KDV UYGULAMASINDA İADE HAKKI DOĞURAN İŞLEMDE BULUNAN VE
BEYAN EDEN MÜKELLEFLERİN SÖZ KONUSU İŞLEMLERİ TEVSİK
ZORUNLULUĞU
1. KONU:
Bilindiği üzere, daha önce yayımlanmış bütün KDV Genel Tebliğlerini yürürlükten
kaldırarak, KDV uygulaması konusundaki açıklama ve düzenlemeleri tek bir metinde
toplayan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (KDVGUT), 26 Nisan 2014 tarihli
Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 1 Mayıs 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Tebliğde, daha önceki Tebliğlerde yapılan açıklamaların birleştirilmesi ve tek
metin haline getirilmesi dışında, bazı yeni uygulama ve düzenlemeler de gündeme
getirilmiştir.
Bu yeni uygulamalardan bir tanesi de, KDV iade talebinde bulunmasalar bile, iade hakkı
doğuran işlemi bulunan ve bu işlemi beyannamede beyan eden mükelleflerin, söz konusu
işlemleri tevsik edecek belgeleri vergi dairesine ibraz etme zorunluluğudur. Bu husus, anılan
Tebliğin birçok bölümünde vurgulanmıştır. Bu çalışmamızda, konuya ilişkin açıklama ve
değerlendirmelerimiz yer alacaktır.
2. KONUYLA İLGİLİ DÜZENLEMELER:
Söz konusu Tebliğin, “İade Hakkının İndirim Yoluyla Kullanılması” başlıklı (IV/D-1)
bölümünde; iade hakkı doğuran işlemleri bulunan mükelleflerin bu işlemler dolayısıyla
yüklendikleri vergileri nakden veya mahsuben iade olarak talep etmek yerine indirim yoluyla
giderme tercihinde bulunmalarının mümkün olduğu, tercihini bu yönde kullanan mükellefler
tarafından iade hakkı doğuran işlem bedellerinin KDV Beyannamesinin “Tam İstisna
Kapsamına Giren İşlemler” ve “Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” tablolarında beyan
edileceği, ancak tabloların "Yüklenilen KDV" veya "İadeye Konu Olan KDV" sütunlarına "0"
(sıfır) yazılacağı belirtildikten sonra, “Bu şekilde beyanda bulunan mükelleflerin, iade için
istenenler hariç, iade hakkı doğuran işlemi tevsik eden belgeleri beyanname ekinde ibraz
etmeleri gerekir” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bunun dışında, istisnaların beyanı ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda da, istisnanın
tevsiki için bazı belgelerin ibraz edilmesi gerektiği açık bir şekilde vurgulanmıştır.
Örneğin Tebliğin (II/A-1.1.2.) numaralı bölümünde mal ihracatının tevsiki; (II/A-1.2.3.)
numaralı bölümünde bavul ticareti kapsamında yapılan satışların tevsiki; (II/A-2.2.) numaralı
bölümünde hizmet ihracatının tevsiki; (II/A-3.3.) numaralı bölümünde roaming işlemlerinin
tevsiki; (II/A-5.10. numaralı bölümünde yolcu beraberi eşya satışının tevsiki; (II/B-7.4.)
numaralı bölümünde, ulusal güvenlik amaçlı teslim ve hizmetlerden kaynaklanan istisnanın
tevsikine ilişkin açıklamalar yapılmıştır.
Buna göre, iade hakkı doğuran işlemde bulunan mükellefler, iade talep etmeseler bile,
uyguladıkları istisnayı tevsik eden belgeleri beyanname verme süresi içinde vergi dairesine
vereceklerdir.
3. İBRAZ EDİLECEK BELGELER VE İBRAZ USULÜ:
KDVGUT’nde uygulanan istisnanın tevsiki için ibraz edilmesi gereken belgeler, her bir
istisna konusu işlem itibariyle belirtilmiştir. Bu şekilde ibraz edilmesi gereken belgelerin iade
hakkı doğuran işlem türü itibariyle gösterildiği tablo, yazımızın sonunda yer almaktadır.
İbraz edilmesi gereken belgelerin, normal şartlarda beyanname ekinde ve kağıt ortamında
vergi dairesine verilmesi gerekir. Ancak ibraz edilecek belgelerden Gelir İdaresi
Başkanlığınca uygun görülenler elektronik ortamda ve Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen
içeriğe uygun olarak verilir. İnternet vergi dairesi üzerinden gönderilen belgeler, Gelir İdaresi
Başkanlığınca uygun görülen durumlar hariç, kâğıt ortamında ayrıca vergi dairesine verilmez.
4. İŞLEMLERİNİ TEVSİK ETMEK ZORUNDA OLANLAR:
Tebliğde yapılan açıklama ve düzenlemelere göre, yaptıkları iade hakkı doğuran işlemi
tevsik etmek zorunda olanlar, tam istisna kapsamında işlem yapan mükelleflerdir.
Bilindiği üzere, KDV uygulamasında iade hakkı;
 Tam istisna kapsamındaki işlemlerden,
 KDV Tevkifatına tabi işlemlerden,
 İndirimli orana tabi teslim ve hizmetlerden,
Kaynaklanmaktadır.
Bu işlem türlerine göre yapılacak iade usul ve esasları, tebliğin ayrı bölümlerinde
açıklanmış ve tevsik uygulaması sadece tam istisna kapsamındaki işlemler için
öngörülmüştür. Buna göre, iade hakkı doğuran işlem mahiyetinde olsa bile, iade talep
edilmediği sürece, KDV Tevkifatına tabi işlemler ile indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerin
tevsikine gerek bulunmamaktadır.
Ancak istisna kapsamında işlemde bulunan mükellefler, bu işlemle ilgili olarak;
 KDV iadesi talebinde bulunurlarsa, işlemlerini iadeye ilişkin usul ve esaslar
çerçevesinde tevsik edeceklerdir.
 İade edilecek vergi ortaya çıkmakla birlikte, bu vergiyi iade olarak talep etmek yerine
indirim yoluyla gidermeyi tercih etmeleri halinde (bu konuda beyannamede herhangi bir
bildirim ya da kayıtta bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın), işlemleri açıklanan şekilde
tevsik edeceklerdir.
 Tam istisna kapsamında işlemi olmakla birlikte beyannamede ödenecek verginin
ortaya çıkması halinde de istisna konusu işlemin tevsik edilmesi gerekebilecektir. Çünkü bu
durumda da anılan işlemler nedeniyle yüklenilen vergiler indirim konusu yapılmış yani
indirim yoluyla giderilmiş olmaktadır. Dolayısıyla bu gibi durumlarda da istisna uygulanmak
suretiyle, beyan edilen KDV matrahı azaltıldığı için, İdarenin işlemin tevsikini isteme
ihtimalinin bulunduğunu da hatırlatmak isteriz.
 İade hakkı doğurmayan yani kısmi istisna kapsamında bulunan işlem yapan
mükelleflerin ise anılan işlemleri tevsik etmelerinin gerektiği konusunda Tebliğde bir
düzenleme ve açıklama bulunmamaktadır. Bulunmaması da doğaldır. Çünkü söz konusu
işlemleri yapanlar, bu işlemler nedeniyle yüklendikleri vergileri indirim konusu
yapamadıkları ya da yaptılarsa düzeltmeleri gerektiği için, bu mükelleflerin uyguladıkları
istisnayı tevsik etmelerine de gerek bulunmamaktadır.
5. UYGULAMANIN BAŞLAYACAĞI DÖNEM:
KDVGUT, 1 Mayıs 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla genel hukuk
mantığı içinde, anılan Tebliğle yeni getirilen yükümlülüklerin de bu tarihten sonraki
vergilendirme dönemleri için uygulanması gerekir. Nitekim bu husus, 66 numaralı KDV
Sirkülerinde de “Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, 1 Mayıs 2014 tarihinden
itibaren yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonraki işlemlere Tebliğde belirtilen usul ve esaslar
uygulanır. Tebliğin yürürlük tarihinden önceki işlemlere ise mülga Tebliğlerde yer alan
düzenlemelerin uygulanacağı açıktır” şeklinde açıklama yapılmıştır.
Buna göre, KDVGUT ile getirilen iade hakkı doğuran işlemlerin tevsikine ilişkin
uygulamanın da Mayıs 2014 ve sonraki dönemler için uygulanması gerektiği
düşüncesindeyiz.
İADE HAKKI DOĞURAN İŞLEMLERİN TEVSİKİ İÇİN İBRAZ EDİLECEK
BELGELER LİSTESİ
Kanun
İstisna Konusu İşlem
Maddesi
11/1-a
Mal İhracatı
11/1-a
Bavul Ticareti
kapsamında yapılan
satışlar
11/1-a
Hizmet İhracatı
11/1-a
Roaming Hizmetleri
11/1-a
Serbest Bölgedeki
Müşteriler İçin
yapılan Fason
Hizmetler
11/1-b
11/1-c
Geçici
17
13/a
13/b
13/c
13/d
Yolcu Beraberi Eşya
(TİEY’lara KDV
Hesaplanarak Yapılan
Satışlar)
İhraç Kayıtlı Teslim
DİİB kapsamında
yapılan teslimler
Deniz, Hava ve
Demiryolu Taşıma
Araçlarının ve
tesislerin teslimi, tadil,
onarım ve bakımı ile
imal ve inşaası
Liman ve Hava
Meydanlarında
Yapılan Hizmetler
Altın, Gümüş, Platin
ile İlgili Arama,
İşletme ve
Zenginleştirme, petrol
arama, boru hattı ile
taşıma
Yatırım Teşvik
Belgesi Kapsamında
Makine ve Teçhizat
Tevsik İçin Gerekli Belgeler
- Satış faturaları fotokopisi veya listesi
- Gümrük beyannamesi veya listesi (veya gümrük
beyannamesi yerine kullanılan belgeler)
- Onaylı özel faturanın aslı veya firma yetkililerince
onaylı örneği ya da onaylı özel faturaların muhtevasını
içerecek şekilde hazırlanan liste
- Hizmet faturalarının firma yetkililerince onaylı
fotokopileri veya dökümlerini gösteren liste
- Roaming hizmeti faturaları veya listesi
- Yabancı ülkede roaming hizmetlerine ilişkin istisna
uygulandığına ilişkin yazı
- Fason hizmet faturaları veya listesi
- Fason hizmete konu malın serbest bölgeden yurtiçine,
yurtiçinden serbest bölgeye gönderilmesine ilişkin
gümrük beyannamesi veya gümrük beyannamesi yerine
geçen belge aslı veya örneği ya da listesi
- Gümrükçe onaylı satış faturası veya fatura/çek aslı ya
da onaylı örneği (iadenin yetki belgeli aracı firma
tarafından yapılması halinde bu firmaların gönderdiği
icmaller ile ödeme belgelerinin onaylı örnekleri)
- İhraç kaydıyla teslim faturaları veya listesi
- İhraç kaydıyla teslim faturaları veya listesi
- DİİB onaylı örneği
- Satış faturaları listesi
-Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin örneği,
- Satış faturaları listesi
- Satış faturaları listesi,
- İstisna belgesi,
- Satış faturaları listesi,
- Makine ve teçhizat istisnası bildirim formu
-Alıcının KDV istisnasından yararlanma hakkı
13/e
13/f
13/g
13/ğ
Teslimleri
bulunduğunu gösterir istisna belgesinin onaylı örneği
Limanlar ve Hava
Meydanlarına
Bağlantı Sağlayan
Demiryolu Hatları ile
Liman ve Hava
Meydanlarının İnşası,
Yenilenmesi ve
Genişletilmesine
İlişkin İstisna
- Satış faturaları listesi,
- Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin örneği,
Ulusal Güvenlik
Amaçlı Teslim ve
Hizmetlere İlişkin
İstisna
Ana müteahhit açısından:
- Satış faturaları listesi,
- Ulusal güvenlik kuruluşundan alınan belgenin onaylı
örneği (EK: 11A)
Yüklenici firmalar açısından:
- Satış faturaları listesi,
- Ulusal güvenlik kuruluşunca yüklenici kuruluşa verilen
istisna belgesi ve eki listenin onaylı örneği (EK: 11C,
EK: 11B)
- Yüklenici Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlere Ait
Liste” (EK: 11D)
Başbakanlık Merkez
Teşkilatına Yapılacak
Araç Teslimlerinde
İstisna
Ürün Senetlerinin
İhtisas/Ticaret
Borsaları Aracılığıyla
İlk Teslimi
14/1
Uluslararası
taşımacılık
14/3
İhraç Malı Taşıyan
Araçlara Motorin
Teslimleri
15/1-a
Diplomatik temsilcilik
- Satış faturaları listesi,
- Satış faturaları listesi,
- Ürünü temsil eden ürün senedinin bir örneği ile bu
işlemin “ilk teslim” olduğunu tevsik etmek üzere
ihtisas/ticaret borsalarından alınacak yazı
- Satış faturaları listesi,
- Uluslararası taşımacılık faaliyetinin yürütülmesi için
ilgili mevzuat gereğince yetki belgesi alınmasının
zorunlu olması halinde, söz konusu belge (Bu belge,
belgede değişiklik olmaması kaydıyla sadece bir defa
verilir.)
- Taşımacılık işinin mahiyetine göre, taşıtın sınır geçişi
yaptığına dair tebliğde sayılan belgelerden herhangi
birinin aslı ya da onaylı örneği,
- Satış faturaları listesi,
- 11 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliği ekindeki "İhraç Malı
Taşıyan Araçlara Vergiden İstisna Motorin Teslimine
İlişkin Bildirim Formu" nun bir örneği
- Satış faturaları listesi,
ve konsolosluklara
yapılan teslimler
15/1-b
17/4-s
Geçici
26
Uluslararası
kuruluşlara yapılan
teslim ve hizmetler
Engellilerin
kullanımına mahsus
araç ve gereçler
BM, NATO ve
OECD’ye yapılan
veya bu kurumlarca
finanse edilen
işlemlerle ilgili teslim
ve hizmetler
Geçici
29
YİD projesi
kapsamında yapılan
teslim ve hizmetler
Geçici
30
Büyük ve stratejik
yatırımlar
6111
İSMEP kapsamında
sayılı
yapılan teslim ve
Kanun
hizmetler
geçici 16
- Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesinin örneği
-Takrir yöntemi kapsamındaki işlemlerde Dışişleri
Bakanlığından alınan İstisna Belgesinin veya Takrir
Belgesinin aslı veya onaylı örneği.
- Satış faturaları listesi,
- Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesi veya
uluslararası kuruluşların resmi talep yazısı veya yetkili
kuruluş İstisna Belgesi örneği
- Takrir yöntemi kapsamındaki teslimlerde Dışişleri
Bakanlığından alınan İstisna Belgesinin veya Takrir
Belgesinin aslı veya onaylı örneği.
- Satış faturaları listesi,
- Satış faturaları listesi,
-Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesi örneği
(gerekirse Takrir Belgesinin onaylı örneği)
- Satış faturaları listesi,
- Vergi Dairesi Başkanlığından veya Defterdarlıktan
alınan istisna belgesi ve belge eki onaylanan proje
kapsamında istisna uygulanarak alınacak mal ve hizmet
listesinin örneği
- Yatırım teşvik belgesi ve eki listenin onaylı örneği
-Yatırım teşvik belgesinde belirtilmemiş olması halinde,
yatırımın stratejik yatırım kapsamında olduğunu tevsik
eden belgenin onaylı örneği (Yatırım tamamlanıncaya
kadar, değişiklik olmaması kaydıyla, bir defa verilir.)
- Satış faturaları listesi,
-İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığınca İstanbul Proje
Koordinasyon Birimine verilen, istisnadan
yararlanılabileceğine dair Belgenin onaylı örneği
Download

kdv uygulamasında iade hakkı doğuran işlemde