KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI TASLAĞI’NA
İLİŞKİN TSB GÖRÜŞLERİ
Yürürlükteki Hüküm
Yürürlükteki genel şartlarda
yer almamaktadır.
Taslak Hükmü
A.1. AMAÇ
Bu Genel Şartların amacı, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu
uyarınca motorlu araç işletenlere
yüklenen hukuki sorumluluk için
düzenlenen Karayolları Zorunlu
Mali Sorumluluk Sigortası
ilgililerinin hak ve
yükümlülüklerine ilişkin usul ve
esasların düzenlenmesidir.
Bu Genel Şartlar ekleriyle bir
bütün olup söz konusu ekler
Hazine Müsteşarlığınca değişen
şartlara uyum amacıyla yeniden
düzenlenebilir. Bu durumda kaza
tarihi itibariyle geçerli ekler
uygulamaya esas alınır.
Yürürlükteki genel şartlarda
yer almamaktadır.
A.2. TANIMLAR
a-)Sigortalı: Poliçe konusu
motorlu araçta 2918 sayılı
Öneri
A.1. AMAÇ
Bu Genel Şartların amacı, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu
uyarınca motorlu araç işletenlere
ve aynı Kanunun 104’üncü
madde kapsamında mesleki
faaliyette bulunanlar ile 105’inci
maddesi kapsamında yarış
düzenleyenlere yüklenen hukuki
sorumluluk için düzenlenen
Karayolları Zorunlu Mali
Sorumluluk Sigortası ilgililerinin
hak ve yükümlülüklerine ilişkin
usul ve esasların düzenlenmesidir.
Bu Genel Şartlar ekleriyle bir
bütün olup söz konusu ekler
Hazine Müsteşarlığınca değişen
şartlara uyum amacıyla yeniden
düzenlenebilir. Bu durumda kaza
tarihi itibariyle geçerli ekler
uygulamaya esas alınır.
A.2. TANIMLAR
a-)Sigortalı: Poliçe konusu
motorlu araçta 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununa göre
Gerekçe
Karayolları Trafik Kanunu’nda
özel durumlar başlığı altında yer
alan mesleki faaliyette bulunanlar
ile yarış düzenleyenler
bakımından, özel kloz ile
düzenlenen kişilerin de konu ve
sigortalı olarak vurgulanmasının
yerinde olacağı düşünülmektedir.
Karayolları Trafik Kanunu’nda
özel durumlar başlığı altında yer
alan mesleki faaliyette bulunanlar
ile yarış düzenleyenler
bakımından, özel kloz ile
1
Karayolları Trafik Kanununa göre
işleten sayılan kişiyi,
işleten sayılan kişi ile teminat
verilmesi durumunda aynı
Kanunun 104’üncü maddesi
kapsamında mesleki faaliyette
bulunanlar ile 105’inci maddesi
kapsamında yarış düzenleyenleri,
düzenlenen kişilerin de konu ve
sigortalı olarak vurgulanmasının
yerinde olacağı düşünülmektedir.
ç-)İşletilme Hali: Motorlu aracın
mekanik aksamının çalışması,
(Mekanik aksamı çalışmasa bile
motorlu aracın kendiliğinden de
olsa hareket haline geçmesi
işletilme hali olarak kabul edilir.)
ç) Motorlu aracın mekanik
aksamının çalışması işletilme
halini ifade eder. Mekanik aksamı
çalışmasa bile aracın kendiliğinden
de olsa hareket haline geçmesi ile
aracın trafiğe çıkmasına yasal bir
engel olmaması halinde aracın
hareketsiz halde olması da
işletilme hali olarak kabul edilir.
İşletilme tanımında daha çok
mekanik görüş esas alınmıştır.
Ancak bu tanım da eksiktir. Zira
elektrik aksamındaki sorun da
işletilme kavramındadır. Diğer
yandan, Karayolları Trafik
Kanunu’nun 85’inci maddesinde
işletilme hali harekete
bağlanmamıştır. Bu konudaki
Yargıtay kararlarında, bunun
dışında ve ötesinde, mekanik
aksamının çalışmadığı durumlarda
hareketi, yokuş aşağı kayma veya
aracın trafiğe çıkarılması ve
karayolunda olması gibi halleri de
içerecek şekilde kapsama sokan
yargı kararları da dikkate
alınmalıdır.
ii-)Aracın parçaları ile aynı üretim
bandında üretilen yedek parçaları,
(Bu parçaların, söz konusu aracın
montajında kullanılan parçalarla
aynı kalitede olduğunun ve araç
üreticisi tarafından getirilen
ii-)Aracın parçaları ile aynı üretim
bandında üretilen yedek parçaları,
(Bu parçaların, söz konusu aracın
montajında kullanılan parçalarla
aynı kalitede olduğunun ve araç
üreticisi
tarafından
getirilen
Logosuz orijinal dediğimiz
(OIEM) parçalar orijinal parça
kabul edildiğinden ayrıca
sertifikasyonu olmaması
gerekmektedir. Rekabet
Kurulunun 2005/4 nolu Grup
2
A.3- TEMİNAT DIŞINDA
KALAN HALLER
h) Motorlu araçlarla ilgili mesleki
faaliyetlerde bulunan teşebbüslere,
gözetim, onarım, bakım, alımsatım, araçta değişiklik yapılması
amacı ile veya benzeri bir amaçla
bırakılan aracın sebep olacağı
zararlara ilişkin her türlü talepler,
i) Aracın, yetkili makamların
izniyle tertip olunan yarışlara
ölçütlere ve üretim standartlarına
göre üretildiğinin Hazine
Müsteşarlığınca belirlenecek usul
ve esaslar çerçevesinde yetkili
kuruluşlarca düzenlenecek
belgeler yoluyla belgelendirilmesi
halinde, belge konusu parçaların
aksi iddia sahibince kanıtlanana
kadar orijinal yedek parça olduğu
varsayılır.)
ölçütlere ve üretim standartlarına
göre üretildiğinin parça üreticisi
tarafından
belgelendirilmesi
halinde, aksi iddia sahibince
kanıtlanana kadar orijinal yedek
parça olduğu varsayılır.)
Muafiyeti tebliğinin
düzenlemesine pararlel olarak
burada üreticinin sertifikasyonu
yeterli olup, ayrıca bir
sertifikasyon ihtiyacı
bulunmamaktadır. Dünya
uygulamalarında da OIEM
parçaların sertifikasyonu mümkün
bulunmamaktadır.
iii-)İlgili mevzuat çerçevesinde
ömrünü tamamlamış araçlardan
çıkarılan kodlandırılmış, hasarsız,
araç
güvenliği
ve
çevre
standartlarını karşılayan parçaları,
iii-) İlgili mevzuat çerçevesinde
ömrünü tamamlamış araçlardan
çıkarılan veya ÖTA kapsamında
hasarlı araçlardan toplanan
parçalardan kodlandırılmış, araç
güvenliği ve çevre standartlarını
karşılayan parçaları ifade eder.
EK SÖZLEŞME İLE
TEMİNAT KAPSAMINA
DAHİL EDİLEBİLECEK
HALLER
ÖTA kapsamında toplanan
parçalardan çok hafif hasarlı
ekonomiye kazandırılacak
parçalar da bulunduğundan
kapsama dahil edilmiştir.
Taslak metinde yer
almamaktadır.
Aşağıdaki haller ek sözleşme ile
bu genel şartlara ve ilişik klozlara
göre teminat kapsamı içine
alınabilirler.
a)
Motorlu araçlarla ilgili
mesleki faaliyetlerde bulunan
teşebbüslere, gözetim, onarım,
Karayolları Trafik Kanunu’nda
özel durumlar başlığı altında yer
alan mesleki faaliyette bulunanlar
ile yarış düzenleyenler için
akdedilen sözleşmeler Karayolları
Motorlu Araçlar Zorunlu Mali
Sorumluluk Sigortası Genel
Şartları çerçevesinde
düzenlenmektedir. Buna karşılık
mevcut genel şartlarda söz konusu
faaliyetler kapsam dışında
bırakılan haller arasında yer
almaktadır. Mesleki faaliyetle
3
katılması veya yarışlara katılan
araçlara eşlik etmesi ile gösteride
kullanılması sonucunda meydana
gelecek zararlar,
bakım, alım-satım, araçta
değişiklik yapılması amacı ile
veya benzeri bir amaçla bırakılan
aracın sebep olacağı zararlara
ilişkin her türlü talepler,
bulunanlar ile yarışlara
katılanların genel şartlarda kapsam
dışında bırakılıp daha sonra söz
konusu genel şartlarla teminat
verilmesi nedeniyle ortaya çıkan
çelişkinin giderilmesini teminen
b) Aracın, yetkili makamların
her iki durum “Ek Sözleşme İle
izniyle tertip olunan yarışlara
Teminat Kapsamına Dahil
katılması veya yarışlara katılan
Edilebilecek Haller” maddesi
araçlara eşlik etmesi ile gösteride
altında düzenlenmiş ve genel şart
kullanılması sonucunda meydana
ekine konmak üzere iki kloz
gelecek zararlar,
hazırlanmıştır. Bu nedenle söz
konusu maddenin daha önceki
taslak metinlerde olduğu gibi
metinde yer alması gerektiği
düşünülmektedir.
Yürürlükteki genel şartlarda söz A.5.
KAPSAMA
GİREN A.5.
KAPSAMA
GİREN Kanunun açıklığına rağmen
“Sağlık Giderleri” tanımı altında
konusu fıkralar yer
TEMİNAT TÜRLERİ
TEMİNAT TÜRLERİ
bir tarif yapılmışsa da, bu tarifin
almamaktadır.
b) Sağlık Giderleri: Üçüncü
b) Sağlık Giderleri: Üçüncü
yeterli olmadığını
kişinin trafik kazası dolayısıyla
kişinin trafik kazası dolayısıyla
düşünülmektedir. Uygulamada
bedenen eski haline dönmesini
bedenen eski haline dönmesini
hangi giderlerin poliçe teminatı
teminen yapılan tedavi giderlerini teminen yapılan tedavi giderlerini içerisinde değerlendirilmesi
içeren tazminattır. Kaza nedeniyle içeren tazminattır. Kaza nedeniyle gerektiği tartışmalı olup, bu
mağdurun tedavisine
mağdurun tedavisine
eksiklik Yargıtay Kararları ile
başlanmasından itibaren
başlanmasından itibaren
doldurulmaya çalışılmaktadır.
mağdurun sürekli sakatlık raporu
mağdurun sürekli sakatlık raporu
Tedavi giderleri içerisinde sayılan
alana kadar tedavi süresince
alana kadar tedavi süresince
“SGK tarafından karşılanmayan
ortaya çıkan bakıcı giderleri ile
ortaya çıkan bakıcı giderleri ile
tedavi giderleri, hasta ve hasta
geçici iş göremezlik giderleri
geçici iş göremezlik giderleri
yakınlarının yol, beslenme ve
sağlık gideri tazminatı
sağlık gideri tazminatı
barınma masrafları, fizik tedavi,
kapsamındadır. İlgili teminat
kapsamındadır. İlgili teminat
rehabilitasyon, ortopedik aygıtlar,
4
dolayısıyla sigorta şirketinin ve
Güvence Hesabı’nın sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik
Kanunu'nun 98'inci maddesi
hükmü gereğince sona ermiştir.
dolayısıyla sigorta şirketinin ve
Güvence Hesabı’nın sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik
Kanunu'nun 98'inci maddesi
hükmü gereğince sona ermiş olup
her ne sebepden olursa olsun
sağlık giderleri iş bu sigorta
kapsamında ve Sigortacının
sorumluluğunda
bulunmamaktadır.
kol ve bacak protezleri için
ödenecek bedeller, ileride
yapılması gereken ameliyat
masrafları, yaşam boyunca
kullanılması gereken ilaç
masrafları, yurt dışı tedavi
giderleri” gibi masrafların poliçe
teminatı içerisinde değerlendirilip
değerlendirilemeyeceğine ilişkin
net bir tanımın yapılması
gerekmektedir.
SGK tarafından karşılanmayan
tedavi giderleri, hasta ve hasta
yakınlarının yol, beslenme ve
barınma masrafları, fizik tedavi,
rehabilitasyon, ortopedik aygıtlar,
kol ve bacak protezleri için
ödenecek bedeller, ileride
yapılması gereken ameliyat
masrafları, yaşam boyunca
kullanılması gereken ilaç
masrafları, yurt dışı tedavi
giderleri teminat harici olduğu bu
ifade ile güçlendirilmelidir.
c) Sürekli Sakatlık Tazminatı:
Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı
dolayısıyla ileride ekonomik
olarak uğrayacağı maddi zararları
karşılamak üzere, bu genel şart
ekinde yer alan esaslara göre
c) Sürekli Sakatlık Tazminatı:
Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı
dolayısıyla ileride ekonomik
olarak uğrayacağı maddi zararları
karşılamak üzere, bu genel şart
ekinde yer alan esaslara göre
Bu konudaki ispat yükünün genel
hükümlere göre belirlenmesi
gerektiği düşünülmektedir. İkinci
paragrafın son cümlesinin
çıkarılması gerektiği
düşünülmektedir.
5
belirlenecek tazminattır. Kaza
nedeniyle mağdurun tedavisinin
tamamlanması sonrasında yetkili
bir hastaneden alınacak özürlü
sağlık kurulu raporu ile sürekli
sakatlık oranının belirlenmesinden
sonra ortaya çıkan bakıcı giderleri
bu teminat limitleri ile sınırlı
olmak koşuluyla sürekli sakatlık
teminatı kapsamındadır.
belirlenecek tazminattır. Kaza
nedeniyle mağdurun tedavisinin
tamamlanması sonrasında yetkili
bir hastaneden alınacak özürlü
sağlık kurulu raporu ile sürekli
sakatlık oranının belirlenmesinden
sonra ortaya çıkan bakıcı giderleri
bu teminat limitleri ile sınırlı
olmak koşuluyla sürekli sakatlık
teminatı kapsamındadır.
Sürekli sakatlık tazminatına ilişkin
özürlülük oranının
belirlenmesinde, özürlülük ölçütü
sınıflandırılması ve özürlülere
verilecek sağlık kurulu raporlarına
ilişkin mevzuat doğrultusunda
hazırlanacak sağlık kurulu raporu
dikkate alınır. Tazminat
ödemesinde, mevcudiyeti halinde,
özürlü sağlık kurulu raporunda yer
alan kaza ile uygun illiyet bağı
tespiti dikkate alınır. Söz konusu
raporda bu yönde bir belirleme
olmaması halinde kaza ile
özürlülük arasında uygun illiyet
bağının bulunmadığının ispatı,
genel hükümler dahilinde,
sigortacıya aittir.
Sürekli sakatlık tazminatına ilişkin
özürlülük oranının
belirlenmesinde, özürlülük ölçütü
sınıflandırılması ve özürlülere
verilecek sağlık kurulu raporlarına
ilişkin mevzuat doğrultusunda
hazırlanacak sağlık kurulu raporu
dikkate alınır. Tazminat
ödemesinde, mevcudiyeti halinde,
özürlü sağlık kurulu raporunda yer
alan kaza ile uygun illiyet bağı
tespiti dikkate alınır.
6
Yürürlükteki genel şartlarda söz A.6. TEMİNAT DIŞINDA
konusu fıkralar yer
KALAN HALLER
almamaktadır.
Aşağıdaki haller sigorta teminatı
dışındadır:
A.6. TEMİNAT DIŞINDA
KALAN HALLER
b)İşletenin/sigortalının/sigortalı
araç sürücüsünün sebebiyet verdiği
zararlardan
dolayı
b-) Hak sahibinin kendi kusuruna
işletenin/sigortalının/sigortalı araç
denk gelen tazminat talepleri,
sürücüsünün eşinin, usul ve
fürunun, kendisine evlat edinme
c-) Sigortalının sorumluluk riski
ilişkisi ile bağlı olanların ve
kapsamında olmayan tazminat
kardeşlerinin, maddi tazminata ve
talepleri,
destekten
yoksun
kalma
tazminatına ilişkin talepleri ile
ç-) Sigortalının, eşinin, sigortalının işletenin/sigortalının/sigortalı
usul ve fürunun, sigortalıya evlat araç sürücüsünün sürekli sakatlık
edinme ilişkisiyle bağlı olanların, tazminat talepleri,
sigortalının
birlikte
yaşadığı
kardeşlerinin, mallarına gelen
zararlar
sebebiyle
ileri
sürebilecekleri talepler,
(b), (c) ve (d) fıkralarında yer alan
düzenlemeler ile kendi kusuru ile
vefat eden işleten/sürücülerin
destekten yoksun kalanlarına
tazminat ödenmesi yönündeki
yargı kararlarının düzeltilmesinin
amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Ancak ifadeler yeteri kadar net
olmadığından amaçlanan hedefe
ulaşılamayacağı mütalaa
edilmektedir.
d-) Destekten yoksun kalan hak
sahibinin, sigortalının sorumluluk
riski kapsamında olmayan destek
tazminatı talepleri ile destekten
yoksun kalan hak sahibinin,
sigortalının sorumluluk riski
kapsamında olmakla beraber
destek şahsının kusuruna denk
gelen destek tazminatı talepleri,
7
m-) İlgili mevzuatla genel
hükümlere tâbi kılınan talepler
(…) Yaralanan/ölen kişinin hatır
için karşılıksız taşınması veya
yaralanan/ölen kişiye motorlu
araç hatır için karşılıksız verilmiş
olması durumunda hatır
taşımasından yararlanan kişiye
ilişkin yöneltilecek talepler,
Söz konusu madde düzenlenmesi
ile ilgili mevzuatta genel
hükümlerdeki değişikliğe paralel,
genel şartlarda da geçerliği
sağlansın istenmiş olabilir ancak
Sigortalılar gözünden
bakıldığından net olmayan bu
ifade yerine açık şekilde
yazılmasının daha uygun olacağı
görüşündeyiz.
o-) Cezai kovuşturmadan doğan
tüm giderler ile idari ve adli para
cezaları,
(…) Cezai kovuşturmadan doğan
tüm giderler ile idari ve adli para
cezaları ile sigortalının ve/veya
sürücünün aleyhine başlatılan
hukuki işlemlerden dolayı kendi
avukatlarına yaptıkları ödemeler
ve dava masrafları
Mevcut uygulamada yaşanan
ihtilafların kalkması için genel
şartlarda yer almasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
(..) Gelir kayıpları nedeniyle
yöneltilecek tazminat talepleri,
Gelir kaybı konusu yargıya intikal
ettirildiğinde
ilk
derece
mahkemeleri tarafından ödenmesi
yönünde kararlar çıkabilmektedir.
Her ne kadar Yargıtay bu kararları
bozuyor olsa da konunun geçici
olarak da olsa sürüncemede
kalmamasını teminen "kazanç
kaybı"nın
teminat
dışında
kaldığına ilişkin ayrı bir fıkra
eklenmesinin faydalı olacağı
düşüncesiyle maddeye bu yönde
bir ifade eklenmiştir.
8
B.2- TAZMİNAT VE
GİDERLERİN ÖDENMESİ
B.2. TAZMİNAT VE
GİDERLERİN ÖDENMESİ
Sigortacı zarar ve ziyan talebinde
bulunan üçüncü kişilerle doğrudan
doğruya temasa geçerek anlaşma
hakkını haizdir.
2.1. Sigortacı; hak sahibinin, kaza
veya zararın tespit edilebilmesi için
gerekli tüm belgeleri sigortacının
merkez veya şubelerinden birine
ilettiği tarihten itibaren sekiz
işgünü içinde tazminatı hak
sahibine
öder.
Sigortacının
kendisine iletilen belgelere haklı
olarak itiraz etmesi veya kendisinin
hak sahibinden ya da başka bir
kurumdan haklı olarak yeni bir
belge talep etmesi halinde söz
konusu süre yeni talep edilen
belgenin sigortacının merkez veya
şubelerinden birine iletilmesinden
sonra başlar. Sigortacı hak
sahibinden
münhasıran
hak
sahibinin
tazminat
hakkını
Ancak sigortacının yazılı izni
olmadıkça, sigorta ettiren tazminat
talebini kısmen veya tamamen
kabule yetkili olmadığı gibi zarar
görenlere herhangi bir tazminat
ödemesinde de bulunamaz.
Sigortacı;
a) Talep edilen tazminat ve
giderleri hak sahibinin, kaza ve
zarara ilişkin tespit tutanağını
veya bilirkişi raporunu ve gerekli
belgeleri sigortacının merkez veya
(..)Sigortalı araçla fiziksel temas Diğer taraftan temassız trafik
nedeniyle
yapılan
olmaksızın kazaya yol açtığına kazaları
başvurular
maddi
hasarlarda
dair iddia ve talepler,
tarafların anlaşması şartıyla kendi
aralarında
tuttukları
tutanak
uygulamasının başlaması ile artan
ve suiistimale yola açan vakalar
arasındadır. Bu nedenle daha
önceki taslaklarda yer alan metnin
korunmasının faydalı olacağı
düşünülmektedir.
B.2 maddesinin 2.1 fıkrasında
B.2. TAZMİNAT VE
ödenecek tazminatın geçerli
GİDERLERİN ÖDENMESİ
limitler üzerinden ve kusur oranı
2.1. Sigortacı; hak sahibinin, kaza nispetinde ödeneceği net bir
veya zararın tespit edilebilmesi
şekilde ifade edilmektedir. Ayrıca
için gerekli tüm belgeleri
sigorta şirketlerinin kendilerine
sigortacının merkez veya
iletilen belgelere itiraz etmesinin
şubelerinden birine ilettiği tarihten koşulu olarak “haklı olmak”
itibaren sekiz işgünü içinde
koşulu getirilmiştir.
Düzenlemedeki bu ifade
zorunlu mali sorumluluk
“haklılığın kriteri nedir?”
sigortası sınırları içinde kalan
miktarları kusur oranı nispetinde sorusunu gündeme getireceğinden
hak sahibine öder. Sigorta
sigorta şirketlerini tartışmalı
şirketinin kendisine iletilen
durumların içerisine
belgelere itiraz etmesi veya
sokabilecektir. Bu nedenle ifade
kendisinin hak sahibinden ya da
taslaktan çıkartılmıştır.
başka bir kurumdan yeni bir belge
talep etmesi halinde söz konusu
süre yeni talep edilen belgenin
sigortacının merkez veya
9
kuruluşlarından birine ilettiği
tarihten itibaren,
b) Yaralanan kimselerin ilk
yardım, muayene ve kontrol veya
bu yaralanmadan ötürü ayakta
hastane, klinik ve diğer yerlerdeki
tedavi giderleri ile tedavinin
gerektirdiği diğer giderleri,
belgeleri ile birlikte kendisine
başvurma tarihinden itibaren,
sekiz iş günü içinde sigorta
teminat limitleri dahilinde öder.
Hasar halinde, hasar gören parça,
onarımı mümkün değilse veya
eşdeğeri parça ile değiştirilme
imkânı yok ise yenisi ile
değiştirilir. Bu durumda taşıtta bir
kıymet artışı meydana gelse dahi
bu fark tazminat miktarından
indirilemez.
etkileyen bilgi ve belgeleri talep şubelerinden birine iletilmesinden
edebilir.
sonra başlar.
Hasar halinde, hasar gören parça,
onarımı mümkün değilse veya
eşdeğer veya ömrünü tamamlamış
araçlar mevzuatı kapsamındaki
araçlardan elde edilen orijinal
parça ile değişimine imkân yok ise
yenisi ile değiştirilir. Kaza tarihine
göre model yılından itibaren 3 yılı
geçmeyen motorlu araçlarda hasar
Dava açılması halinde, sigorta
gören parça, onarımı mümkün
poliçesinde yazılı limitlere kadar
değilse öncelikle yenisi ile
davanın takip ve idaresi
değiştirilir,
yeni
parçanın
sigortacıya ait olup, sigorta ettiren, bulunmaması durumunda eşdeğer
sigortacının göstereceği avukata
veya ömrünü tamamlamış araçlar
gereken vekaletnameyi vermek
mevzuatı kapsamındaki araçlardan
zorundadır. Sigortacı dava
elde edilen orijinal parça ile
masrafları ile avukatlık ücretlerini değiştirilir. Bu durumda araçta bir
ödemekle yükümlüdür. Şu kadar
kıymet artışı meydana gelse dahi
ki, hükmolunan tazminat sigorta
bu fark tazminat miktarından
Hasar halinde, hasar gören parça,
onarımı mümkün değilse veya
eşdeğer veya ömrünü tamamlamış
araçlar mevzuatı kapsamındaki
araçlardan elde edilen orijinal
parça ile değişimine imkân yok ise
yenisi ile değiştirilir. Bu durumda
araçta bir kıymet artışı meydana
gelse dahi bu fark tazminat
miktarından indirilemez. Eşdeğer
veya ömrünü tamamlamış araçlar
mevzuatı kapsamındaki araçlardan
elde edilen orijinal parça ile
değişim mümkün olduğu halde,
sigortacının bilgisi ve onayı
dahilinde olmadan orijinal parça ile
onarım sağlanır ise sigortacının
sorumluluğu, sigortacının kaza
tarihi itibariyle benzer hasarlardaki
Bilim, Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının aracın garantisinin
orijinal parça kullanılmaması
halinde bozulmayacağı hakkında
dikkate alındığında, diğer taraftan
orijinal parça kullanılması
zorunluluğunun rekabet
koşullarına olumsuz etkisi dikkate
alındığında söz konusu hükmün
çıkartılması gerektiği
düşünülmektedir. Diğer taraftan
Doğrudan Tazmin Sisteminin
uygulamaya girmesi ile birlikte
sigorta şirketlerinin müşteri
algısına göre geliştirecekleri
uygulamalarla piyasanın dengeye
oturacağı mütalaa edilmektedir.
10
bedelini geçerse, sigortacı bu
masrafları sigorta bedelinin
tazminata oranı dahilinde öder.
Sigortalı veya eylemlerinden
sorumlu tutulduğu kimseler
aleyhine cezai kovuşturmaya
geçilmesi halinde, sanığın izni ile
sigortacı da savunmaya iştirak
eder. Bu takdirde, sigortacı yalnız
seçtiği avukatın giderlerini öder.
Cezai kovuşturmadan doğan tüm
giderleri ile, muhtemel para
cezaları sigorta teminatı
dışındadır.
indirilemez. Eşdeğer veya ömrünü
tamamlamış araçlar mevzuatı
kapsamındaki araçlardan elde
edilen orijinal parça ile değişim
mümkün
olduğu
halde,
sigortacının bilgisi ve onayı
dahilinde olmadan orijinal parça ile
onarım sağlanır ise sigortacının
sorumluluğu, sigortacının kaza
tarihi itibariyle benzer hasarlardaki
onarım
uygulamasına
göre,
eşdeğer veya ömrünü tamamlamış
araçlar mevzuatı kapsamındaki
araçlardan elde edilen orijinal
parça bedeli ile sınırlıdır. Sigortacı
bu paragraf kapsamındaki onaya
ilişkin tercihini hasar ihbarından
itibaren 3 gün içinde onarım
merkezine bildirmediği durumda
onayı varsayılır.
onarım
uygulamasına
göre,
eşdeğer veya ömrünü tamamlamış
araçlar mevzuatı kapsamındaki
araçlardan elde edilen orijinal
parça bedeli ile sınırlıdır. Sigortacı
bu paragraf kapsamındaki onaya
ilişkin tercihini onay talep
tarihinden itibaren 5 iş günü
içinde onarım merkezine bildirir.
Ayrıca eşdeğer parça
sertifikasyonu ile ilgili mevzuatın
tamamlanmak üzere olduğu bir
aşamada, böyle bir düzenlemeye
gerek olmadığı düşünülmektedir.
2.2. Hak sahibi aracının, bu madde
uyarınca Hazine Müsteşarlığınca
belirlenen ölçütleri karşılayan,
dilediği
onarım
merkezinde
onarılmasını talep edebilir. Bu
durumda sigortacı, araç kaza tarihi
itibariyle anlaşmalı olduğu onarım
merkezinde
onarılsaydı
uygulanacak parça, işçilik ve diğer
hususlara göre belirlenecek bedele
göre ödeme yapabilir. Sigortacı söz
2.2. Hak sahibi aracının, bu madde
uyarınca Hazine Müsteşarlığınca
belirlenen ölçütleri karşılayan,
dilediği
onarım
merkezinde
onarılmasını talep edebilir. Bu
durumda sigortacı, araç kaza tarihi
itibariyle anlaşmalı olduğu onarım
merkezinde
onarılsaydı
uygulanacak parça, tedarik, işçilik
ve
diğer
hususlara
göre
belirlenecek bedele göre ödeme
Hasar ihbarından itibaren 3 gün
içinde kusurun dahi
belirlenemediği durumlar
bulunduğu dikkate alındığında
uygulamada 3 gün içinde böyle bir
bildirim yapılaması mümkün
bulunmamaktadır. Kural Genel
Şartlarda tanımlandıktan sonra bu
tür bildiriminin yapılmasına gerek
bulunmadığı düşünülmektedir.
Hasar ihbarından itibaren 3 gün
içinde kusurun dahi
belirlenemediği durumlar
bulunduğu dikkate alındığında
uygulamada 3 gün içinde böyle bir
bildirim yapılaması mümkün
bulunmamaktadır. Kural Genel
Şartlarda tanımlandıktan sonra bu
tür bildiriminin yapılmasına gerek
bulunmadığı düşünülmektedir.
11
konusu bedel uygulaması hakkında
hak sahibini ve onarım merkezini
hasar ihbarından itibaren 3 gün
içinde bilgilendirir. Sigortacı bu
süre içinde anılan bildirimi
yapmadığı
takdirde
bildirim
konusu bedeli hak sahibine ve
onarım merkezine karşı ileri
süremez.
yapabilir. Sigortacı söz konusu
bedel uygulaması hakkında hak
sahibini ve onarım merkezini hasar
tespitinden itibaren 5 iş günü
içinde bilgilendirir. Sigortacı bu
süre içinde anılan bildirimi
yapmadığı
takdirde
bildirim
konusu bedeli hak sahibine ve
onarım merkezine karşı ileri
süremez.
2.3. Onarım masraflarının zarar
gören
aracın
rizikonun
gerçekleştiği tarihteki değerini
aşması ve aynı zamanda eksper
raporu ile aracın onarım kabul
etmez bir hale geldiğinin tespit
edilmesi durumunda, araç tam
hasara uğramış sayılır. Bu
durumda, aracın ilgili mevzuat
doğrultusunda hurdaya ayrıldığına
dair hurda tescil belgesi sigortacıya
ibraz
edilmeden
tazminat
ödenmez.
2.3. Onarım masraflarının zarar
gören
aracın
rizikonun
gerçekleştiği tarihteki değerini
aşması ve aynı zamanda eksper
raporu ile aracın onarım kabul
etmez bir hale geldiğinin tespit
edilmesi durumunda, araç tam
hasara uğramış sayılır. Bu
durumda, aracın ilgili mevzuat
doğrultusunda hurdaya ayrıldığına
dair hurda tescil belgesi sigortacıya
ibraz
edilmeden
tazminat
ödenmez. Tam hasara uğramış
aracın kaza tarihindeki rayiç
değerinden hasarlı halinin (sovtaj
bedeli) mahsubundan sonra kalan
tutar, sigortalının kusuru da
dikkate alınmak suretiyle kaza
tarihindeki geçerli limite kadar
ödenir.
Ödenecek hasar tutarının net
olarak ifade edilmesini sağlamak
amaçlı önerilen cümlenin
eklenmesinin faydalı olacağı
düşünülmektedir.
12
Onarım masrafları zarar gören
aracın rizikonun gerçekleştiği
tarihteki değerini aşsın veya
aşmasın, ağır hasarlı aracın
onarımının mümkün olduğunun
eksper raporu doğrultusunda tespit
edilmiş olması durumunda, aracın
ilgili mevzuat doğrultusunda
trafikten çekildiğine dair “trafikten
çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi
sigortacıya
ibraz
edilmeden
tazminat ödenmez.
Onarım masrafları zarar gören
aracın rizikonun gerçekleştiği
tarihteki değerini aşsın veya
aşmasın, ağır hasarlı aracın
onarımının mümkün olduğunun
eksper raporu doğrultusunda tespit
edilmiş olması durumunda, aracın
ilgili mevzuat doğrultusunda
trafikten çekildiğine dair “trafikten
çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi
sigortacıya
ibraz
edilmeden
tazminat ödenmez.
Ağır hasarlı aracı hasarlı haliyle
hak sahibine terk ederek tazminatı
ödemek isteyen sigortacı aracın
kaza tarihindeki rayiç değeri ile
hasarlı hali arasındaki tutarı hak
sahibine
tazminat
olarak
ödeyebilir. Bu durumda ilgisine
göre yukarıdaki paragraflarda
düzenlenen usul çerçevesinde
işlem yapılır. Aracı hasarlı haliyle
hak sahibine terk ederek tazminatı
ödemek isteyen sigortacı, tespit
edilip sigortalıya bildirilen sovtaj
bedelini bildirimden itibaren 1
aylık süreyle sınırlı olarak garanti
etmiş sayılır.
Ağır hasarlı aracı hasarlı haliyle
hak sahibine terk ederek tazminatı
ödemek isteyen sigortacı aracın
kaza tarihindeki rayiç değeri ile
hasarlı hali arasındaki tutarı kaza
tarihinde geçerli teminat limiti ve
kusur oranı nispetinde hak
sahibine
tazminat
olarak
ödeyebilir. Bu durumda ilgisine
göre yukarıdaki paragraflarda
düzenlenen usul çerçevesinde
işlem yapılır. Aracı hasarlı haliyle
hak sahibine terk ederek tazminatı
ödemek isteyen sigortacı, tespit
edilip sigortalıya bildirilen sovtaj
bedelini bildirimden itibaren 1
aylık süreyle sınırlı olarak garanti
etmiş sayılır.
Ödenecek hasar tutarının net
olarak ifade edilmesini sağlamak
amaçlı önerilen cümlenin
eklenmesinin faydalı olacağı
düşünülmektedir.
13
Kısmi onarımlarda parçaların
sigorta şirketi tarafından tedarik
veya tazmin edilmesi halinde
hasarlı parçalar talep ettiği takdirde
sigortacının malı olur.
Kısmi onarımlarda parçaların
sigorta şirketi tarafından tedarik
veya tazmin edilmesi halinde
hasarlı parçalar talep ettiği takdirde
sigortacının malı olur.
Hak sahibi kısmi hasar halinde Hak sahibi kısmi hasar halinde
onarım yerine nakdi ödeme talep onarım yerine nakdi ödeme talep
edebilir.
edebilir.
Araç sicilinde bulunan kayıtlar
sebebiyle, yukarıda belirtilen hurda
veya çekme belgesinin hak sahibi
tarafından alınamaması ve sigorta
şirketine
ibraz
edilememesi
halinde, tazminat ödemesi, kaza
tarihindeki rayiç değer ile sovtaj
tutarı arasındaki farkın, sigortacı
tarafından masrafları tazminat
tutarından mahsup edilmek üzere,
mahkemece tespit edilen ödeme
mahalline tevdii suretiyle de
yapılabilir. Bu durumda hurda
veya çekme belgesi aranmaz ve
ödeme ilgililere bildirilir.
Araç sicilinde bulunan kayıtlar
sebebiyle, yukarıda belirtilen hurda
veya çekme belgesinin hak sahibi
tarafından alınamaması ve sigorta
şirketine
ibraz
edilememesi
halinde, tazminat ödemesi, kaza
tarihindeki rayiç değer ile sovtaj
tutarı arasındaki farkın, sigortacı
tarafından masrafları tazminat
tutarından mahsup edilmek üzere,
mahkemece tespit edilen ödeme
mahalline tevdii suretiyle de
yapılabilir. Bu durumda hurda
veya çekme belgesi aranmaz ve
ödeme ilgililere bildirilir.
14
B.4- ZARAR GÖRENLERİN
HAKLARININ SAKLI
TUTULMASI VE
SİGORTACININ İŞLETENE
RÜCU HAKKI
B.4. ZARAR GÖRENLERİN
HAKLARININ SAKLI
TUTULMASI VE
SİGORTACININ İŞLETENE
RÜCU HAKKI
B.4. ZARAR GÖRENLERİN
HAKLARININ SAKLI
TUTULMASI VE
SİGORTACININ İŞLETENE
RÜCU HAKKI
b-) Tazminatı gerektiren olay,
aracın ilgili mevzuat hükümlerine
göre gereken ehliyetnameye sahip
olmayan kimseler tarafından sevk
edilmesi sonucunda meydana
gelmiş ise,
b-) Tazminatı gerektiren olay,
aracın ilgili mevzuat hükümlerine
göre gereken ehliyetnameye sahip
olmayan kimseler tarafından sevk
edilmesi sonucunda meydana
gelmiş ise veya sürücü
sertifikasının ehliyete
dönüştürülmediği durumlarda ya
da ehliyete geçici / sürekli el
konulmuş ise,
g-) Yukarıda düzenlenen hususlar
dışında poliçede özel şart olarak
belirlenen ve poliçenin ilk
sayfasında 14 punto ile yer alan
rücu sebeplerinin gerçekleşmesi
halinde.
Sürücünün ehliyetnameye sahip
olmaması hallerini daha detay
ifade etmek adına önerilen
ifadenin eklenmesinin uygun
olacağı düşünülmektedir.
Taslağın “Zarar Görenlerin
Haklarının Saklı Tutulması ve
Sigortacının İşletene Rücu Hakkı”
başlıklı B.4 maddesine eklenen
fıkra ile şirketlere maddede
düzenlenen hususlar dışında özel
şart olarak belirlenen hallerde
sigorta ettirene rücu imkanı
tanınmıştır. Ancak, zorunlu bir
sigorta ürününde her şirketin farklı
bir rücu sebebi belirlemesinin
doğru olmadığı, bu durumun
uygulamada karışıklığa ve
şikayetlere yol açacak olması
yanında rücu sebeplerinin artması
15
C.9- ÖZEL ŞARTLAR
C.9. ÖZEL ŞARTLAR
Bu genel şartlara ve varsa bunlara
ilişkin klozlara aykırı düşmemek
ve sigortalı aleyhine olmamak
koşulu ile özel şartlar konulabilir.
Yürürlükteki genel şartlarda
yer almamaktadır.
Bu genel şartlara aykırı düşmemek
ve genel şartlar çerçevesinde
sigortalı aleyhine olmamak koşulu
ile özel şartlar konulabilir.
Ek 1. Değer Kaybı Hesaplaması Ek 1. Değer Kaybı Hesaplaması
(İkinci Alternatif)
Sigortalının sorumlu olduğu araç
kazalarında, değer kaybı talepleri
aşağıda
belirtilen
şartlar
çerçevesinde değerlendirilir.
1. Formül
Baz Değer Kaybı = Aracın Rayiç
Değeri x %10
Total Değer Kaybı = Baz Değer
Kaybı x Hasar Boyutu Katsayısı x
Araç Kullanılmışlık Düzeyi (Km)
Katsayısı
Hasar Boyutu
Katsayı
Araç ana gövdesinde
1.00
(şasi) ağır hasar
Araç ana gövdesinde ve
0.75
sökülebilir / takılabilir
nedeniyle bazı şirketlerce
primlerin düşük belirlenerek
haksız rekabet ortamının
oluşabileceği gerekçesiyle söz
konusu fıkra taslaktan çıkartılması
önerilmektedir.
Zorunlu sigorta ürünlerinin
standart bir teminat sunması
gereğinden hareketle “Özel
Şartlar” başlıklı C.9 maddesi
taslaktan çıkartılması
önerilmektedir.
Gönderilen taslakta değer kaybı
ile ilgili ikinci bir hesaplama
yöntemi yer almaktadır. Öncelikle
Genel Şart çalışmalarında,
hesaplamalarda standardizasyon
olmaması nedeniyle yaşanan
sorunlara çözüm bulunmaya
çalışılmıştır. Bu nedenle iki
alternatifli bir hesaplama yöntemi
belirlenmesinin bu alanda yaşanan
sorunlara bir yenisinin eklenmesi
sonucunu doğuracağı
düşünülmektedir.
Diğer taraftan Müsteşarlıkları ile
paylaşılan ve daha önceki
taslaklarda da yer alan ve 1inci
alternatif olarak yer alan
hesaplama modeli Birliğimiz ve
TOBB bünyesinde kurulan Sigorta
16
parçalarda
büyük
hasar
Araç gövdesinde ve
sökülebilir / takılabilir
parçalarda
orta
şiddette hasar
Araç gövdesinde ve
sökülebilir / takılabilir
parçalarda küçük hasar
Alternatif
onarımla
giderilebilir derecede
basit hasar
Kullanılmışlık
Düzeyi (Km)
0-14.999 km
15.000-29.999 km
30.000-44.999 km
45.000-59.999 km
60.000-74.999 km
75.000 ve üzeri km
0.50
0.25
0.00
Katsayı
1.00
0.80
0.60
0.40
0.20
0.00
2. Teminat Dışında Kalan Haller
Hasar sonrası aşağıdaki haller Değer
Kaybı Teminatı dışındadır.
1) Trafiğe ilk tescil tarihi itibariyle,
kaza
tarihinde
36
ayını
doldurmuş olan araçlar,
2) Binek ve hususi kullanım tarzı
dışındaki araçlar,
Eksperleri İcra Komitesi ile
mutabık kalınarak hazırlanmıştır.
Bu kapsamda üzerinde mutabık
kalınan modelin uygulanması
gerektiği düşünülmektedir.
Diğer taraftan önerilen 2’nci
alternatif modelin içerisinde bazı
tutarsızlıklar olduğu
görülmektedir. Alternatif modelde
değer kaybı hesabı için;
2. El Değer x (Hasar
Yoğunluğu+P Faktörü) x [H
Faktörü–(km endeksi+yaş
endeksi)]
formülü kullanılmaktadır.
Formülde yer alan “Hasar
Yoğunluğu” katsayısı tam sayı
olmasına rağmen toplandığı “P
Faktörü” yüzde oranıdır.
Ayrıca, “KM endeksindeki
gruplamalarda da tutarsızlıklar
göze çarpmaktadır. Örneğin
50.000 -75.000 KM aralığında
%10 endeksi kullanılırken en alt
satırda 50.000-250.000 aralığı için
% 100 endeksi kullanılmaktadır.
Bu nedenle üzerinde mutabakat
sağlanmayan ve kendi içinde
tutarsızlıklar barındıran bir
17
3) Kaza tarihinde ilgili motorlu için yöntemin tercih edilmemesi ve
belirlenen araç başına maddi genel şartlarda yer almaması
tazminat
limitinin
%15’ini gerektiği düşünülmektedir.
geçmeyen hasar tutarları,
Araçların büyük garanti
4) Mini onarım ile giderilebilen, sürelerinin büyük oranda 3 yıl
basit
kaporta,
plastik olduğu dikkate alındığında 5
tampon/parça onarımları, cam, model yılına kadar araçlar için
radyo/teyp hasarları,
değer kaybı hesaplanmasının da
doğru olmadığı sınırın daha önce
5) Ana iskelet ve şaside hasar
mutabık kalındığı üzere 36 ay
olmaksızın, vidalı parçalarda
olarak belirlenmesinin daha uygun
yapılan
onarım/değişim
ile
olduğu mütalaa edilmektedir.
giderilebilen hasarlar
6) Aracın hesaplama kriterlerine Konuyla ilgili daha önceki
uyan ilk ve tek hasarı dışındaki görüşlerimizde de arz edildiği
üzere değer kaybı talepleri
değer kaybı talepleri,
bireysel kullanıcılardan çok kısa
7) Kaza tarihi ile ihbar tarihi ya da uzun süreli filo kiralama
arasında araç üzerinde mülkiyet firmaları açısından ek bir gelir
değişikliği olan araçlar ile ilgili kaynağı olarak kullanılmaktadır.
Filo kiralama şirketlerinin araçları
talepler,
8) Çekme Belgeli ve Hurda Belgeli ise bireysel kullanıcılara göre söz
işlemi görmüş araçlar,
konusu firmalar araçları daha
uygun fiyatlarla satın aldıkları ve
9) Kullanım tarzı ticari araçlar, bu araçların ikinci el piyasa
taksi, dolmuş, kısa ve uzun süreli değerlerinin bireysel olarak
kiralık araçlar, test aracı, kullanılan araçlara göre
koleksiyon ve antika sayılan kazalardan bağımsız olarak düşük
araçlardaki
hasar
sebebiyle olduğu bilinen bir gerçektir. Filo
yapılan değer kaybı talepleri.
kiralama aracının kullanıcısının
18
şahsi olması bu gerçeği
değiştirmemektedir.
Bu kapsamda Birliğimiz görüşü
yukarıda arz edilen gerekçelerimiz
çerçevesinde üzerinde mutabık
kalınarak Müsteşarlıklarına arz
edilen hesaplama modelinin
kullanılması yönündedir.
Ayrıca değer kaybı ile ilgili
uygulamanın Genel Şartların
yürürlüğe girmesinden sonraki
kazaları kapsamasına olanak
sağlayacak bir düzenleme
yapılması gerektiği
düşünülmektedir.
EK:3 SÜREKLİ SAKATLIK EK:3 SÜREKLİ SAKATLIK
TAZMİNATI HESAPLAMASI TAZMİNATI HESAPLAMASI
7) Tazminat, ax,n formülü ile
hesaplanır.
Tazminat
hesaplanırken
“Devre
Başı
Ödemeli Belirli Süreli Rant”
formülü esas alınır. Bu formülde
kullanılacak yaş parametresi (x)
hesap yapılacak mağdurun yaşını,
hesaplamanın hangi süre için
yapılacağını gösteren parametre
(n) ise sürekli sakatlığa uğrayan
kişi ile ölenin muhtemel yaşam
7) Tazminat, ax,n formülü ile
hesaplanır. Tazminat
hesaplanırken “Devre Başı
Ödemeli Belirli Süreli Rant”
formülü esas alınır. Bu formülde
kullanılacak yaş parametresi (x)
sürekli sakatlığa uğrayan kişinin
yaşını, (n) ise hesaplamanın hangi
süre için yapılacağını
göstermektedir
Söz konusu metnin Destekten
yoksun kalma tazminatı
esaslarından alınmış olması
nedeniyle ölenin muhtemel yaşam
süresinin dikkate alındığı
düşünülmekte olup metinden
çıkartılmıştır.
19
sürelerinin
kesiştiği
göstermektedir.
süreyi
20
Download

KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ