YAZILIM PROJE YÖNETİMİ
Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN
İçerik

Proje Türleri

Projenin Başlatılması

Projenin Seçilmesi

Fayda Ölçüm Metotları

Paydaşların Belirlenmesi
Proje Türleri
Projeler ürün ve süreçte yaptıkları değişikliklere göre 4
grupta toplanabilir (Wheelwright&Clark,1992):

3

Derivative (küçük çaplı) projeler

Platform (orta çaplı)

Breaktrough (büyük çaplı)

R&D (AR&GE) projeleri
Proje Türleri

Derivative- küçük çaplı projeler

Ürün veya süreçte mevcuda göre küçük değişiklikler
getiren projeler.

Genellikle mevcuda ilaveler yapma şeklinde olur.


önceki versiyon  bir üst versiyon
Örnek  Modemde şekil değişikliği
Yeniliklerin çoğu bu türdedir.

4
Proje Türleri

Breakthrough-büyük çaplı projeler

Küçük çaplının tam zıddı, yeni tür bir çıktı geliştirmeye
yönelik projeler.

5
Örnek  modemde bakır tel yerine fiberoptik kablo kullanımı
 hibrid otomobil
Proje Türleri

Platform projeler

Ürünün kendinde veya sürecinde veya dağıtımında daha
büyük çaplı değişiklikler yapan projeler

Yeni çıktılara platform oluşturur

Büyük çaplıdan farkı  platform projeler mevcut teknoloji
ile sınırlıdır.

6
Örnek  Yeni model otomobil
Proje Türleri

AR-GE projeleri

Yeni teknoloji geliştirme, yeni
kullanmaya yönelik projeler.

Mevcut teknolojiyi farklı bir şekilde kullanmaya yönelik
yeni bilgi gerektiren projeler

7
Örnek Teflonun mutfakta kullanımı
gelişen teknolojileri
Projenin Başlatılması

Bir projenin başlatılması için proje için ihtiyacın ortaya
çıkması gerekir







Piyasa Talebi
Stratejik fırsatlar
Müşteri istekleri
Teknolojik gelişmeler
Yasal gereksinimler
Ekolojik etkiler
Toplumsal ihtiyaçlar
Projenin Başlatılması

Projeye
başlanmadan
önce
fizibilite
çalışması
gerçekleştirilerek aşağıdaki sorulara cevap aranır:



Proje yapılabilir, uygun bir projemi
Projenin başarılı olma ihtimali nedir
Projenin başlatılması aşamasında


Proje beratının hazırlanması
Paydaşların belirlenmesi gerçekleştirilir
Projenin Başlatılması

Bu aşamaya gelmeden önce projenin başlatılması için gerekli
şartlar oluşmalı ve proje seçimi gerçekleştirilmelidir.

PMI fizibiliteyi projenin bir safhası olarak kabul etmemekte,
projenin başlangıç safhasının, fizibilitesi tamamlanmış ve
yapılması kabul edilmiş olarak Proje Beratının hazırlanması
ile başladığını kabul etmektedir
Projenin Seçilmesi

Ne kadar iyi yönetilirse yönetilsin kötü seçilmiş bir proje
başarıya ulaşamaz.

Çoğu firma bu kaçırılan fırsatları göremez, seçilen proje iyi
yönetilir, zamanında biter, bütçeyi aşmazsa kayıplar görülmez
işini iyi bütçeyi aşmazsa kayıplar görülmez.
 işini iyi yaptığını zanneder

Ancak zaman geçtikçe bu firmalar birbirinden ayrılır, kötü
seçimler yapan yok olur, iyi seçimler yapan ayakta kalır.
Projenin Seçilmesi

Bir grup projeyi değerlendirme ve daha sonra uygulanacak
bir alt-grubu seçme sürecidir.

Organizasyonun amaçlarına en fazla katkıda bulunan
projeler seçilir.

Organizasyonun amaçlarını yansıtacak şekilde önceden
saptanmış kriterleri yerine getiren projeler seçilir

Kaynaklar kısıtlıdır.
Projenin Seçilmesi

Projelerin seçilmesi genellikle iki tip proje seçme metodu
kullanılarak yapılır



Matematiksel modeller
Fayda ölçüm metotları
Proje seçme metotları kuruma/organizasyona getirecekleri
faydaların değerlendirilmesini içerir.
Projenin Seçilmesi

Modellerde göz ardı edilen iki önemli konu:

Modeller karar veremez
 Kararın sorumluluğunu model almaz, yönetici alır.

Modeller ne kadar karmaşık ta olsa tüm gerçek durumu yansıtamaz
 Model ancak kendi çatısı altında optimal karar verir.
Projenin Seçilmesi

Matematiksel modeller, mevcut koşullar altında eldeki sorunla
ilgili en iyi karara varmak üzere istatistiki hesaplamalar yapılır.

Doğrusal ve Doğrusal olmayan programlar

Tamsayı programlama

Dinamik programlama

Karar Ağacı Analizi…
Projenin Seçilmesi

Fayda ölçüm metotları proje seçimlerinde çoğunlukla kullanılan
karşılaştırmalı bir yaklaşımı temel alır

Fayda maliyet analizleri

Puanlama modelleri

Geri ödeme süresi

Bugünkü değer

Net bugünkü değer

İç getiri oranı
Fayda Ölçüm Metotları

Proje maliyeti, projenin gerçekleştirilmesi süresince proje
için yapılacak harcamaları içerir.

Çalışan harcamaları

Donanım harcamaları

Yazılım harcamaları

Test harcamaları

Seyahat giderleri…
Fayda Ölçüm Metotları

Fayda Maliyet Analizi – Benefit Cost Ratio (BCR)

Proje sonucunda çıkan ürünün sağlayacağı fayda ile Proje
ürününün üretilmesi/elde edilmesi için gereken maliyetin
karşılaştırılmasıdır (F/M).

Bir projenin getireceği faydaların projeyi gerçekleştirmek için
yapılacak harcamalardan yüksek olması beklenir

F/M oranı birden
yatırımdan büyüktür

F/M oranı büyük olan proje seçilir
büyükse
projenin
getirisi
yapılan
Fayda Ölçüm Metotları

Puanlama Modelleri

Ağırlıklı puanlama modeli olarak da adlandırılır

Projelerin değerlendirilmesi için kriterler seçilir ve önemlerine
göre bu kriterlere ağırlık puanları verilir

Projeler bu kriterlere göre puanlanır ve bu puanlar ağırlıklı
puanlarla çarpılarak her bir projenin toplam puanı bulunur

En yüksek puana sahip olan proje seçilir
Fayda Ölçüm Metotları

Puanlama Modelleri
Kriter
Puan Toplam
Ağırlık Proje Puan
A
Proje A*
Puan Toplam
Puan Toplam
Proje Puan
Proje Puan
B
Proje B* C
Proje C*
Kar Potansiyeli
5
5
25
5
25
3
15
Pazarlanabilirlik
3
4
12
3
9
4
12
Tedarik
1
4
4
3
3
2
2
Ağırlıklandırılmış
Puan
-
-
41
-
37
-
29
* En yüksek puan  5
Fayda Ölçüm Metotları

Puanlama Modelleri
Kriter
Puan Toplam
Ağırlık Proje Puan
A
Proje A*
Puan Toplam
Puan Toplam
Proje Puan
Proje Puan
B
Proje B* C
Proje C*
Kar Potansiyeli
5
5
25
5
25
3
15
Pazarlanabilirlik
3
4
12
3
9
4
12
Tedarik
1
4
4
3
3
2
2
Ağırlıklandırılmış
Puan
-
-
41
-
37
-
29
* En yüksek puan  5
Fayda Ölçüm Metotları

Geri Ödeme Süresi

Ürünün üretilmesi için harcanan paranın geri kazanılma süresidir
(kara geçme anı)

En az doğrulukta olan nakit akış hesaplamasıdır (Paranın zamanla
oluşan değer kaybı hesaba katılmaz)

Geri ödeme süresi düşük olan seçilir
Fayda Ölçüm Metotları

Örnek:


İlk yatırımı 1.000.000 TL olan bir proje yıllık 200.000 TL
getirecektir.
Bu durumda geri ödeme süresi 5 yıldır.

Yıllık nakit akışı olan 200.000 TL bugünkü değerle
hesaplanmış olmasına rağmen 5 yıl sonraki değeri bugünkü
değerinden düşük olacaktır.

Bu metot yıllık nakit akışının bugünkü
hesaplamadığı için doğruluğu düşüktür.
değerini
Fayda Ölçüm Metotları

Hesaplanmış Nakit Akışı (Bugünkü Değer)

Bu metot gelecekteki nakit akışının bugüne oranlanarak
hesaplanmasıdır (Paranın yıllar içindeki değer kaybı dikkate alınır)
FV=PV(1+i)n
veya
PV=FV/(1+i)n
FV: Gelecekteki Değer
PV: Şimdiki Değer
i: Faiz oranı
n: Süre

PV değeri yüksek olan proje seçilir
Fayda Ölçüm Metotları

Örnek:

A Projesinin 2 yıl içerisinde 100.000 TL, B Projesinin 3 yıl içerisinde
120.000 TL kazandıracağı tahmin edilmektedir.

%10 luk yıllık enflasyon gözönüne alınırsa;
 A Projesinin şimdiki değeri: 82.644 TL
 B Projesinin şimdiki değeri: 90.157 TL
dolayısıyla şimdiki değeri yüksek olan B Projesinin seçilmesi
uygundur.
Fayda Ölçüm Metotları

Fayda Ölçüm Metotları
Örnek:
YIL
İlk Yatırım
1. Yıl
2. Yıl
3. Yıl
4. Yıl
5. Yıl


Nakit Akışı
-10.000 TL
2.000 TL
4.000 TL
5.000 TL
6.000 TL
10.000 TL
Bugünkü Değer
-10.000 TL
1.818 TL
3.305 TL
3.756 TL
4.098 TL
6.209 TL
NPV=1818+3305+3756+4098+6209-10000=9.187 TL
Fayda Ölçüm Metotları

İç Getiri Oranı – Internal Rate of Return (IRR)

Yatırımın ne oranda katma değer yaratacağını ifade eder

Bu yöntemde projeye yapılacak harcamalar ile proje getirisi
arasında bir oran hesaplanır

Oranı yüksek olan projenin seçilmesi gerekir
Fayda Ölçüm Metotları

=1/(1+)+2/〖(1+)〗2 +3/〖(1+)〗3 +…+/〖(1+)〗

R sabit ise bu formül kullanılarak İç Getiri Oranı hesaplanabilir.

R sabit olmaması durumunda deneme-yanılma ve enterpolasyon
ile İç Getiri Oranı hesaplanır.

R: Projenin yıllık net nakit akışı
C:Yatırım Tutarı
i: İç verim oranı
n: Projenin ekonomik ömrü



Fayda Ölçüm Metotları

Yıl
0
1
2
3
4
5
6
Nakit Akımı
-500.000
80.000
100.000
120.000
150.000
160.000
180.000
i=%10 => NPV = -44.485 TL
İ=%15 => NPV = 28.511 TL
i=%13 => NPV =~0
Açıklama
ilk yatırım maliyeti
Fayda Ölçüm Metotları
A
Yıl
Gelir
NPV (Gelir)
Gider
NPV (Gider)
0
0
0
20000
20000
1
5000
4545
10000
9090
2
10000
8264
0
0
3
30000
22539
0
0
Toplam
35348
NPV (A Projesi) = 35348 – 29090 = 6258
B
29090
NPV (B Projesi) = 35821 – 27354 = 8467
Yıl
Gelir
NPV (Gelir)
Gider
NPV (Gider)
0
0
0
10000
10000
1
8000
7272
10000
9090
2
10000
8264
10000
8264
3
27000
20285
0
0
Toplam
35821
27354
Fayda Ölçüm Metotları

Fırsat Maliyeti




Projeler arası seçim yapılması sonucu, seçilmemiş olan projeden
elde edilecek faydadan vazgeçilmesi sonucu oluşacak maliyettir.
Yeteri kadar kaynak olmadığı durumlarda “hayır” demek zorunda
kalınan iş fırsatları bu maliyete girer
Fırsat maliyetinin küçük olması tercih edilir.
Proje seçiminde bu metotlardan bir veya birkaçı kullanılır ve
projenin başlatmaya değer olup olmadığına karar verilir.
Fayda Ölçüm Metotları

Fırsat Maliyeti

Örnek:




NPV(A Projesi) = 150.000 TL
NPV(B Projesi) = 300.000 TL
Seçilmesi gereken Proje  B Projesi
Bu durumda fırsat maliyeti  150.000 TL (NPVA)
Proje Beratının Hazırlanması

Projenin resmen tanındığını ve başlatıldığını belgeler

Bir proje yönetim planı değildir

Proje Beratı ile aşağıdakiler tanımlanmış olur;









Projenin amacı/gerekçesi
Başarı kriterleri
Üst seviye gereksinimler
Üst seviye riskler
Özet bütçe
Özet kilometre taşları
Proje kısıtları
Proje yöneticisi ve yetkileri
Proje kabul/onay kriterleri
Proje Beratının Hazırlanması

Detaylı proje planlaması Proje Beratının onaylanmasını takiben
gerçekleştirilir

İş tanımı, sözleşme ve olurluk analizi/iş önerisi proje beratının
hazırlanmasında kullanılan en önemli girdilerdir.

Proje Beratında:
 Proje açıklaması
 Proje hedefleri
 Kapsam
 Kaynak tahmini
 Maliyet tahmini
Bilgileri bulunabilir.





Varsayımlar
Riskler
Kısıtlar
Proje yaklaşımı
Organizasyon
Paydaşların Belirlenmesi

Paydaş, yürütülen projeden herhangi bir şekilde etkilenen kişi veya
kurum olabilir

Paydaşlar projenin ilerleyişinden veya çıkardığı üründen fayda sağlayan ve
zarar gören olarak ikiye ayrılabilir

Paydaşların etkileri proje başlangıcında daha fazladır

Paydaşların belirlenmesinde:
 Proje beratında tanımlanan paydaş listesi
 Proje ile ilgili sözleşmeler
 Eski proje kayıtları
 Karşılıklı görüşmeler
 Veri toplama teknikleri (beyin fırtınası vb.) kullanılabilir.
Paydaşların Belirlenmesi

Paydaşların belirlenmesi



Tüm paydaşların tanımlanması
Paydaş gereksinimlerinin belirlenmesi
Paydaşlarla iletişimin belirlenmesi (paydaşların etki ve çıkarları göz
önüne alınarak sınıflandırılması)
adımlarını içerir
Paydaşların Belirlenmesi

Paydaşların tanımlanması:


Paydaş Gereksinimlerinin Belirlenmesi (Paydaşların Değerlendirilmesi):


Paydaşların isim, organizasyon, projedeki rolü vb. belirlenmesi
Paydaşların beklenti ve isteklerinin belirlenmesi ve bunların projeye
etkilerinin değerlendirilmesi
Paydaşlarla iletişimin belirlenmesi (Paydaşların Sınıflandırılması):

Paydaşların etki ve çıkarları göz önüne alınarak beklenti ve iletişim
yönetiminin verimli bir şekilde sağlanması için paydaşların
sınıflandırılması ve önceliklendirilmesini içerir.
Paydaşların Belirlenmesi
Paydaşların olası etkilerinin yanı sıra bu etkilerin yönetilmesinin
de planlanması gerekir.

Güç-Çıkar Tablosu gibi araçlar kullanılarak paydaşlar daha kolay
yönetilebilmek amacıyla sınıflandırılabilir
GÜÇ

Memnuniyeti
Sürdürme
Yakından Yönetim
İzleme
(Asgari Çaba)
Sürekli
Bilgilendirme
ÇIKAR
Paydaşların Belirlenmesi

Paydaşların yönetilmesi için, paydaşların projeye olan ilgi ve
etkilerinin değerlendirilmesi gerekir.

Bu anlamda takip edilecek strateji şunları içermelidir:




Kilit/önemli paydaşların belirlenmesi
Her bir paydaşın projeye olan etkilerinin belirlenmesi
Paydaşların bireysel olarak nasıl yönetilebileceğinin belirlenmesi
Paydaş gruplarının nasıl yönetileceğinin belirlenmesi
Download

Slayt 1