Sosyal oosit dondurma
endikasyonları ve yönetimi
Doç. Dr. Aylin Pelin Çil
İSTANBUL MEMORİAL HASTANESİ ART VE GENETİK MERKEZİ
13. Ulusal Jinekoloji ve Obstetrik Kongresi
11 Mayıs 2015
Özet
• Oosit dondurma nedir?
– Yöntemleri,
– Tarihçesi, ilk gebelikler
– Endikasyonları
– Klinik başarı, düşük oranları
– Aneuploidi riski, güvenlik
• Sosyal oosit dondurma
• Türkiye`deki güncel durum
Oosit dondurma
• Fertilitenin devamlılığını sağlayabilmek amacıyla
kullanılan fertilite prezervasyon yöntemlerinden
biridir.
Metod
YAVAŞ DONDURMA
Oosit başına canlı doğum: %2
VİTRİFİKASYON
Oosit başına canlı doğum: %7
Tarihçe
ilk gebelikler-gelişmeler-son durum
ICSI
Kriyoprotektan ajanlardaki
gelişmeler
Vitrifikasyon
ASRM 2013: oosit dondurma deneysel olmaktan çıktı
Fertilite Prezervasyonu
Endikasyonları
MEDİKAL NEDENLER
(KANSER HASTALARI)
NON-MEDİKAL NEDENLER
AZALMIŞ OVER REZERVİ RİSKİ İLE
KARŞIKARŞIYA KALAN HASTALAR
SOSYAL OOSİT DONDURMA
Oosit Dondurma Endikasyonları
A. Non-Donor Oosit dondurma
Medikal endikasyonlar
IVF`e bağlı nedenler
Sosyal oosit dondurma
B. Donor Oosit dondurma
Cil AP &Seli E, Current Opinion, 2013
Oosit dondurma yapan kliniklere göre
endikasyonların dağılımı (ABD)
Klinik Başarı
• Oosit vitrifikasyonu ile elde edilen gebelik
sonuçları taze oositler ile benzer
Rienzi 2010, Parmegiani 2011,
Forman 2012, Almodin 2010,
Grifo & Noyes 2010, Kim 2010,
Rienzi 2010, Trokoudes 2011,
Potdar 2014.
Randomize Kontrollü Çalışmalar
Cil AP &Seli E, Current Opinion, 2013
Gebelik şansı- Yaş ilişkisi
Gebelik şansı taze oositlerdeki gibi vitrifikasyonunun yapıldığı
kadın yaşı ile direkt ilişkili
10 çalışma – 1805 olgu - 2265 siklus
Yaşa göre stratifiye edilmiş çözülen oosit
başına canlı doğum oranları
30y
24.1
22.7
21.4
40y
13.4
12.5
11.7
10.5
9.8
9.2
5.4
5.0
4.7
Cil AP, Fertil Steril 2013
Yaşa göre stratifiye edilmiş transfer edilen
embriyo başına canlı doğum oranları
30y
24.9
15.9
9.7
40y
14.8
9.0
5.3
15.3
9.3
5.5
8.6
5.1
3.0
Cil AP, Fertil Steril 2013
Oosit başına gebelik oranları
2992 olgu
11379
oosit
Sosyal Oosit vitrifikasyonu-klinik sonuçlar
Garcia-Velasco et al. Fertil Steril 2013
Sosyal Oosit vitrifikasyonu-klinik sonuçlar
Güvenlik- Aneuploidi
• RCT
• Embriyolarda aneuploidi oranında fark yok
Forman et al. Fertil Steril, 2012
Güvenlik- canlı doğum sonuçları
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
936 canlı doğum
Anomali oranı %1.3 (12/936)
3 VSD
1 koanal atrezi
1 bilier atrezi
1 Rubinstein-Taybi sendromu
1 Arnold-Chiari sendromu
1 yarık damak
3 clubfoot
1 dermal hemanjiom
Noyes et al. RBM Online 18:769, 2009
Over 900 oocyte cryopreservation babies born with no apparent increase
in congenital anomalies.
KİME??
Sosyal oosit freezing için kim
başvuruyor/ başvurmalı?
Gebeliği erteleyenler
•
•
•
•
•
Eğitimini tamamlama
Ekonomik özgürlük
Uygun ekonomik şartlar
Uygun koca istemi
İkinci gebelik için hazır
olmamak
• Yaşı ilerlemekte olan,
eğitimli, özgür, zengin, zor
beğenir kadınlar
Over rezervinde azalma
riski olan kadınlar
Yaş ortalaması: 38
Hodes Wertz B, 2012
Mertes H, 2011; Vallejo V, 2013
Sosyal oosit freezing için kim
başvuruyor/ başvurmalı?
Gebeliği erteleyenler
•
•
•
•
•
Eğitimini tamamlama
Ekonomik özgürlük
Uygun ekonomik şartlar
Uygun koca istemi
İkinci gebelik için hazır
olmamak
Over rezervinde azalma
riski olan kadınlar
•
•
•
•
•
•
•
• Yaşı ilerlemekte olan,
eğitimli, özgür, zengin, zor •
beğenir kadınlar
Ailevi erken menopoz öyküsü
Ailevi Meme Kanseri öyküsü
Endometriozis varlığı
Genetik hastalıklar
Turner Sendromu
Frajil-X sendromu
Musküler distrofi
BRCA-1 taşıyıcılığı
YAŞ??
Yaş ile fertilite azalıyor
İdeal yaş: 20-30
Avrupa`da yıllara göre çocuksuzluk
oranındaki artış
Oosit donduranların yaş ortalaması ne?
KÖTÜ SENARYO
İleri yaş
Düşük over rezervi
Aneuploidi ihtimalinde artış
Daha genç yaşta dondurmayı tercih
ederler miydi?
EVET!!!!!
70.6%
%79
Stoop et al., 2013
Hodes-Wertz et al., 2013
Neden geciktiler?
63%
Teknolojinin yetersiz olduğunu
düşündüğünden ya da yapılabildiğinden
haberdar olmadığından
Hodes-Wertz et al., 2013
Oosit donduran kadınlar bu oositlerini
kaç yaşında kullanmayı planlıyorlar?
Kadınların ancak %3`ü çok ileri yaşlarda gebe
kalabileceği beklentisi içinde.
Dondurulan oositlerin çok ileri yaşlarda kullanılabileceği
gibi bir beklenti yok.
İdeal Yaş??
30-35y
NEDEN??
Oosit dondurma nedenleri?
İlişkinin ilerlemesi ya da rayına
oturması için zaman kazanmak
İnfertiliteye karşı güvence
Doğru eşi bulmak için beklerken
üzerindeki yükü atmak
Nekkebroek et al, 2010
Ekonomik stabilite
Kişisel doygunluk
Profesyonel kariyer
Eugin, 2012, unpublished
Neden kadınlar daha erken çocuk
sahibi olamıyorlar?
21-40y kadınların önemli bir kısmı
yumurtalarını dondurmayı planlıyor?
Türkiye`de Fertilite Prezervasyonu
Endikasyonları
• 30 Eylül 2014, 29135 sayılı ÜYTE yönetmeliği
a)Kemoterapi ve radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar
veren tedaviler öncesinde,
b)Üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açacak olan
ameliyatlar (yumurtalıkların alınması gibi operasyonlar)
öncesinde
c)Düşük over rezervi olup henüz doğurmamış veya aile
öyküsünde erken menopoz hikayesinin üç uzman tabipten
oluşan sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi
durumunda
SOSYAL OOSİT DONDURMA
ENDİKASYONLARI
Over rezervinin azaldığını gösteren biyokimyasal ve ultrasonografik belirteçler
• AMH <1,3 ng/dl (Ferrarati 2014)
• FSH ≥ 10 IU / ml
• Ultrasonografi ile AFC toplamı ≤ 5
Over rezervinin azalma riski olan durumlar
• Ailevi erken menopoz öyküsü
• Ailevi Meme Kanseri öyküsü
• Endometriozis varlığı
• Genetik hastalıklar
•
Turner Sendromu
•
Frajil-X sendromu
•
Musküler distrofi
•
BRCA-1 taşıyıcılığı
Sonuç
• Başarılı ve güvenilir bir uygulama
• Otuzların başında, yakın gelecekte gebelik planı/şansı
olmayan kadınlar için ideal
• İleri yaş kadınlar  düşük şans konusunda
bilgilendirilmeli
• Farkındalığı arttırma ve bilgilendirme kampanyaları
 genç yaş kadınları hedef almalı
• Çocuksuz kalma riskine karşı bir garanti elde edildiği
kanısı oluşturulmamalı
IVF WARNING: Expert tells single
women to settle for Mr Not-QuiteRight
WOMEN considering freezing their eggs for social reasons would
be better off settling for ''Mr Not-Quite-Right'' as a father sooner
rather than later
Mr Right 'is not worth the wait'
Download

Sosyal oosit dondurma_TJOD_2015_son