T.C
MANĠSA ĠLĠ HALK SAĞLIĞI
KLĠNĠK LABORATUARI
TEST REHBERĠ
REVĠZYON
YAPILAN
SAYFA
REVĠZYON
YAPILAN
TARĠH
REVĠZYON
NO
REVĠZYON AÇIKLAMASI
ĠÇĠNDEKĠLER:
1.GENEL BĠLGĠLER
a) Laboratuar Testlerini Etkileyen Faktörler
b) Numune Alımı Ġle Ġlgili Özellikler
2.TESTLERĠN MĠNĠMUN TEKRARLANMA SÜRELERĠ
3.LABORATUARIMIZDA KULLANILAN TÜPLER
4.LABORATUARDA ÇALIġILAN TESTLERĠN LĠSTESĠ
a)
b)
c)
d)
e)
Biyokimya-Hormon
Tam kan sayımı
Elisa
Talasemi tarama testi
Seroloji
5.PANĠK DEĞERLER
HAZIRLAYAN:
Uzm. Dr.E. Sanem BAYKAL
Tıbbi Mikrobiyoloji
GENEL BĠLGĠLER
LABORATUAR TESTLERĠNĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLER:
Laboratuarda analiz işlemleri 3 aşamada incelenir:
Preanalitik evre: Testin istek yapan hekim tarafından istenmesiyle laboratuarda analiz
edilmesine kadar geçen süreçtir.
Analitik evre: Laboratuarda analizin yapıldığı evredir.
Post analitik evre: Testin sonuçlanmasından istek yapan hekime ulaşmasına kadar geçen
süreçtir.
Klinik laboratuarlar sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli bileşenlerden biridir.
Klinik laboratuarların başlıca fonksiyonu klinisyenlere hastaların teşhis, tedavi ve takiplerinde
önemli bilgiler sağlamaktır. Bu bilgilerin doğru, güvenilir, en kısa sürede ve en az maliyetle
elde edilmesi istenir. Doğru ve güvenilir test sonuçları elde etmek için örnek alma öncesinden
başlayarak sonuçların raporlanıp klinisyene ulaşmasına kadar geçen süreçteki değişkenlerin
ve etkilerin bilinmesi sonuçların doğru yorumlanması açısından gereklidir. Laboratuar
hizmetini ‘sadece cihaza kan verip sonuç almak’ düşüncesi olarak algılamanın son derece
yanlış bir yaklaşım olduğunu bilmek gerekir.
Laboratuarlarla ilgili hata kaynakları araştırıldığında hataların yaklaşık %68’inin
preanalitik evrede, %20’sinin post analitik evrede ve sadece %12’sinin analitik evrede olduğu
tespit edilmiştir.. Laboratuar test değerlerine etki eden değiştirilebilir ve değiştirilemez birçok
faktör bulunmaktadır. Bu faktörler hakkında aşağıda kısa bilgiler verilmiştir.
1. Postürün Etkisi: Normal bir erişkinin ayakta durma halindeki kan hacmi yatan bir kişiye
göre 600-700 ml(%10 luk azalma) daha azdır. Dik oturuşta proteinsiz mayi kapiller
aracılığıyla dokulara geçeceğinden plazma hacminde önemli farka neden olur. Bunun sonucu
olarak bütün proteinlerin konsantrasyonu artacaktır ( enzimler, protein yapısındaki hormonlar,
proteine bağlı taşınan ilaçlar, kalsiyum ve bilirubin).Birkaç günlük yatak istirahatinde plazma
ve ekstrasellüler mayi hacmi düşer. Bu sebeple hematokrit %10 artar. Uzamış yatak
istirahatinde ise sıvı retansiyonu olur. Protein ve albumin düzeylerinde azalma görülür.
Kemik kalsiyum mobilizasyonu sonucu iyonize kalsiyum miktarı artar.
2. Egzersizin Etkisi: Egzersizin vücut sıvıları üzerine etkisi aktivitenin süresi ve derecesine
bağlıdır. Egzersiz sonunda alınan kan örneklerinde aspartat aminotransferaz(AST), laktat
dehidrogenaz (LDH),kreatin kinaz (CK), üre, kreatinin, transferin sonuçlarında yükselmelerin
olduğu, kan glukozunun değişimler gösterebileceği, plazma renin aktivitesi, aldosteron,
büyüme hormonunun patolojik düzeylere ulaştığı göz önünde bulundurulmalıdır. Hematüri ve
proteinüri görülür. Egzersizin bir preanalitik değişken olarak etkisinin en aza indirilmesi için
kan verilmesinden bir gün önce ağır spor, uzun mesafe yürüşü veya koşusu yapılmaması
önerilmektedir. Egzersiz bazı hormonlarda da değişimlere neden olur. En önemli değişiklik
serbest T4 düzeylerinde olur. Serum TSH, T3 ve tiroksin düzeyleri herhangi bir değişim
göstermez iken serbest T4 % 35 kadar artar ve 6-7 gün içinde normale döner.
3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin
16 saatten uzun olması tercih edilmez.
4. Besinlerin Etkisi: Bazı plazma bileşenlerinin etkisi öğün içinde alınan gıdalarla değişiklik
gösterebilir. En büyük artış, serum glukozu, demir, total lipid ve alkalen fosfataz
seviyelerinde görülür. Kahve, çay, kola gibi kafein bulunan içeceklerde kan bileşenlerinin
konsantrasyonunu etkiler.
5. Sigara: İçerdiği nikotin nedeniyle birçok laboratuar testini etkiler. Bunlar arasında lipidler,
hormonlar, vitamin B12 ve CEA sayılabilir. Glukoz toleransı da sigara içenlerde bozulmuştur.
Sigaranın etkileri
SĠGARANIN BĠYOKĠMYASAL ETKĠLERĠ
LDL oksidasyonu ↑
HDL kolesterol ↓
Endotel bağımlı vasodilatasyon bozulur,
CRP ↑
Fibrinojen ↑
Trombosit agregasyonu ↑
Monosit adhezyonu ↑
Koroner spazm ↑
6. Alkol Alımı: Alkol tüketimi kısa ve uzun süreli etkilere bağlı olarak birçok analiz üzerinde
değişikliğe neden olabilir. Kısa süreli etki ile alımından 2-4 saat sonra etanol; plazma glukoz
düzeylerini azaltır, ürik asit ve laktat düzeylerini artırır. Uzun süreli kullanımda ise GGT,
AST ve ALT düzeylerinde artışa neden olur. Ayrıca alkol alışkanlığı olanlarda ortalama
eritrosit hacmi (MCV) ‘nde artış olduğu bilinmektedir. Alkol alımından sonra hiper
trigliseridemi görülür.
7. Ġlaç Kullanımı: İlaçların laboratuar testlerine hem in vivo hem in vitro etkileri mevcuttur.
İlaçlar intramusküler olarak verildiğinde kas irritasyonuna neden olurlar. Bu durum bir kısım
enzimlerin artmasına neden olur (kreatinin kinaz, aldolaz ve laktat dehihrogenaz gibi).
Diüretik ilaçlar hiponatremiye yol açarlar.
Thiazidler hiperglisemiye neden olabilir. Laboratuar testlerine en önemli etkiyi yapan
ilaçalardan biri fenitoindir. Hastada kalsiyum ve fosfor seviyelerini azaltır ve alkalen fosfatazı
yükseltir, indirekt bilirubin miktarını düşürür ve GGT aktivitesini yükseltir. Ayrıca serumda
T3 ve T4 değerlerini düşürür. Testleri yorumlarken kullanılan ilaçların etkisi mutlaka göz
önüne alınmalıdır.
8. AteĢ: Serum hormon düzeyleri yanı sıra lipidler, kalsiyum düzeyi, ürik asit gibi birçok
parametreyi etkiler.
9. Transfüzyon: Total kan veya plazma transfüzyonu verilen miktara bağlı olarak plazma
protein konsantrasyonunu yükseltir. Glukoz çözeltilerinin infüzyonu, plazma fosfat ve
potasyum konsantrasyonlarını azaltır.
10. YaĢ ve Cinsiyetin Etkisi: Laboratuar testleri için genel olarak çoçuk, adolesan, erişkin ve
yaşlılık dönemlerine ait referans değerler vardır. Ancak özellikle yenidoğan dönemine ait çok
farklı referans değerler vardır. Örneğin alkalen fosfataz kemik büyümesine paralel olarak
pubertede en yüksek değerlere ulaşır. Puberteden sonra aktivite azalır. Kadın ve erkek cinse
ait yapısal farklılıklar endokrin testler başta olmak üzere, birçok biyokimyasal ve hematolojik
testte referans değerlerin çok değiş olmasına yol açmaktadır. Örneğin CA-125 menstrüel
peryotta normalin iki katına çıkabilir.
11. Gebelik: Gebelik her ne kadar fizyolojik bir durum olsada, organizmada meydana gelen
değişiklikler birçok laboratuar parametresini etkiler. Gebelikte en önemli değişiklik ortalama
plazma hacmindeki artışa bağlı hemodilüsyondur. Tüm laboratuar test sonuçlarının
yorumlanmasında dikkate alınmalıdır.
12. Diurnal Ritm: Gün içerisinde bazı analitlerin salınımı, metabolizması ya da dolaşıma
çıkmasında değişiklikler görülebilir. Mesela serum demiri 08.00-14.00 saatleri itibariyle aynı
hastanın iki ayrı zamandaki numunesine göre %50 gibi fark gösterebilir. Sabah 06.00
civarında serum kortizol düzeyleri pik yaparken, gece 00.00 de en düşük düzeylere
inmektedir. Ayrıca öğleden sonra yapılan glukoz tolerans testlerinde glukoz değerleri sabah
yapılanlara göre biraz daha yüksek çıkar.
13. Mevsimsel DeğiĢiklikler: Özellikle yaz ve kış mevsimi arasında bazı laboratuar
parametreleri farklılık gösterir. Bunlar arasında D vitamini düzeylerinin yazın daha yüksek
olması, trigliserid ve total kolesterol düzeylerinin yazın kışa göre daha düşük olması
sayılabilir.
14. Rakım: Deniz seviyesinden daha yüksek yerlerde yaşamak bazı laboratuar
parametrelerini etkiler.
Hemoglobin, hematokrit ve CRP gibi testlerde yükseklik görülür.
NUMUNE ALIMI ĠLE ĠLGĠLĠ ÖZELLĠKLER:
Laboratuarda kullanılan numuneler çok çeşitlidir. Serum, plazma, tam kan, idrar, gaita
ve çeşitli sıvılar bunların başlıcalarıdır. Numune alırken dikkat edilmesi gereken kurallara
uyulmalıdır
Genel kural; 10-12 saatlik açlıktan sonra sabah kan alınmalıdır. Ancak hekim diğer
zamanlarda dakan tetkiki isteyebilir, testlerin yorumunda bu durumu göz önüne almalıdır.
Biyokimya tetkikleri için venöz kan tercih edilir. Kan alma bölgesi alkolle silindikten sonra
alkolün kuruması beklenmelidir. Çünkü alkol kalıntıları hemolize neden olarak test
sonuçlarını etkiler. Damara girilmeden önce yumruk açılıp kapatılmamalıdır. Çünkü bu
hareket plazmada bazı parametrelerin konsantrasyonlarının (potasyum, fosfat, laktat, iyonize
kalsiyum gibi) geçici artışına neden olur. Hasta kan alımı öncesi mümkünse 15 dk rahat
pozisyonda dinlenmelidir.
Mor Kapaklı tüpler kan alındıktan sonra birkaç kez mutlaka alt üst edilmelidir..
DĠKKAT !!!!!
ĠSTEM-BARKOD-TÜP UYUMUNU KONTROL EDĠNĠZ
UYGUN VE GÜVENLĠ KAN ALIMI ĠÇĠN HOLDER KULLANINIZ
TÜPLERE ĠġARETLĠ DÜZEYE KADAR, YETERLĠ MĠKTARDA KAN ALINIZ
AYRINTILI BĠLGĠ ĠÇĠN LABORATUAR NUMUNE ALMA EL KĠTABINI
ĠNCELEYĠN.
TESTLERĠN MĠNĠMUN TEKRARLANMA SÜRELERĠ
TEST
*Karaciğer Fonksiyon Testleri
ARALIK TEST
ARALIK
3 Gün
PSA
28 Gün
Vitamin B12
60 Gün
HbA1c
60 Gün
Lipid Profili; Kolesterol, Trigliserid, 13 Gün
HDLKolesterol
FSH, LH
13 Gün
Demir (Fe), Ferritin
14 Gün
LABORATUARIMIZDA KULLANILAN TÜPLER
Sarı kapaklı jelli tüp
Ġçerik: Boş, Pıhtı Aktivatör Ve Jel Separatör
Etkisi: Pıhtı Oluşumunu Hızlandırmak
Kullanma alanı: Biyokimya-Hormon Analizleri, Elisa Testleri
Mor kapaklı EDTA lı tüp
Ġçerik: EDTA
Etkisi: Ca’u Bağlayarak Pıhtılaşmayı Engellemek
Kullanma alanı: Hemogram (Tam Kan Sayımı), Talasemi Tarama Testi, Hemoglobin A1C,
Kan Grubu
LABORATUAR NUMUNE RED KRĠTERLERĠ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Uygun BarkodlanmamıĢ Tüpler (Yırtık, Okunmayan, YanlıĢ YapıĢtırılmıĢ Vb)
YanlıĢ Tüpe alınmıĢ kanlar
Yetersiz Veya Fazla Numune Alımı
Uygun Sürede Ve ġartlarda TaĢınmayan Tüpler (numune alma el kitabına bakınız)
Hemolizli, Lipemik Ve Pıhtılı Kanlar.
2 saatten fazla oda ısısında santrifüj edilmeden bekletilen tüpler
Santrifüj edilmeden gönderilen numuneler
LABORATUARIMIZDA ÇALIġILAN TESTLERĠN LĠSTESĠ
BĠYOKĠMYA TESTLERĠ
ALANĠN AMĠNOTRANSFERAZ
EĢ Anlamlı: ALT, serum glutamik pirüvik transaminaz, (SGPT)
Metod: Otoanalizör
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı Gün Saat 16.30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC 48 saat
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. Bir günden fazla bekleyen örneklerde aktivite azalır.
İM enjeksiyonlar hafif bir artışa sebep olabilir. Tüm hepatotoksik ilaçlar hatalı sonuca yol
açar. Diğer ilaçlar geçici yükselmelere sebep olabilir.
ALT, KC ve böbreklerde çok yüksek miktarlarda bulunur. İskelet dokusu ve kasta daha düşük
miktarlardadır. Başlıca bulunma yeri hücre içidir. Pankreas, dalak ve AC’ lerde eser
miktarlarda bulunur. Eritrositlerdeki aktivitesi serumdakinin yaklaşık 6 katıdır.
ALKALEN FOSFATAZ
EĢ Anlamlı: ALP
Metod: Spektrofotometrik, enzimatik, kinetik
Numune türü: Serum
Numune Miktarı: 5mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı Saat aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalı. Yemeklerin sindirimi ALP nin intestinal izoenzimlerini
artırır. ALP aktivitesi çocuklarda hızlı büyüme periyodu sırasında, gebelerde son trimestirde
artar, doğumdan 3-6 hafta sonra normale döner.
ASPARTAT TRANSAMĠNAZ (AST)
EĢ Anlamlı: AST, SGOT
Metod: Spektrofotometrik, enzimatik, kinetik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16.30
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC 48 saat
Numune Red Kriteri: Hemolizli
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. Tüm hepatotoksik ilaçlar hatalı sonuca yol açar. Diğer
ilaçlar geçici yükselmelere sebep olabilir. IM enjeksiyonlar ve hafif egzersiz sonrası genelde
normaldir, Sirozda, nörolojik hastalıklarda, serebral infarkt ya da hemoraji, akut pankreatit ve
renal infarkt, hemolitik anemi, malnütrisyon, hemofili durumlarında normal yada artmıştır.
GAMA GLUTAMĠL TRANSFERAZ
EĢ Anlamlı: GGT, Gama GT
Metod: Spektrofotometrik, Enzimatik-Kinetik
Numune Türü :Serum
Numune Miktarı: 1 m L
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Stabilitesi : 20-25ºC’de 8 saat,
2-8 ºC ‘de 7 Gün
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Uyarı: Bu test tedavi altındaki kronik alkoliklerin takibinde kullanılır. Özellikle çocuklarda
KC hastalığının
alkali fosfataz dan daha duyarlı bir indikatörü olduğu söylenir.
Hepatotoksitenin saptanmasında kullanılır. KC hastalığı olan hastaların %90 ında pozitiftir.
GGT apolipoproteinler ve immunglobinlerle kompleksler oluşturabilir. Özellikle hepatoma ve
kolorektal karsinomada düşük duyarlılığına rağmen kullanılabilir. Remisyon ve rekürensleri
yansıtır. Bu enzimin HDL-C ile oranı alkol kötüye kullanımı, ALP ile oranı Alkolik KC
hastalığı, AST ile oranı da neonatal hepatitin biliyer atreziden ayırımında kullanılır.
Asetaminofen, barbitüratlar, alkol ve estrojen GGT düzeylerini artırır.
ALBÜMĠN
Metod :Spektrofotometrik
Numune Türü :Serum
Numune Miktarı 5mL
Numune Kabı :sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC ‘de 7 gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
AMĠLAZ
Metod: Spektrofotometrik, Enzimatik, Kinetik
Numune Türü: serum
Numune Miktarı : 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı Saat aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri: Aşırı Hemoliz, lipemi
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 gün
Panik değer: Üst sınır; 200 U/L
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
PROTEĠN
EĢ Anlamlı: TP
Metod: Spektrofotometric
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi : 20-25ºC’de 24 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. Turnikenin uzun süre tutulmasına bağlı olarak oluşan
venöz staz ve ayakta durmak total protein düzeyini yükseltir. Laboratuvarda serum örneğinin
buharlaşması hatalı yüksek sonuçlara yol açar. Örneğin yetersiz karıştırılması %10 ila 20
ararsında değişen hatalı sonuçlara yol açabilir.
Serum total protein değerleri yatalak hastalarda aynı yaş grubunda beklenen değerlerden 0,3
gr/dl daha düşüktür. Serum total protein gebeliğin 3. trimestrinde daha düşüktür.
Gece boyunca yatanlarda 1-1,3 mg/dl düşük çıkar yatak istirahatı uzadıkça bu düzey daha da
artar. IV infüzyon hemodilüsyon nedeni ile azalmaya yol açar. Periferal vasküler kollaps ya
da benzeri nedenlerle oluşan venöz staz düzeyleri yükseltir.
Şiddetli hiperlipidemi, hiperbilirübinemi ve hemoliz total protein değerlerini olduğundan daha
büyük gösterir. Dekstran ve anabolik steroidler düzeyleri yükseltirken, allopürinol ve
östrojenler düşürür.
BĠLĠRUBĠN (TOTAL)
Metod: Otoanalizör
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
DĠREKT BĠLĠRUBĠN
EĢ Anlamlı: Konjuge bilirubin
Metod: Otoanalizör
Numune Türü: Serum
Numune miktarı :5 mL
Numune Kabı :Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı :Her gün
Rapor Zamanı Saat: AYNI GÜN 16:30
Numune Red Kriter: Hemoliz
Stabilitesi 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
DEMĠR (Fe)
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı:Hafta İçi Her Gün
Rapor Zamanı : Aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri :Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. Hemolizli örnekler kabul edilmez, Estrojen, kurşun,
alkol ve oral kontraseptifler ve dışarıdan alınan demir preparatları yüksek sonuçlara neden
olur. Aspirin ve kortizon düşük sonuçlara neden olur.
Çocuklar kaza sonucu ferröz sülfat zehirlenmesi ile gelebilir. Demir zehirlenmesinin
semptomları, karın ağrısı, kusma, kanlı ishal, siyanoz, letarji ve konvülziyondur.
Serum demir diurnal varyasyon gösterir, genelde sabahları en yüksektir. Demir düzeyleri bir
bireyde gün içerisinde ve günler arasında geniş farklılıklar gösterir. Kan transfüzyonu yapılan
hastalarda demir ölçümleri birkaç gün ertelenmelidir. Uyku yoksunluğu ve stres diurnal
varyasyonun kaybına yol açar (Düşük demir düzeyi).
Yeni doğanlarda doğumun birkaç saati içerisinde bir düşme görülür.
Serum demiri, demir eksikliğinde düşer fakat bu bulgu özgün değildir. Başka bazı durumlarda
da demir düşük bulunur ve mutlaka demir depolarının eksik olduğunu göstermez, örneğin
kronik enflamatuar hastalıklar, enfeksiyonlar, travma, neoplaziler ve böbrek hastalıkları
bunlar arasında sayılabilir.
DEMĠR BAĞLAMA KAPASĠTESĠ
EĢ Anlamlı: Total Iron Binding Capacity (TIBC)
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı:5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16.30
Numune Red Kriteri :Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
ARTAR: Demir eksikliği anemisi, Geç yaşta gebelik, Oral kontraseptif ,Viral hepatit
AZALIR: Kronik enfeksiyonlar, Malignite, Demir zehirlenmesi, Renal hastalık, Nefroz,
Kwashiorkor, Talasemide.
FERRĠTĠN
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Stabilitesi :20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Uyarı: Ferritin bir akut faz reaktanıdır. Hepatik bozukluk, malignensi ve enflamatuar
durumlarda normal serum ferritin değerleri demir eksikliği ekarte etmek için kullanılamaz.
Ferritin RES ten köken alır. Serum ferritin %20-25 demir içerir. Serum ferritin erişkinlerde
yaşla birlikte artma eğilimindedir.
Serum feritin vücuttaki demir depolarının hassas bir göstergesidir. Serum ferritin 1 µg/L si
demir deposunun 8 mg’ına eşittir. Ferritin özellikle demir eksikliğini, kronik bozukluklara
bağlı anemilerden ayırt etmede kullanışlıdır.10 µg/Lden daha düşük bir demir düzeyi hemen
her zaman demir eksikliğine işaret eder. Ferritin hemokramotozda çok yüksek değerlere ulaşır
(400 µg/L). Alkol ve oral kontraseptifler hatalı yüksek sonuçlara neden olur.
TOTAL KOLESTEROL
EĢ Anlamlı: Total kolestrol
Metod : Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı : Saat 08:00-12:00 arası alınan kanlar saat 16:30
Stabilitesi: 20-25ºC 8 saat, 2-8ºC 48 saat
Uyarı: İdeal kan alma şartları; son üç haftada diyette değişiklik yapılmaması,stabil vücut
ağırlığı ve 12 saat açlık
LDL erkeklerde, HDL bayanlarda daha yüksektir. Kolesterol düzeyleri mevsimsel
değişiklikler gösterir. Kışın yüksek, ilkbahar ve yazları düşüktür. Emasyonal stres ve
menstrüel siklüslerde kolesterol düzeylerini etkiler.
Artar: menengit, abse yada beyin tümörü, serebral hemoraji, multipl skeroz.
Azalır; serebral ve kortikal atrofi.
HDL-C , HIGH DENSĠTY LĠPOPROTEĠN-CHOLESTEROL
EĢ Anlamlı: Yüksek Dansiteli Lipoprotein
Metod :Otoanalizör
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Stabilitesi: 20-25ºC 8 saat, 2-8ºC 48 saat
Uyarı: Örnekler 12 saatlik açlıktan sonra alınmalıdır. Epidemiyoliojik çalışmalar HDL-C
düzeyleri ile Koroner Kalp Hastalığı (KKH) arasında ters bir ilişki göstermiştir. HDL-C
Ölçümleri KKH riskini saptamada yardımcı olur. HDL-C düzeyinde her 5 mg/dl azalma KKH
insidansını %25 artırır. Total kolesterol/HDL-C oranı KKH riskini saptamada yardımcıdır.
LDL KOLESTEROL
EĢ Anlamlı: LDL-C
Metod: Spektrofotometrik, enzimatik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı:5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Hafta İçi Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat16:30
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. LDL-C=TK-(HDL-C)-(VLDL-C)
VLDL-C(mg/dl)=TG/5 hesabı TG’in 400mg/dl üzerinde olan hastalarda ve tip III
hiperlipoproteinemi hastalarında geçerli değildir.
Total kolesterolün %60-70ini LDL-C taşır. LDL-kolesterolün Ateroskleroz ve KKH ile
kuvvetli ilişkisi vardır. LDL-kolesterolün %10 artması KKH riskinde % 20 artışa sebep olur.
Diğer risk faktörlerinin varlığı zararlı etkisini daha da artırır (düşük HDL-kolesterol, sigara,
hipertansiyon, diyabet gibi).
TRĠGLĠSERĠD
EĢ Anlamlı: TG
Metod : Spektrofotometrik, enzimatik
Numune Türü:Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma zaman: Hafta İçi Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Stabilitesi: 20-25˚C’de 8 saat, 2-8˚C’de 48 saat
Uyarı: Örnekler en az 12 saatlik açlıktan sonra alınmalıdır. Trigliserid düzeylerindeki her bir
100 mg/dl artış, koroner kalp hastalığı riskini kadınlarda % 76 ve erkeklerde % 32 oranında
artırır.
KREATĠN KĠNAZ(CK)
EĢ Anlamlı: CK, Total Kreatin kinaz, CPK
Metod: Spektrofotometrik, kinetik
Numune Türü:Serum
Numune Miktarı:5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Ret Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25˚ C’de 24 saat, 2-8 ˚C’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır. Örnekler ışıktan korunmalı ve kapalı olmalıdır. Işık
sonuçları düşürür. CK düzeyleri cinsiyete ve vücut kitle indeksine oldukça bağımlıdır.
Kas egzersizleri belirgin yükselmelere yol açar. Hemolizli örneklerde yüksek sonuçlar alınır.
Sedanter hayat tarzı olanlarda ve az kas kitlesi olanlarda düşük sonuçlar alınması
muhtemeldir. Gece boyunca yapılan bir yatak istirahati CK düzeylerini %20 hatta daha fazla
düşürebilir. Düz kas hastalıklarında nadiren artar.
LAKTĠK DEHĠDROGENAZ
EĢ Anlamlı: LDH, LD, Laktik asit dehidrogenaz
Metod :Spektrofotometrik, enzimatik-kinetik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5mL
Numune Kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriter:i Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınması tercih edilir. Akut MI da LDH hemen hemen daima
yüksektir, 10-12 saatte yükselmeye başlar, 48-72 saatte pik yapar(3 kat). 2 hafta sürer. AMI
geç tanısı için değerlidir. LDH ın 2000 in üstüne çıkması kötü prognozu gösterir. Karsinomlu
hastaların %50 sinde özellikle ileri evrelerde artış gösterir. Kanserli bir hastada yüksek LDH
düzeyi kötü prognozu gösterir. MI ya da hemoliz olmadan yüksek LDH durumlarında kanser
araştırması mutlaka yapılmalıdır.
Çünkü lenfoma ve lösemilerin %60ında yüksek LDH vardır. LDH izoenzim patterni ayırıcı
tanıda daha değerlidir
KREATĠNĠN
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25˚C’de 8 saat 2-8˚C’de 48 saat
Panik değer: Üst sınır; 5 mg/dL( Diyaliz hastaları dışında )
Uyarı: Böbrek hastalıklarının tanısı ve tedavisinde kullanılır. Hasarın ilk aşamalarında çok
kullanışlı olmayıp, böbrek yetmezliğinin tedavisinin izlenmesinde daha faydalıdır.
Lipemi ve hemoliz hatalı yüksek sonuçlara neden olur. Ketoz hatalı yüksek sonuca neden
olabilir, İkter hatalı düşük sonuç nedenidir. İleri yaş, kas kitlesinin azalması, Gebelik;
özellikle 1. ve 2.trimestr azalmasına neden olur
KAN ÜRE AZOTU (BUN)
Metod. Spektrofotometrik, enzimatik
Numune Türü:Serum
Numune Miktarı :5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı :Her gün
Rapor Zamanı :Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri :Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi: 20-25˚C’de 8 saat, 2-8˚C’de 48 saat
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır
ASO
EĢ Anlamlılar: Antistreptolizin O
Metod: Türbidometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı.5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı : Hafta İçi Her Gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilites:i 20-25ºC’de 24 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: A grubu streptokoklar insan bakteriyel enfeksiyonlarının en yaygın nedenlerinden
biridir ve akut romatizmal ateş, Akut Glomerülo nefrit, akut farenjit, sinüzit, pnömoni, septik
kızıl, kangren, lenfangit gibi hastalıklara yol açar. Streptolizin O, A grubu streptokoklar
tarafından üretilen bir hemolizindir. Enfekte olmuş bir kişide streptolizin O, hastanın bir
antikor tepkisi sergilediği bir protein antijeni olarak hareket eder. Titrasyonlar bir hafta gibi,
erken bir sürede yükselir ve enfeksiyondan 3-6 hafta sonra pik değerlerine ulaşır.
Komplikasyonların ve enfeksiyon tekrarının bulunmadığı hallerde ASO titrasyonu genellikle
6-12 ay içerisinde enfeksiyon öncesi dönemlere düşer.
CRP
EĢ Anlamlılar: C-reaktif protein
Metod: Türbidometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı.5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı : Hafta İçi Her Gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilites:i 20-25ºC’de 24 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: CRP bir akut faz reaktanı ve klasik bir inflamasyon markeridir. Akut inflamasyon,
enfeksiyon, yanık ya da doku incinmesinde CRP’nin karaciğerde sentezi belirgin olarak artış
gösterir. Proteinlerin pentraxin ailesinin bir üyesidir. Başlıca sentez yeri olan karaciğer
dışında makrofajlar, akciğer ve beyinde lokal üretiminin olduğuna dair kanıtlar vardır. CRP
düzeyleri viral ve spiroket infeksiyonlarında yükselmez bu yüzden travma yokluğunda yüksek
değerler bakteriyel infeksiyonları düşündürür.
RF
EĢ Anlamlılar: Romatoid Faktör
Metod: Türbidometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı.5 mL
Numune Kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma Zamanı : Hafta İçi Her Gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilites:i 20-25ºC’de 24 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: RF spesifik olmayan bir testtir ve sağlıklı populasyonun %1-5 inde düşük
titrasyonlarda ve yaşlı hastaların % 15-20 sinde diğer kronik hastalık aşamalarında pozitif RF
gözlenmiştir.
MAGNEZYUM (Mg)
EĢ Anlamlılar: Mg
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı.5 mL
Numune Kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı : Hafta İçi Her Gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilites:i 20-25ºC’de 24 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır
FOSFOR(P)
EĢ Anlamlı: İnorganik fosfor, Fosfat, P, PO4
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı:5 mL
Numune Kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı: Aynı Gün Saat 16:30
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 4 Gün
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
SODYUM (NA)
Metod: ISE
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı:Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:00
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat,
ÜRĠK ASĠT:
EĢ Anlamlı: Ürat, ÜA
Metod: Spektrofotometrik, enzimatik, kinetik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 1 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı:Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 48 saat
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
KALSĠYUM:
EĢ Anlamlı: Ca
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Ret Kriter:i Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºCde 8 saat
KLOR:
EĢ Anlamlı: Cl
Metod: Spektrofotometrik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Ret Kriter:i Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºCde 8 saat
ÜRĠK ASĠT:
EĢ Anlamlı: Ürat, ÜA
Metod: Spektrofotometrik, enzimatik, kinetik
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 1 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı:Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 48 saat
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır.
HORMONLAR:
PARATROĠDHORMON
EĢ Anlamlı :PTH, Parathyrin, Parathormon
Metod:Kemiluminesans
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı:5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı:
Stabilitesi: 20-25ºC’de 4 saat, 2-8ºC’de 48 saat
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter ve numunenin1 saatten fazla oda sıcaklığında
beklemesi
TSH
EĢ Anlamlı TSH, s-TSH, Tirotropin
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı 5 mL
Numune Kabı sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat,-20˚C’de uzun süre stabildir.
Uyarı: Diurnal ritmi vardır. Saat 02:00-04:00arasında maksimum, 17:00-18:00 arasında ise
minimum düzeydedir.
SERBEST T3
EĢ Anlamlı: Serbest Triiyodotironin, FT3, ST3
Metod:Kemiluminesans
Numune Türü:Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı Gün saat 16:30
Numune Red Kriteri Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi 20-25ºC’de 8 saat, 2-8 ºC’de 7 Gün -20˚C’de uzun süre stabildir.
Uyarı: Kronik hastalığı olan veya uzun süre hastanede yatmış kişiler ötiroid olsalar bile
serbest T3 düzeyi düşük bulunabilir.
SERBEST T4
EĢ Anlamlı Serbest Tiroksin, FT4, ST4
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı :Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı:aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat, -20˚C’de uzun süre stabildir.
Uyarı Anti-tiroksin otoantikorları ve RF varlığında düşük moleküler ağırlıklı heparin
tedavisinde sonuçlar aldatıcı olabilir
BETA HCG
EĢ Anlamlı Gebelik testi, ß- hCG
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı 1 mL
Numune Kabı sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri Hemoliz, lipemi, ikter
VĠTAMĠN B12
EĢ Anlamlı Siyanokobalamin, Vit B12
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı 5 mL
Numune Kabı sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı:aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat
Referans Aralığı 214-914 pg/mL
Uyarı Numune alınması için 10 saatlik sabah açlığı gereklidir.
FOLAT
EĢ Anlamlı Folik Asit
Metod Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı 1 mL
Numune Kabı sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı ayi gün saat 16:30
Numune Red Kriteri Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat,-20’de 30 Gün
Uyarı Hastadan açlık kanı alınmalıdır
VĠTAMĠN D
EĢ Anlamlı: 25-Hidroksi kolekalsiferol, 25(OH) Kalsiferol,
Metod : Kemiluminesans
Numune Türü Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi: 20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 7 Gün
ĠNSÜLĠN
Metod :Kemiluminesans
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi:Oda ısısında 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat
Uyarı: Klinisyenin isteğine göre açlık veya Tokluk ile çalışılabilir. Açlık numunesi Alınması
için 8-12 saatlik açlık gereklidir. Ayrıca hasta oral hipoglisemik ilaç veya İnsulin
kullanmamış olmalıdır.
C PEPTĠT
EĢ Anlamlı: İnsülin C- Peptit Connecting peptide, C-Peptitreaktivitesi
Metod: Enzimatik-labeled chemiluminescent Immunometric assay
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Çarşamba günü
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi: 20-25ºC’de 3 saat, -20ºC’de 7 Gün
Uyarı: Hastadan açlık kanı alınmalıdır
KORTĠZOL
EĢ Anlamlı: Hidrokortizon, Compound F
Metod : Kemiluminesans
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Stabilitesi:20-25ºC’de 8 saat, 2-8ºC’de 48 saat
Uyarı: sabah saat 8:00 da kan alınmalıdır.
PSA (TOTAL)
EĢ Anlamlı: PSA (Serbest veya total)
Metod: Kemiluminesans
Numune Türü: Serum
Numune Miktarı: 5 mL
Numune kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı saat 16:30
Numune Red Kriteri: Hemoliz, lipemi, ikter
Uyarı: Rektal muayene ve sonda uygulamasından sonra numune alınması için 72 saat
beklenmelidir. PSA değerleri günden güne değişebilir ve yaşla birlikte artar.
TAM KAN SAYIMI
AM KAN SAYIMI
EĢ Anlamlı: Hemogram, CBC (Complete blood count)
Metod: Laser, Optik, Kolorimetrik ölçüm
Numune Türü: EDTA’lı tam kan
Numune Miktarı: 5 mL
Numune Kabı: Mor kapaklı EDTA’lı tüp
ÇalıĢma Zamanı: Her gün
Rapor Zamanı: Aynı gün saat 16:30
Numune Red Kriteri: Numunenin pıhtılı olması
Stabilitesi :20-25ºC’de 8 saat
ELĠSA
HBS AG
Açıklama: HEPATİT B virüs yüzey antijeni, pozitifliği kişinin enfekte olduğunu gösterir
akut veya kronik enfeksiyonu tanımlar.
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: serum
Numune miktarı:3-5 ml
Numune kabı: sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı: Aynı Gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli, Lipemik kanlar
Stabilite: 20-25ºC’de 8 saat
ANTĠ HBS
Açıklama: HEPATİT B virüs yüzey antijenine karşı oluşan antikor, 10 IU/ml nin üzerindeki
değerler pozitiftir. Pozitifliği hastalığa karşı bağışıklığı (pasif yada aktif) gösterir.
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: Serum
Numune miktarı:3-5 ml
Numune kabı: sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı Aynı gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli Lipemik kanlar
Stabilite 20-25ºC’de 8 saat
Anti HCV
Açıklama: Hepatit C virüsüne (HCV) karşı vücut tarafından oluşturulan antikora verilen
isimdir. Anti HCV genelde HCV enfeksiyonun geç evresinde kanda bulunur. Anti HCV
pozitif gelen kişilerde kesin olan tek şey virüsün bir zamanlar vücuda girmiş olmasıdır.
Hastalığın aktif mi yoksa vücut tarafından yenilmiş mi olduğunu anlamak için ileri testler (
hvc viral yük vb ) gerektirir.
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: Serum
Numune miktarı:3-5 ml
Numune kabı: sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı Aynı gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli Lipemik kanlar
Stabilite 20-25ºC’de 8 saat
ANTĠ-HIV
Açıklama: HIV’ e karşı vücud tarafından oluşturulan antikora verilen isimdir. Pozitif
sonuçlar WESTERN BLOT veya PCR ile doğrulanmalıdır.
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: serum
Numune miktarı:3-5 ml
Numune kabı: Sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı Aynı Gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli Lipemik kanlar
Stabilite 20-25ºC’de 8 saat
Toxoplazma Ig M Ve IgG
Açıklama:
Toxoplasma
gondii parazitine
karşı
oluşan
antikorlardır.
Toxoplasma
gondii zorunlu hücre içi paraziti olup, sık görülen toksoplazmoz enfeksiyonuna neden olur.
Toksoplazmoz genellikle asemptomatik seyreden bir enfeksiyondur ve gebelik döneminde
geçirildiğinde düşük, ölü doğum, erken doğum ve konjenital anomalili doğumlara neden
olabilmektedir.
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: Serum
Numune miktarı:5 ml
Numune kabı: Sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı Aynı gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli Lipemik kanlar
Stabilite 20-25ºC’de 8 saat
Uyarı: Akut enfeksiyonu tanımlamada spesifik IgM pozitifligi önemlidir. Fakat akut
enfeksiyonu takiben bir yıl veya daha uzun sure pozitif kalabildiği rapor edilmiştir. Bu
nedenle IgM pozitifliginin yaninda 3 hafta ara ile alınan serum örneginde IgG antikor
titrelerindeki artış ya da aynı dönemde çalışılan spesifik IgA'nın pozitifligi akut enfeksiyon
tanımlamasında etkili olabileceği saptanmıştır. Parazitin tanısında özellikle riskli durumlarda
gecikmeye neden olunmaması için T. gondii IgG avidité testi de önerilmektedir. Bu test, özgül
IgG'nin, multivalan T. gondii antijenine bağlanma gücünü ölçerek, primer toksoplazmosis ile
daha önce geçirilmiş enfeksiyonun ayırt edilmesini sağlayabilmektedir.
Rubella IgM Ve IgG
Açıklama: Kızamıkçık (Rubella)
Metod: Kemiluminesans
Numune türü: Serum
Numune miktarı:5 ml
Numune kabı: Sarı kapaklı tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı: Aynı Gün saat 16:30
Numune red kriteri: Hemolizli Lipemik kanlar
Stabilite 20-25ºC’de 8 saat
Uyarı: Gebeliğin ilk trimestrında saptanan aktif rubella gebelik sonlandırılma endikasyonu
olduğunda rubellaya bağışıklığın bilinmesi gebelik öncesi dönemde önemlidir.
Talasemi Tarama Testi
Hemoglobin Elektroforezi
Açıklama: Hemoglobin anormal formlarının (hemoglobinopatiler) saptanması için kullanılır.
Beta talasemi taramasında birincil kademe kullanılan testtir.
Metod: HPLC
Numune türü: EDTA’lı tam kan
Numune miktarı:2 ml
Numune kabı: mor kapaklı EDTAlı tüp
ÇalıĢma zamanı: Hergün
Raporlama zamanı: Merkezden gelen kanlar ertesi gün.
Salihli merkezli kanlar Çarşamba ve Cuma günleri olmak üzere haftada 2 gün toplanarak
merkeze ulaştırılmakta ve 2 gün sonra raporlanabilmektedir.
Numune red kriteri: 12 hafta öncesinde yapılan kan transfüzyonları sonucu etkiler.
SEROLOJĠ
ANTĠ SFĠLĠZ TESTĠ
Yöntem: Kaset Test
İnsan serum yada plazmasında Treponema Pallidum antikorlarının kalitatif olarak
saptanmasına yönelik tanı aracı olarak kullanılır.
Numune türü: serum veya plazma
Numune miktarı:5 ml
Numune kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma zamanı: Her Gün
Raporlama zamanı: Aynı gün
TREPANOMA PALLĠDUM HEMAGLÜTĠNASYON TESTĠ (TPHA)
Yöntem: Hemaglütinasyon
Numune türü: serum
Numune miktarı:5 ml
Numune kabı: sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma zamanı: anti sfiliz testi pozitif saptanan numunelerde doğrulama amaçlı çalışılır.
titrasyonlu çalışılan bir testtir.
Raporlama zamanı: Aynı gün
BRUCELLA AGLÜTĠNASYON TESTĠ (ROSE BENGAL)
Yöntem: Aglütinasyon
Numune türü: serum
Numune miktarı:5 ml
Numune kabı: Sarı kapaklı jelli tüp
ÇalıĢma zamanı: Hergün
Raporlama zamanı: Aynı Gün
Uyarı: ROSE BENGAL brucella aglütinasyon testi tanı amaçlı değil tarama amaçlı kullanılan
bir testtir.
COOMBSLU BRUCELLA AGLÜTĠNASYON TESTĠ
Yöntem: Elisa
Antijenle kaplanmış plaklara serum konarak spesifik IgG, IgM ve IgA antikorlarına bakılır.
Numune türü: serum
Numune miktarı: 5 ml
Numune kabı: Sarı Kapaklı Jelli Tüp
ÇalıĢma zamanı: ROSE BENGAL negatif çıkan fakat klinik veren hastalarda
Raporlama zamanı: Aynı gün
PANĠK DEĞERLER
Elisa testleri panik değer listesi
Test adı
Panik değer
Anti HIV
POZĠTĠF
ANTĠ HCV
POZĠTĠF
HBs AG
POZĠTĠF
VDRL
POZĠTĠF
TPHA
POZĠTĠF
BRUCELLA
POZĠTĠF
Hematoloji laboratuarı panik değer listesi
TEST
DÜġÜK
YÜKSEK
Lökosit (WBC)
Hematokrit(HTC) EriĢkinde
Hematokrit(HTC) Yenidoğanda
Hemoglobin (HGB) EriĢkinde
Hemoglobin (HGB)
Yenidoğanda
<1500/mm3/
%15
%33
<7 gr/dl
<9.5 gr/dl
>15.000/mm3
%55
%70
>18 gr/dl
>22 gr/dl
Trombosit(PLT
<30.000/mm3 >1.000.000/mm3
Biyokimya laboratuarı panik değer listesi
TEST
PANĠK DEĞERLER
GLUKOZ (SERUM,
PLAZMA)
KALSĠYUM
Her yaĢta:300 mg/dl üstü ve 30 mg/dl altı
ÜRE
KREATĠNĠN
TOTAL BĠLĠRUBĠN
< 6 mg/dl
>13 mg/dl
150 mg/dl üstü
POTASYUM
KLORÜR
10 mg/dl üstü
1 gün altı: 8 mg/dlnin üstü
1-2 gün: 13 mg/dl üstü
2-30 gün: 15 mg/dl üstü
< 120 mmol/L: halsizlik
< 110 mmol/L: bulber ya da psodobulber palsi
90-105 mmol/L: Ģiddetli nörolojik iĢaret ya da
semptomlara yol açar.
>155 mmol/L : kardiyovasküler ve renal semptomlar
>160 mmol/L: ölüm tehlikesi
<2,5 mmol/L
6.5 mmol/L üzeri
80 mmol/L altı
115 mmol/L üstü
FOSFOR
1 mmol/L altı
SODYUM
REFERANS DÖKÜMANLAR:
1. Numune Alma El Kitabı
Download

tc manġsa ġlġ halk sağlığı klġnġk laboratuarı test rehberġ