KURULUŞUN TARİHİ
 KuruluĢumuz 1938 yılında Türk-Alman
iĢbirliği ile elma fidanlığı olarak kurulmuĢ,
 1957 yılında faaliyetine damızlık civciv
üretim programı eklenmiĢ,
 1987 yılında Niğde Patates Üretme
Ġstasyonu Müdürlüğüne,
 1991 yılında damızlık ördek palazı üretim
programı eklenmiĢ,
 1996 tarihinde Patates AraĢtırma Enstitüsü
Müdürlüğüne dönüĢtürülmüĢ,
 2011 Yılında ise 639 sayılı KHK gereği
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Tarımsal AraĢtırmalar ve Politikalar Genel
Müdürlüğü’ ne bağlı olarak Patates
AraĢtırma Ġstasyonu Müdürlüğü adı altında
faaliyetini sürdürmektedir.
 Misyonumuz
Öncelik kendi görev sahamız ve ülkemizin ihtiyaçları olmak üzere
patates ile ilgili uluslararası kalitede her türlü araĢtırmaları yaparak
bünyesinde bulunan araĢtırmacıların uluslararası bilgi ve teknolojiyi
kullanmalarını, yeni bilgi ve teknolojiler üreterek ekonomik, çevresel ve
sosyal faydalar sağlamaktır.
 Vizyonumuz
Bakanlığımız genel politikalarına uygun olarak öncelikli patates
bitkisi tohumluğunda dıĢa bağımlılığı sona erdirmek ve patates ile ilgili tüm
paydaĢların isteklerini yerine getirebilen tüm donanımları ile etkin bir
araĢtırma kuruluĢu olmayı hedeflemiĢtir.
1
Müdür (Ziraat Yüksek Mühendisi)
1
Müdür yardımcısı (Ziraat Yüksek Mühendisi)
14
Mühendis (Ziraat Yüksek Mühendisi)
2
Laborant
1
Sayman
3
Memur
17
Sürekli ĠĢçi
2
Geçici Personel (657-4/C)
12
Geçici iĢçi (5 ay 29 gün süreyle)
4
Özel Güvenlik Görevlisi
olmak üzere toplam 57 personel görev yapmaktadır. Tüm ziraat mühendisi personel yüksek
lisans eğitimini bitirmiĢ olup 1 personel doktorasını tamamlamıĢ, 6 personel ise doktora
eğitimine devam etmektedir.
BÖLÜMLER
NORM KADRO
MEVCUT DURUM
BOġ
Tarla Bitkileri
12
7
5
Bitki Koruma
5
3
2
Tarımsal Mekanizasyon
2
1
1
Tarımsal Yap. Ve Sulama
2
0
2
Tarım Ekonomisi
2
1
1
Bahçe Bitkileri
1
1
0
Toprak-Bitki Besleme
4
2
2
Gıda Mühendisi
3
0
3
Moleküler Biy. Gen. Müh.
1
0
1
Zootekni
1
0
1
Biyolog
1
0
1
Laborant
5
2
3
Ziraat Teknisyeni
3
0
3
Ziraat Teknikeri
3
0
3
Diğer Teknisyen
1
0
1
Diğer Tekniker
2
0
2
Ġstatistikçi
1
0
1
Gıda Bilimi ve Teknolojisi
1
0
1
Toplam
50
17
33
1 Adet ĠĢletme Binası (2 katlı)
4 Adet Laboratuvar (Doku Kültürü, Kalite Kontrol,
Hastalık Test ve Moleküler Biyoloji Lab.)
2 Adet Lojman
8 Adet Depo (1 adet NevĢehir’ de 300 ton kapasiteli
yer altı patates deposu)
24 Adet Sera ( 3 adet cam sera ve 21 adet
taĢınabilir tül sera)
1 Adet Hangar
1 Adet Atölye ve Garaj
Müdürlüğümüz bina ve yardımcı tesisleri Niğde
merkez arazisinde bulunmaktadır.
Üretim Alanı (356 da)
YerleĢim Alanı (62,44 da)
YeĢil Alan (39 da)
Dere (13 da)
 Niğde Merkez ġahinali
mahallesinde 348,44 dekar,
 Niğde Merkez Sazlıca
Kasabasının Obruk
mevkiinde 122 dekar olmak
üzere toplam 470,44 dekar
arazi varlığı mevcuttur.
YILLAR
Proje Kaynağı
2011
2012
2013
2014
Özel Sektör Destekli
8
6
1
7
TÜBĠTAK Destekli
-
-
1
1
Diğer Kamu KuruluĢları Destekli
3
2
2
2
Yatırım Bütçesi Destekli
5
4
6
5
1.
2.
3.
Orta Anadolu Patates Islahı Projesi (2011-2015)
Mutasyon Islahı Yöntemiyle Patates ÇeĢit Islahı Projesi (2010-2014)
Niğde ve NevĢehir KoĢullarında Farklı Ġkim Nöbeti Sistemlerinin Patateste
Verim ve Kalite Özellikleri Ġle Ürünün Ekonomik Değeri Üzerine Etkileri
Projesi (2012-2016)
4. Patateste ÇeĢit Islah Programının Ve Yerli Patates ÇeĢitlerinin/Hatlarının
GeliĢtirilmesi Projesi (TÜBĠTAK 1003) (2013-2016)
5. Türkiye’de Mevcut Bazı Patates ÇeĢitleri Ġle Islah Programında Gelen
Klonların Patates Siğil Hastalığına Dayanıklılıklarının Moleküler Belirteçler
Ġle Belirlenmesi (2013-2016)
6. Niğde-NevĢehir Bölgesinde Patates Üretim Alanlarında Bitkilerin Bor’la
Beslenme Düzeyi Ġle Bor Gübrelemesinin Yumru Verimi ve Kalitesi Üzerine
Etkisinin Belirlenmesi Projesi (2012-2014)
7. Ana Ürün Patates Üretiminde Azotlu Gübre Uygulamalarının Optimizasyonu
Üzerine AraĢtırmalar (2013-2016)
8. Patates Siğili Hastalığı Üzerine ÇalıĢmalar
9. ÇeĢit Tescil Denemeleri
10.Patates ÇeĢitleri Adaptasyon Denemeleri
Orta Anadolu Patates Islahı Projesi (2011-2015)
Bu proje ile;
 Orta Anadolu Bölgesine uyumlu, yüksek verimli, ve hastalıklara dayanıklı yerli
çeĢitlerin geliĢtirilmesi,
 ÇeĢit geliĢtirme süresinin doku kültürü yöntemi kullanılarak kısaltılması
amaçlanmıĢtır.
 TÜBĠTAK tarafından desteklenen çalıĢmaların 2009 yılında tamamlanmasından dolayı,
bugüne kadar yürütülen çalıĢmalarda devamı yönünde aksaklık olmaması ve temel
tohumluk üretim çalıĢmaları adı altında sistemin devamlılığının sağlanması projenin
diğer bir amacıdır.
 Bu amaçlar doğrultusunda proje çalıĢmaları farklı generasyonlarda binlerce yerli çeĢit
adayı arasında seleksiyon ve doku kültürü yöntemi ile tohumluklarının çoğaltılması
çalıĢmaları devam etmektedir.
 Bu çeĢit adayları (klonlar) içerisinden iki adet çeĢit adayı 2013 yılından itibaren ilk
yerli ticari patates çeĢitlerimiz olarak tescile sunulmuĢtur.
 Kurulan altyapılar ile 2015 yılında ülkemize ait yerli çeĢitler tescil ettirilebilecektir.
Melez Bahçesi
Melez Patates Meyveleri
Melezleme ĠĢlemi
Melez Tohumları Çıkarma
ĠĢlemi
Melez Gerçek Patates
Tohumları
Melez Yumrular
Serada Melez Bitkiler
Seçilen Patates ÇeĢit
Adayı (Klon)
Yumruda Sürgün GeliĢimi
Yumrudan Sürgün Alımı
Sürgünlerin
Dezenfeksiyonu
Mikroskop Altında
Meristem Alımı
Meristem Aktarımı ve
GeliĢimi
Meristemden GeliĢen
Ġn-Vitro Bitki
Ġn-Vitro Fidelerin
Çoğaltımı
Ġn-Vitro Fidelerin
GeliĢimi
Ġn-Vitro Fidelerin
Büyütme Odasında
GeliĢimi
Ġn-vitro Fidelerin Seraya
Aktarılması
Seraya Aktarılacak
Ġn-Vitro Fidelerin
DıĢ Ortama Adaptasyonu
Serada GeliĢmiĢ Bitkiler
Mini Yumru
Hasadı
Hasat Sonrası
Değerlendirme
Hasat EdilmiĢ Mini
Yumrular
Depolamaya Hazır Mini
Yumrular
2012 yılındaki verim denemeleri
sonucunda kalite ve verim değerleri
yönünden uygun bulunan PA-06-1-43
ve PA-03-2-16 yerli patates çeĢit
adaylarımız 7 Ocak 2013 tarihinde
tescile sunulmuĢtur.
 2013 yılında da verim denemeleri sonucunda
kalite ve verim değerleri yönünden uygun
bulunan
PAĠ-07-18-64,
PAĠ-07-26-82
ve
PAĠ-07-33-103 patates klonlarının üçü 2014 yılı
ocak ayında yerli patates çeĢit adayları olarak
tescile sunulmuĢtur.
 Mutasyon çalıĢmaları ile bölge Ģartlarına uygun, verimli,
hastalık ve zararlılara dayanıklı patates çeĢitleri geliĢtirilerek
Üreticilerin hizmetine sunulması amaçlanmaktadır.
 Bu AraĢtırma çalıĢmaları kuruluĢumuzun arazi ve
laboratuvarlarında yürütülmektedir. ÇalıĢmada Türkiye Atom
Enerjisi Kurumu ile iĢbirliği yapılmaktadır.
 Proje çalıĢmalarında çok sayıda çeĢit adayları üzerinde
seleksiyon çalıĢmaları yapılmıĢtır. Gerekli seleksiyon
çalıĢmaları sonucunda 4 adet klon patates çeĢit adayı
seçilmiĢtir.
 AraĢtırma çalıĢmaları sonucunda standart çeĢitlerden verim
ve kalite yönünden üstün görülen Mutasyon-46 çeĢit adayı
meristem kültürü yöntemi ile tohumlukları çoğaltılarak 2014
yılında yerli patates çeĢit adayımız olarak tescile
sunulmuĢtur.
(MUTASYON-46)
Ort. Verim
4886 kg/da
Ort. Kuru
Madde
% 17,4
(MUTASYON-49)
Ort. Verim
4795 kg/da
Ort. Kuru
Madde
% 17,2
(MUTASYON-261)
Ort. Verim
4501 kg/da
Ort. Kuru
Madde
% 17,7
(MUTASYON-655)
Ort. Verim
4657 kg/da
Ort. Kuru
Madde
% 17,4
 Ülkemizin farklı yerlerinde yetiĢtirilecek münavebeli yemeklik ve
tohumluk patates üretimlerine model oluĢturması, bölge
topraklarının daha dengeli kullanımı yanında, hastalık ve zararlı
geliĢiminin daha etkin kontrolünün sağlanması ile bölgede
sürdürülebilir tarım sisteminin uygulanmasına katkıda bulunulması
amaçlanmaktadır.
 AraĢtırma çalıĢmalarında Niğde ve NevĢehir yörelerinde
uygulanabilecek 18 farklı ekim nöbeti sistemi incelemeye alınmıĢtır.
 Niğde Patates AraĢtırma Ġstasyonu deneme alanlarında oluĢturulan
sabit parseller üzerinde çalıĢmalar, 2002-2013 yıllarında
yürütülmüĢtür.
 Patatesin üst üste dikiminden ve patatesin içinde bulunduğu ekim
nöbeti sistemlerindeki verim durumları ve ekim nöbeti sistemlerinin
ortalama brüt gelirleri ve net gelirleri incelenmiĢtir.
Proje çalıĢmalarında;
o ikili münavebe (patates, mısır, patates)/(patates, fasulye, patates)/
(patates, buğday, patates),
o üçlü münavebe (patates, mısır, soya fasulyesi, patates) / (Patates,
fasulye, sarımsak, patates) / (patates, ayçiçeği, bezelye, patates)
o dörtlü münavebe (patates, buğday, fasulye, mısır, patates) /
(patates, fasulye, Ģ.pancarı, buğday, patates)/ (patates, nohut, buğday,
fasulye, patates)
o altılı münavebe (patates, fasulye, Ģ.pancarı, buğday, fasulye, ayçiçeği,
patates) / (patates, buğday, fasulye, mısır, buğday, nohut, patates) /
(patates, M. fiği, ayçiçeği, kolza, M.fiği, mısır, patates )
sistemlerinde en yüksek net gelirlere ulaĢılmıĢtır
N
O
Farklı Ekim Nöbeti Sistemleri
ONG (TL)
BG (TL)
NG (TL)
TNG (TL)
1
Pats, Pats, Pats, Pats, Pats, Pats, Pats, Pats, Pats,Pats, Pats
759 d
- 645 f
5336 c
485 c
2
Pats, Buğ, Pats, Bug, Pats, Buğ, Pats, Buğ, Pats,Buğ, Kabak
840 cd
364 d
4323 fg
393 fg
3
Pats, Fas, Pats, Fas, Pats, Fas, Pats, Fas, Pats, fas, Sarıms
1959 a
860 b
5900 b
536 b
4
Pats, Ayç, Pats, Ayç, Pats, Ayç, Pats, Ayç, Pats, Ayç, Bez
574 e
518 c
4228 g
384 g
5
Pats, Mıs, Pats, Mıs, Pats, Mıs, Pats, Mıs, Pats, Mıs, Soya
354 fg
159 e
7082 a
644 a
6
Pats, Buğ, Fas, Pats, Buğ, Fasu, Pats, Buğ, Fas, Pats, Fas
318 g
181 e
4612 ef
419 ef
7
Pats, Ayç, Buğ, Pats, Ayç, Buğ, Pats, Ayç, Buğ, Pats, Ayç
425 f
157 e
3530 ı
321 ı
8
Pats, Kolz, Ayç, Pats, Kolz, Ayç, Pats, Kolz, Ayç, Pats,Kolz
375 fg
181 e
4065 gh
370 gh
9
Pats, Ayç, Noh, Pats, Ayç, Noh, Pats, Ayç, Nohut, Pats, Ayç
396 fg
128 e
3757 hı
342 hı
10
Pats, M.Fiğ, Mıs, Pats, M.Fiğ, Mıs, Pats, M.Fiğ, Mıs, Pats, M.fiğ
201 h
130 e
5153 cd
468 cd
11
Pats, Buğ, Fas, Mıs, Pats, Buğ, Fasu, Mıs, Patates, Buğ, Fas
829 cd
468 c
4970 d
452 d
12
Pats, Fas, ġ.pan, Buğ, Pats, Fasu, ġ.Pan, Buğ, Pats, Fas, ġ.panc
1918 a
1224 a
4938 de
449 de
13
Pats, Kolz, Ayç, M. Fiği, Pats, Kolz, Ayç, M.Fiğ, Pats, Kolz, Ayç
396 fg
128 e
3109 j
283 j
14
Pats, Noh, Buğ, Fasu, Pat, Noh, Buğ, Fas, Patates, Nohut, Buğ
316 g
180 e
3559 ı
324 ı
15
Pats, Buğ, Fas, Mısır, Buğ, Noh, Pats, Buğ, Fas, Mısır, Buğ
320 g
183 e
3469 ı
315 ı
16
Pats, Fas, ġ.pan, Buğ, Fas, Ayç, Pats, Fas, ġ.pan, Buğday, Fas
894 c
533 c
2526 k
230 k
17
Pats, M. Fiğ, Ayç, Klz, M.Fiğ, Mıs, Pats, M.Fiğ, Ayç, Klz, M.fiğ
198 h
126 e
2775 jk
252 jk
18
Pats, Noh, Buğ, M. Fiğ, Mıs, Fas, Pats, Noh, Buğ, M.Fiği, Mısır
1240 b
882 b
2956 j
269 j
320-82
4238-357
385-32
15-197**
5,1–91
5,1 - 91
Ortalama - LSD
684- 82
D.K (%) – F Değeri
7,2-350**
1. (5) patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, soya fas.
2. (3) patates, fasulye, patates, fasulye, patates, fasulye, pat, fasulye, pat, fasulye, sarımsak
3. (1) patates, patates, patates, patates, patates, patates, patates, patates, pat, pat, pat
4. (10) patates, M.fiği, mısır, patates, M.Fiği, mısır, patates, M.fiği, mısır, patates, M.fiği
5. (11) patates, buğday, fasulye, mısır, patates, buğday, fasulye, mısır, pat, buğ, fasulye,
1. (5) patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, patates, mısır, soya fas.patates
2. (3) patates, fasulye, patates, fasulye, patates, fasulye, pat, fasulye, pat, fasulye, sarımsak, patates
3. (4) patates, ayçiçeği, patates, ayçiçeği, patates, ayçiçeği, patates, ayçiçeği, patates, ayçiçeği, patates
4. (1) patates, patates, patates, patates, patates, patates, patates, patates, patataes, patates, pat, patates
5. (2) patates, buğday, patates, buğday, patates, buğday, patates, buğday, patates, buğday, kabak, pata
 Ülkemizde milli bir patates çeĢidinin olmaması ve tohumluk sisteminin dıĢa bağımlı
olması nedenleriyle patates tarımı tehlikeye girmiĢtir. Ülkemizde 2003 yılında tespit
edilen uluslararası karantinaya tabi Patates siğil hastalığı etmeni Synchytrium
endobioticum (Schilb.) Percival tüm ülke genelinde patates üretimini tehdit eder
duruma gelmiĢtir. Bu dıĢa bağımlılık devam ettiği müddetçe gelecekte de
karantinaya tabi bazı hastalık ve zararlıların ülkemize giriĢ yapması ve patates
tarımını sınırlandırması kaçınılmazdır.
 Bu projede Patates siğil hastalığı ve Patates Y virüsüne dayanıklılığın tespit
edilmesinde geleneksel yöntemlerin yanı sıra moleküler markörler ve doku kültürü
yöntemleri kullanılarak ıslah süresi kısaltılacaktır.
 Patates dayanıklılık ıslahında bu yöntemlerin rutin haline getirilmesi sonucu
uluslararası düzeyde araĢtırma yapma ve yetiĢmiĢ araĢtırmacı altyapısı
oluĢturulacaktır. Islah süresi kısaltılarak hastalıklara dayanıklı yerli çeĢitlerin
çiftçi kullanımına daha kısa sürede sunulması sağlanacaktır.
 GeliĢtirilen yeni çeĢitlerin temel tohumluklarının doku kültürü ile hızlı çoğaltımı
yapılarak daha kısa sürede çiftçi kullanımına sunulması, bu sistemin ülke
genelinde sağlıklı bir Ģekilde iĢlemesine temel oluĢturacaktır.
 Proje kapsamında 2014 yılında PAĠ-07-18-64, PAĠ-07-26-82 ve PAĠ-07-33-103 çeĢit
adayları tescil denemelerine alınmıĢtır.
 Ülkemizde patates tarımı Ġç Anadolu bölgesinde yoğunlaĢmıĢtır. 2003 yılında ilk
olarak Ordu, Niğde ve NevĢehir illerinde uluslararası karantinaya tabi Patates Siğili
hastalığı etmeni Synchytrium endobioticum (Schilbersky) tespit edilmiĢtir. Bu
tespitlerin ardından bu illerde tohumluk patates üretimi yasaklanırken, bulaĢık
tarlalar ile bu tarlalara komĢu tarlalarda yemeklik patates tarımı da yasaklanmıĢtır.
Yapılan çalıĢmalar sonucu Niğde, NevĢehir ve Kayseri illerindeki ırkların 6 ve 18
olduğu tespit edilmiĢtir.
 Patates siğili hastalığının kimyasal kontrolü mümkün değildir. Hastalığın yayılmasını
engellemek için bulaĢıklık tespit edilen tarla patates tarımına yasaklanırken, güvenlik
kuĢağı olarak adlandırılan bulaĢık tarlaya komĢu tarlalarda, bulaĢık tarlada tespit
edilen patates siğili ırkına dayanıklı çeĢitlerinin yetiĢtirilmesi önerilmektedir.
Ülkemizde tescilli 116’dan fazla patates çeĢidi bulunmasına karĢın mevcut ırklara
dayanıklılık durumları kesin olarak bilinmemektedir.
 Bu çalıĢmanın amacı ülkemizde üretim izinli ve tescilli bazı patates çeĢitleri ile
Patates AraĢtırma Ġstasyonu Müdürlüğü ıslah programından gelen klonların Patates
Siğili hastalığının 6 ve 18 ırklarına karĢı dayanıklılıkları tarla denemeleri ve moleküler
belirteçler yardımıyla belirlenerek, çiftçilerin kısa sürede dayanıklı çeĢitlerin tarımını
yapmalarına olanak sağlamaktır.
 Tescilli çeĢitler ve siğile dayanıklı çeĢitler arasında yapılan melezlemeler sonucu
elde edilen yerli çeĢit adayları üzerinde, Moleküler markırlar kullanılarak araĢtırma
çalıĢmaları devam ettirilmektedir.
ÇALIġMANIN AMACI;
o Niğde ve NevĢehir patates üretim alanlarında bitkilerin Borla
beslenme düzeyinin belirlenmesi
o Niğde ve NevĢehir patates üretim alanlarında farklı Bor
uygulamalarının patates bitkisinin veriminde ve yumru kalitesinde
etkilerini ortaya koyulması.
o Toprak, yaprak yumruda Bor düzeyinin belirlenmesi.
o Tarla koĢullarında farklı Bor uygulama yöntemlerinin patatesin
verim ve kalitesi üzerine etkisinin saptanması.
Ekim öncesi topraktan
Bor uygulaması
Elle patates dikimi
Borun yapraklara
uygulanması
 Farklı Bor uygulamalarının genelde yumrunun kalite parametreleri
üzerinde bir etkisinin olmadığı saptanmıĢtır.

Ancak yumru veriminde toksik etkinin olduğu Bor uygulamalarında kalite
parametrelerinde belirgin düĢüĢlere yol açtığı buna karĢılık, Borun
yumru verimini kısmen arttırdığı durumlarda, örneğin yapraktan Bor
uygulamasında olduğu gibi, kalite parametrelerinin önemsiz düzeyde de
olsa iyileĢtiği gözlenmiĢtir.

Birinci yıl, tarla denemelerinden elde edilen sonuçlara göre genelde
yapraktan Bor uygulamalarının patatesin verim ve kalitesini kısmen
iyileĢtirdiği görülmüĢtür.

Topraktan Bor uygulamalarının verim üzerinde genelde negatif bir
etkisinin olduğu belirlenmiĢtir. Ancak bu durumun denemelerin
kurulurken, bir parsel alanı için hesaplanan Bor miktarının, parselin
tamamına uygulanmayıp, Borun yalnızca sıra üzerindeki toprağa
uygulanmasından kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Bu Borun bitki
üzerindeki toksik etkisini daha da artırdığını düĢündürmüĢtür.
 Proje ile Niğde koĢullarında yemeklik ve sanayilik patates üretiminde uygun azotlu gübre
miktarı, gübre formu ve uygulama zamanının belirlenerek etkin bir azotlu gübre uygulama
programının oluĢturulması amaçlanmıĢtır.
 2014 yılı Mayıs ayında, KuruluĢumuz arazisinde yemeklik (Granola, Banba) ve sanayilik
(Agria, Lady Olympia) patates çeĢitleri dikimleri yapılarak gübre doz araĢtırma
çalıĢmalarına baĢlanmıĢtır.
 Türkiye’de ticari patates çeĢitlerinin siğil (synchytrium endobioticum) hastalığına
reaksiyonları ve hastalığın verime etkisi konusunda 2004-2005 yıllarında kuruluĢumuzun da
içinde bulunduğu bir çalıĢma yürütülmüĢtür.
 ÇalıĢma sonucunda; ticari çeĢitlerden Latona, Provento ve Van Gogh çeĢitleri tolerant,
diğer çeĢitler ise hassas olduğu ortaya konmuĢtur.
 2011-2012 yıllarında siğile dayanıklı çeĢitlerin belirlenmesi kapsamında yürütülen
çalıĢmalarda Megusta çeĢidi patates siğili yönünden belirti vermeyen çeĢit olarak tespit
edilmiĢtir.
 2013 yılından itibaren Genel Müdürlüğümüz ve TÜBĠTAK destekleri ile Patates Siğili
hastalığına dayanıklı çeĢitlerin geliĢtirilmesi üzerine araĢtırma çalıĢmaları baĢlatılmıĢtır.
 2014 yılı itibariyle patates siğil hastalığına karĢı kamu özel sektör Ar-Ge çalıĢmaları
kapsamında mikrobiyal gübre denemesi kurulmuĢ olup çalıĢmalar devam etmektedir.
 Tescilli çeĢitler ve siğile dayanıklı çeĢitler arasında yapılan melezlemeler sonucu elde edilen
yerli çeĢit adayları üzerinde, Moleküler markırlar kullanılarak araĢtırma çalıĢmaları devam
ettirilmektedir.

Bu çalıĢmalar Ankara Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü ile iĢbirliği
halinde yapılmakta olup Niğde, NevĢehir
ve Adana koĢullarında üç lokasyonda
yürütülmektedir.

2014 yılı itibariyle ülkemizde tescil edilmiĢ 129 patates çeĢidi bulunmakta olup,
Müdürlüğümüzün kuruluĢ tarihi olan 1996 yılından bu yana tescil edilen 116 patates
çeĢidinin tamamı Müdürlüğümüzce yürütülen çalıĢmalar dikkate alınarak tescil edilmiĢ ve
üreticilerin hizmetine sunulmuĢtur.

2014 yılında aynı müdürlükten gelen 28 patates çeĢidinde (11 Adet ÇTD-1+ 5 standart, 17
Adet ÇTD-2 + 5 standart) tescil deneme çalıĢmaları üç lokasyonda 4 tekerrürlü olarak tesadüf
blokları deneme desenine göre yürütülmüĢtür. Denemelerde Agata, Alegria, Agria, Lady
Claire, Lady Olympia standart patates çeĢitleri kullanılmıĢtır. ÇTD-1 ve ÇTD-2 denemelerine
alınan 2014 yılına ait çeĢitler aĢağıda verilmiĢtir.
ÇTD-1
ÇEġĠTLERĠ
ÇTD-2
ÇEġĠTLERĠ
Baş Çiftlik Beyazı, Bohemia, Dione, GH 113, Navigator, PA-Mut-46,
PAİ-07-18-64, PAİ-07-26-82, PAİ-07-33-103, Soroya, Sissi
Alonso, Arizona, Arsenal, Bafana, Ballerina, Champion, Christel,
Colomba, Comcordia, Compass, Mondeo, PA-03-2-16, PA-06-1-43,
Rumba, Sifra, Sultan Ecem, Volare

Özel tohumculuk firmalarının yurtdıĢından ithal ettikleri ve üretiminin yapılmasını istedikleri
yeni çeĢitler ücretleri karĢılığında KuruluĢumuzda adaptasyon denemelerine alınmaktadır.
2014 yılında EVO TARIM, HAKAN GIDA TARIM, GÖMEÇ ZĠRAĠ ÜRÜNLER ÜRETĠM ĠTH. ĠHR.
A.ġ., KONYA ġEKER SANAYĠ VE TĠCARET A.ġ. ve KWS TÜRK TARIM TĠCARET A.ġ. ait
çeĢitler adaptasyon denemesine alınmıĢtır.

Bu çalıĢma Niğde Patates AraĢtırma Ġstasyonu tarafından yukarıda ismi geçen özel Ģirketler
adına Niğde ve NevĢehir koĢullarında adaptasyon kabiliyetleri, verim ve verim unsurları ile
bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2014 yılı üretim sezonunda Niğde (NPAĠM
Deneme Tarlası) ve NevĢehir (GülĢehir) illerinde, iki bölgede yürütülmektedir.

Denemeye alınan patates çeĢitleri standartlarla birlikte aĢağıda verilmiĢtir
EVO TARIM
HAKAN GIDA
TARIM
Sevim
Amarin, Avanti,
JDS-04-1, Sultana,
Zelinda
ÇeĢitler
Standartlar
Agria,
Agata
Agata, Agria,
L. Claire,
L. Olympia,
Marabel
GÖMEÇ ZĠRAĠ
ÜRÜNLER ÜRETĠM ĠTH.
ĠHR. A.ġ
KONYA ġEKER
SANAYĠ VE TĠCARET
A.ġ
KWS TÜRK TARIM
TĠCARET A.ġ.
Annabelle, Ġvori Russet,
Kolomba, Navigator,
Panamera
Janke, Scarlet, Sofista,
Strates
Bafana, El Munda,
Mondeo
Agata, Agria, L. Claire,
L. Olympia, Marabel
Agria, L. Claire,
L. Olympia, Royal,
Van Gogh
Agata, Agria,
L. Claire,
L. Olympia, Marabel
AFA ADI (AraĢtırma Faaliyet Alanı)
PROGRAM ADI
Proje BaĢlığı
Projeyi Yürüten KuruluĢ
Projeyi Destekleyen KuruluĢ
Proje Yürütücüsü
Yardımcı AraĢtırmacılar
BaĢlama-BitiĢ Tarihleri
Endüstri Bitkileri
Patates
Patates Mini Yumru Üretiminde Aeroponik ve Topraklı
Ortam Yöntemlerinin Verim ve Verim Unsurları Yönleriyle
KarĢılaĢtırılması
Niğde Patates AraĢtırma Ġstasyonu Müdürlüğü
SÜ, Ziraat Fak., Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü
Tuğba USLU
L. Abdullah ÜNLENEN, Murat NAM, Ömer GÜÇ,
Abdurrahman ÇAĞLI
01.01.2015- 31.12.2018

Tohumluk üretiminde doku kültürü metodunun rutin olarak kullanılması ile daha kısa sürede ve
daha sağlıklı tohumluk üretimi mümkün olmaktadır. Doku kültürü yöntemiyle elde edilen
fidelerden tohumluk üretiminde geleneksel topraklı ortama dikim yönteminin yanı sıra sağladığı
avantajlar nedeniyle son yıllarda hidroponik ve aeroponik yöntemlerde sıklıkla kullanılmaya
baĢlanmıĢtır. Geleneksel yöntemle 90 günlük vejetasyon süresinde fide baĢına ortalama 6 mini
yumru (Hussey ve Stacey, 1981; CIP, 2008) üretilirken, aeroponik yöntemle fide baĢına ortalama
80 mini yumru üretimi yapılabilmektedir.

Bu çalıĢma ile ülkemizin tohumluk patates ihtiyacını karĢılamak amacıyla aeroponik ve topraklı
ortamlarda, tohumluk patatesin verim ve verim unsurları belirlenerek mini yumru üretiminde
aeroponik yöntemin avantajlarının tespit edilmesi hedeflenmektedir.
AFA ADI (AraĢtırma Faaliyet Alanı)
PROGRAM ADI
Proje no
Proje BaĢlığı
Projeyi Yürüten KuruluĢ
Proje Yürütücüsü
Yardımcı AraĢtırmacılar
BaĢlama-BitiĢ Tarihleri
Endüstri Bitkileri
Patates
TAGEM/TA/05/02/05/001
Mutasyon ıslahı yöntemiyle patates çeĢit ıslahı
Niğde Patates AraĢtırma Ġstasyonu Müdürlüğü
H. ONARAN
Prof. Dr. Halis ARIOĞLU, Abdurrahman CAĞLI,
L.Abdullah ÜNLENEN, Ali KARATAġ, Dr. Zafer
SAĞEL, Süreyya ġEKERCĠ, Dr. Hayrettin
PEġKĠRCĠOĞLU
01 Ocak 2015 - 31 Aralık 2019

Mutasyon teknikleri kullanılarak dünyada 2012 yılı ġubat ayına kadar UAEA (Uluslar arası Atom Enerjisi
Ajansı) mutant çeĢit veritabanına kayıtlı 3218 mutant bitki çeĢidi geliĢtirilmiĢ, Bunların 2467 tanesi tohuma
yapılan uygulama ile 724 tanesi ise vegatatif aksama yapılan uygulama ile mutant çeĢit olarak geliĢtirilmiĢ
ve tescil edilmiĢtir.

Patates ıslahçısının temel amaçları kaliteli, yumru verimi yüksek, ekolojik koĢullara uygun, muhtelif hastalık
ve zararlılara dayanıklı, tüketici tercihine uygun taĢıma ve depolamaya dayanıklı, yüksek kuru madde
içerikli, sanayide iĢlemeye uygun çeĢitlerin geliĢtirilmesidir. Bu nedenle bölge Ģartlarına uygun verimli
hastalık ve zararlılara dayanıklı patates çeĢitleri geliĢtirilerek Orta Anadolu çiftçisinin hizmetine sunulması
amaçlanmıĢtır.

AraĢtırma çalıĢmaları sonucunda standart çeĢitlerden verim ve kalite yönünden üstün görülen Mutasyon-46
çeĢit adayı meristem kültürü yöntemi ile tohumlukları çoğaltılarak 2014 yılında yerli patates çeĢit adayımız
olarak tescile sunulmuĢtur. Mutasyon ıslahı çalıĢmasından gelen diğer çeĢit adayı klonların seleksiyon
çalıĢmaları devam ettirilerek, doku kültürü yöntemi ile elit tohumluklarının üretimi de yapılacak ve yeterli
sayıda tohumluğa ulaĢıldığında tescile yerli patates çeĢit adayları olarak sunulacaktır.
1. Patates siğil hastalığı üzerine çalıĢmalar.
 Ankara Ziraa Mücadele Merkez AraĢtırma Enstitüsü koordinatörlüğünde
Özra-Madencilik Tarım özel sektör iĢbirliği dahilinde mikrobiyal gübrenin
patates siğil hastalığı üzerine biyolojik aktivitesinin incelenmesi üzerine
çalıĢmanın yapılması planlanlanarak NevĢehir-Kaymaklı lokasyonunda
denemeler kurulmuĢ ve çalıĢmalara baĢlanmıĢtır.
2. Patates çeĢitleri verim adaptasyon çalıĢmaları.
 Bölgemizdeki tohumcu kuruluĢlarla (Evo Tarım, Hakan Gıda Tarım, Gömeç
Zirai Ürünler Üretim Ġth. Ġhr. A.ġ., Konya ġeker Sanayi Ve Ticaret A.ġ. Ve
Kws Türk Tarım Ticaret A.ġ) görüĢmeler devam etmekte olup 28 yeni
patates çeĢidi üzerinde çalıĢmaları devam etmektedir.
3. Mikro besin elementleri üzerine çalıĢmalar.
 Patateste yumru kalitesi üzerine yeni mikro besin ürünlerinin HBS Oruç
Tarım özel sektör adına denemesi planlanlanarak merkez arazimizde
çalıĢmalar yürütülmektedir..
TOPLAMDA ÖZEL SEKTÖR DESTEKLİ 7 PROJE MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE YÜRÜTÜLMEKTEDİR.

Müdürlüğümüz eğitim ve tanıtım faaliyetleri kapsamında kendi düzenlediği yada destek
verdiği kongre, tarla günü, sempozyum, konferans, toplantı, yazılı ve görsel medya ile ulusal
ve uluslararası yayınlar vasıtasıyla eğitim ve yayın faaliyetlerini sürdürmektedir. Kamu ve
özel sektör kuruluĢlarından gelen talepler doğrultusunda patates ile ilgili uygulamalı eğitim
vermektedir.

Ayrıca patates ile ilgili olarak gelen çiftçi talepleri doğrultusunda teknik ve uygulamalı
eğitimler ve bilgilendirme toplantıları yapılmaktadır. Patates üreticilerinin faydalanması
amacıyla Müdürlüğümüzün yayın haline getirdiği tüm yazılı dokümanlar web sitemizde
yayınlanmaktadır

Müdürlüğümüzde Enstitü müdürleri arası koordinasyon toplantısı ve Ġl Müdürlükleriyle BAV
(Bilgi AlıĢ VeriĢ) toplantılarına katılım sağlanmaktadır.

Son bir yıl içinde toplamda 5 adet hakemli dergide yayınımız 7 adette kongre ve
sempozyumda bildirilerimiz yayınlanmıĢtır.

Ġl’deki baĢta Valilik ve Ġl Müdürlüğü olmak üzere tarımsal kuruluĢ/paydaĢ temsilcileriyle
iĢbirliği içinde bulunulmakta olup farklı kuruluĢ temsilcileri kurumumuzu dönem dönem
ziyaret etmekte çalıĢmalarımız hakkında bilgi sahibi olmaktadırlar.

Niğde Patates AraĢtırma Koordinatörlüğünde yürütülen “Ülkesel Patates Tohumluk Üretim
Sisteminin GeliĢtirilmesi” projesi TÜBĠTAK tarafından 20 Nisan 2011 günü Ankara Rixos
Otelde TÜBĠTAK’ın BaĢarı Öyküleri PaylaĢım Günleri programında yer almıĢ ve tanıtımı
Genel Müdürümüz Doç. Dr. Masum BURAK yapmıĢtır.

Ayrıca TÜBĠTAK AraĢtırma Destek Programları BaĢkanlığı tarafından hazırlanan BAġARI
ÖYKÜLERĠ kitabında “Tohumluk Patates Ġthalatı Yaparken Tohumluk Patates Ġhracatı
BaĢladı” baĢlığıyla 2014 yılında yer almıĢtır.

2008 yılının Dünya patates yılı olması münasebetiyle, Müdürlüğümüzde 14 Ekim 2008 günü
Sayın Bakanımız Mehdi EKER’ in de katılımları ile Tarla Günü etkinliği yapılarak bütün
paydaĢlar yerinde bilgilendirilmiĢlerdir. Bilgilendirme ve eğitim çalıĢmaları 30 Eylül 2009, 24
Eylül 2010, 14 Ekim 2011, 11 Ekim 2012 ve 08 Ekim 2013 tarihlerinde her yıl hasat döneminde
de devam ettirilmiĢ ve bundan sonra da devam ettirilecektir.
Çizelge 2: Müdürlüğümüzün Eğitim ve Tanıtım ÇalıĢmaları (2013-2014)
Yıllar
2013
2013
Etkinlik Adı
Aksaray Tar. Ġl Müd. Tek.
Per.
Bitki Islahçıları Alt BirliğiAntalya
Konusu
Katılımcı
Sayısı
Patates YetiĢtiriciliği
31 Ocak 2013
40
Patates Islahı
19-21 ġubat 2013
11
08 Temmuz 2013
20 Ağustos 2013
16-18 Haziran 2013
17 Temmuz 2013
18 Kasım 2013
03 Ekim 2013
05Aralık 2013
2013
Üniversite Stajları
Patates YetiĢtiriciliği ve Islahı
2013
Hizmetiçi Eğitim
2013
Yabancı Heyet Ziyareti
2013
Öğrenci Ziyaretleri
2013
Tarla Günü
2013
Sözlü Olarak Verilen
Bitki Islahçıları Alt BirliğiAntalya
Patates Tarımı
Müdürlüğümüz AraĢtırma
ÇalıĢmaları
Müdürlüğümüz AraĢtırma
ÇalıĢmaları
Yerli Patates ÇeĢitlerinin
Tanıtımı
Patates Tarımı
Patates YetiĢtiriciliği ve Islahı
2014
Tarih
3
3
6
98
08 Ekim 2013
53
25 Arlık 2013
5
10-12 ġubat 2014
20
2014
Sözlü Olarak Verilen
Patates Tarımı
03 Ocak-14 Ağustos 2014
6
2014
Patates Gezici Grup
Patates Tarımı
05-06 Ağustos 2014
20
2014
Üniversite Stajları
Patates YetiĢtiriciliği ve Islahı
08 Temmuz 2014
20 Ağustos 2014
2

Aynı amaçlı uluslar arası kuruluĢlarla iliĢkiler: Uluslararası patates merkezi (CIP) ile temas
kurulup materyal temini boyutunda devam etmektedir.

Diğer geliĢmiĢ ülkelerdeki kuruluĢlarla iliĢkiler: Wageningen üniversitesi ile eğitim projesi
hakkında görüĢmelerimiz devam etmektedir.

Gelen Yabancı Heyetler: 17 Temmuz 2013 tarihinde Patates AraĢtırma ve Yayım Merkezi
Müdürü Michael K. Thornton –ABD, 18 Kasım 2013 tarihinde Macaristan Patates AraĢtırma
Merkezi Müdürü Zsoltv Polgar ve ekibi müdürlüğümüzü ziyaret etti.
GENEL BÜTÇE
Yatırım
Cari
Toplam
2011
123.307,00
106.947,00
230.254,00
2012
426.610,34
131.325,24
557.935,58
2013
104.616,00
172.670,64
272.286,64
2014
70.000
180.644
250.644,00
DÖNER SERMAYE
2013
310.220
2014
341.950
Diğer Genel Müdürlükler/Kurumlardan Alınan Miktar (TL)
Özel Sektör Destekli
58.700
TÜBĠTAK Destekli
500.000*
Diğer Kamu KuruluĢları Destekli Ulusal Bor
AraĢtırmaları Merkezi
Tohumluk Tescil Sert. Merk. Müd.
250.000*
38.000
*Proje süresince kullanılacak ödenek.
Diğer çalıĢmalarımızdan elde edilen bütçemiz yatırım
bütçemizden yüksek olmuĢtur.
1. Yemeklik ve tohumluk alanların ayrılması konusunda adım atılarak;
Sivas, Kayseri, Konya, Tokat, KahramanmaraĢ, EskiĢehir, Erzincan,
Erzurum, Kütahya, Niğde (Çamradı-Üçkapılı köyü) illerinde yaklaĢık
208. 000 hektarlık alan, farklı kademelerde üretilebilecek tohumluk
patates üretim alanı olarak belirlenmiĢ ve Ģu anda tohumluk
üretimlerinin büyük çoğunluğu bu bölgelerde yapılmaktadır.
2. KuruluĢumuzda doku kültürü laboratuvarı ve tam kontrollü seralar
kurularak hastalıklardan ari yüksek kademede tohumluk üretilmeye
baĢlanmıĢtır.
3. Yapılan çalıĢma çıktıları özel sektör tarafından da kullanılmaya
baĢlanmıĢ ve baĢta Doğa Tohumculuk olmak üzere Öztar Tohumculuk
ve Anka Meijer Tohumculuk firmaları tohumluk üretimi yapabilecek
doku kültürü sistemlerini kurmuĢlardır
4. Yaptığımız çalıĢmalar sonucu Öözel sektör doku kültürü ile tohumluk
üretim izni almıĢtır.
5. Yaptığımız AraĢtırmaların özel sektör tarafından uygulanması sonucu; 2012 yılı
üretimlerinden, 2013 yılında ilk kez 2300 ton yerli üretim patates tohumluğu ihraç
edilmiĢtir.
6. AraĢtırma çıktılarımızı kullanan özel sektör; 2013 yılında kurdukları tesislerinde
33.454 ton farklı kademelerde tohumluk üretimi yapmıĢlardır. Bunun karĢılığı
yaklaĢık 26.8 milyon Avro demektir.
7. AraĢtırma çalıĢmaları dahilinde ilk yerli patates çeĢit adaylarımız tescile
sunulmuĢtur. Kurulan alt yapı ile her yıl ikiĢer çeĢit aday tescile sunulabilecektir.
8. Patatesin içinde bulunduğu ekim nöbeti modelleri geliĢtirilmiĢtir.
9. 2011-2012 yıllarında siğile dayanıklı çeĢitlerin belirlenmesi kapsamında yürütülen
çalıĢmalarda Megusta çeĢidi patates siğili yönünden belirti vermeyen çeĢit olarak
tespit edilmiĢtir.
10. Piyasada kullanılan tescilli patates çeĢitlerinin tamamı KuruluĢumuz çalıĢmaları
sonucunda tescil edilmiĢ ve üreticilerin hizmetine sunulmuĢtur.
http://arastirma.tarim.gov.tr/patates
ġahinali Mahallesi Faik ġahenk Bulvarı Yörük Sokak
No:2 PK:2 51100
Merkez/NĠĞDE
Telefon
​Faks
: ​(0388) 232 33 54
: ​(0388) 232 33 56
Download

Patates Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Tanıtım Kitapçığı