MARMARA ÜNİVERSİTESİ
TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
TAŞIT TEKNOLOJİSİ
-GİRİŞ-
HAZIRLAYAN:
Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR
DERSİN KAPSAMINDA
Vehicle Structure / Şasi – Gövde – Karoser/i/
Aktif ve Pasif Emniyet Önlemleri
Running Gear - Yürür Aksam
• direksiyon,
• Süspansiyon sistemi (yay/amortisör sistemi),
• frenler,
• lastikler ve tekerlekler
Wheel Alignment / Ön Düzen Geometrisi
Yürüyen aksam, yürür aksam ya da running gear: Yürüyen aksam kavramı altında, sürüş
karakteristiğini doğrudan etkileyen bütün yapı elemanları toplanmıştır. Bunlar tekerlek
bağlantısı, yay/amortisör sistemi, direksiyon, frenler, lastikler ve tekerleklerdir.
Running gear: The term running gear is used to describe the wheels, suspension, steering,
powertrain & (usually) chassis/bodyshell of a motor-car or automobile, or the tracks and road
wheels of a tank or similar tracked vehicle [kaynak: http://en.wikipedia.org].
Türkçe deyimi ile “Running gear”"yürüyen ya da yürür aksam”olarak Türkçeye kazandırılabilir.
Ref: Otoguncel.com
•
•
In the early 1900’s, the idea of a body-on-frame design came about.
These vehicles had a load-bearing chassis that supported all the
mechanical parts and a body usual made of steel.
Ford Model T and VW Beetle
Ford’un T modeli ile seri üretim başladı. Onun kırdığı üretim rekoru
(15.007.034) 17 Şubat 1972’de VW kaplumbağa ile geçildi.
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
Passenger Car Classifications
Otomobil: Yapısı itibarıyla,
sürücüsü dahil en fazla
dokuz oturma yeri olan ve
insan taşımak için imal
edilmiş bulunan motorlu
taşıttır. (Değişik: 12/7/20136495/13 md.) (2918 KTK).
M1 kategorisi araçlar:
Sürücü dışında en fazla
sekiz kişilik oturma yeri
olan,
yolcu
taşımaya
yönelik motorlu araçlardır.
/ AITM
Passenger Car Classifications
A passenger car or automobile is a motor vehicle designed for carrying ten
or fewer persons.
In the market, passenger cars are usually divided into the following classes
according to the number of passengers and load capacity.
In another classification, cars are divided according to size and shape.
However, using size and shape to classify passenger cars is not clear-cut;
many vehicles fall in between classes. Also, not all are sold in all countries,
and sometimes their names differ between countries. Common entries in the
shape classification are the
• sedan,
• coupe,
• convertible,
• minivan/van,
• wagon, and
• SUV.
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4, 2008
Passenger Car Classifications
A sedan is a car with a four-door body configuration and a conventional trunk
or a sloping back with a hinged rear cargo hatch that opens upward.
A coupe is a two-door car.
A convertible is a car with a removable or retractable top.
A minivan/van is a vehicle with a box-shaped body enclosing a large cargo or
passenger area. The identified gross weight of a van is less than 10 000 lb ≈
4,500 kg. Vans can be identifiable by their enclosed cargo or passenger area,
short hood, and box shape. Vans can be divided into mini van, small van, midsize
van, full-size van, and large van. The van subdivision has the same specifications
as SUV subdivisions.
A wagon is a car with an extended body and a roofline that extends past the rear
doors.
An SUV (sport utility vehicle) is a vehicle with off-road capability. SUV is
designed for carrying ten or fewer persons, and generally considered a multipurpose vehicle. Most SUVs are four-wheel-drive with and increased ground
clearance. The SUV is also known as 4-by-4, 4WD, 4 × 4 or 4x4. SUVs can be
divided into mini, small, midsize, full-size,and large SUV.
A truck is a vehicle with two or four doors and an exposed cargo box.
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4, 2008
Passenger Car Body Styles
A limousine is a chauffeur-driven car with a glass-window dividing the front
seats from the rear. Limousines are usually an extended version of aluxury
car.
Minivans are boxy wagon cars usually containing three rows of seats, with a
capacity of six or more passengers and extra luggage space.
An MPV (multi-purpose vehicle) is designed as large cars or small buses
having off-road capability and easy loading of goods. However, the idea for a
car with a multi-purpose application can be seen in other classes, especially
SUVs.
Notchback cars are something between the hatchback and sedan. Notchback
is a sedan with a separate trunk compartment.
A pickup truck (or simply pickup) is a small or medium-sized truck with a
separate cabin and rear cargo area. Pickups are made to act as a personal
truck, however they might also be used as light commercial vehicles.
Sedan is the most common body style that are cars with four or more seats
and a fixed roof that is full-height up to the rear window. Sedans can have two
or four doors.
Station wagon or wagon is a car with a full-height body all the way to the
rear; the load-carrying space created is accessed via a rear door or doors.
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4, 2008
Table: Vehicle type classes
Bernd Heißing | Metin Ersoy (Eds.); Chassis Handbook
Segmentasyon Nasıl Yapılmaktadır?
Uluslararası normlara göre segmentasyon, “sektörün anlayacağı” ve
“tüketicinin anlayacağı” şeklinde, iki farklı isimlendirmeyle anılıyor.
Tüketici tarafından daha kolay anlaşılabilmesi için mini, kompakt, orta,
lüks, SUV ve MPV olarak sadeleştirilen sınıflandırma temelde, teknik
olarak alfabetik sıralanmış harflerle yapılıyor. A, B, C, D, E, F, G başlıkları
altında sıralanan otomobiller, MPV koduyla anılan mini vanlar, SUV
koduyla ifade edilen 4x4’ler ve LCV koduyla isimlendirilen hafif ticariler,
bu
segmentasyonun
kademelerini
oluşturuyor.
Bu sınıflandırma içinde büyük ticariler ise, otobüslerde BUS (İngilizce
tanımı), orta ağırlıktaki kamyonlarda MCV (Medium Commercial Vehicle
- Orta Ticari Araç), ağır kamyonlarda ise HCV (Heavy Commercial Vehicle
– Ağır Ticari Araç) olarak tanımlanmaktadır.
Auto Info Türkiye Dergisi
Segmentasyon Nasıl Yapılmaktadır? (dvm.)
Harf kodları ile birlikte sınıfa verilen adlarda vardır. Bu adlar segment
kademelerinin boyutlarını, fiyatlarını, konfor özelliklerini ve statü
ifadesini betimleyecek isimlerden oluşmaktadır. Dünya otomotiv
literatüründe bu isimler İngilizce olarak yer alırlar. Bunları şu şekilde
Türkçe’ye çevirecek olursak;
• Basic: Giriş
• Small: Küçük
• Lower Medium: Alt Orta
• Upper Medium: Üst Orta
• Executive: Üst Sınıf
• Luxury: Lüks
• Sports: Spor
• SUV (Sport Utility Vehicle): 4x4’ler (Spor Kullanıma Uygun Araç)
ve
• LCV (Light Commercial Vehicle): Hafif Ticari Araç olarak tasnif
edebiliriz.
BOYUT, FİYAT, KONFOR ÖZELLİKLERİ VE STATÜ İFADESİNE GÖRE SEGMENTLER
Segment
Diğer isimleri
Örnekler
A segmenti Basic – Mini – Minicar Peugeot 107 - Fiat Panda - Renault Twingo - Toyota Aygo - Hyundai i10 Citroen C1 - Chevrolet Spark - Suzuki Alto - Kia Picanto
– Şehir arabasıEconomy car
B segmenti Small – Küçük - Küçük Ford Fiesta - Renault Clio - Renault Symbol - Opel Corsa - Fiat Grande
aile arabası
Punto - Fiat Palio - Toyota Yaris - Mazda 2 - Chevrolet Kalos - Volkswagen
Polo - Peugeot 207- Peugeot 206- Honda Jazz - Nissan Micra - Nissan Note Hyundai Getz - Dacia Sandero - Mitsubishi Colt - Hyundai i20 - Kia RioSkoda Fabia
C segmenti Lower Medium – Alt Mitsubishi Lancer -Renault Fluence - Renault Megane - Hyundai i30 orta sınıf otomobil
Toyota Corolla - Ford Focus - Opel Astra - Honda Civic - Audi A3 - Fiat
Bravo - Volkswagen Golf - Kia Cee'd - Peugeot 308 - Mazda 3 - Hyundai
Elantra - Kia Cerato - Skoda Octavia - Dacia Logan - Toyota Auris - Proton
Gen2
D segmenti Upper Medium - Üst Opel Insignia - Volkswagen Passat - Opel Vectra - Alfa Romeo 156 - Renault
orta sınıf otomobil
Laguna - Ford Mondeo - Toyota Avensis - Honda Accord- Seat Exeo Mazda 6 - Alfa Romeo 159 - Nissan Primera - Skoda Superb - Mercedes CSerisi - BMW 3 Serisi
E segmenti Executive - Üst sınıf
Mercedes E Serisi - BMW 5 Serisi - Audi A6 - Chrysler 300C
otomobil
F segmenti Luxury - Lüks sınıf
Mercedes S Serisi - BMW 7 Serisi - Audi A8 - Jaguar XJ - Volkswagen
otomobil
Phaeton
S segmenti Sports - Spor otomobil Porsche Serileri - Ferrari Serileri - Maserati Serileri
Küçük MPV Multi Purpose Vehicle Hyundai Matrix - Toyota Corolla Verso - Renault Megane Scenic - Seat
Altea
Büyük MPV Mini Pessenger Van
Renault Espace- Ford S-Max
http://www.aracbilgisi.com/usta-sofor/1574-otomobil-segmenti-nedir.html
Dual-track vehicles
Motor vehicles with more than two wheels
can be found in dual-track and multipletrack versions. These include:
● Passenger cars. These are primarily
intended for use in transporting people, as
well as their luggage and other small cargo.
They can also be used to pull trailers.
The number of seats, including that of the
driver, is restricted to nine.
● Commercial vehicles. These are
designed to transport people and cargo and
for pulling trailers. Passenger cars are not
classified as commercial vehicles.
Single-track vehicles
Motorcycles are single-track vehicles
with 2 wheels. A sidecar may be attached
to the motorcycle, which remains
classified as such provided that the tare
weight of the combination does not
exceed 400kg. A motorcycle can also be
employed to pull a trailer. Single-track
vehicles include
● Motorcycles. These are equipped with
permanent, fixed-location components
(fuel tank, engine) located adjacent to
the knees as well as footrests.
● Motor scooters. Because the
operator's feet rest on a floor panel,
there are no fixed components at knee
level on these vehicles.
● Bicycles with auxiliary power plants.
These vehicles exhibit the same salient
features as bicycles, such as pedals
(mopeds, motor bicycle, etc.).
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
Vehicle Classification
Vehicle
Type
Body Style
Power Train
Suspension
Passenger Car
2D/3D/4D/5D UniBody
Engine: 1.0-3.0L
Trans: 5spd/Auto
Driveline: FWD
Front: McPherson
Rear: Multi-link
MPV
4D/5D UniBody
Engine: > 2.0L
Trans: Auto
Driveline: FWD
Front: McPherson
Rear: Multi-link
SUV
5D Unibody or Body on
Frame
Engine: 1.8-5.0 L
Trans: Auto
Driveline:
FWD/RWD/AWD
Front: McPherson/SLA
Rear: Multi-link/Solid Axle
Luxury Car
4D Unibody or Body on
Frame
Engine: >2.5 L
Trans: Auto
Driveline: FWD/RWD
Front: SLA
Rear: Multi-link
Sports Car
2D/3D Unibody
Engine: >3.5 L
Trans: 5Spd
Driveline: RWD
Front: McPherson
Rear: Multi-link
Pickup Truck
2D/4D Body on Frame
Engine: >2.5 L
Trans: Auto
Driveline: RWD/AWD
Front: SLA
Rear: Solid Axle
Commercial
Truck
2D Body on Frame
Engine: >5 L
Trans: Auto
Driveline: RWD
Front: SLA
Rear: Solid Axle
GİRİŞ
Design of the motor vehicle
The motor vehicle consists of
component assemblies and
their individual components.
The layout of the individual assemblies
and their relative positions is not
governed by invariable standards.
Thus, for example, the engine may be
designed
as
an
independent
assembly, or it may be integrated as a
subassembly within a larger powertrain
unit.
The vehicle into 5 main assembly
groups:
1. engine,
2. drivetrain,
3. chassis and vehicle body
4. running gear
5. electrical system.
The
relationships
between
the
assemblies and their constituent
components are illustrated in Fig. 2.
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
Fig.: Design of the motor vehicle
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
The motor vehicle as technical system
Fig.: The motor vehicle as a system with operational units
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
Every machine forms a complete technical system.
A rectangle is employed in graphic portrayals of technical
systems (Fig.).
Input and output variables are represented by arrows. The
number of arrows varies according to the number of input
and output variables.
Fig.: Basic system portrait using a motor vehicle as an example
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
The rectangle symbolises the system limit
(hypothetical boundary) that delineates the border
separating each individual technical system from
other systems and/or the surrounding environment.
The distinctive, defining features of the individual
system include:
• Input (input variables or parameters) entering
from beyond the system limits
• Processing within the system limits
• Output (output variables or parameters) issued
and relayed to destinations lying outside the
limits of the system (IPO concept)
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
Motor vehicle system
The motor vehicle is a complex technical system in which various subsystems
operate in harmony to discharge a defined function.
The function of the passenger car is to transport people, while the function of the
motor lorry, or truck, is to carry cargo.
Operational units within the motor vehicle
Systems designed to support operational processes are combined in operational
units (Fig.). Familiarity with the processes performed in operational units such as
the engine, drivetrain, etc. can enhance our understanding of the complete system
represented by the motor vehicle in its implications for maintenance, diagnosis
and repair.
The concept is suitable for application with any technical system. Among the
operational units that comprise the motor vehicle are the:
1. Power unit
2. Power-transfer assembly
3. Support and load-bearing structure
4. Electro-hydraulic systems (open and closed-loop systems, etc.)
5. Electrical and electronic systems (such as safety devices)
Each operational unit acts as a subsystem by assuming a specific function.
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ - Power Unit
Operational unit: Power unit – engine
Subfunction: Provides energy for propulsion purposes
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ – Power Transfer
Operational unit: Power-transfer assembly, such as drivetrain
Subfunction: Relays mechanical energy from the
power unit to the drive wheels
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ - Support and load-bearing structure
Operational unit: Vehicle structure as support
structure, exemplified by body
Subfunction: Support function, support for all
subsystems
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ - Electro-hydraulic systems
Operational unit: Electro-hydraulic systems
(open and closed-loop control systems, such as ABS, ESP, etc.)
Subfunction: Active occupant protection, improvements in dynamic response
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ - Electr., electron. systems
Operational unit: Electr., electron. systems (safety
and security devices, such as airbags, seatbelt tensioners)
Subfunction: Passive protection for vehicle occupants
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
GİRİŞ
Fig. 1: The motor vehicle as composite system
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
Various subsystems must operate
together for the motor vehicle to
discharge its primary functions
(Fig.).
Reducing the scale of the system's
limits
shifts
the
focus
to
progressively smaller subsystems,
ultimately leading to the level of the
individual component.
The motor vehicle as a complete
system defining the limits of the
system to coincide with those of the
overall vehicle produces boundaries
in which the system's limits border
on environmental entities such as
air and the road surface. On the
input side, air and fuel are the only
factors entering from beyond the
system's limits, while exhaust gas
joins kinetic and thermal energy
outside this boundary on the
output side.
GİRİŞ
Fig.: System: Motor vehicle
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
Subsystems in the motor vehicle
Each subsystem is subject to the IPO
concept (Fig. ).
Input. The factors operating on the
input side of the gearbox are engine
speed, engine torque and engine
power.
Processing. The crankshaft's rotation
speed and the torque it transfers
undergo a transformation process
within the gearbox.
Output. The elements exiting the
subsystem on the output side include
output-shaft speed, output torque
and output power as well as heat.
Efficiency level. The efficiency of the
drivetrain is reduced by energy losses
sustained within the gearbox.
The "gearbox" subsystem is connected
to the drive wheels via other
subsystems, such as the propeller
shaft, final-drive unit, and half shafts.
Fig.: Subsystem: Gearbox
English edition: Modern Automotive Technology - Fundamentals, service, diagnostics, ISBN 3-8085-2301-8, 1st edition 2006.
EKLER
ISO and FHWA Classification
ISO3833 classifies ground vehicles in 7 groups:
1− Motorcycles
2− Passenger cars
3− Busses
4− Trucks
5− Agricultural tractors
6− Passenger cars with trailer
7− Truck trailer/semi trailer road trains
The Federal Highway Administration (FHWA) classifies road vehicles based on size
and application. All road vehicles are classified in 13 classes as described below:
1− Motorcycles
2− Passenger cars, including cars with a one-axle or two-axle trailer
3− Other two-axle vehicles, including: pickups, and vans, with a one-axle or two-axle trailer
4− Buses
5− Two axle, six-tire single units
6− Three-axle single units
7− Four or more axle single units
8− Four or fewer axle single trailers
9− Five-axle single trailers
10− Sixormoreaxlesingletrailers
11− Five or less axle multi-trailers
12− Six-axle multi-trailers
13− Sevenormoreaxlemulti-trailers
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4
ISO and FHWA Classification
The FHWA vehicle classification.
1− Motorcycles
2− Passenger cars
3− Other two-axle vehicles,
4− Buses
5− Two axle, six-tire single units
6− Three-axle single units
7− Four or more axle single units
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4
ISO and FHWA Classification
The FHWA vehicle classification.
8− Four or fewer axle single trailers
9− Five-axle single trailers
10− Six or more axle single trailers
11− Five or less axle multi-trailers
12− Six-axle multi-trailers
13− Seven or more axle multi-trailers
Reza N. Jazar, Vehicle Dynamics: Theory and Application, ISBN: 978-0-387-74243-4, 2008
AİTM - Sınıflandırma
1.1- L Kategorisi Araçlar: 4’ten az tekerleği bulunan motorlu araçlardır.
1.1.1- L1 kategorisi araçlar: Silindir hacmi 50 cm3 den az veya eşit ve yapısı bakımından azami
hızı 45 km/h’ı geçmeyen 2 tekerlekli motorlu araçtır.
1.1.2- L2 kategorisi araçlar: Silindir hacmi 50 cm3’den az veya eşit ve yapısı bakımından azami
hızı 45 km/h’ı geçmeyen 3 tekerlekli motorlu araçtır.
1.1.3- L3 kategorisi araçlar: Silindir hacmi 50 cm3’den büyük ve yapısı bakımından azami hızı
45 km/h’ı geçen 2 tekerlekli motorlu araçtır.
1.1.4- L4 kategorisi araçlar: Silindir hacmi 50 cm3’den büyük, yapısı bakımından azami hızı 45
km/h’den fazla ve (ABOD) eksenine göre asimetrik olarak yerleştirilmiş 3 tekerlekli motorlu
araçtır.
1.1.5- L5 kategorisi araçlar: Silindir hacmi 50 cm3’den büyük, yapısı bakımından azami hızı 45
km/h’dan fazla, azami yüklü ağırlığı 1.000 Kg’ dan az veya eşit ve (ABOD) eksenine göre simetrik
olarak yerleştirilmiş 3 tekerlekli motorlu araçtır.
1.1.6- Elektrikli araçlarda akü hariç, yüksüz ağırlığı 350 kg’dan, azami tasarım hızı 45 km/h’den,
kıvılcım ateşlemeli motorlarda silindir kapasitesi 50cm3’den ve azami net gücü 4kw’dan fazla
olmayan hafif dört tekerlekli araçtır. Bu araçlar moped kapsamında değerlendirilir.
1.1.7- Bu Ekin madde 1.1.6’sı dışında kalan elektrikli araçlarda akü hariç, yüksüz ağırlığı 400
kg’dan (eşya taşıma amaçlı olanlar 550 kg) ve azami net motor gücü 15 kW’dan fazla olmayan
dört tekerlekli motosiklettir. Bu araçlar üç tekerlekli motosikletler kapsamında değerlendirilir.
Araç boyuna orta düzlemi (ABOD)
Kaynak: AİTM
AİTM - Sınıflandırma
1.2- M Kategorisi Araçlar: En az dört tekerlekli,
motorlu yolcu taşıma amaçlı araçlardır.
1.2.1- M1 kategorisi araçlar: Sürücü dışında en fazla
sekiz kişilik oturma yeri olan, yolcu taşımaya yönelik
motorlu araçlardır.
1.2.2- M2 kategorisi araçlar: Sürücü dışında sekizden
fazla oturma yeri olan, yolcu taşımaya yönelik ve azami
kütlesi 5 tonu aşmayan, motorlu araçlardır.
1.2.3- M3 kategorisi araçlar: Sürücü dışında sekizden
fazla oturma yeri olan, yolcu taşımaya yönelik ve azami
kütlesi 5 tonu aşan, motorlu araçlardır.
Kaynak: AİTM
AİTM - Sınıflandırma
1.3- N Kategorisi Araçlar: En az dört tekerlekli, motorlu yük taşıma araçlarıdır.
1.3.1- N1 kategorisi araçlar: Azami kütlesi 3,5 tonu aşmayan, motorlu yük taşıma araçlarıdır.
1.3.2- N2 kategorisi araçlar: Azami kütlesi 3,5 tonu aşan, 12 tonu aşmayan, motorlu yük taşıma
araçlarıdır.
1.3.3- N3 kategorisi araçlar: Azami kütlesi 12 tonu aşan, motorlu yük taşıma araçlarıdır.
1.3.4- Bir yarı römorku veya merkezi dingilli römorku çekmek için tasarlanmış bir çekici araçta,
aracın sınıflandırılmasında kullanılacak kütle; işler durumda çekicinin kütlesine, yarı römork
veya merkezi dingilli römork tarafından çekici araca uygulanan azami statik düşey yüke tekabül
eden kütle ve (uygulanabilirliği varsa) çekici araca yüklenebilecek azami kütlenin eklenmesiyle
hesaplanır.
1.3.5- Yolcu taşımak için belirlenmemiş özel araçların donatımları N Sınıfı araçlardaki gibi yük
olarak kabul edilir.
Kaynak: AİTM
AİTM - Sınıflandırma
Kaynak: Taşıt Konstrüksiyonu / Göktan / 2001 - 2002
AİTM - Sınıflandırma
1.4- O Kategorisi Araçlar: Römorklar (yarı
römorklar dahil).
1.4.1- O1 kategorisi araçlar: Azami kütlesi
0,75 tonu aşmayan römorklardır.
1.4.2- O2 kategorisi araçlar: Azami kütlesi
0,75 tonu aşan, 3.5 tonu aşmayan
römorklardır.
1.4.3- O3 kategorisi araçlar: Azami kütlesi
3,5 tonu aşan 10 tonu aşmayan römorklardır.
1.4.4- O4 Kategorisi Araçlar: Azami kütlesi 10
tonu aşan römorklardır.
1.4.5- Bir yarı römork veya merkezi dingilli
römorkta,
aracın
sınıflandırılmasında
kullanılacak azami kütle, çekici araca bağlı ve
azami yükte iken, yarı römork veya merkezi
dingilli
römorkun
dingili/dingilleri
tarafından yere uygulanan statik düşey yüke
tekabül eder.
Kaynak: AİTM
AİTM - Sınıflandırma
1.5- Arazi tipi araçlar (G sembollü)
1.5.1- N1 kategorisi araçlardan azami kütlesi 2 ton’u aşmayanlar ve M1 kategorisi motorlu araçlar,
aşağıdaki koşullara uygun iseler, arazi tipi araç olarak kabul edilir:
- En az bir ön dingili ve en az bir arka dingili eşzamanlı tahrikli olarak tasarlanmış, bir dingilinin
tahriki ayrılabilen araçlar dahil,
- En az bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işleve de en az bir mekanizması varsa
ve tek araç için hesaplanan %30’luk bir eğimi tırmanabiliyorsa.
Ek olarak, aşağıdaki 6 koşuldan en az beşini de yerine getirmesi gerekir:
-Yaklaşma açısı en az 25 derece olmalıdır.
-Uzaklaşma açısı en az 20 derece olmalıdır.
-Rampa açısı en az 20 derece olmalıdır.
-Ön dingil altında, alt açıklık en az 180 mm olmalıdır.
-Arka dingil altında, alt açıklık en az 180 mm olmalıdır.
-Dingiller arasında, alt açıklık en az 200 mm olmalıdır.
1.5.2- N1 kategorisi araçlardan azami kütlesi iki tonu aşanlar ile N2 , M2 veya M3 kategorisi
araçlardan azami kütlesi 12 ton’u aşmayanların arazi tipi araç sayılabilmesi için, bir dingilinin
tahriki ayrılabilen araçlar dâhil olmak üzere, bütün tekerleklerinin eşzamanlı tahrikli olması veya
aşağıdaki 3 koşulu yerine getirmesi gerekir:
- Bir dingilinin tahriki ayrılabilen araçlar dâhil, en az bir ön dingili ve en az bir arka dingili
eşzamanlı tahrikli olarak tasarlanmış,
-En az bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işlevde en az bir mekanizması olan,
-Tek araç için hesaplanan %25’lik bir eğimi tırmanabilen.
Kaynak: AİTM
AİTM - Sınıflandırma
1.5- Arazi tipi araçlar (G sembollü) [Devam]
1.5.3- M3 kategorisi araçlardan azami kütlesi 12 ton’u aşanlar ile N3 kategorisi araçların
arazi tipi araç sayılabilmesi için bir dingilinin tahriki ayrılabilen araçlar dâhil olmak üzere
ya tekerleklerinin eşzamanlı tahrikli olması veya aşağıdaki koşulları yerine getirmesi
gerekir:
-Tekerleklerin en az yarısı tahrikli olan,
-En az bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işlevde en az bir mekanizması
olan,
-Tek araç için hesaplanan %25’lik eğimi tırmanabilen,
-Aşağıdaki altı koşuldan en az dördünü yerine getiren;
-Yaklaşma açısı en az 25 derece olmalıdır.
-Uzaklaşma açısı en az 25 derece olmalıdır.
-Rampa açısı en az 25 derece olmalıdır.
-Ön dingil altında, alt açıklık en az 250 mm olmalıdır.
-Arka dingil altında alt açıklık en az 250 mm olmalıdır.
-Dingiller arasında alt açıklık en az 300 mm olmalıdır.
Tekerlek orta düzlemi (TOD)
Araç boyuna orta düzlemi (ABOD)
1- MOP Moped
2- MOS Skuter
3- MOT Motosiklet
4- LTT lastik tekerlekli traktör
5- ABOD araç boyuna orta düzlemi
6- TOD tekerlek orta düzlemi
Kaynak: AİTM
Download

tasıt teknlojısı_gırıs