayı meydana gelebilecek olumsuz etkilerin en
aza indirilmesi veya ortadan kaldırılması için alınabilecek bitkisel ve kültürel önlemlerle
hem proje alanının hem komşu parsellerin dolayısı ile toprakların korunması
sağlanacaktır. Bu amaçla proje alanının yer aldığı parsel sınırlarından 50 m genişliğinde
koruma bandı bırakılmıştır. Koruma bantları çimlendirilecek ve üzerine çeşitli dış mekan
süs bitkileri dikilerek üzerine kesinlikle sabit tesis yapılmayacaktır. Ayrıca, koruma bandı
boyunca tel örgünün iç kısmına, toz, gürültü ve rüzgar kesici olarak ağaçlandırma
çalışması yapılacaktır.
4.4 Proje kapsamında yollara olabilecek etkiler, araç yükünün yollara etkisi,
araç cinsi ve sayısı, alınacak önlemler, trafik güvenliği önlemleri,
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olmakla birlikte makine ve ekipmanın kurulumu büyük ölçüde
tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu
sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir arazi hazırlık çalışması
gerçekleştirilmeyecektir.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında faaliyet alanından yaklaşık 390 m
mesafede yer alan ve faaliyet alanının batısından geçen mevcut Gönen-Gündoğan Köyü
Yolu Karayoluna çıkılarak ulaşım sağlanacaktır. Gönen ve Gündoğdu Köyü arasında
kalan karayolu stabilize asfalt yoldur.
Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınan ve aşağıda sunulan Karayolları Trafik
Hacim Haritasına göre faaliyet alanının dahil olduğu ve faaliyette kullanılacak GönenGündoğdu Köyü-Sarıköy Karayolunun trafik hacimleri verilmiş, en yoğun olan noktaya
86
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
(3638 araç) göre trafik yükü hesapları yapılmıştır. Bölgeye ait Trafik Hacim Haritası kesiti
ise Şekil 4.4.1’de verilmiştir.
Şekil 4.4.1. Trafik Hacim Haritası,
Proje kapasite artışı projesi olduğu için, Projenin inşaat çalışmalarına, Balıkesir
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli
Değildir” kararı ile başlanmış olup,kapasite artışı kapsamında herhangi bir arazi hazırlık
çalışması yürütülmeyecektir. Kapasite artışı projesinin inşaat çalışmaları proje
kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanın montajından oluşmaktadır.
Projenin işletme aşamasında hammadde olarak kullanılacak olan biyogaz tesisi
dekantör çıkışı organik içerikli atıklar, tesisin sınır komşusu durumunda bulunan Gönen
Biyogaz Tesisi’nden kapalı bir sistemle prosese beslenecektir.
Bu kapsamda faaliyetin işletme aşamasında hammadde taşınması için araç
kullanımı söz konusu olmayacak olup bölgedeki mevcut trafik yüküne herhangi bir etki
olmaycaktır.
Faaliyette bertaraf edilebilecek olan atıksu arıtma tesisi çamurları da öncelikle
Gönen Biyogaz Tesisi arıtma tesisinden temin edilecektir. Hayvansal atıklar da aynı
parsel içinde yer alan hayvan çiftliklerinden temin edilecektir. Hammadde olarak
kullanılabilecek olan tarımsal atıklar, orman atıkları ve evsel ve endüstriyel nitelikli organik
atıkların dışarıdan temini durumu söz konusu olduğunda projenin kapasitesi de göz
önünde bulundurularak, işletme aşamasında, 30 tonluk yaklaşık 7 kamyonun kullanılması
öngörülmektedir.
Buna göre mevcut yolda ağır taşıt yüzdesi ile ilgili hesaplamalar Tablo 4.4.1’de
sunulmuştur.
Tablo 4.4.1. Mevcut Yolda Ağır Taşıt Yüzdesi ile İlgili Hesaplamalar
2012 Yılı Taşınabilir Taşıt Sayım ve
Sınıflandırma İstasyonu Verileri
Otomobil
2682
Orta Yüklü Ticari Araç
381
Otobüs
Kamyon
Kamyon+Römork+
Çekici
Toplam Yol Kapasitesi
27
467
81
3638
İşletme Aşaması
Araç Saysı
(Kamyon Cinsinden)
Sefer Sayısı
Trafik Yüküne Katkı
(Kamyon Cinsinden)
Kamyon Trafik Yükü
Toplam Trafik Yüküne Katkı
Toplam Araç Trafiği Yükü
87
7
1
467+7=474
%1,4
3638+7=3645
% 0,2
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Buna göre işletme aşamasında mevcut karayollarında ağır taşıt trafik yükünü % 0,2
oranında artıracaktır. Buda inşaat çalışmalarının trafik hacmine önemli bir yük
getirmeyeceği anlamını taşımaktadır.
Proje kapsamında, tesise ulaşım amacıyla halihazırda mevcut durumda olan
bağlantı yolları kullanılacaktır. Proje kapsamında bağlantı yolu yapılmayacak olup
yapılması durumunda Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü’ne gerekli başvurular yapılıp,
hazırlanacak olan projeler onaylatılacaktır.
Söz konusu proje için kapasite artışına gidilmeden önce, proje alanı ile ilgili olarak
Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü 22.12.2011 tarih ve 51409 sayılı
yazısında, 06.01.1998 tarih ve 23222 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik”in 16,
17, 18, 19, 21. ve 26. maddelerinde geçen hükümlere uyulması koşulu ile bahse konu
alan için mevzi imar planı hazırlanmasında sakınca görülmediği belirtilmiştir (Bkz. Ek-9
/Resmi Yazılar).
Proje kapsamında Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve
6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile kurulmasına başlanan tüm tesislere ve
yapılara ilişkin olarak yer planlamasında 06.01.1998 tarih ve 23222 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak
Tesisler Hakkında Yönetmelik” hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme
paylarına uyulacaktır.
Projenin her aşamasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili
çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklere uyulacaktır.
Bahse konu CatLiq prosesinde ana hammadde olarak Gönen Biyogaz Tesisi
dekantör çıktısı kullanlacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman
atıkları ile evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların yanısıra linyit, leonardit, alt bitümlü
kömür, yarı bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasit de kullanılabilmektedir. Proje faaliyetleri
kapsamında hammadde olarak tehlikeli atık kapsamına girecek herhangi bir madde
kullanımı söz konusu olmayacaktır.
Projenin inşaat aşamasında arazi hazırlık çalışması yapılmayacak olup, tesiste yer
alacak olan makine ve ekipmanın kurulumu büyük ölçüde tamamlanmıştır. Projenin inşaat
ve işletme aşamalarında faaliyet kapsamında kullanılacak malzemelerin taşınması
sırasında karayollarına zarar verilmeyecek olup, herhangi bir hasar oluşması durumunda
meydana gelecek olan zarar Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile bahse konu proje sahibi
firma arasında yapılacak olan protokol çerçevesinde ilgili firma tarafından karşılanacaktır.
Faaliyetin tüm aşamalarında olası kaza risklerini azaltmak amacıyla; nakliye
esnasında kamyonların hız sınırlarına uymasına dikkat edilecek ve malzemenin üzeri
branda ile örtülecektir. Kamyonlara aks yükü doğrultusunda yükleme yapılacak olup, aşırı
yükleme söz konusu olmayacaktır. Bununla birlikte 11.06.2009 tarih ve 27255 sayılı
Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 18.07.1997 tarih ve 23053 (mükerrer) sayılı Karayolları
Trafik Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. Ayrıca konu ile ilgili alınması gereken
tedbir ve yükümlülüklerde 87/12028 sayılı ‘’Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı maddelerle Av
Malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı,
kullanılması, yok edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin Tüzük’’ hükümlerine
uyulacaktır.
88
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projenin her aşamasında yola giriş ve çıkışlarda trafik güvenliği açısından alıncak
her türlü önlem için Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü görüşleri alınacaktır. Planlanan
kapasite artışı kapsamında Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü’den alınan
28.10.2013 tarih ve 171257 sayılı görüş yazısı Ek-9 Resmi Yazılar başlığı altında
sunulmuştur.
4.5 Proje kapsamında ulaşım alt yapısı planı, bu altyapının inşası ile ilgili
işlemler; kullanılacak malzemeler, kimyasal maddeler, araçlar, makinalar; altyapının
inşası sırasında kırma, öğütme, taşıma, depolama gibi toz yayıcı mekanik işlemler,
(kullanılacak yol güzergahları, bu yolların mevcut trafik yoğunluğu, trafik ve ulaşım
yollarının durumu)
Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED
Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat çalışmalarına başlanmış ve arazi hazırlık
çalışmaları ile makine ve ekipmanın kurulumu büyük ölçüde tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8
Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu sebeple kapasite artışına bağlı
olarak herhangi bir arazi hazırlık çalışması ve alt yapı çalışması gerçekleştirilmeyecektir.
Planlanan kapasite artışı, vardiya sayısı artışı ile gerçekleştirilecektir.
Bu kapsamda var olan ulaşım alt yapısında herhangi bir değişiklik yapılmayacak
olup, alt yapı çalışmaları kapsamında kimyasal madde kullanımı, kırma, öğütme, taşıma,
depolama gibi toz yayıcı mekanik işlemler gerçekleştirilmeyecektir.
Projenin işletme aşamasında günlük 192 ton organik atığın bertarafı planlanmakta
olup, bahse konu hammaddelerin tesis alanına günlük yaklaşık 7 kamyon ile getirilmesi
söz konusu olacaktır.
Bu kapsamda bahse konu kamyon sayısının mevcut trafik yükünde yaratacağı etki
%0,2 olarak hesaplanmıştır. Buda inşaat çalışmalarının trafik hacmine önemli bir yük
getirmeyeceği anlamını taşımaktadır.
4.6 Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler, alınacak drenaj önlemleri,
Proje alanına en yakın su kaynağı, faaliyet alanının yaklaşık 1,24 km doğusunda yer
alan Gönen Çayı ile 18,15 km kuzeydoğusunda bulunan Kuş Gölü olup, herhangi bir
taşkın durumunda proje alanının mesafelerden dolayı olumsuz etkilenmesi söz konusu
olmayacaktır.
DSİ Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü’nün 02.11.2011 tarih ve 415718 sayılı ve
21.06.2010 tarih ve 101455 sayılı görüş yazıları ile 09.03.2010 tarihli Tesis Yeri Tespit
Raporunda projenin gerçekleştirileceği alanın bir kenarından sulama ana kanalının geçtiği
ve bahse konu 103 ada, 1 parselin bir kısmının Gönen Ovası sulama sahası içerisinde
kaldığı, bu sebeple “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik”
gereği, bu yönetmeliğin yürütülmesinden görevli kurumdan görüş alınması gerektiği ifade
edilmiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü 12.12.2011 tarih ve
21049 sayılı görüş yazısında da belirtildiği üzere proje alanı için “Büyükbaş Hayvancılık
Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı
hazırlanmasında sakınca görülmemiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Projenin gerçekleştirileceği 103 ada, 1 parsel üzerinden Bandırma Belediyesi İmar
ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 03.01.2012 tarihli ve 13 sayılı görüş yazısında da ifade
edildiği üzere, 1400’lük Bandırma-Gönen su ishale hattı geçmektedir.
89
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Söz konusu ishale hattının geçtiği alanda herhangi bir yapılaşmaya izni verilmemesi,
arıza durumunda boru hattına müdahale edilebilecek şekilde her iki taraftan 5’er metre
koruma bandı bırakılması ve zemin etüt çalışmalarına başlanıldığı için Bandırma
Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü’ne haber verilmesi koşuluyla proje alanı için
mevzi imar planı uygulanmasında herhangi bir sakınca görülmemiştir (Bkz. Ek-9/Resmi
Yazılar).
Hem proje alanına dışarıdan gelen yüzey akışlarının hem de proje alanında
oluşacak yüzey akışlarının kontrollü bir şekilde berterafı için gerekli önlemler alınacaktır.
Proje alanı içerisinde oluşacak yüzey akışları da logar ve büzler vasıtası ile toplanıp,
büz hattına bağlanacaktır. Böylece proje alanına dışarıdan gelecek yüzey akışları ve proje
alanında oluşacak yüzey akışları bu büzler vasıtası ile kontrollü şekilde bertaraf edilmiş
olacaktır.
4.7 Tüm ünitelerde zemin sızdırmazlığının sağlanması için yapılacak işlemler,
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olup, inşaat çalışmaları tamamlanmış olmakla birlikte makine ve
ekipmanın kurulumu da büyük ölçüde tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait
Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri).
Bu sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir arazi hazırlık çalışması
gerçekleştirilmeyecektir.
Proje kapsamında yer alacak bütün üretim bölümleri tamamen kapalı olarak dizayn
edilmiştir.
Proje alanında zemin betonarme olup sızdırmaz bir yapıda inşa edilmiştir. Tesiste
betonarme yapının su sızdırmazlığı akışkanlaştırıcı, hava sürükleyici ve geçirimsizlik katkı
malzemeleri kullanılarak sağlanmıştır. Böylece makinelerden kaynaklanabilecek atık yağ,
sıvı kimyasal maddeler vb. sahaya dökülmesi durumunda malzemenin toprağa sızmadan
gerekli önlemler alınarak, (kum ve talaş yardımıyla) toplanması sağlanacaktır.
Söz konusu tesis bünyesinde meydana gelecek olan yağmur suları ise; proje
bünyesinde kurulacak olan yağmur suyu alt yapı sistemine verilerek bertaraf edilmesi
sağlanacaktır.
4.8 Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde su temini sistemi planı,
suyun nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su
miktarı ve bu suların kullanım amaçlarına göre miktarları, proje kapsamında (inşaat
ve işletme safhaları ayrı ayrı) oluşacak atıksuların cins ve miktarları, hangi
ünitelerden kaynaklanacakları, içerikleri; yapılması düşünülüyorsa arıtma
sistemlerine dair bilgiler (akım şemaları, tesislerin kapasiteleri, işletme şekilleri,
arıtım sonucu ulaşılacak değerler, arıtılan suların hangi alıcı ortama nasıl deşarj
edileceği, deşarj limitleri, arıtma çamurlarının bertarafı, arıtma tesisi üniteleri
vaziyet planı üzerinde gösterilmelidir), kanalizasyon sisteminin nihai deşarjı (burada
gerekli izinler alınmalı, izin belgeleri rapora eklenmelidir)
Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamalarında personelden kaynaklı su ihtiyacı
söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında proses ihtiyacı olarak dışarıdan herhangi bir su
temini söz konusu olmayacaktır. Tesis faaliyetleri ve personel kullanımı sonucu oluşacak
olan atıksular proje alanına sınır komşusu konumunda bulunan Gönen Biyogaz Tesisi’ne
ait atıksu arıtma tesisine verilerek bertaraf edilecektir.
90
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje kapsamında herhangi bir atıksu arıtma tesisi yapılması öngörülmemektedir.
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olup, inşaat çalışmaları tamamlanmış olmakla birlikte makine ve
ekipmanın kurulumu da büyük ölçüde tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait
Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir
arazi hazırlık çalışması gerçekleştirilmeyecektir.
Projenin inşaat aşaması makine ekipmanın kurulumu aşamasındadır. Bu kapsamda
projenin inşaat aşamasından personelden kaynaklı su ihtiyacı söz konusu olacaktır.
Projenin inşaat çalışmaları kapsamında halihazırda 15 kişi çalışmaktadır. İşletme
aşamasında ise 30 kişinin çalışması öngörülmektedir.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında çalışacak personelin ihtiyacı için gerekli
olan su miktarları aşağıda hesaplanmıştır. Kişi başına günlük su kullanım miktarının 150
lt/gün = 0,15 m3/kişi-gün (“Atık su Arıtma Sistemlerinin Tasarım Esasları” (Cilt-1) D.E.Ü.
Müh. Fak. Doç. Dr. Hikmet TOPRAK Çevre Müh. Böl. İzmir, 1996) olduğu kabulü ile;
Projenin inşaat aşamasında ihtiyaç duyulan günlük su miktarı:
Bir kişinin su tüketimi
İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı
Gerekli Su miktarı
= 150 lt/ kişi-gün
= 15 kişi
= 150 lt/kişi-gün x 15 kişi
= 2.250 lt/gün = 2,25 m3/gün
Projenin işletme aşamasında ihtiyaç duyulan günlük su miktarı:
Bir kişinin su tüketimi
İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı
Gerekli Su miktarı
= 150 lt/ kişi-gün
= 30 kişi
= 150 lt/kişi-gün x 30 kişi
= 4500 lt/gün
= 4,5 m3/gün
İnşaat ve işletme aşamalarında çalışacak personelin içme suyu ihtiyacı özel
firmalardan satın alınan damacanalar ile karşılanacaktır. Personelin kullanma suyu ise en
yakın belediyeden tankerlerle getirilerek sağlanacaktır.
Projenin inşaat aşaması makine ve ekipmanın kurulum aşamasına kadar ilerlemiş
vaziyette olmasına rağmen her ihtimale karşı toz oluşumunu önlemek için de bir miktar su
kullanılacaktır. Tozlanmayı önlemek için 20 m3/gün su kullanımı söz konusu olacak olup,
belediyeden tankerlerle getirilecektir.
Projenin işletme aşamasında prosesten kaynaklı olarak dışarıdan sağlanacak bir su
ihtiyacı söz konusu olmayacaktır. Yapılan modelleme çalışmaları sonucu oluşturulan ve
Şekil 1.2.3’te verilen kütle denkliği tablosunda girdi olarak yer alan 6 ton/saat olarak
belirtilen suyun bir kısmını evaporatörden dönen seyreltme suyu, bir kısmını da proseste
kullanılacak hammaddenin bünyesinde ihtiva ettiği su oluşturmaktadır.
Tesisin inşaat ve işletme aşamalarında su kullanım miktarları, temin şekli ve
kullanım amaçları Tablo 4.8.1’de verilmiştir.
91
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.8.1. Tesisin inşaat ve işletme aşamalarında su kullanım miktarları, temin şekli ve kullanım amaçları
3
Miktar (m /gün)
Personelin içme suyu
İnşaat
Aşaması
2,25
Personelin kullanma suyu
İnşaat sürecinde kullanılacak su
20
Personelin içme suyu
4,5
İşletme
Aşaması
Personelin kullanma suyu
Proses ihtiyaci
6 ton/saat
Kullanım
Amacı
Temin Şekli
Özel firmalardan
alınarak
satın
En yakın Belediyeden
tankerler ile getirilerek
Özel firmalardan satın
alınarak
En yakın Belediyeden
tankerler ile getirilerek
Hammaddenin ihtiva ettiği
su
ve
evaporatörden
dönen su
İçme
Kullanma
İçme
Kullanma
Proses
İnşaat aşaması
Projenin inşaat aşamasında çalıştırılması düşünülen personelden kaynaklanacak
evsel nitelikli sıvı atık üretimi söz konusu olacaktır. Personelin kullanacağı 150
lt/kişi.günlük (“Atık su Arıtma Sistemlerinin Tasarım Esasları” (Cilt-1) D.E.Ü. Müh. Fak.
Doç. Dr. Hikmet TOPRAK Çevre Müh. Böl. İzmir, 1996) suyun tamamının atık suya
dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı aşağıdaki gibi hesaplanmıştır;
QAtıksu
= (q) x (N)
Burada:
QAtıksu
q
N
QAtıksu
= Atıksu debisi (lt/gün),
= Birim su tüketimi (lt/kişi.gün),
= Kişi sayısı olmak üzere;
= 15 kişi x 150 lt/kişi.gün
= 2.250 lt/gün
= 2,25 m3/gün olacaktır.
İnşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksular Gönen Biyogaz Tesisi
bünyesinde bulunan arıtma tesisine verilmek sureti ile bertaraf edilecektir. Bahse konu
arıtma tesisi henüz işletmeye alınmamıştır. Bu sebepler arıtma tesisi işletmeye alınana
kadar tesis içinde bulunan foseptikte toplanarak vidanjörle çektirilip Gönen Belediyesi’ne
verilecektir. Foseptik planı Ek-12’de sunulmuştur.
Bu işlemler sırasında 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Kirliliği Kontrolü” yönetmeliği ve 13.02.2008 Tarih ve
26786 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine riayet edilecektir.
İşletme aşaması
Projenin işletme döneminde personel için gerekli olan içme suyu Sağlık
Bakanlığından ruhsat almış firmalardan ambalajlı sular şeklinde temin edilecektir.
Kullanma suyu ise en yakın Belediyeden tankerlerle temin edilecektir.
Personelin kullanacağı 150 lt/kişi.günlük (“Atık su Arıtma Sistemlerinin Tasarım
Esasları” (Cilt-1) D.E.Ü. Müh. Fak. Doç. Dr. Hikmet TOPRAK Çevre Müh. Böl. İzmir, 1996)
suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı aşağıdaki gibi
hesaplanmıştır;
92
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
QAtıksu
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
= (q) x (N)
Burada,
QAtıksu
q
N
= Atıksu debisi (lt/gün),
= Birim su tüketimi (lt/kişi.gün),
= Kişi sayısı olmak üzere;
QAtıksu
= 30 kişi x 150 lt/kişi.gün
= 4.500 lt/gün
= 4,5 m3/gün olacaktır.
İşletme aşamasında prosesten kaynaklı olarak dışarıdan sağlanacak bir su ihtiyacı
söz konusu olmayacaktır. Yapılan modelleme çalışmaları sonucu oluşturulan ve Şekil
1.2.3’te verilen kütle denkliği tablosunda girdi olarak yer alan suyun bir kısmını
evaporatörden dönen seyreltme suyu, bir kısmını da proseste kullanılacak hammaddenin
bünyesinde ihtiva ettiği su oluşturmaktadır.
Proses reaksiyonu tamamlandıktan sonra su fazı, inorganiklerden ve sıvı yakıttan
ayrılmaktadır. Muhtelif organik maddeleri içeren su çözeltisi, ise evaporatörden
geçirilmektedir. Evaporatörden çıkan ve organik maddeleri içeren suyun konsantre kısmı
sistemde seyreltme suyu olarak tekrar kullanılmak üzere prosese geri beslenmekte, geriye
kalan atıksu ise aktif karbondan geçirilerek içindeki organik madde miktarı itibarı ile deşarj
kriterlerine uygun hale getirilmektedir.
Fakat emniyet amacıyla proses kapsamında herhangi bir alıcı ortama deşarj
yapılmayarak bahse konu atıksu Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisine
gönderilerek bertaraf edilecektir.
İşletme aşamasında prosesten kaynaklı 6 ton/saat olmak üzere 3 vardiyada
toplamda yaklaşık 144 ton/saat atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Proses, proses
çıktısı atıksu COD değeri 300 mg/l civarında olacak şekilde ve içereceği diğer kirlilik
yüklerinin Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 20.6: Katı Artık Değerlendirme ve
Bertaraf Tesisleri sınır değerlerini sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir. Söz konusu
değerler Tablo 4.8.2’te verilmiştir.
93
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.8.2. Tablo 20.6: Katı Artık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri Sınır Değerleri
Projenin tüm aşamalarında oluşacak sıvı atıkların bertarafı sırasında 31.12.2004
tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
(13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik)
hükümlerine uyulacaktır.
Projenin işletme aşamasında oluşacak olan proses kaynaklı atıksu Gönen Biyogaz
Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisine verilmeden önce bir aktif karbon sisteminden sonra da
bir ters osmoz sisteminden geçirilerek artılacaktır. Bahse konu aktif karbon sisteminin
genel özellikleri ve çalışma prensibi aşağıda sıralanmıştır.
Aktif Karbon Sistemi
Aktif karbonun yaygın uygulama alanı suyun içinde mevcut organik madde renk
koku tat ve klor giderimidir. Ancak aktif karbon ile arıtma sadece fiziksel bir süzme işlemi
değildir. Aktif karbon sistemler, fiziko-kimyasal arıtma yapan sistemlerdir ve suyun
arıtılması esnasında apsorpsiyon mekanizması işlemektedir. Aktif karbon kömürümsü
ancak çok geniş yüzey alanına (1000-1500 m2/gr) sahip bir malzemedir. Organik kirliliğin
olduğu sularda ve klor giderme amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır.
Aktif karbon sisteminde aktif karbon granül yada toz olarak kullanılabilir. Kapasite
artışı planlanan Catliq Atık Bertaraf Tesisi’nde sabit yataklı kolon sistemi kullanılmaktadır.
Proses atıksuyu yaklaşık 9000-10000 mg/L KOİ içermekte olup, debisi 6000 kg/h
civarındadır. Aktif karbon adsorpsiyon sistemiyle proses atıksuyu KOİ değeri 3000-4000
mg/L’ye düşürülmesi planlanmıştır.
Aktif karbonun kullanım ömrü dolduğunda rejenere edilerek tekrar kullanımı
sağlanmaktadır.
Ters Osmoz
Proses, aktif karbon sisteminden çıkan proses atıksuyu KOİ değeri 300 mg/l
civarında olacak şekilde ters osmoz sisteminde filtrelenecektir. Ters osmoz sistemi,
içereceği diğer kirlilik yüklerinin Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 20.6: Katı Artık
Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri sınır değerlerini sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir.
Ters Ozmoz sisteminin çalışma prensibine ait genel bir görünüm Şekil 4.8.1’de verilmiştir.
94
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 4.8.1. Ters Ozmoz Sisteminin Çalışma Prensibine ait Genel Bir Görünüm
Ters ozmoz teknolojisi, bilinen en hassas membran filtrasyon teknolojisidir. Atık
suyun yeniden kullanılabilmesini sağlamak amacıyla, genellikle endüstriyel atık su
arıtımında kullanılan çözünmüş anorganik ve organik maddelerin sudan uzaklaştırılması
yada geri kazanılması amacıyla yüksek basınç uygulanan bir sistemdir.
Ters Osmoz (Reverse Osmosis, RO) ile arıtmada temel olarak iki aşama bulunuyor.
İlk aşamada arıtılacak atıksu, bir takım ön temizleme işleminden geçiriliyor. Bu işlem
sırasında katı parçalar olabildiğince sudan ayıklanıyor. İkinci aşamada atıksu,
pompalanarak yüksek basınçlara ulaştırılıyor ve sonra ayrıştırıcı zarlardan geçiriliyor.
Ayrıştırıcı zarlar sayesinde suda bulunan kirleticilerin çok büyük bir bölümü temizlenmiş
oluyor.
Ters Osmoz yöntemi ile su, kirleticilerden tamamen temizlenemiyor. Ters Osmoz
sayesinde gerek tarım suyu, gerek şebeke suyu gibi kullanımlar için uygun kalitede su
üretilebiliyor.
Projenin işletme aşamasında oluşacak olan tüm atıksular proje alanına sınır
komşusu durumunda bulunan Gönen Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisine
verilecektir.
Proje kapsamında arıtılan atıksular Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 20.6: Katı
Artık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri sınır değerleri sağlanarak Gönen Çayına deşarj
edilecektir.
Gönen Biyogaz Tesisi Atıksu Arıtma Tesisi arıtımı sonucu oluşacak olan arıtma
çamurları, proje konusu Catliq Tesisi’ne gönderilerek bertaraf edilecektir.
Proje işletmeye alındıktan sonra “Çevre Kanunuca Alınması Gereken İzin Lisanslar
Hakkında Yönetmelik” kapsamında gerekli izin ve lisanslar alınacaktır.
95
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.9 Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek katı atık,
tehlikeli atık, özel atık, ambalaj atıkları vb. her türlü atığın cins ve miktarları, bu
atıkların bertaraf şekilleri, atıkların geçici depolama alanlarına ilişkin bilgiler, bu
atıkların nerelere ve nasıl taşınacakları veya hangi amaçlar için ve ne şekilde
değerlendirileceği, (geçici depolama alanları da vaziyet planı üzerinde
gösterilmelidir),
Planlanan projenin arazi hazırlık ve işletme aşamasından kaynaklı; evsel nitelikli katı
atıklar, ambalaj atıkları, tehlikeli atıklar, tıbbi atıklar ve atık yağlar meydana gelecektir.
Bahse konu atıklar tesis içinde yapılacak olan atık geçici depolama sahasında, ilgili kodun
altında geçici olarak depolanacaktır.
Atık Geçici Depolama Alanı Özellikleri
Proje kapsamında gerçekleştirilecek olan faaliyetler sonucu oluşacak atıklar, tabanı
sızdırmasız zeminden oluşan, etrafı dış etkilere karşı koruma altına alınmış, dökülme ve
sızıntılara karşı drenaj sistemi oluşturulmuş ve oluşacak olan atık kodlarına göre
bölmelere ayrılmış atık geçici depolama sahasında toplanacaktır. Proje kapsamında
oluşacak olan tehlikeli ve tehlikesiz atıklar birbirine karıştırılmadan kaynağında ayrı
toplanarak bertaraf amacıyla lisanslı firmalara verilene kadar tehlikeli atıklar için 6 ay
süreyi, tehlikesiz atıklar için 1 yıl süreyi geçmemek koşulu ile geçici olarak depolacaktır.
Proje kapsamda ortaya çıkacak olan atıklar ve bertaraf yöntemleri aşağıda
verilmiştir.
Katı Atıklar
İnşaat Aşaması
Faaliyetin inşaat aşamasında,
-İnşaat işçilerinden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar (cam, kağıt, plastik vb.),
-Personelin yemek servisinden kaynaklanacak organik kökenli evsel nitelikli katı
atıklar, oluşacaktır.
Projenin inşaat aşamasında oluşacak katı atıklar 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin
Yönetmelik”’e (AYGEİY) göre atık kodları Tablo 4.9.1’de verilmiştir.
96
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.9.1. AYGEİY Göre Atık Kodları (Belediye Atıkları),
Atık Kodları
20 01 01
20 01 02
20 01 08
20 01 10
20 01 11
20 01 39
20 01 40
20 03 99
20 02 01
AYRI TOPLANMIŞ FRAKSİYONLAR DAHİL BELEDİYE ATIKLARI
(EVSEL ATIKLAR VE BENZER TİCARİ, ENDÜSTRİYEL VE KURUMSAL ATIKLAR)
Kâğıt ve karton
Cam
Biyolojik olarak bozunabilir mutfak ve kantin atıkları
Giysiler
Tekstil ürünleri
Plastikler
Metaller
Başka bir şekilde tanımlanmamış belediye atıkları
Biyolojik olarak bozunabilir atıklar
Faaliyetin inşaat aşamasında yaklaşık 15 kişi çalışacaktır. Kişi başına oluşacak
günlük evsel nitelikli katı atık miktarı, DİE-2008 (1,15 kg/kişi-gün) verisi dikkate alınarak
hesaplanmıştır.
Evsel nitelikli katı atık miktarı = 1,15 kg/gün-kişi x 15 kişi =17,25 kg/gün olacaktır.
İşletme Aşaması
Faaliyetin işletme aşamasında,
-Çalışacak personellerden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar (cam, kağıt,
plastik vb.),
-Bu personelin yemek servisinden kaynaklanacak organik kökenli evsel nitelikli katı
atıklar, oluşacaktır.
Faaliyetin işletme aşamasında yaklaşık 30 kişi çalıştırılacaktır. Kişi başına oluşacak
günlük evsel nitelikli katı atık miktarı DİE-2008 (1,15 kg/kişi-gün) verisi dikkate alınarak
hesaplanmıştır.
Evsel nitelikli katı atık miktarı = 1,15 kg/gün-kişi x 30 kişi
= 34,5 kg/gün olacaktır.
Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıklar içerisinde
bulunan cam, plastik şişe ve naylon gibi değerlendirilebilir katı atıklar “Katı Atık
Yönetmeliğinin” 8. maddesi gereğince seçilecek ve değerlendirilmesi sağlanacaktır. “Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 18. maddesine göre ağzı kapalı kaplarda ve ayrı olarak
toplanacak ve yine “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 22. maddesine göre uygun
aralıklarla Belediye katı atık ekipleri tarafından alınacaktır. Geri kazanımı mümkün
olmayan evsel ve endüstriyel nitelikli katı atıklar ise çöp bidonlarında diğer atıklardan ayrı
olarak biriktirilerek görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi
kirletmeyecek şekilde kapalı biçimde muhafaza edilecek olup, Belediye katı atık sistemine
verilecektir.
Prosesten kaynaklı inert atıklar, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik”
kapsamında analizleri yaptırılarak düzenli atık depolama alanlarına gönderilecektir.,
97
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu işlemler sırasında 14 Mart 1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği “ne, 24.08.2011 tarih ve
28035 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Ambalaj ve Ambalaj
Atıklarının Kontrolü” Yönetmeliği ve 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü”
yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Hafriyat Atıkları
Planlanan projenin inşaat aşaması, genel olarak hazır araç, ekipman ve tankların
kurulmasından meydana gelecektir. Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile projenin inşaat
çalışmalarına başlanmış olup, inşaat çalışmaları tamamlanmış olmakla birlikte makine ve
ekipmanın kurulumu da büyük ölçüde tamamlanmıştır (Bkz. Ek-8 Faaliyet Alanına Ait
Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri). Bu sebeple kapasite artışına bağlı olarak herhangi bir
arazi hazırlık çalışması gerçekleştirilmeyecektir.
Projenin inşaat aşamasında hafriyat atığı oluşması durumunda 18.03.2004 tarih ve
25406 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve
Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”nde yer alan ilgili hususlara uyulacaktır.
Atık Yağlar
Projenin inşaat çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmış durumdadır. Bu kapsamda
projenin inşaat aşamasında atık yağ oluşumu öngörülmemektedir. Projenin inşaat
aşamasında aynı anda çalışması muhtemel toplam 36 adet makine ve ekipman
kullanılması öngörülmektedir.
Makine ekipman içerisinde tank dışında kalan yaklaşık 13 adet makine
bulunmaktadır. Her bir makinenin ortalama 5lt yağ kapasitesi olduğu ve bu yağın ortalama
3 ayda bir değiştiği kabulleri ile oluşacak atık yağ miktarı;
Atık yağ miktarı = 13 X 5 lt X 4 (yılda değişim sayısı) = 260 lt/yıllık atık yağ miktarı
oluşumu söz konusu olacaktır. Faaliyet sırasında iş makinelerinin ve nakliye araçlarının
bakım, onarım, yağ ve filtre değişimleri, yetkili istasyonlarda yaptırılacaktır. Yağ
değişimleri sonucu açığa çıkan atık yağlar, yetkili istasyonlarda bırakılacaktır.
İş makinelerinin bakımı ve yağ değişimi sırasında, 14 Mart 2005 tarih ve 25755 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü”
yönetmeliğindeki hükümlere, ayrıca 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü” yönetmeliğindeki hükümlere
uyulacaktır. Atık yağların toprak, deniz, yüzeysel veya yer altı suyu gibi herhangi bir alıcı
ortama bırakılması kesinlikle engellenecektir.
İş makinelerinin ve nakliye araçlarının bakımı ve yağ değişimi sırasında, 14 Mart
2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”’ndeki tüm hükümlere, ayrıca 30.07.2008 tarih ve 26592
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”’ndeki tüm hükümlere uyulacaktır. Atık yağların toprak, deniz, yüzeysel veya
yer altı suyu gibi herhangi bir alıcı ortama bırakılması kesinlikle engellenecektir.
98
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Ambalaj Atıkları
Projenin inşaat ve işletme aşamasında oluşacak ambalaj atıkları 05.07.2008 tarih ve
26927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yönetimi Genel
Esaslarına İlişkin Yönetmelik”’e göre atık kodları aşağıda verilmiştir.
Tablo 4.9.2. AYGEİY Göre Atık Kodları (Atık Ambalaj)
Atık Kodları
15 01 01
15 01 02
15 01 03
15 01 04
15 01 05
15 01 06
15 01 07
15 01 09
15 01 01
ATIK AMBALAJLAR; BAŞKA BİR ŞEKİLDE BELİRTİLMEMİŞ EMİCİLER, SİLME BEZLERİ, FİLTRE
MALZEMELERİ VE KORUYUCU GİYSİLER
Kağıt ve karton ambalaj
Plastik ambalaj
Ahşap ambalaj
Metalik ambalaj
Kompozit ambalaj
Karışık ambalaj
Cam ambalaj
Tekstil ambalaj
Kağıt ve karton ambalaj
İnşaat ve işletme aşamasında oluşacak olan evsel kullanımlar kaynaklı (naylon, koli
vb.) ambalaj atıkları tesislerin kendi içerisinde oluşturulacak bölümlerde toplanacak ve
24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümleri
çerçevesinde lisanslı toplama-ayırma tesisine verilecektir.
Tıbbi Atık
Proje konusu Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi bünyesinde oluşması
muhtemel tüm tıbbi atıklar; yırtılmaya, delinmeye, patlamaya ve taşımaya dayanıklı;
orijinal orta yoğunluklu polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve körüksüz
olarak üretilen, çift kat kalınlığı 100 mikron olan, en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli,
üzerinde görülebilecek büyüklükte ve her iki yüzünde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi
ile “DİKKAT TIBBİ ATIK” ibaresini taşıyan kırmızı renkli plastik torbalara konulacaktır.
Torbalar en fazla ¾ oranında doldurularak ağızları sıkıca bağlanacak ve gerekli görüldüğü
hallerde her bir torba yine aynı özelliklere sahip diğer bir torbaya konularak kesin
sızdırmazlık sağlanacaktır.
Kesici ve delici özelliği olan atıklar ise diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye,
yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, açılması ve
karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT!
KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine
kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde toplanacaktır.
Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurulacak ve ağızları kapatılarak
kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Kesici-delici atık kapları dolduktan sonra kesinlikle
sıkıştırılmayacak, açılmayacak, boşaltılmayacak ve geri kazanılmayacaktır.
Projenin işletme aşamasında oluşacak tıbbi atıklar, 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 8.
Maddesi’nde belirtilen “tıbbi atık üreticilerinin yükümlülükleri” uyarınca diğer atıklardan ayrı
olarak biriktirilecek ve Balıkesir Belediyesi ile ‘’Tıbbi Atık Sözleşmesi’’ imzalanarak bertaraf
edilmesi sağlanacaktır. Tıbbi atıkların kaynağında ayrılması ve biriktirilmesi ile ilgili
yönetmelik şartları yerine getirilecektir.
99
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projenin tüm aşamalarında 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 tarih ve
27537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tıbbi Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun hareket
edilecektir.
Atık Pil ve Akümülatörler
Projenin inşaat çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmış bulunmaktadır. Projenin
işletme aşamasında çalışacak iş makinelerinin bakım ve onarımları proje sahasında
yapılmayacak olup, en yakın yetkili servislerde ve/veya akaryakıt istasyonlarında
yaptırılacaktır. Ancak araç bakımlarının proje sahasında yapılmasının zorunlu olduğu
durumlarda oluşması muhtemel atık aküler, 03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği”
(Değişik: R.G.- 30.03.2010/27537) hükümleri doğrultusunda proje alanı içerisinde taban
sızdırmazlığı sağlanmış, kapalı bir ortamda muhafaza edilecek ve lisans almış geri
kazanım firmasına verilmek sureti ile bertarafı sağlanacaktır.
Benzer şekilde projenin işletme aşamasında kullanılacak olan araç ve ekipmanların
bakım ve onarımlarının faaliyet alanı içerisinde yapılması durumunda, ortaya çıkması
muhtemel atık aküler de anılan yönetmelik hükümleri doğrultusunda proje alanı içerisinde
taban sızdırmazlığı sağlanmış, kapalı bir ortamda muhafaza edilecek ve lisans almış geri
kazanım firmasına verilmek sureti ile bertarafı sağlanacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastik
Projenin inşaat ve işletme aşaması sırasında çalışacak araçlardan kaynaklanması
muhtemel araç lastiklerinin bertarafında 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı “Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” (Değişik: R.G.- 30.03.2010/27537)
hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. Söz konusu lastikler anılan Yönetmeliğin
ilgili hükümleri gereği lisanslı firma kanalıyla bertaraf edilecektir.
Tesisin inşaat ve işletme aşamalarında oluşacak olan atıklar geçici depolama
alanında üretim faaliyetlerinden ayrı olarak tutulacak olup, 1.000 kg/ay değerinin üzerinde
olması durumunda Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden geçici depolama izni
alınacaktır. Geçici depolama sahasında Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde
belirtilen geçici depolama hükümlerine uyulacaktır.
Projenin tüm aşamalarında 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır. Tesiste oluşabilecek atıklar ve bertaraf yöntemleri Tablo 4.9.3’te
verilmiştir.
100
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.9.3. Tesiste Oluşabilecek Atıklar ve Bertaraf Yöntemleri
OLUŞACAK ATIK TÜRÜ - KODU
BERTARAF YÖNTEMİ
Gönen Belediyesi katı atık toplam sistemine verilerek,
14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği”ne uygun olarak bertaraf edilecektir.
Oluşacak geri kazanımı mümkün olan ambalaj atıkları,
24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete”de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği” çerçevesinde; diğer katı atıklardan ayrı olarak
toplanacak ve ambalaj atığı toplama lisansına sahip firma
ile yapılacak sözleşme dahilinde belirli aralıklarla firmaya
teslim edilecektir.
Katı Atık (Evsel Nitelikli)
Ambalaj Atıkları
Ancak herhangi bir sebeple oluşması durumunda lisanslı
bertaraf tesislerine gönderilerek, 22.07.2005 Tarih ve
25883 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Tıbbi Atıkların Kontrol Yönetmeliği”’ne uygun olarak
bertaraf edilecektir.
Tıbbi Atıklar
 15
02
02*
Tehlikeli
maddelerle kirlenmiş emiciler,
filtre malzemeleri
(başka
şekilde tanımlanmamış ise
yağ
filtreleri),
temizleme
bezleri
Tehlikeli Atıklar
Oluşacak tehlikeli atıkların 6 aylık geçici depolama süreleri
geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan lisans
almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF
düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri
sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının
A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D
 15
01
10*
Tehlikeli formunun bir nüshası Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
maddelerin kalıntılarını içeren Müdürlüğü’ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer
ya da tehlikeli maddelerle nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır.
kontamine olmuş ambalajlar
Atık Pil ve Akümülatörler
Ancak herhangi bir acil durumda akümülatör değişimlerinin
tesis içerisinde yapılması durumunda, ortaya çıkması
muhtemel atık aküler 03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” (Değişik: R.G.30.03.2010/27537) hükümleri doğrultusunda proje alanı
içerisinde taban sızdırmazlığı sağlanmış, kapalı bir
ortamda geçici depolanacak ve Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm
firmasına verilmek sureti ile bertarafı sağlanacaktır.
Projenin işletme aşamasında atık piller oluşması
durumunda bu atık piller, tesis içerisinde belirli noktalara
konulacak atık pil kutularında biriktirilecek ve bu atık pil
kutularının dolmasına yakın “Taşınabilir Pil Üreticileri ve
İthalatçıları Derneği”’ne teslim edilecektir.
Ömrünü Tamamlamış Lastik
Koku
Tesiste çalışacak araçlardan kaynaklanması muhtemel
araç lastikleri, 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı “Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” (Değişik.
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G) hükümlerine
doğrultusunda proje alanı içerisinde taban sızdırmazlığı
sağlanmış, kapalı bir ortamda geçici depolanacak ve Çevre
ve Şehircilik Bakanlığı’ndan lisans almış geri kazanım/geri
dönüşüm
firmasına
verilerek
bertaraf
edilmesi
sağlanacaktır.
04.09.2010 tarih ve 27692 sayılı “Kokuya Sebep Olan
Emisyonların
Kontrolü
Yönetmeliği”
hükümlerine
uyulacaktır.
101
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
Atık yağ
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
13 02 08 - Mineral esaslı
klor
içermeyen
şanzıman
yağları
ve
motor,
yağlama
Proje alanlarında herhangi bir atık yağ oluşması
durumunda,
oluşacak
atık
yağların
yetkili
laboratuvarlarda
analizleri
yaptırılarak
kategorileri
belirlenecektir. Analiz sonuçlarına göre kategorileri
belirlenen atık yağlar, mevcut tesis alanı içerisinde inşa
edilecek sızdırmazlığı sağlanmış ve kapalı olarak
tasarlanacak geçici atık depolama alanındaki sızdırmaz
atık yağ tanklarında geçici olarak depolanacaktır. Söz
konusu atık yağ tankları her kategori atık yağ için ayrı ayrı
olacaktır. Ayrıca tanklar kırmızı renkli olacak, üzerlerinde
“ATIK YAĞ” ibaresi ve atık yağ kategorisi bulunacaktır.
Oluşan atık yağların 6 aylık geçici depolama süreleri
geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan lisans
almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF
düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri
sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının
A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D
formunun bir nüshası Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer
nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır.
4.10 Proje kapsamında kullanılacak hammadde ve tehlikeli kimyasalların
listesi, risk durumları, yıllık kullanım miktarları, güvenlik bilgi formları, depolama ve
bertaraf yöntemleri ve güvenlik önlemleri, alınacak izinler,
Kapasite artışı yapılması planlanan projede; Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo
Tesisi’ne gelecek olan organik içerikli ıslak atıklar CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile
su ve bazı katalizörler varlığında, süperkritik şartlarda bertaraf edilerek direkt olarak
sentetik sıvı yakıta ve kompoze gübre hammaddesine çevrilecektir. Tesiste hammadde
olarak, tesisin bitişiğinde yer alan ve Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
21.12.2012 tarih ve 13557 sayılı görüş yazısında belirtildiği üzere kapasite itibarı ile ÇED
Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 Listelerinde yer almayan “Gönen Biyogaz Tesisi”nin biyogaz
reaktör çıkışı atıkları kullanılacaktır (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Bahse konu CatLiq prosesinde tesise çok yakın mesafede bulunan ve Gönen
Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ve tesis
bitişiğinde yer alan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar da hammadde
olarak kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile
evsel ve endüstriyel organik içerikli atıklar da kullanılabilmektedir. Proje kapsamında
kullanılacak hammadde listesi 1. Bölümde detaylandırılmıştır.
Bu kapsamda proje prosesinde temel işlem organik atıkların süper kritik şartlarda
katı, sıvı ve gaz fazının aynı şartlarda yer aldığı hale çevirmektir. Bu işlemler
gerçekleştirilirken dışarıdan herhangi bir kimyasal kullanımı söz konusu değildir.
Proje konusu proseste, organik atıkların kimyasal reaksiyonu için ihtiyaç duyulan
proses ısısı, reaktör öncesindeki son kademe eşanjörde bir ergimiş tuz devresi ile
sağlanmakta, söz konusu ergimiş tuz, doğalgazlı kazanda istenen sıcaklığa
kavuşturulmaktadır. Proseste kimyasal olarak kullanılan tek malzeme ergimiş tuzdur
(NaNO3/KNO3). Bahse konu ergimiş tuzun kullanım miktarının yılda yaklaşık 10 ton
olacağı öngörülmektedir. Ergimiş tuza ait MSDS formları Ek-11’de sunulmuştur.
Proseste kullanılacak olan ana hammadde, proje alanında sınır komşusu durumunda
bulunan Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı organik atıklardır. Bahse konu organik
atıklar, proje konusu Catliq prosesine direk olarak kapalı bir sistemle beslenecektir. Proje
kapsamında kullanılması mümkün olan diğer hammaddeler de depolanmadan direk olarak
sisteme beslenecektir. Depolama mecburiyeti gerektiren durumlar söz konusu olduğunda,
söz konusu atıklar proje alanı içerisinde sızdırmaz, betonarme zemin üzerinde, kapalı
tanklarda depolanacaktır.
102
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Hammadde olarak kullanılacak olan ürünlerin, tamamen organik olduğu göz
bulundurulduğunda tehlike arz eden durumlara sebebiyet vereceği öngörülmemektedir.
Proje ısı transferi için kullanılacak olan ergimiş tuz ise proje alanında ayrı bir alanda uyarı
levhalarının yer aldığı, sızdırmaz betonarme zemine sahip bir alanda, kapalı kaplarda
muhafaza edilecektir.
Proje kapsamında risk analizleri yaptırılarak gerekli önlemler alınacaktır. Ergimiş
tuzlar tekrar kullanılamayacak duruma geldiğinde tehlikeli atık kapsmında
değerlendirilerek lisanslı tehlikeli atık firmalaranına verilerek bertaraf edilecektir.
Proje kapsamında üretimde ergimiş tuz dışında herhangi bir kimyasal kullanımı söz
konusu olmayacaktır. Bahse konu tuzun taşınması ve kullanılması sırasında 24.12.1973
tarih ve 14752 sayılı “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İş
Yerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük”e ve tehlikeli özellik gösterebilme
ihtimaline karşı taşıma sırasında 31.03.2007 tarih ve 26479 sayılı “Tehlikeli Maddelerin
Karayolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik”te yer alan ilgili tüm hususlara uyulacaktır.
Planlanan Catliq Atık Bertaraf Tesisi faaliyetleri sırasında 18.08.2010 tarih ve 27676
sayılı “Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik” ve 31.07.2012 tarih ve
28370 sayılı “Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
4.11 Proje kapsamında kullanılacak maddelerden, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli,
toksik vb. olanların, taşınmaları, depolanmaları ve kullanımları, bu maddelerden
kaynaklanabilecek risk durumu ve alınacak önlemler, kullanılacak kimyasalların
güvenlik bilgi formları, bu işler için kullanılacak alet ve makineler,
Projede arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecek olup, makine ekipmanın
yerleştirilmesi işlemi de büyük ölçüde tamamlanmış durumdadır. Kapasite artışı makine ve
ekipman sayısında değişikliğe sebep olmayacak olup vardiya sayısının arttırılması ile
gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda projenin inşaat aşamasında herhangi bir parlayıcı,
patlayıcı, tehlikeli, toksik vb. madde kullanımı söz konusu olmayacaktır.
Proje kapsamında uygulanılması planlanan Catliq atık bertaraf sisteminde
hammadde olarak parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli, toksik vb. madde kullanımı söz konusu
olmamaktadır. Projede prosesin uygulanması aşamasında ısı transferi amacıyla ergimiş
tuz kullanımı planlanmaktadır. Ergimiş tuz ile ilgili olarak MSDS formu Ek-11’de
sunulmuştur. Bahse konusu tuz proses içerisindeki tuz tankı sistemine direk olarak
beslenmekte olup herhangi bir alanda depolanmayacaktır.
Tesiste proseste ergimiş tuz dışında herhangi başka bir kimyasal madde kullanımı
söz konusu olmayacaktır. Tesiste “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” kapsamında risk
analizlari yaptırılarak gerekli önlemler alınacaktır.
Proje kapsamında üretimde ergimiş tuz dışında herhangi bir kimyasal kullanımı söz
konusu olmayacaktır. Bahse konu tuzun taşınması ve kullanılması sırasında 24.12.1973
tarih ve 14752 sayılı “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İş
Yerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük”e ve tehlikeli özellik gösterebilme
ihtimaline karşı taşıma sırasında 31.03.2007 tarih ve 26479 sayılı “Tehlikeli Maddelerin
Karayolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik”te yer alan ilgili tüm hususlara uyulacaktır.
Tesislerde 18.08.2010 tarih ve 27676 sayılı “Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü
Hakkında Yönetmelik” ve 31.07.2012 tarih ve 28370 sayılı “Büyük Endüstriyel Kazaların
Kontrolü Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine
uyulacaktır.
103
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.12 Proje kapsamında kullanılacak yakıtların türleri, tüketim miktarları, yakma
sistemleri ve prosesten oluşacak emisyonlar (gaz, toz vb.), bu emisyonların kaynak,
miktar ve özellikleri, bertarf metotları, gerekli hesaplamalar, kullanılacak emisyon
kontrol teknolojileri, kapasiteleri çalışma verimleri, sağlanması gereken emisyon
limitleri, ilgili yönetmelikler kapsamında yapılacak değerlendirmeler,
Projede arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecek olup, makine ekipmanın
yerleştirilmesi işlemi de büyük ölçüde tamamlanmış durumdadır. Kapasite artışı makine ve
ekipman sayısında değişikliğe sebep olmayacak olup vardiya sayısının arttırılması ile
gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda projenin arazi hazırlık çalışmaları kapsamında
emisyona sebep olacak büyük çaplı bir çalışma yürütülmeyecektir.
Faaliyetin inşaat aşamasında makine ve ekipmanın yerleşmesi sırasında toz
oluşumu durumunda sulama yapılarak önlem alınacaktır.
Projede kullanılacak olan hammaddeler emisyona sebep olacak uçucu nitelikte
maddeler olmayıp sızdırmaz yapıdaki kapalı tankerlerle proje alanına taşınacaktır.
03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” (SKHKKY) Ek-2’de, hava
kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla
elde edilen hava kirlenmesine katkı değerleri ve bu değerlerle teşkil edilen toplam
kirlenme değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan toz
emisyonları 1 kg/saat’ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Bu kapsamda “Hava
Kirlenmesine Katkı Değerinin Hesaplanması” için modelleme çalışması yapılmasına gerek
duyulmamıştır.
Proje kapsamında yürütülen bütün çalışmalar, analitik hesaplamaların yanı sıra
ASPEN HYSYS ve CHEMCAD gibi proses mühendisligi yazılımları kullanılarak da
desteklenmiştir.
Projenin işletme aşamasında ısınma amaçlı ve proseste yakıt olarak doğalgaz
kullanılacaktır. Proseste kimyasal dönüşümün tamamlanması sonucu oluşacak olan
sentez gazı atmosfere direk olarak salınmayacak olup, dünyaca kabul edilen en uygun
tekniklerin (BAT, Best available techniques/BEP, Best environmental practise)
uygulanması sonucunda doğalgaz kazanına geri beslenerek doğalgaz ile birlikte ısı
üretimi için kullanılacaktır. Bu aşamada verimli ve temiz bir yanma sağlanması ve atık ısıyı
geri kazanmak için ters akışlı bir ısı eşanjörü olan reküpüratör kullanılacaktır. Böylece
doğalgazın yanma ısısının, az miktarda niteliksiz atık ısı oluşturacak biçimde
değerlendirilmesi sağlanmış olacaktır.
Proseste kullanılan makine ve ekipmanın çalışması için gerekli olacak olan enerji de
elektrik enerjisinden karşılanacak olup, hammadde taşınmasında kullanılacak olan
araçlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır.
Proje kapsamında tek vardiyanın 8 saat kabulüyle yapılan hesaplar sonucunda elde
edilen veriler Tablo 4.12.1’de sunulmuştur.
104
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Tablo 4.12.1. Enerji Denkliği Tablosu (Tek Vardiya İçin)
Planlanan kapasite artışı, vardiya sayısının 3’e çıkarılması ile gerçekleştirilecektir.
Bu kapsamda projenin işletme aşamasında ihtiyaç duyulacak olan enerji ve ısı miktarları,
oluşması öngörülen atık ısı ve ısı kaybı miktarları aşağıda sıralanmıştır:




Proje kapsamında tek vardiyada 4.486 kWh/gün elektrik enerjisine ve 18.000
kWh/gün ısı enerjisine ihtiyaç duyulmaktadır. Vardiya sayısının artırılması sonucu
13.458 kWh/gün elektrik enerjisine ve 54.000 kWh/gün ısı enerjisine gereksinim
duyulacaktır.
Projeninatık ısı geri kazanım verimi yaklaşık %85’tir.
Proses çıktısı olarak tek vardiyada 520 kW-h/gün, 3 vardiya sonucu 1.560
kWh/gün niteliksiz atık ısı çıkacağı öngörülmektedir.
Proseste enerji kayıpları literatür bilgisi referans alınarak %10 kabul edilmistir.
Proseste ısı kaybı 1.800 kW-h/gündür.
Yapılan yanma modellemesi ve analitik model hesaplarına göre elde edilen proses
çıktısı yanma gazlarının konsantrasyonları ve “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği”, “A) Birinci Grup Tesisler-Yakma Tesisleri, Madde 5- Gaz Yakıtlı Yakma
Tesisleri 100 MW'ın Altındaki Tesisler İçin Baca Gazı Emisyonları Degerleri” Tablo
4.12.2’de sunulmustur.
Tablo 4.12.2. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”, “A) Birinci Grup Tesisler-Yakma Tesisleri,
Madde 5- Gaz Yakıtlı Yakma Tesisleri 100 MW'ın Altındaki Tesisler İçin Baca Gazı Emisyonları Degerleri”
105
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Projenin işletmeye alınması sonucu oluşacak olan emisyonların sınır değerleri
aşmadığı görülmektedir.
Projenin her aşamasında 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”
(SKHKKY) sınır değerlerine uyulacaktır.
4.13 Projenin içme suyu temin edilen yapılar üzerine etkileri ve alınacak
önlemler,
Proje kapsamında herhangi bir deşarj işlemi söz konusu olmayacaktır. Proses çıktısı
atıksu, aktif karbon sisteminden geçirilerek “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” tablo 20.6
Katı Artık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri sınır değerlerini sağlayacak şekilde
arıtılmaktadır. Fakat yine de önlem amaçlı olarak tesisten çıkacak olan atıksular, tesisle
sınır komşusu durumunda olan Gönen Biyogaz Tesisi Arıtma Tesisi’ne verilecektir.
DSİ Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü’nün 02.11.2011 tarih ve 415718 sayılı ve
21.06.2010 tarih ve 101455 sayılı görüş yazıları ile 09.03.2010 tarihli Tesis Yeri Tespit
Raporunda projenin gerçekleştirileceği alanın bir kenarından sulama ana kanalının geçtiği
ve bahse konu 103 ada, 1 parselin bir kısmının Gönen Ovası sulama sahası içerisinde
kaldığı, bu sebeple “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik”
gereği, bu yönetmeliğin yürütülmesinden görevli kurumdan görüş alınması gerektiği ifade
edilmiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Bu kapsamda Balıkesir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü 12.12.2011 tarih
ve 21049 sayılı görüş yazısında da belirtildiği üzere proje alanı için “Büyükbaş Hayvancılık
Tesisi, Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” amaçlı 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı
hazırlanmasında sakınca görülmemiştir (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Projenin gerçekleştirileceği 103 ada, 1 parsel üzerinden Bandırma Belediyesi İmar
ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 03.01.2012 tarihli ve 13 sayılı görüş yazısında da ifade
edildiği üzere, 1400’lük Bandırma-Gönen su ishale hattı geçmektedir. Söz konusu ishale
hattının geçtiği alanda herhangi bir yapılaşmaya izni verilemeyecektir. Arıza durumunda
boru hattına müdahale edilebilecek şekilde her iki taraftan 5’er metre koruma bandı
bırakılmıştır. Bahse konu yazı Ek-9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
Projenin tüm aşamalarında “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” ne uyulacaktır.
4.14 Tesiste oluşabilecek koku, toz, haşere ve sinek üremesine karşı alınacak
önlemler,
Proje kapsamında ana hammadde olarak kullanılacak olan biyogaz tesisi dekantör
çıkışı organik atık, prosese otomatik bir sistemle, kontrollü olarak, kapalı bir şekilde
beslenecektir. Proseste kullanılması söz konusu olacak olan diğer hammaddeler tesis
içinde yapılacak olan tamamı kapalı, sızdırmaz tanklarda depolanarak sisteme kapalı bir
hat ile otomatik olarak beslenecektir.
Proje alanı zemini betonarme olup sızdırmaz bir yapıda inşa edilmiştir. Tesiste
betonarme yapının su sızdırmazlığı akışkanlaştırıcı, hava sürükleyici ve geçirimsizlik katkı
malzemeleri kullanılarak sağlanmıştır.
Proje kapsamında koku oluşumu durumunda, proje alanının bulunduğu konum
itibari ile çevredeki yerleşim birimlerine uzaklıkları göz önüne alındığında olumsuz bir
etkileşim meydana geleceği öngörülmemektedir.
106
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu kapsamda gerek duyulur ise sahada ilaçlama yapılacaktır. Bu uygulamalar ile
koku ve sinek sorunu en aza indirilecektir. Ayrıca yine en yakın yerleşim birimleri göz
önünde bulundurularak koku oluşumuna önlem almak adına; hakim rüzgar yönünde
yüksek boylu ağaçlar dikilecektir.
Faaliyetin tüm aşamalarında 04.09.2010 tarih ve 27692 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanarak yürürlüğe giren ”Kokuya Sebep Olan Emisyonların Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine uyulacaktır.
4.15 Proje kapsamında meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve
seviyesi, gürültü hesabı, gürültüyü azaltmak için alınacak önlemler, ilgili yönetmelik
kapsamında yapılacak işler,
Projenin inşaat aşamasında arazi hazırlık çalışmaları gerçekleştirilmeyecek olup,
makine ekipman yerleşimi de tamamlanmış durumdadır. Bu kapsamda projenin inşaat
aşamasında gürültü oluşumu söz konusu olmayacaktır.
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde kapasite artışı planlanan
“Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi” projesinin işletme aşamasında proje
alanlarında çalışacak olan iş makinelerinden kaynaklı gürültü oluşumu söz konusu
olacaktır. En olumsuz koşullar göz önüne alındığında ortaya çıkacak ses basınç düzeyinin
hesaplanmasında;
n
Lpt
= 10 Log (  10 Lpi / 10 ) formülü kullanılmaktadır.
i 1
Formülde;
Lpt
= Toplam ses basınç düzeyi,
Lpi
= Her bir iş makinesinden kaynaklanan ses basınç düzeyi
olarak yer almaktadır.
Kullanılacak her bir kaynaktan r uzaklıkta, her bir iş makinesinin yaratacağı ses
basınç düzeyinin (Lpi) hesaplanmasında da aşağıdaki formül kullanılmaktadır.
Lpi
A
Q
= Lwi + 10 Log (Q/A)
= 4 π r2
=Yönelme katsayısı (Yer düzeyindeki ses kaynağının yarı küresel dağılımı,
Q =2)
r
= Kaynaktan uzaklık (m)
Lwi
= Her bir iş makinesinin ses gücü düzeyi (dB)
Aatm olarak belirtilen “atmosferin etkisiyle seste azalma”, kaynağın frekansına ve
kaynaktan uzaklığa bağlı olark değişiklik göstermektedir. İş makineleri ve karayolu taşıtları
için ortalama frekans aralığı 3.000-3.500 Hertz olarak kabul edilmiştir. Ortalama ses
basınç seviyesindeki atmosferik rötuş nedeniyle meydana gelecek hesaplanmasında
aşağıdaki formül kullanılmaktadır.
Aatm
= 7,4 x 10-8 x f2 x r / 
Formülde;
Aatm
=
f
=
r
=

=
7
Atmosferik rötuş ile ses basıncı düzeyindeki düşüş (dBA)
İletilen Sesin Frekansı (3500)
Kaynaktan Uzaklık (m)
Havanın Bağıl Nemi (%71,5) (7)
Balıkesir Meteoroloji İstasyonu, 1975-2006 Verileri.
107
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Ses (gürültü) düzeyinin hesabında ise aşağıdaki formül kullanılmaktadır.
L
= Lpt - Aatm+DF
Formülde;
L
= Ses (gürültü) düzeyi (dBA),
DF
= Düzeltme faktörü
Ses düzeyi, ses basıncı düzeyinin belli bir eğriye göre ağırlıklı olarak bulunmuş
şeklidir. Karmaşık seslerin ses yüksekliğini tek bir değerle ifade etmek için
kullanılmaktadır. Kulağın duyarlılığı ile orantılı ağırlıklar kullanılmakta olup, bu ağırlıklar A,
B ve C olarak adlandırılmıştır. Ağırlıklı ses (gürültü) düzeylerinin hesaplanması için
kullanılan düzeltme faktörü-frekans eğrisi Şekil 4.15.1’de verilmiştir.
Şekil 4.15.1. A, B ve C Ağırlıklı Ses (Gürültü) Düzeyleri için Çevirim Eğrileri
Kaynak: Özgüven, N. (Prof. Dr.), Endüstriyel Gürültü Kontrolü
Proje kapsamında gerçekleştirilecek inşaat çalışmaları sırasında yapılacak
çalışmalarda gürültüye neden olabilecek makine ve ekipmanların özellikleri Tablo
4.15.1'de verilmiştir. Söz konusu araçlardan kaynaklanacak ortalama ses basınç
seviyelerinin uzaklığa göre dağılımı Tablo 4.15.2'de, dağılımı gösterir grafik ise Şekil
4.15.2'de verilmiştir.
Tablo 4.15.1. Projenin işletme
ekipmanların özellikleri
aşamasında yapılacak çalışmalarda gürültüye neden olabilecek makine ve
Gürültü Kaynağı
ADET
Ses Gücü Seviyesi (dBA)
Dekantör
2
96
Kompresör
Santrifüj
1
2
103
96
Kurutucu
1
105
Tablo 4.15.2. İşletme Aşaması Sırasında Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ortalama Ses Basınç Seviyelerinin
Mesafelere Göre Dağılımı,
108
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
Aatm
DF
(dBA) (dBA)
(f:500) (f=500)
r (m)
LPT
(dBA)
1
100,31
0,00
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
L
(dBA)
(f:500)
Aatm
(dBA)
(f:1000)
DF
L
Aatm
(dBA)
(dBA)
(dBA)
(f=1000) (f:1000) (f:2000)
DF
L
Aatm
(dBA)
(dBA)
(dBA)
(f=2000) (f:2000) (f:4000)
DF
L
(dBA)
(dBA)
(f=4000) (f:4000)
-3,6
96,71
0,00
0
100,31
0,00
1,2
101,51
0,02
1
101,30
106,34
LT
(dBA)
5
86,33
0,00
-3,6
82,73
0,01
0
86,33
0,02
1,2
87,51
0,08
1
87,25
92,34
10
80,31
0,00
-3,6
76,71
0,01
0
80,30
0,04
1,2
81,47
0,17
1
81,15
86,28
20
74,29
0,01
-3,6
70,69
0,02
0
74,27
0,08
1,2
75,41
0,33
1
74,96
80,19
30
70,77
0,01
-3,6
67,16
0,03
0
70,74
0,12
1,2
71,85
0,50
1
71,27
76,61
40
68,27
0,01
-3,6
64,66
0,04
0
68,23
0,17
1,2
69,31
0,66
1
68,61
74,04
50
66,33
0,01
-3,6
62,72
0,05
0
66,28
0,21
1,2
67,33
0,83
1
66,51
72,04
60
64,75
0,02
-3,6
61,13
0,06
0
64,69
0,25
1,2
65,70
0,99
1
64,76
70,39
70
63,41
0,02
-3,6
59,79
0,07
0
63,34
0,29
1,2
64,32
1,16
1
63,25
68,99
80
62,25
0,02
-3,6
58,63
0,08
0
62,17
0,33
1,2
63,12
1,32
1
61,93
67,77
90
61,23
0,02
-3,6
57,61
0,09
0
61,14
0,37
1,2
62,06
1,49
1
60,74
66,69
100
60,31
0,03
-3,6
56,69
0,10
0
60,21
0,41
1,2
61,10
1,66
1
59,66
65,71
125
58,38
0,03
-3,6
54,74
0,13
0
58,25
0,52
1,2
59,06
2,07
1
57,31
63,63
150
56,79
0,04
-3,6
53,15
0,16
0
56,64
0,62
1,2
57,37
2,48
1
55,31
61,91
200
54,29
0,05
-3,6
50,64
0,21
0
54,09
0,83
1,2
54,66
3,31
1
51,98
59,15
250
52,35
0,06
-3,6
48,69
0,26
0
52,10
1,03
1,2
52,52
4,14
1
49,21
56,97
300
50,77
0,08
-3,6
47,09
0,31
0
50,46
1,24
1,2
50,73
4,97
1
46,80
55,17
350
49,43
0,09
-3,6
45,74
0,36
0
49,07
1,45
1,2
49,18
5,80
1
44,64
53,62
400
48,27
0,10
-3,6
44,57
0,41
0
47,86
1,66
1,2
47,82
6,62
1
42,65
52,27
500
46,33
0,13
-3,6
42,60
0,52
0
45,82
2,07
1,2
45,46
8,28
1
39,05
49,98
600
44,75
0,16
-3,6
41,00
0,62
0
44,13
2,48
1,2
43,47
9,94
1
35,81
48,09
700
43,41
0,18
-3,6
39,63
0,72
0
42,69
2,90
1,2
41,71
11,59
1
32,82
46,48
800
42,25
0,21
-3,6
38,44
0,83
0
41,42
3,31
1,2
40,14
13,25
1
30,00
45,08
900
41,23
0,23
-3,6
37,40
0,93
0
40,30
3,73
1,2
38,70
14,90
1
27,33
43,83
1000
40,31
0,26
-3,6
36,45
1,03
0
39,28
4,14
1,2
37,37
16,56
1
24,75
42,71
Şekil 4.15.1. İnşaat Aşaması Sırasında Tüm Kaynaklardan Oluşacak Ortalama Ses Basınç Seviyelerinin
Mesafelere Göre Dağılımı Grafiği
109
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Sonuç ve Değerlendirme
04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği (ÇGDDY)”de belirtilen,
endüstri tesislerinden kaynaklanacak çevresel gürültü düzeyi ve gürültünün önlenmesine
ilişkin kabul edilebilir en yüksek gürültü seviyeleri Tablo 4.15.3’te verilmiştir.
Tablo 4.15.3. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değeri
Alanlar
Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür
ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin
yoğunluklu olduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların
birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun
olarak bulunduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların
birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun
olarak bulunduğu alanlar
Endüstriyel alanlar
Lgündüz
(dBA)
Lakşam
(dBA)
Lgece
(dBA)
60
55
50
65
60
55
68
63
58
70
65
60
ÇGDY Yönetmeliği Madde 22’de endüstriyel tesisler, atölye imalathane ve
işyerlerinden çevreye yayılan gürültü seviyesine ilişkin kriterler belirlenmiştir. Bu
kapsamda ilgili maddenin “a” bendinde “Her bir endüstri tesisinden çevreye yayılan gürültü
seviyesi bu Yönetmeliğin ekindeki Ek-VII’de yer alan Tablo-4’te verilen sınır değerleri
aşamaz” denilmektedir.
Tablo 4.15.2’de verilen gürültü düzeyleri; ÇGDYY’nin Ek-VII Tablo-4’de belirtilen
gürültü sınır değerleri ile karşılaştırıldığında gece için; işletme aşamasında 60 m
mesafeden sonra 70 dBA sınır değerini sağlandığı görülmektedir.
Proje kapsamında faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi sahanın yaklaşık 1,25 km
doğusunda yer alan Tuzakçı Köyü olup, buradaki yerleşimlerin olumsuz gürültü
şartlarından etkilenmesi söz konusu olmayacaktır.
Proje alanında çalışacak işçilerin sağlığının korunması amacıyla “Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan Titreşim Yönetmeliği Madde-5'e göre en yüksek
maruziyet etkin değerleri 85 dBA olarak verilmiştir. Faaliyet alanında kişisel koruyucu
gereçler kullanılacaktır.
Faaliyet alanlarında işletme süresince 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi
Gazetede yayınlanan "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği"ne
ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan ve 23.12.2003 tarihli ve 25325
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Gürültü Yönetmeliği ile Titreşim Yönetmeliği"ne
uygun olarak çalışılacaktır.
Tesiste gürültüye sebep olacak tüm makine ve ekipmanların düzenli bakımları
yaptırılıp, ekonomik ömürleri dolduğunda yenilenecektir. Bunun dışında tesiste çalışan
işçilerin kişisel koruyucu ekipman (kulaklık vb.) kullanması sağlanacak olup, belirli
periyotlarda iç gürültü ölçümü yaptırılarak da sürekli kontrol sağlanacaktır.
110
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.16 Üretim sonucunda istenilen özellikte ürünlerin elde edilememesi
durumunda oluşan ürünün ne amaçla, nasıl kullanılacağı ya da nasıl bertaraf
edileceği,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır.
Söz konusu CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli atığın
bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve saatte 1.051,645
kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı almıştır. Yapılan
ar-ge çalışmaları ve prosesin elverişli şartları göz önünde bulundurularak proje
kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Kapasite artışına bağlı olarak
tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3 vardiya çalışılması öngörülmüştür. Bu
kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak belirlenmiş olup, 24 saatte toplam 1.943,814
kg Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve 3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi üretiminin
gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Proje kapsamında yürütülen bütün çalışmalar, analitik hesaplamaların yanı sıra
ASPEN HYSYS ve CHEMCAD gibi proses mühendisligi yazılımları kullanılarak da
desteklenmiştir. Ayrıca projenin uygulama teknolojisi belirlenirken dünya çapında kabul
görmüş en uygun teknolojiler (BAT, Best available techniques/BEP, Best environmental
practise) denenmiştir.
Proje konusu proses verimi için, üretilen hammaddelere göre farklı değerlendirme
yapılabilir. Üretilen nihai ürünlerden ham biyopetrole göre değerlendirme yapıldığında
prosesin %40 verimle (prosese giren kuru maddenin %40’ının sentetik ham biyopetrole
dönüşeceği öngörülerek) çalışacağı hesaplanmıştır. Projede üretim amacına uygun
olmayan ürün elde edilme oranı düşüktür. Bu açıdan bakıldığında da proses verimi
yüksektir.
Üretim amacına uygun olmayan ürün oluşumu durumunda, söz konusu ürün
otomatik olarak kapalı bir sistemle tekrar prosese beslenecektir.
4.17 Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı, bu planın uygulanması için
yapılacak işlemler ve kullanılacak malzemeler, enerji nakil hatlarının geçirileceği
yerler ve trafoların yerleri, bunların güçleri,
Catliq Atık Bertaraf Tesisi Kapasite Artışı projesi kapsamında Balıkesir Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile
inşaatına başlanmış olup, makine ve ekipmanın yerleşimi de büyük ölçüde
tamamlanmıştır.
Proje kapsamında gerekli olan elektrik enerjisi bölgede bulunan enerji nakil
hatlarından sağlanmaktadır. Enerji nakil hatlarından elektrik enerjisi temini esnasında
kullanılacak cihaz ve ekipmanların kullanılmasından önce, üretim ve satıcı kuruluşlardan
bu cihaz ve malzemelerin gereken özelliklere sahip olduklarına ilişkin belgeler alınacaktır.
Faaliyet alanında, açık ve kapalı yerlerde kullanılacak elektrik tesisatları, exproof
tipte olacaktır. Motorlar, armatürler ve bütün elektrik tesisatı, kıvılcım, alev ve toz
geçirmez, patlamaya dirençli, kapalı tipte olacaktır.
111
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Proje kapsamında, proje alanı için mevzi imar planı hazırlanması aşamasında
TEİAŞ 2. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü Balıkesir İşletme ve Bakım
Müdürlüğü’nün 27.10.2011 tarihli ve 680 sayılı görüş yazısında bahse konu proje
alanında, müdürlüklerine ait yüksek gerilimli enerji hattı irtifak hakkı bulunmadığı ve bu
sebeple proje alanı için mevzii imar planı hazırlanmasında bir sakınca görülmediği ifade
edilmiştir.
4.18 Proje kapsamında yüzey sularına (mevcut su kaynaklarına) ve yer altı
suyuna etkiler ve alınacak tedbirler,
Proje kapsamında herhangi bir alıcı ortama deşarj söz konusu olmayacaktır.
Prosesten kaynaklı atıksular ile personelden kaynaklı atıksular Gönen Biyogaz Tesisi
Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’ne verilecektir.
Proje alanı zemini sızdırmaz betonarme yapıda olup, proseste kullanılacak ana
hammadde sınır komşusu durumundaki gönen biyogaz tesisinden otomatik olarak kapalı
bir sistemle beslencektir. Proje kapsamında kullanılacak olan diğer hammaddeler de
sisteme direk olarak beslenecek olup, geçici depolama durumu söz konusu olduğunda
proje alanı içinde yapılacak olan sızdırmaz tanklarda depolanacaktır. Bu kapsamda
kapasite artışı planlanan Catliq Atık Bertaraf Tesisi faaliyetleri sonucu, yer altı sularına ve
yüzey sularına herhangi olumsuz bir etki söz konusu olmayacaktır.
4.19 Proje kapsamında flora, fauna, biyolojik çeşitlilik, habitat kaybı üzerine
etkiler ve mevcut türlerin korunması için alınacak önlemler
Atık Bertaraf Catliq Tesisi, Balıkesir İli, Gönen Ilçesi, Hasanbey Köyü, Koru Mevkii
sınırlarında yer almaktadır. Bölüm 3.5’te detaylı olarak da verildiği üzere, alan üzerinde
endemik veya nesli tehlikede olan fauna türleri yer almamaktadır.
Projenin inşaat aşaması büyük ölçüde tamamlandığı için bu dönemde, proje
alanında bulunan hareketli fauna türleri inşaat döneminde meydana gelecek toz ve gürültü
ile birlikte sahayı terk edecektir.
Alanda bulunan flora türleri, yurdumuzda dar ve sınırlı yayılış gösteren ya da baskı
altında olan türler değildir. Bölgede tespit edilen 3 endemik flora türü lokal endemik
olmayıp bölgesel yayılış gösteren türlerdir. Dolayısıyla, bu projenin hayata geçirilmesiyle,
kendini tekrar eden habitat özelliği gösteren alanda bulunan geniş yayılışlı ve bol bulunan
türlerin nesillerinin ortadan kalkması gibi bir tehdit unsuru söz konusu olmayacaktır.
Projenin gerçekleştiği ve inceleme alanında kalan bölgede bitki örtüsünü daha çok
ağaççık ve otsu yapıda bitkiler oluşturmaktadır. Hafriyat aşamasında alanda sıyırma
işlemiyle bitkisel toprak arazideki iş makinaların çalışmaları sonucu olarak ortadan
kalkacaktır. Ancak işletmenin başlangıcında yüzeyden alınarak faaliyetin yapılmadığı
alanda depolanan üst toprak katmanı (organik madde ve mineralce zengin toprak) inşaat
çalışmaları tamamlandıktan sonra işletme alanı yakın çevresindeki uygun habitatlara
yeniden serilerek, çalı ve otsu türler arazi ıslahıyla birlikte yakın çevredeki habitatlarda
tekrar yayılım gösterebilecektir. Yapılan bu çalışmalar sonucu inşaat ve işletme
aşamasında bu flora türleri için çevresel açıdan olumsuz bir etki oluşmayacaktır.
Atık Bertaraf Catliq Tesisi kurulum aşamasında iş makinelerinin kullanımından
kaynaklanacak kütlesel emisyon miktarının, Hava Kalitesinin Kontrolü Yönetmeliği’ nde bu
emisyonlar için belirlenen sınır değerlerinin kontrolü ile hava kirliliği önlenecektir.
Emisyonlar normal yoğunluklarda oldukları zaman bitkiler ve hayvanlar için zararlı değildir.
112
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu yüzden tesisin kurulum aşamasında flora ve faunanın bulunduğu çevre üzerine geçici
bir etki söz konusu olmaktadır.
Yapılması planlanan Atık Bertaraf Catliq Tesisi projesinin işletme aşamasında
araçlardan ve makinelerden kaynaklanacak atıklardan (atık yağ, filtreler,.) oluşabilecek
atıkların habitat bozulumu oluşturarak flora ve faunanın yaşamsal faaliyetlerini
kısıtlamasına ve tür kaybına yol açmaması için söz konusu atıklar lisanslı toplama ve
bertaraf edici firmalara verilecektir. Bunların dışında personelden kaynaklı evsel nitelikli
katı ve sıvı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Ancak bu atıklar belediyenin katı atık
toplama ve atıksu şebekesi vasıtasıyla bertaraf edilecektir ve flora-fauna yaşamsal
hayatına herhangi bir olumsuz etkisi bulunmayacaktır.
İşletme ve inşaat aşamasında gürültü ve toz oluşumu söz konusu olacaktır. Sahada
kullanılan ekipmanların oluşturacağı gürültü düzeyleri, ekipmanların motor güçleri ile ilgili
olup gürültü düzeyleri hesaplanmıştır. İşletme aşamasında oluşacak gürültü seviyesine ait
hesaplamalarla mevcut gürültü düzeyinin sınırları aşmaması sağlanacaktır. Gürültü anlık
ve geçici olduğundan çevrede olabilecek flora ve fauna üzerine rahatsız edici bir durum
söz konusu olmayacaktır. Toz oluşumu önlemek için inşaat ve işletme aşamasında
sulama yapılıp tozun önlenmesi sağlanarak bitkiler ve faunanın kullanabileceği sulak
alanların bulunabileceği habitatların tozdan etkilenmemeleri sağlanacaktır.
İşletme ve inşaat aşamasında flora ve fauna üzerine oluşabilecek olumsuz durumlar
karşısında özellikle fauna türlerinin su içme, yem kaynağına ulaşma, barınma, üreme
alanlarına müdahale edilmeyecektir aynı zamanda av yasaklarına uygun hareket edilecek
olması ve alınacak önlemlerle flora ve faunanın yaşamsal faaliyetlerine engel
olunmayacaktır. Faaliyetten ötürü, yukarıdaki fauna listelerinde belirtilen ve Uluslar arası
sözleşmelerle koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine, faaliyetle
ilgili olarak hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak
öldürülmesi veya alı konması, yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu
olmayacaktır.
Alınabilecek önlemlere ek olarak proje alanında hassas ve zarar görebilir durumda,
koruma altına alınmış herhangi fauna türü tespit edildiği takdirde, ilgili yönetmeliklere göre
hareket edilecek, 4915 sayılı Kara avcılığı Kanunu ve Yönetmelikleri (av yasaklarına) ve
uluslar arası sözleşmelerdeki (BERN Sözleşmesi) önlemlere bağlı kalınarak söz konusu
türler korunacaktır.
4.20 Proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, ilgili planlara işlenmesi,
Proje alanındaki faaliyetten dolayı meydana gelebilecek olumsuz etkilerin en aza
indirilmesi veya ortadan kaldırılması için alınabilecek bitkisel ve kültürel önlemlerle hem
proje alanının hem komşu parsellerin dolayısı ile toprakların korunması sağlanacaktır. Söz
konusu Catliq Tesisi, atıklarını bertaraf edeceği Gönen Biyogaz Tesisi ile aynı parsel
içerisinde yanyana konumlandırılmıştır. Bu yapılanmadaki amaç, Biyogaz Tesisi
atıklarının, Catliq Tesisi’ne kapalı bir alt yapı sistemi ile otomatik olarak beslenecek
olmasıdır. Bu sebeple sağlık koruma bandı söz konusu parselin bütün sınırlarından 50 m
genişliğinde bırakılmıştır. Koruma bantları çimlenlendirilecek ve üzerine çeşitli dış mekan
süs bitkileri dikilerek üzerine kesinlikle sabit tesis yapılmayacaktır. Ayrıca, koruma bandı
boyunca toz, gürültü ve rüzgar kesici olarak ağaçlandırma çalışması yapılacaktır.
113
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.21 Nüfus hareketleri (sağlanacak istihdam, ekonomik değişiklikler, göç
hareketi)
Yapılması planlanan faaliyetin işletmeye geçmesinin ardından, yöre halkı için yeni iş
olanakları doğuracaktır. Projenin işletmeye geçmesi ile beraber yakın çevresinde çeşitli
yatırımların gerçekleşmesi ve bölgede yaşayan insanlara yeni istihdam kaynaklarının
oluşması beklenmektedir.
Bunun yanı sıra projenin inşaat aşamasında halihazırda 15 kişi, işletme aşamasında
ise yaklaşık 30 kişinin istihdam edilmesi planlanmakta olup, personel ihtiyacı öncelikli
olarak proje alanı yakın çevresinde bulunan yerleşim yerlerinden sağlanacaktır. Ayrıca,
çalışan işçilerin günlük ihtiyaçları proje alanı yakın çevresinde yer alan yerleşim
yerlerinden sağlanacağından, faaliyet ile yöre halkı için az da olsa ek bir gelir kaynağı
sağlanacaktır.
Başlıca geçim kaynakları arasında tarımın da yer aldığı Gönen ilçesi ve köylerinde
gerçekleştirilen tarım faaliyetleri sonucu oluşacak olan tarımsal atıkların, bahse konu
projede hammadde olarak kullanılabileceği göz önünde bulundurulduğunda, projedeve
planlanan kapasite artışının yöre halkı için faydalı olacağı öngörülmektedir.
Balıkesir İlinin 2013 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) veri tabanına
göre nüfusu 1.162.761’dir. Nüfus, 581.403 erkek ve 581.358 kadından oluşmaktadır.
Diğer bir ifade ile nüfusun yüzde %50,00’si erkek, %50,00’si kadındır.
Projenin gerçekleşeceği ilçe olan Gönen ilçesinin 2013 yılı ADNKS nüfus verileri
incelendiğinde toplam Gönen nüfusu 2013 yılına göre 73.361 olarak belirlenmiştir.
Nüfusun, 36.460’sı erkek ve 36.90’i ise kadından oluşmaktadır. Yüzde olarak ise nüfusun;
%49,70 erkek, %50,30 kadındır.
Gönen İlçesi ve Balıkesir ilinin 2013 yılı ADNKS verileri Tablo. 4.21.1’de
sunulmaktadır.
Tablo 4.21.1. Balıkesir İli, 2013Yılı Nüfus Dağılımı,
İlçe
Erkek Nüfusu
Kadın Nüfusu
Toplam Nüfus
Altıeylül
86.499
83.761
170.260
Karesi
82.808
84.741
167.549
Bandırma
72.181
70.936
143.117
Edremit
64.226
64.878
129.104
Gönen
36.460
36.901
73.361
Ayvalık
32.097
32.365
64.462
Burhaniye
26.654
26.020
52.674
Bigadiç
24.087
24.641
48.728
Dursunbey
19.781
20.791
40.572
Susurluk
19.813
20.361
40.174
Sındırgı
17.549
18.853
36.402
İvrindi
17.344
17.299
34.643
Erdek
17.042
16.368
33.410
Havran
14.022
13.930
27.952
Kepsut
12.843
11.765
24.608
Manyas
10.410
10.629
21.039
Savaştepe
9.549
9.729
19.278
Balya
7.006
7.147
14.153
Gömeç
6.008
5.957
11.965
Kaynak: TUİK, ADNKS-2013 Verileri
114
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.22 Proje kapsamında yerleşimlere olabilecek etkiler ve alınacak önlemler,
Kapasite artışı planlanan proje, Balıkesir İli, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Hasanbey
Köyü sınırlarında içinde kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimi proje alanının
1,25 km doğusunda yer alan Tuzakçı Köyü’dür. Proje alanının Balıkesir iline olan
mesafesi 59,54 km, Gönen İlçesine olan mesafesi ise yaklaşık 2,64 km’dir. Söz konusu
proje alanına en yakın yerleşim birimleri Tablo I.8.1.’de verilmiştir.
Proje alanı ve yakın çevresini gösterir 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita Ek-3’te, proje
alanına ait UTM ED-50 derece koordinatlar ise Tablo I.8.2.’de verilmiştir.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında oluşabilecek olan atıklar ve bertaraf
yöntemleri “Bölüm 4.1.’de Proje Kapsamında inşaat ve işletme Aşamasında (Her Bir
Tesiste Oluşacak Atıkların Ayrı Ayrı Olarak Belirlenmesi) Meydana Gelecek Katı, Tehlikeli,
Ambalaj, Özel vb. Her Tür Atığın Miktarları, Özellikleri, Bu Atıkların Bertaraf Şekilleri,
Nerelere ve Nasıl Taşınacakları veya Hangi Amaçlar İçin Ne Şekilde Değerlendirileceği”
ve “IV.11. Proje Kapsamında, İnşaat ve İşletme Döneminde Tesislerde Oluşacak Gürültü
ve Vibrasyon ve Alınacak Önlemler” başlıkları altında verilmiştir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmeler ve alınacak kontrol önlemleri ile faaliyetin
işletme aşamasına geçmesi ile yakın yerleşim birimlerine olumsuz bir etkisinin olmayacağı
öngörülmektedir.
4.23 Tesisin faaliyeti sırasında çalışacak personel ve bu personele bağlı
nüfusun konut ve diğer sosyal/teknik altyapı ihtiyaçlarının nerelerden ve nasıl temin
edileceği, sunulacak sağlık hizmetleri,
Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi Kapasite Artışı projesinin inşaat çalışmaları
kapsamında toplam 15 kişi çalışmaktadır. Proje dâhilinde çalışacak vasıfsız personel,
mümkün olduğunca bölgeden istihdam edilmiştir.
İşletme aşamasında ise daimi personeller yine yöreden istihdam edilerek az da olsa
bölge ekonomisine az da olsa katkı sağlanmış olacaktır. Bu personellerin evlerine
ulaşımını sağlamak için servis hizmetleri verilecek, böylece yatacak yer problemi
olmayacaktır.
Proje kapsamında çalışacak personelin sosyal ihtiyaçları (barınma, dinlenme,
yemekhane vb.) proje kapsamında kurulacak şantiye alanında yer alan sosyal tesislerden
temin edilecektir. Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde teknik ya da sosyal ihtiyaçlar, proje
alanı yakın çevresindeki yerleşim birimlerinden (Gönen Belediyesi), buralardan
karşılanamama durumunda ise Balıkesir ilinden temin edilebilecektir.
4.24 Proje kapsamında insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli
olanlar, alınacak önlemler, çalışanların sağlık ve güvenlik tedbirleri,
Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi Kapasite Artışı projesinin inşaat çalışmaları
kapsamında toplam 15, işletme aşamasında da 30 kişinin çalışması planlanmaktadır.
Proje dâhilinde çalışacak vasıfsız personel, mümkün olduğunca bölgeden istihdam
edilecek, işletme aşamasında ise daimi personeller yine yöreden istihdam edilerek az da
olsa bölge ekonomisine katkı sağlanmış olacaktır.
Projenin inşaat çalışmalarına Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmış olup, büyük
ölçüde tamamlanmıştır. Projenin inşaat aşaması halihazırda makine ve ekipmanın montaj
çalışmaları ile devametmektedir.
115
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu kapsamda; tüm ünitelerin ve tamamlayıcı tesislerin montajı ve kullanılan makine
ve ekipmanlardan kaynaklı kaza riski söz konusu olabilmektedir.
Projenin inşaat aşamasında;
 Teknik olarak yönetmeliklerin şart koştuğu her türlü güvenlik tedbirleri,
- Personele iş sağlığı ve iş güvenliği eğitimi,
- Yönlendirme işaretlerinin ve ikaz levha işaretlerin yerleştirilmesi,
- İşçilere kişisel koruma araç ve gereçlerinin temini (giysi, maske, kulaklık vb.)
 Tesiste tüm giriş çıkışların kontrollü bir şekilde yapılması,
- Güvenlik görevlisinin bulundurulması,
- Tehlike, ihbar ve ikaz panolarının yerleştirilmesi,
 Bakımlı makine ve ekipmanların kullanılması,
 Kış aylarında yolların açık tutulması ve buzlanmanın önlenmesi konularında
gerekli her türlü önlemler alınarak, kazaların oluşması önlenecektir.
Bu konuda özellikle yapı işyerlerinde alınacak asgari sağlık ve güvenlik şartlarını
içeren, “Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak inşaat
çalışmalarının yürütülmesi sağlanacaktır.
Bu yönetmelikte geçen, açık alanlardaki çalışma yerlerinde uyulması gereken
aşağıdaki asgari şartlar yerine getirilerek tüm çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca projenin
inşaat ve işletme aşamalarında oluşması muhtemel kaza risklerine (deprem, sabotaj, sel,
yangın vb.) karşı alınacak önlemleri belirleyen Acil Müdahale Planı, ÇED Raporu 4.25
bölümde sunulmuştur.
 Sağlamlık ve dayanıklılık
Alçak veya yüksek seviyede olan hareketli veya sabit çalışma yerleri; çalışan işçi
sayısı, üzerlerinde bulunabilecek maksimum ağırlık ve bu ağırlığın dağılımı ve maruz
kalabileceği dış etkiler göz önüne alınarak yeterli sağlamlık ve dayanıklılıkta olacaktır.
Bu çalışma yerlerinin taşıyıcı sistemleri ve diğer kısımları yapısı gereği yeterli
sağlamlıkta değilse, çalışma yerinin tamamının veya bir kısmının zamansız veya
kendiliğinden hareketini önlemek için, bunların dayanıklılığı uygun ve güvenilir sabitleme
metotlarıyla sağlanacaktır.
Çalışma yerlerinin sağlamlığı ve dayanıklılığı uygun şekilde ve özellikle de çalışma
yerinin yükseklik veya derinliğinde değişiklik olduğunda kontrol edilecektir.
 Enerji dağıtım tesisleri
Yapı alanındaki enerji dağıtım tesislerinin, özellikle de dış etkilere maruz kalan
tesislerin, kontrol ve bakımları düzenli olarak yapılacaktır. Yapı alanında elektrik hava
hatları geçiyorsa, mümkünse bunların güzergahı değiştirilerek yapı alanından
uzaklaştırılacak veya hattın gerilimi kestirilecektir. Bu mümkün değilse, bariyerler veya
ikaz levhalarıyla araçların ve tesislerin elektrik hattından uzak tutulması sağlanacaktır.
Araçların hat altından geçmesinin zorunlu olduğu durumlarda uygun önlemler alınacak ve
gerekli ikazlar yapılacaktır.
116
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 Hava koşulları
İşçiler, sağlık ve güvenliklerini etkileyebilecek hava koşullarından korunacaktır.
 Düşen cisimler
Teknik olarak mümkün olduğunda işçiler düşen cisimlere karşı toplu olarak
korunacaktır. Malzeme ve ekipman, yıkılma ve devrilmeleri önlenecek şekilde istiflenecek
veya depolanacaktır. Gerekli yerlerde tehlikeli bölgelere girişler önlenecek veya kapalı
geçitler yapılacaktır.
 Yüksekten düşme
Yüksekten düşmeler, özellikle yeterli yükseklikte sağlam korkuluklarla veya aynı
korumayı sağlayabilen başka yollarla önlenecektir. Korkuluklarda en az; bir trabzan, orta
seviyesinde bir ara korkuluk ve tabanında eteklik bulunacaktır. Yüksekte çalışmalar ancak
uygun ekipmanlarla veya korkuluklar, platformlar, güvenlik ağları gibi toplu koruma
araçları kullanılarak yapılacaktır. İşin doğası gereği toplu koruma önlemlerinin
uygulanmasının mümkün olmadığı hallerde, çalışma yerine ulaşılması için uygun araçlar
sağlanacak, çalışılan yerde vücut tipi emniyet kemeri veya benzeri güvenlik yöntemleri
kullanılacaktır.
 İskele ve seyyar merdivenler
Bütün iskeleler kendiliğinden hareket etmeyecek ve çökmeyecek şekilde
tasarlanmış, yapılmış olacak ve bakımlı bulundurulacaktır. Çalışma platformları, geçitler
ve iskele platformları, kişileri düşmekten ve düşen cisimlerden koruyacak şekilde
yapılacak, boyutlandırılacak, kullanılacak ve muhafaza edilecektir.
İskeleler;
(a) Kullanılmaya başlamadan önce,
(b) Daha sonra belirli aralıklarla,
(c) Üzerinde değişiklik yapıldığında, belli bir süre kullanılmadığında, kötü hava
şartları veya sismik sarsıntıya veya sağlamlığını ve dayanıklılığını etkileyebilecek diğer
koşullara maruz kaldığında, uzman bir kişi tarafından kontrol edilecektir.
Merdivenler yeterli sağlamlıkta olacak ve uygun şekilde bakım ve muhafazası
sağlanacaktır. Bunlar uygun yerlerde ve amaçlarına uygun olarak doğru bir şekilde
kullanılacaktır. Seyyar iskelelerin kendiliğinden hareket etmemesi için gerekli önlem
alınacaktır.
 Kaldırma araçları
Bütün kaldırma araçları ile bağlantıları, sabitleme ve destekleme elemanları da dahil
bütün yardımcı kısımları;
(a) Kullanım amacına uygun ve yeterli sağlamlıkta tasarlanmış ve imal edilmiş
olacak,
(b) Doğru şekilde kurulacak ve kullanılacak,
(c) Her zaman iyi çalışabilir durumda olacak,
(d) Yürürlükteki mevzuata göre, periyodik olarak kontrol, test ve deneyleri yapılacak,
(e) Bu konuda eğitim almış ehil kişilerce kullanılacaktır.
Kaldırma araçları ve yardımcı elemanlarının üzerlerine azami yük değerleri açıkça
görülecek şekilde yazılacaktır. Kaldırma ekipmanı ve aksesuarları belirlenen amacı
dışında kullanılmayacaktır.
117
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 Kazı ve malzeme taşıma araç ve makineleri
Bütün kazı ve malzeme taşıma araç ve makineleri; iyi çalışır durumda olacak ve
doğru şekilde kullanılacaktır. Kazı ve malzeme taşıma işlerinde kullanılan makine ve
araçların sürücü ve operatörleri özel olarak eğitilmiş olacaktır. Kazı ve malzeme taşıma
işlerinde kullanılan makine ve araçların kazı çukuruna veya suya düşmemesi için gerekli
koruyucu önlemler alınacaktır.
 Tesis, makine, ekipman
Mekanik el aletleri de dahil olmak üzere herhangi bir güçle çalışan tesis, makine ve
ekipman; mümkün olduğu kadar ergonomi prensipleri dikkate alınarak uygun şekilde
tasarlanmış ve imal edilmiş ve iyi çalışır durumda olacaktır. Bu aletler yalnız
tasarlandıkları işler için ve uygun eğitim almış kişilerce kullanılacaktır.

Kazı işleri, tünel, kanal işleri ile patlatmalar
Kazı işleri sırasında uygun destekler ve setler kullanılacak, malzeme veya cisim
düşmesi veya su baskını tehlikesine ve insanların düşmesine karşı uygun önlemler
alınacaktır. Bununla birlikte sağlık için tehlikeli veya zararlı olmayan özellikte solunabilir
hava sağlamak için bütün çalışma yerlerinde yeterli havalandırma yapılacak, ayrıca
yangın, su baskını veya göçük gibi durumlarda işçilerin güvenli bir yere ulaşmaları
sağlanacaktır.
Kazı alanına giriş ve çıkış için güvenli yollar sağlanacaktır. Toprak ve malzeme
yığınları ve hareketli araçlar kazı yerinden uzak tutulacak ve gerekiyorsa uygun bariyerler
yapılacaktır. Bunların yanı sıra proje kapsamında sahada hareket eden araçlar insan
sağlığı açısından tehlike ve kaza riski oluşturmaktadır.
Kaza risklerini en aza indirmek için proje sahası içerisinde çalışacak araçların
bakımları periyodik olarak yapılacak, saha içerisinde her türlü çevre emniyeti alınacak ve
gerekli ikaz levhaları konulacaktır.
4.25 Acil eylem planı (muhtemel kaza, yangın, patlama, deprem ve sabotaja
karşı alınması gerekli önlemler),
Projenin işletme çalışmaları süresince kapasite artışı planlanan tesiste kullanılacak
olan makine ve ekipmanlardan kaynaklı, kullanılacak kimyasal maddelerden kaynaklı
olarak kaza riski söz konusu olabilecektir.
Söz konusu kaza risklerine karşı alınacak önlemler aşağıda verilmiş olup, söz
konusu işletmeler nezdinde T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından
yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde her
bir işletme için risk analizleri ve acil durum planları hazırlanacaktır.
Söz konusu kaza risklerini önlemek amacıyla teknik olarak yönetmeliklerin şart
koştuğu her türlü güvenlik tedbirleri alınacaktır. Personele iş sağlığı ve iş güvenliği eğitimi
verilecek olup, faaliyet sahasında gözle görünür yerlere yönlendirme işaretleri ve ikaz
levha işaretleri yerleştirilecektir. Tesiste çalışacak tüm işçilere kişisel koruma araç ve
gereçleri (giysi, maske, kulaklık vb.) temin edilecektir.
Faaliyetin üretim aşamasında, tesiste kullanılacak makine ve ekipmanlardan
kaynaklı kaza riskinin oluşması söz konusu olduğuna faaliyet sahibi, ‘‘İş Sağlığı ve
Güvenliği Yönetmeliği’’ kapsamında sağlık ve güvenlikle ilgili bazı hususları yerine
getirmekle yükümlü olacaktır.
118
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu noktada proje sahipleri, çalışan işçilerin sağlığını ve güvenliğini korumak
amacıyla mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her türlü önlemi
almak, organizasyonu yapmak, araç ve gereçleri sağlamak zorundadır. İşveren, sağlık ve
güvenlik önlemlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun sürekli
iyileştirilmesi amaç ve çalışması içinde olacaktır.
Faaliyet sahipleri, sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili önlemlerin alınmasında
risklerin önlenmesi, önlenmesi mümkün olmayan risklerin değerlendirilmesi, risklerle
kaynağında mücadele edilmesi, teknolojinin, iş organizasyonunun, çalışma şartlarının,
sosyal ilişkilerin ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan genel bir önleme
politikasının geliştirilmesi, toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre
öncelik verilmesi, işçilere uygun talimatların verilmesi gibi genel prensiplere uyacaktır.
Bununla birlikte her bir tesis alanında oluşabilecek sel, deprem gibi doğal
felaketlere, yangın, sabotaj ve endüstriyel kazalarda meydana gelebilecek acil durumlara
anında müdahale edebilmek, meydana gelebilecek zararları en aza indirebilmek ve bunun
çevresel etkilerini önleyebilmek amacı ile görev alacak personel arasında bir organizasyon
yapılacaktır. Bu organizasyona göre Koruma, Yangın, Kurtarma ve İlk Yardım Ekipleri
oluşturulacaktır. Bu ekiplerin çalışma prensipleri ayrı ayrı belirlenecek ve tüm bu
organizasyon işlemlerinden sorumlu olarak da bir Genel Koordinatör görevlendirilecektir.
Şekil 4.25.1. Acil Eylem Planı Koordinasyon Yapısı
Tesiste karşılaşılabilecek olası acil durumlara müdahalede öncelik sırası, aşağıda
belirtilen şekilde olacaktır.













Haberleşmenin Temini,
Ulaştırmanın Sağlanması ve Trafiğin Düzenlenmesi,
Kurtarma,
Tıbbi İlk Yardım
Hasta ve Yaralıların Hastaneye Nakli
Yangın Söndürme
Emniyet ve Asayişi Sağlama
Yedirme, Giydirme, Isıtma ve Aydınlatma
Geçici Barınmayı Sağlama
Ölülerin Defini
Enkaz Kaldırma ve Temizleme
Altyapı Tesislerinin Düzenlenmesi
Karantina Tedbirlerinin Alınması
Acil durum planı kapsamında oluşturulacak ekiplerin görev ve sorumlulukları
belirlenmiş olup aşağıda özetlenmiştir:
119
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Koruma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları
Koruma ekibinin görev ve sorumlulukları Şekil 4.21.2’de detaylandırılmıştır.
Şekil 4.25.2. Koruma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları,
Kurtarma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları
Kurtarma ekibinin görev ve sorumlulukları Şekil 4.25.3’de detaylandırılmıştır.
120
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 4.25.3. Kurtarma Ekibinin Görev ve Sorumlulukları,
İlk Yardım Ekibinin Görev ve Sorumlulukları
İlk Yardım ekibinin görev ve sorumlulukları Şekil 4.25.4’de detaylandırılmıştır.
Şekil 4.25.4. İlk Yardım Ekibinin Görev ve Sorumlulukları,
121
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Yangın Ekibinin Görev ve Sorumlulukları
Yangın ekibinin görev ve sorumlulukları Şekil 4.25.5’de detaylandırılmıştır.
Şekil 4.25.5. Yangın Ekibinin Görev ve Sorumlulukları,
Üretimler esnasında kullanılacak olan araç, iş makinesi ve teçhizatın kullanımında
olası dikkatsizlikler sonucu iş kazaları meydana gelebilecektir. Tüm bu kazaları azaltmak
ve engellemek amacıyla, çalışanlara eğitim verilerek gerekli uyarılar yapılacak ve uyarı
levhaları asılacaktır.
İşyeri ile ilgili olarak “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü” nde belirtilen ilk yardım
malzeme ve gereçleri temin edilerek ilk yardım dolabı oluşturulacaktır. Proje ile ilgili olarak
“İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü” nde belirtilen önlemler alınacaktır.
Proje konusu faaliyetin toplum ve çevre sağlığına yapacağı etkiler dikkate alınarak
Sağlık Bakanlığı’nın 17.02.2011 tarih ve 6539 sayılı “Çevre ve Toplum Sağlığını Olumsuz
Etkileyebilecek Gayrisıhhi Müesseselerin Etrafında bırakılacak Sağlık Koruma Bandı
Mesafesinin Belirlenebilmesi Hakkında Yönergesi” kapsamında değerlendirilecektir.
Buna göre bahse konu tesis için sağlık koruma bandı mesafesi, arazi sınır
mesafesinde itibaren 50 metre olarak önerilmiş olup, ruhsatlandırma aşamasında
oluşturulacak komisyonca belirlenen mesafelere uygun hareket edilecektir.
Proje kapsamında çalışacak personelin periyodik olarak portör ve gerekli sağlık
muayeneleri yapılacak ve kayıt altında tutulacaktır.
Sonuç olarak, projenin işletme döneminde, gerekli tüm tedbirler alınacaktır. Projenin
tüm aşamalarında, 4857 sayılı İş Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılmış ve
çıkartılacak olan yönetmelik ve tüzük hükümlerine uyulacak ve olası tüm kaza ve risklerin
mümkün olan en alt düzeye indirilmesi için gerekli önlemler alınacaktır.
122
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.26 Proje alanında peyzaj ögeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak
saha düzenlemelerinin (ağaçlandırmalar, yeşil alan düzenlemeleri vb.) ne kadar
alanda nasıl yapılacağı bunun için seçilecek bitki ve ağaç türleri vb. ve var ise
peyzaj projesi,
Gönen Atık Bertaraf Catliq Demo Tesisi projesinin inşaat çalışmaları kapsamında
arazi hazırlık çalışması yürütülmeyecektir. Projenin arazi hazırlık çalışmalarına kapasite
artışına gidilmeden önce Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih
ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile başlanmıştır. Projenin inşaat çalışmaları
halihazırda makine ekipmanın montajı ile sürdürülmektedir.
Proje alanı çevresinde yeşillendirme çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmıştır.
Peyzaj çalışmalarında habitata uygun bitki dikimi yapılacaktır. Habitata uygun doğal
bitkilerle peyzaj, tahrip gören alanları kolayca rehabilite edecektir. Peyzaj amaçlı bitkiler
seçilirken ekosistemin dengesi açısından bölgenin doğal bitkileri tercih edilecektir.
Söz konusu Catliq Tesisi, atıklarını bertaraf edeceği Gönen Biyogaz Tesisi ile aynı
parsel içerisinde yanyana konumlandırılmıştır. Bu yapılanmadaki amaç, Biyogaz Tesisi
atıklarının, Catliq Tesisi’ne kapalı bir alt yapı sistemi ile otomatik olarak beslenecek
olmasıdır. Bu sebeple sağlık koruma bandı söz konusu parselin bütün sınırlarından 50 m
genişliğinde bırakılacaktır. Koruma bantları çimlenlendirilecek ve üzerine çeşitli dış mekan
süs bitkileri dikilerek üzerine kesinlikle sabit tesis yapılmayacaktır. Ayrıca, koruma bandı
boyunca toz, gürültü ve rüzgar kesici olarak ağaçlandırma çalışması yapılacaktır.
4.27 İşletme faaliyete kapandıktan sonra olabilecek ve süren etkiler (Arazi
ıslahı, rehabilitasyon çalışmaları, mevcut yer altı ve yüzeysel su kaynaklarına
etkileri, olabilecek hava emisyonları) ve bu etkilere karşı alınacak önlemler,
Proje kapsamında 192 ton/gün organik atıktan, 24 saatte toplam 1.943,814 kg
Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve 3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi üretiminin
gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Faaliyet kapsamında kullanılacak ekipmanların
periyodik bakımları yapılarak ve zaman içinde değişiklik yapılması gereken ekipmanlar
yenilenerek faaliyetin ekonomik ömrünün çok daha uzun olabileceği düşünülmektedir. O
günün ihtiyaçlarına göre makinelerin gerekli revizyon ve bakım çalışmaları
gerçekleştirilerek faaliyete devam edilecektir.
Gerçekleştirilen faaliyet kapsamında kullanılacak olan işletme üniteleri, modern
teknolojiye uygun ve yeni gelişen teknolojilere uyum sağlayabilecek tarzda monte edilerek
yeni teknolojiler veya yöntemlere geçiş yapılabilmesi mümkün olabilecektir.
Bununla birlikte tesiste yer alan mekanik ekipmanların bakım ve onarımı düzenli bir
şekilde yapılacak, gerekli durumlarda yenilenmesi sağlanacak ve böylece proje daha uzun
yıllar hizmet verebilecektir.
Bu sebeple tesisin çevresel etkileri göz önünde bulundurularak, proje ömrünün
sınırsız olarak değerlendirilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır. Bu kapsamda projenin
kapatılması durumu öngörülememektedir.
123
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
4.28 Çevresel Fayda Maliyet Analizi (Bu bölümde çevreden faaliyet öncesi
yararlanılma durumu ve projenin gerçekleşmesi ile yararlanma durumu sosyoekonomik açıdan değerlendirilmelidir),
Geleneksel enerji kaynaklarının tükenebilir nitelikte oluşu ve rezervlerin önümüzdeki
yıllarda tükenme boyutlarına ulaşması insanlığı yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına
yöneltmiştir. Günümüzde yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak güneş, rüzgar,
biyokütle vb. enerji kaynakları kullanılmakta ve kullanımı artarak devam etmektedir.
Sulu ortam pirolizi olarak da bilinen CatLiq prosesi, fosil yakıtlara olan bağlılığı
azaltan alternatif çevreci yöntemlerden birisidir. CatLiq prosesi hem ıslak atıkları bertaraf
etmekte hem de sonucunda bir yakıt üretmektedir. Ayrıca biyokütle ve atıkların
bünyesindeki yararlı organik maddeleri ekstrakte etmektedir. Sıvı yakıta ve yanma gazına
dönüşmeyen karbon ve karbon bileşikleri ekstrakte edilen inorganiklerle birlikte sistemin
dışına alınmakta ve kompoze gübre hammaddesi olarak değerlendirilecektir.
Son yıllarda, TCC (Termokimyasal dönüşüm-Thermochemical conversion),
gazlaştırma (gasification), Fischer-Tropsch prosesi, doğrudan sıvılaştırma (Direkt
liquefaction), CatLiq ya da hidrotermal sıvılaştırma (hydrothermal liquefaction-HTL) ve
piroliz prosesleri, endüstriyel ve zirai atıkların çoğuna uygulanmaktadır. Elde edilen ürünler
temiz enerji üretiminde kullanılarak, çevreye büyük olumsuz etkileri olan fosil yakıtlara olan
bağımlılığı azaltmakta ve diğer taraftan atık bertarafı sağlanmaktadır. Bu faydalar göz
önünde bulundurulduğunda sentetik sıvı yakıt üretimini sağlayacak olan Atık Bertaraf
Tesisleri (CatLiq veya farklı bir yöntem ile faaliyet gösteren) ülke ekonomisi açısından ve
atıkların bertarafının yönetimi açısından son derece önem arz eden yapılardır.
Proje alanı faaliyet öncesi sulu tarım arazisi özelliğinde bir arazi olmakla beraber ilgili
kurumlardan alınan olumlu görüşler ile proje alanı için mevzi imar planı düzenlenmesi
uygun mütala edilmiştir.
Faaliyet alanının bulunduğu 103 ada,1 parsel, Balıkesir İl Özel İdaresi İmar ve
Kentsel İyileştirme Müdürlüğü’nce ilgili resmi kurumlardan alınan görüşler kapsamında
“Tarımsal ve Hayvancılık Amaçlı Sanayi Tesis Alanı” ve “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi,
Tarımsal Depo, Biyogaz Tesisi” olarak planlanmıştır. Bahse konu kurum görüşleri Ek9/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur.
Proje alanı 103 ada, 1 parselin “Büyükbaş Hayvancılık Tesisi, Tarımsal Depo,
Biyogaz Tesisi” olarak planlanan kısmında yer almaktadır (Bkz. Ek-1 Yer Bulduru Haritası,
Ek-2 Tesis Yerleşim Planı). Proje alanının imar durumunu açıklar “Mevzii Uygulama İmar
Planı Açıklama Raporu” ve proje alanına ait 1/1.000 ölçekli Mevzii Uygulama İmar Planları
ise Ek-4’te sunulmuştur. Tesis alanına ait 1/25.000 ölçekli topografik harita da Ek-4’te
verilmiştir.
Yukarıda açıklandığı gibi proje ülkemiz açısından da önemli bir projedir. Çevresel
maliyet açısından değerlendirdiğinde ise proje alanı için mevzi imar planı düzenlenmiş
olup, çevreye olabilecek muhtemel etkilerin önlenmesi veya en aza indirilebilmesi için
gerekli önlemler alınmıştır.
Yapılan ön fizibilite çalışmalarına göre proje kapsamında yapılması planlanan tüm
çalışmalar 9.250.000 TL’ye mal olacaktır. Tüm finansman şirketin kendi öz kaynakları ile
karşılanacaktır.
Projenin yıllık geliri konusunda henüz net bilgilere sahip olmamakla bereber projenin
işletmeye alınması ile netleşecektir.
124
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bununla birlikte projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamalarında 15 kişi, işletme
aşamasında ise 30 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Proje dâhilinde inşaat
aşamasında vasıfsız personel mümkün olduğunca bölgeden istihdam edilecek olup,
işletme aşamasında ise daimi personeller yine yöreden istihdam edilerek az da olsa bölge
ekonomisine katkı sağlanmış olacaktır.
Sonuç olarak yapılması planlanan faaliyetin fiziksel, biyolojik ve sosyal çevreye
olumsuz yönde bir etkisi olmayacak ve proje ülkenin ve yörenin ekonomik ve sosyal
yapısına katkısı olacaktır.
125
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 5
HALKIN KATILIMI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI
(Halkın Katılımı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu
Konuda Verilebilecek Bilgi ve Belgeler)
5.1 Projeden etkilenmesi muhtemel halkın belirlenmesi ve halkın görüşlerinin
çevresel etki değerlendirmesi çalışmasına yansıtılması için önerilen/kullanılan
yöntemler,
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır.
Proje ile ilgili ÇED çalışmaları süresince çalışma grubunca, proje alanında
incelemeler yapmak üzere yöre birçok defa ziyaret edilmiş ve bu ziyaretlerde mümkün
olduğunca yöre halkı proje ile ilgili olarak bilgilendirilmiş ve yöre halkının konuya ilişkin
düşünce ve görüşleri alınmaya çalışılmıştır.
Proje ile ilgili ÇED çalışmaları dahilinde, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği’nin 9.
Maddesi gereği, kapsam ve özel format belirleme toplantısından önce, halkı yatırım
hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen 06.09.2013 tarihinde, saat 11:00 da ÇED
Sürecine Halkın Katılım Toplantısı yapılmıştır.
Halkın Katılım Toplantısının yeri ve saati konusunda Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü ile mutabakata varıldıktan sonra, projeden en çok etkilenecek ve tüm yerleşim
yerlerinden yöre halkının kolayca ulaşabileceği Hasanbey Köyü, Köy kahvesinde
gerçekleştirilmiştir (Bkz. Şekil 5.1.1, Şekil 5.1.2.).
Şekil 5.1.1 Halkın Katılımı Toplantısından Görünümler
126
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Şekil 5.1.2 Halkın Katılımı Toplantısından Görünümler
Halkın Katılım Toplantısı için, projeden etkilenmesi muhtemel yerleşim yerlerine
toplantı ile ilgili bilgilendirme yazışmaları yapılmış ve toplantının içeriği, tarih ve saatinin
yer aldığı duyuru metni, ulusal ve yerel düzeyde yayın yapan gazetelerde yayınlanarak
çok sayıda ilgilinin toplantıya katılması sağlanmıştır.
Toplantıya:
 Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü
temsilcisi,
 Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü temsilcileri,
 Balıkesir İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü,
 CAMİŞ Madencilik A.Ş. yetkilisi,
 ALMER PROJE uzmanları,
 Yöre halkından katılım olmuştur.
Halkın Katılım Toplantısında, proje ile ilgili halkın bilgilendirilmesi amacıyla; proje
hakkında Power Point programı kullanılarak projektör ile görsel sunumlar yapılmıştır.
Böylece yöre halkının hem bilgi edinmesi sağlanmış hemde faaliyetle ilgili görüş ve
önerileri alınmıştır. Proje ile ilgili ALMER PROJE’den uzmanlar ve Gönen Yenilenebilir
Enerji Üretim A.Ş. yetkilileri tarafından, sorulan sorular cevaplandırılmış, projenin önemi,
gereği ve yer seçim nedenleri ile bundan sonraki aşamalarda yapılacak prosedürler
hakkında detaylı bilgiler vermiştir.
5.2 Halkın projeye
değerlendirmeler,
ilişkin
endişe,
görüş/önerileri
ve
konu
ile
ilgili
“Halkın Katılımı Toplantısı Tutanakları”nda da görüleceği üzere yöre halkının faaliyet
ile ilgili herhangi bir olumsuz tavrı bulunmamaktadır.
127
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Halkın Katılımı Toplantısı sonrasında, halkın görüş ve önerileri doğrultusunda proje
kapsamında yapılan herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır.
5.3 Görüşlerine başvurulan proje ilgili taraflar, görüş ve önerileri, konu ile ilgili
değerlendirmeler.
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından planlanan “Gönen Atık Bertaraf
Catliq® Demo Tesisi Kapasite Artışı” projesi ile ilgili olarak pek çok kurumdan görüş
alınmış olup, konu ile ilgili detaylı bilgiler, ÇED Raporunun 1.10. bölümünde verilmiştir.
5.4 Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar,
Proje alanının bulunduğu yer ile ilgili gerekli izinler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
tarafından oluşturulan komisyon tarafından talep edilmesi halinde, yürürlükte olan
yönetmelikler gereğince ilgili kurumlardan alınacaktır.
5.5 Bu konuda verebileceği diğer bilgi ve belgeler,
Konu ile ilgili olarak bu aşamada,
bulunmamaktadır.
128
verilebilecek diğer bilgi ve belgeler
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM VI
YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE
TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK
OLMAYAN BİR ÖZETİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN
BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru
Mevkii, Hasanbey Köyü, 103 ada ve 1 no’lu parsel üzerinde Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nün 12.06.2013 tarih ve 6945 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı ile inşaatına
başlanan “Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo Tesisi”nin 64 ton/gün olan organik atık
bertaraf kapasitesinin 192 ton/gün’e çıkarılması planlanmaktadır (Bkz. Ek-1/Yer Bulduru
Haritası, Ek-9/Resmi Yazılar).
Söz konusu CatLiq tesisi, tek vardiyada günde 64 ton organik içerikli atığın
bertarafını yaparak saatte 647,983 kg Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve saatte 1.051,645
kg kompoze gübre hammaddesi üretimi için “ÇED Gerekli Değildir” kararı almıştır. Yapılan
ar-ge çalışmaları ve prosesin elverişli şartları göz önünde bulundurularak proje
kapsamında kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Kapasite artışına bağlı olarak
tek vardiyadaki aynı üretim kapasitesi ile günde 3 vardiya çalışılması öngörülmüştür. Bu
kapsamda yeni kapasite 192 ton/gün olarak belirlenmiş olup, 24 saatte 1.943,814 kg
Catliq Oil (sentetik sıvı yakıt) ve 3.154,935 kg kompoze gübre hammaddesi üretiminin
gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Kapasite artışı yapılması planlanan projede; Gönen Atık Bertaraf Catliq® Demo
Tesisi’ne gelecek olan organik içerikli ıslak atıklar CatLiq (Catalytic Liquifaction) prosesi ile
su ve bazı katalizörler varlığında, süperkritik şartlarda bertaraf edilerek direkt olarak
sentetik sıvı yakıta ve kompoze gübre hammaddesine çevrilecektir. Tesiste hammadde
olarak, tesisin bitişiğinde yer alan ve Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün
21.12.2012 tarih ve 13557 sayılı görüş yazısında belirtildiği üzere kapasite itibarı ile ÇED
Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 Listelerinde yer almayan “Gönen Biyogaz Tesisi”nin biyogaz
reaktör çıkışı atıkları kullanılacaktır (Bkz. Ek-9/Resmi Yazılar).
Bahse konu CatLiq prosesinde tesise çok yakın mesafede bulunan ve Gönen
Biyogaz Tesisi’ne ait atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ve tesis
bitişiğinde yer alan besi çiftliklerinden kaynaklanacak hayvansal atıklar da hammadde
olarak kullanılacaktır. Proseste hammadde olarak, ayrıca tarım atıkları, orman atıkları ile
evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların yanısıra linyit, leonardit, alt bitümlü
kömür, yarı bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasit de kullanılabilmektedir.
Proje kapsamında hammadde olarak kullanılacak atıklar, tamamen organik içerikli
atıklar olmakla birlikte herhangi bir tehlikeli ya da kimyasal madde ihtiva etmeyen atıklar
olacaktır. Proje konusu Catliq sistemi organik atıkların bertarafı için kullanılan bir
teknolojidir. Bu anlamda söz konusu tesiste başlıca Gönen Biyogaz Tesisi dekantör çıkışı
atıkları kullanılacak olup, diğer taraftan arıtma tesisi çamurları, tarımsal ve hayvansal
atıklar, orman atıkları, evsel ve endüstriyel organik içerikli atıkların kullanımı da
planlanmakyadır. Prosesin çalışma prensibine bağlı olarak proje kapsamında hammadde
olarak linyit, leonardit, alt bitümlü kömür, yarı bitümlü kömür, bitümlü şist ve antrasitte
kullanılabilecektir.
CatLiq prosesinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar, teknolojinin sahibi olan Altaca
Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. firmasının Gebze Organize Sanayi Bölgesi
(GOSB) Teknopark’ta kurulu olan pilot tesisinde sürdürülmektedir. Altaca firması CatLiq
teknolojisinin endüstriyel boyuta taşınması amacı ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı’na
(TEYDEB) 31.01.2012 tarihinde proje başvurusunda bulunmuştur. Söz konusu başvuru
15.04.2012 tarihinde TÜBİTAK TEYDEB tarafından uygun bulunarak destek kapsamına
alınmıştır.
130
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Bu çerçevede Altaca firmasının TÜBİTAK TEYDEB ile yapmış olduğu “Organik
Atıklar ve Biyokütleden Endüstriyel Ölçekte Ekonomik Uygunluğa Sahip Sentetik Petrol
Üretim Teknolojisinin Geliştirilmesi: CatLiq” Başlıklı ve “3120081” Numaralı proje
sözleşmesi Ek-5’de sunulmuştur. Bu proje kapsamında TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü
ve Çevre Enstitüsü mühendislik, analiz ve teknik destek hizmetleri vermektedir.
Ayrıca Boğaziçi Üniversitesi de Makine Mühendisliği ve Kimya Mühendisliği öğretim
üyeleri vasıtası ile de projeye katkı sağlanmaktadır.
Bahse konu demo tesisinin arsa ihtiyacı ve yatırım finansmanı konularında destek
almak için Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. ile Gönen Yenilenebilir Enerji
Üretim A.Ş. aralarında bir sözleşme imzalamışlardır. Bu sözleşme kapsamında Altaca
firması tesisin tasarımını yaparak kuracak, Gönen Enerji firması ise demo tesisinin
arsasını ve yatırım finansmanını sağlayacaktır. Sonuç olarak Gönen Enerji firması
kendisine ait olan biyogaz tesisinin atığı olan posayı ve arıtma tesisi çamurlarını bertaraf
ederek sentetik sıvı yakıt ve kompoze gübre hammaddesi üretecektir. Proje kapsamında
ayrıca yakın civardaki besi çiftliklerinin hayvansal atıkları da hammadde olarak
kullanılacaktır.
Geleneksel enerji kaynaklarının tükenebilir nitelikte oluşu ve rezervlerin önümüzdeki
yıllarda tükenme boyutlarına ulaşması insanlığı yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına
yöneltmiştir. Günümüzde yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak güneş, rüzgar,
biyokütle vb. enerji kaynakları kullanılmakta ve kullanımı artarak devam etmektedir. Sulu
ortam pirolizi olarak da bilinen CatLiq prosesi, fosil yakıtlara olan bağlılığı azaltan alternatif
çevreci yöntemlerden birisidir. CatLiq prosesi hem ıslak atıkları bertaraf etmekte hem de
sonucunda bir yakıt üretmektedir. Ayrıca biyokütle ve atıkların bünyesindeki yararlı
organik maddeleri ekstrakte etmektedir. Sıvı yakıta ve yanma gazına dönüşmeyen karbon
ve karbon bileşikleri ekstrakte edilen inorganiklerle birlikte sistemin dışına alınmakta ve
kompoze gübre hammaddesi olarak değerlendirilecektir. Bu ürün nihai bir gübre olmayıp
gübre üreticilerine satılması planlanmaktadır.
Bu kapsamda uygulanabilirliği test edilmiş, hammadde kaynağı kısıtlı olmayan ve
çevreyle uyumlu bir teknoloji ile fosil yakıtlara olan bağlılığı azaltan bir proje olan Atık
Bertaraf Catliq® tesisinin kapasitesinin arttırılması planlanmıştır.
HTL veya CatLiq Prosesi, su ve bazı katalizörler varlığında, biyokütlenin süperkritik
şartlarda direkt olarak sentetik sıvı yakıta çevrilmesidir. Biyokütle genellikle kanalizasyon
ve gıda proses atıkları yanında lignoselüloz ve alglerden oluşur. CatLiq Prosesi veya HTL,
aynı zamanda sulu ortam pirolizi olarak da bilinir. Bu proses, biyokütle veya biyolojik
atıklar gibi kompleks organik maddelerin sentetik sıvı yakıt ve diğer kimyasallara
dönüştürme işlemidir. CatLiq Prosesi, fosil yakıt oluşumundaki doğal jeolojik prosesleri
taklit eden ve biyolojik atıkları gaz veya alkolden ziyade sıvı yakıta çeviren bir işlemdir.
Yukarıda belirtilen teorik bilgilere ve yeşil kimya teknolojileri prensiplerine dayalı
olarak tasarlanan ve Balıkesir İli, Gönen İlçesinde kurulması planlanan “Gönen Atık
Bertaraf CatLiq Demo Tesisi” HTL veya CatLiq Prosesi teknolojisine göre çalışacaktır.
Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. tarafından kapasite artışı yapılması planlanan
proje, Balıkesir ili, Gönen İlçesi, Koru Mevkii, Hasanbey Köyü 103 ada ve 1 no’lu parsel
üzerinde toplam 2.531 m2’lik bir alan üzerinde yer alacaktır (Bkz. Ek-2 Tesis Yerleşim
Planı). Bahse konu tesis alanı işletmeci firma tarafından kiralanmış olup, kira sözleşmesi
Ek-6’da sunulmuştur.
Projenin tüm aşamalarında uyulacak olan kanun ve yönetmelikler aşağıda
sıralanmaktadır:
131
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanunu’nda değişiklik yapılmasına
dair kanun
 4857 sayılı İş Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu
 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Yönetmeliği
 İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü (11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı RG)
 Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği (23.12.2003 tarih ve 25325 sayılı
RG)
 Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği (04.06.2010 tarih
ve 27601 sayılı RG)
 Katı
Atıkların
Kontrolü
Yönetmeliği
ve
Yönetmelikte
yapılan
değişiklikler
(14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı RG)
 Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (18.03.2004
tarih ve 25406 sayılı RG)
 Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (03.07.2009 tarih ve 27277
sayılı RG)
 Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG)
 Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (06.06.2008 tarih ve 26898
sayılı RG)
 Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Yönetmelikte Yapılan Değişiklikler (31.12.2004
tarih ve 25687 sayılı RG) (Yönetmelikte 13 Şubat 2008 tarih ve 26786 sayılı Resmi
Gazete’de ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmî Gazete’de yapılan
değişiklikler)
 Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği
 Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
(24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı RG)
 Atık
Yağların
Kontrolü
Yönetmeliği
ve
yönetmelikte
yapılan
değişiklikler
(30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı RG) (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile yapılan değişiklikler)
 Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (19.04.2008 tarih ve 25791 sayılı RG)
(30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile yapılan değişiklik)
 Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair
Yönetmelik (08.06. 2010 Tarih ve 27605 Sayılı RG)
 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliği (03.05.2007 tarih ve
26511 sayılı RG)
 Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (25.11.2006 tarih ve 26357
sayılı RG) (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişiklik)
132
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği (04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı RG)
 Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ve yönetmelikte yapılan
değişiklikler (03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı RG) (30.03.2010 tarih ve 27537
sayılı RG ile değişiklik)
 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve yönetmelikte yapılan değişiklikler
(14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı RG) (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişiklikler)
 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu, Tüzüğü ve Yönetmeliği
 Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kiriliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği
(18.02.2004 tarih ve 25377 sayılı RG)
 Benzin Motorin Kalitesi Yönetmeliği (11.06.2004 tarih ve 25489 sayılı RG)
 Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
(22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı RG)
 İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine
Dair Yönetmeliği
(20.11.2005 tarih ve 25999 sayılı RG)
 Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü
Yönetmeliği – İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel
Suların Kalitesine Dair Yönetmelik
(20.11.2005 tarih ve 25999 sayılı RG) (31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı RG ile
değişik)
 Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği
(08.01.2006 tarih ve 26047 sayılı RG)
 Hayvanların korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği
(12.05.2006 tarih ve 26166 sayılı RG)
 Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeği
(05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı RG)
 Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik
(26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı RG)
Ayrıca;
 Projede belirtilen tesislerin montajı, işletilmesi ve işletme faaliyete kapandıktan
sonraki işlemlerde ÇED Raporunda belirtilen taahhütlere ve 1593 sayılı Umumi
Hıfzıssıhha Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu (Gıda ile ilgili olarak 5179 sayılı kanun, 2872
sayılı Çevre Kanunu,4856 ve 5491 kanunlara yasalara ve bu kanunlara istinaden çıkarılan
tüzük ve yönetmelikler ile ilgili mevzuata uyulacaktır.
 Umumi Hıfzıssıhha kanununun 180. maddesine uyulacaktır.
 2006/1 Umumi Hıfzıssıhha kurul kararına uyulacaktır.
133
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 İçme ve Kullanma suyunun sağlanmasında İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
 Tesiste çalışan personel sayısı 50 kişiden fazla olması halinde Umumi
Hıfzıssıhha Kanununun 180. Maddesine göre işyerinde işyeri hekimi bulundurulacaktır.
 Projede belirtilen tesisisin malzeme seçimi, montajı, işletmeye alınması ve
çalıştırılması ulusal ve uluslar arası standartlara ve ilgili mevzuata uygun olacaktır.
 Tesiste çalışan araçların motor bakım onarım ve yağ değişimleri en yakın sanayi
bölgesinde yaptırılacak olup proje kapsamında herhangi bir atık yağ oluşumu
beklenmemektedir.
20.02.1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi)
”nin ilgili hükümleri ile görüş veren kamu kurum ve kuruluşlarınca öne sürülen şartlara
uyulması, diğer mer’i mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izinlerin
alınması, ekolojik dengenin bozulmamasına, çevrenin korunması ve geliştirilmesine
yönelik tedbirlerin alınması ve ruhsat koordinatları dışına çıkılmaması halinde projenin
ülke ekonomisine ve bölge halkına yararlı bir faaliyet olacağı kanaatine varılmıştır.
Çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkileyecek hususlar ile yangın ve diğer
tehlikelere karşı gerekli tedbirlerin alınacaktır.
134
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EKLER
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EKLER DİZİNİ
Ek–1
Yer Bulduru Haritası
Ek–2
Tesis Yerleşim Planı
Ek–3
1/25000 Ölçekli Topoğrafik Harita
Ek–4
Mevzi 1/1000 Ölçekli Onaylı İmar Planları ve Uygulama İmar Planı
Açıklama Raporu
Ek–5
Tübitak İle Firma Arasında İmzalanan Sözleşme
Ek–6
Kira Sözleşmesi
Ek–7
Tübitak MAM Tarafından Hazırlanan “Ara Rapor 3: CatLiq Prosesinde Kütle
ve Enerji Dengeleri”
Ek–8
Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar ve Uydu Görüntüleri
Ek–9
Resmi Yazılar
Ek–10
1/100000 Ölçekli Jeoloji Haritası
Ek–11
MSDS Formu
EK-12
Foseptik Planı
EK-13
Meteoroloji Bülteni
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-1
YER BULDURU HARİTASI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-2
TESİS YERLEŞİM PLANI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-3
1/25000 ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-4
MEVZİ 1/1000 ÖLÇEKLİ İMAR PLANLARI
VE UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA
RAPORU
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-5
TÜBİTAK İLE FİRMA ARASINDA
İMZALANAN SÖZLEŞME
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-6
KİRA SÖZLEŞMESİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-7
TÜBİTAK MAM TARAFINDAN
HAZIRLANAN “ARA RAPOR 3: CATLİQ
PROSESİNDE KÜTLE VE ENERJİ
DENGELERİ”
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-8
FAALİYET ALANINA AİT FOTOĞRAFLAR
VE UYDU GÖRÜNTÜLERİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-9
RESMİ YAZILAR
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-10
1/100000 ÖLÇEKLİ JEOLOJİ HARİTASI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-11
MSDS FORMU
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-12
FOSEPTİK PLANI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
EK-13
METEOROLOJİ BÜLTENİ
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
NOTLAR ve KAYNAKLAR
®
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
NOTLAR ve KAYNAKLAR
 KARPUZCU M., 1991, Çevre Kirlenmesi ve Kontrolü, Boğaziçi Üniversitesi, Çevre Bilimleri
Enst., İSTANBUL
 TIRIS M., KALAFATOĞLU E, OKUTAN H., 1993, Hava Kirliliği Kaynakları ve Kontrolü,
Marmara Araştırma Merkezi, Kimya Mühendisliği Araştırma Bölümü, GEBZE
 Kimya Mühendisleri Odası, Hava Kirliliği Kontrol ve Denetimi, 1991, İSTANBUL
 MÜEZZİNOĞLU A., 1987, Hava Kirliliğinin ve Kontrolünün Esasları, Dokuz Eylül
Üniversitesi Yayınları, İZMİR
 ÖZTÜRK İzzet, TİMUR Hacer, KOŞKAN Ufuk, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı,“Atıksu
Arıtımının Esasları”, 2005, ANKARA
 KETİN İ., 1989, ‘’Türkiye’ nin Genel Tektonik Durumu ile Başlıca Deprem Bölgeleri
Arasındaki İlişkiler’’ MTA Ens. Dergisi, Sayı : 71, Sayfa : 129
 Demirsoy, A., 1997, Omurgalılar
“Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler” Meteksan A.Ş.,
Ankara.
 Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları “Memeliler”, Meteksan A.Ş., Ankara.
 T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü “20132014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları”
 Kiziroğlu, İ, 1993, The Birds of Türkiye (Species List in Red Data Book), TTKD, Ankara.
 Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları “Amfibiler”,
 www.iucnredlist.org
 “Türkçe Bitki Adları Sözlüğü”nden (Baytop T., 1994, TDK, Ankara
 Ankara Üniversitesi, Türkiye Vejetasyonu Ders Notları, 2004
 Ege Üniversitesi Türkiye Florası Ders Notları, 1998
 TUBİVES
 Kurt A., Yiğit N., Çolak E., Ketenoğlu O., Sözen M., Hamzaoğlu E., Krataş A., Özkurt Ş.,
2002, Çevresel Etki Değerendirme – ÇED, Ankara
 Balıkesir Çevre Durum Raporu, 2011
 http://www.main-board.eu/cevre-bilimi
 http://www.mta.gov.tr/mta_web/harita500.asp
 http://www.loadtr.com/396403-konya_deprem_haritas%C4%B1_.htm
 http://gisapl5.cevreorman.gov.tr/geodatav3/index.aspx
 Demirtas, R. ve Yılmaz, R., 1996, Turkiye’nin sismotektoniği, T.C. Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı, Ankara, 91 s.
 Koçyiğit, A. (1987) T.J.K. Bülteni
 Uzuner, B. A. (1998) Temel Zemin Mekaniği, 4. Baskı
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
 Özaydın, K. (1999) Zemin Mekaniği.
 Şekercioğiu, E. (2001) Yapıların Projelendirilmesinde Mühendislik Jeolojisi, 3. Baskı
 TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Yeraltısuyu Aramaları Kursu Kurs Notları. (1997).
 TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Zemin Araştırma Kursu Kurs Notları. (1999)
 Hoek, E. Bray, J. W. Kaya Şev Stabiiitesi Çevirisi, Çevirenler: Paşamehmetoğlu, A.G.,
Özgenoğlu, A. , Karpuz, C. , TMMOB Maden Mühendisleri Odası Yayını, Üçüncü Baskı,
(Temmuz, 1995).
 www.koeri.boun.edu.tr.
 www.deprem.gov.tr
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN ÇALIŞMA
GRUBUNUN TANITIMI
GÖNEN YENİLENEBİLİR
ENERJİ ÜRETİM A.Ş.
®
GÖNEN ATIK BERTARAF CATLİQ DEMO TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
Yeterlilik Belgesi Tebliği Kapsamında ÇED Başvuru Dosyasını Hazırlayan
Çalışma Grubunun Tanıtımı
ÇED Başvuru Dosyasını
Hazırlayan Kuruluş
: GÖNEN ATIK BERTARAF CATLIQ® DEMO TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI (192 TON/GÜN)
: GÖNEN YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİM A.Ş
: ESKİ OBA SALÇA FABRİKASI, KORU MEVKİİ, HASANBEY
KÖYÜ, 103 ADA, 1 NO’LU PARSEL GÖNEN/BALIKESİR
: ALMER ÇEVRE DENETİM MÜŞ. MÜH. İŞ SAĞ. VE GÜV.
PROJE TİC. LTD. ŞTİ.
Yeterlik Belge No
: 209 (Vize Tarihi: 14.09.2014)
Projenin Adı
Proje Sahibi
Projenin Mevkii
Tebliğin İlgili Maddesi
Kapsamında
Çalıştırılacak Personel
Adı Soyadı
Mesleği
Sorumlu
Olduğu Bölüm
Yusuf
PEHLİVAN
Çevre Yüksek
Mühendisi
Oda Sicil No: 2580
Bölüm I, II, III, IV
Abdulaziz
BİLGİN
Çevre Mühendisi
Oda Sicil No: 11247
Bölüm I,IV
Çevre Mühendisi (5/1-a)
Mühendislik ve
Mimarlık
Fakülteleri veya Fakülte veya
Akademi veya dört yıllık
İnşaat Mühendisi
yüksek okul veya Fen Yahya ÜREGEN Oda Sicil No: 68870
Edebiyat
Fakültelerinin
Ziraat,
Fizik,
Kimya,
Matematik, İstatistik, Biyoloji,
Bölümleri
ile
Jeoloji,
Hidrojeoloji, Zooloji, Arkeoloji,
Veteriner
Hekim,
Kamu
Peyzaj Mimarı
Yönetimi, İşletme, Ekonomi, İrem ÖZONAT
Oda
Sicil No:1391
Maliye,
Hukuk,
İktisat,
Ekonometri,
Sosyoloji
Bölümleri Mezunu Personel
(5/1-b)
Bölüm I
Bölüm III
Kapsam
Belirleme
ve
İnceleme
Değerlendirme
Komisyonunca
Belirlenmiş
Meslek Grubundaki Personel
Erdem
ÖZDEMİR
Kimya Mühendisi
Bölüm I
Rapor Koordinatörü
(5/1-c)
E. Yakup
ÜREGEN
Çevre Mühendisi
Oda Sicil No: 2664
Tüm Rapor
Vildan KAYAR
Çevre Mühendisi
Oda Sicil No: 9984
Bölüm I, II, III, IV
Fuat BAŞ
Ziraat Mühendisi
Oda Sicil No: 51365
Bölüm II
(Madde 5/1-ç) Kapsamındaki
Personel
İmzası
Download

ÇED RAPORU - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı