OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUĞUNDA
MATEMATİK EĞİTİMİ
VE
OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE
MATEMETİK EĞİTİMİ MÜFREDATI
Matematiksel Kavramların Gelişimi

Öğrenim hayatımızın bazı
aşamalarında, matematik
hepimizin çekindiği bir ders
olmuştur. Okul öncesi dönem
matematik eğitiminde en
önemli aşamalardan biri,
hatta en önemlisidir çünkü,
okul öncesi dönemde
matematik korkusu/kaygısı
gelişmemiştir. Matematiğin
oyuncu, eğlenceli, güzel
yüzünü tanımak için daha
uygun bir ortam olamaz.

Matematiksel kavramların temeli bebeklikte atılmaktadır.
Bebekle çevrelerini izleyerek, dokunarak, koklayarak,
tadarak ve sesleri işiterek çevrelerine ilişkin her şeyi
doğal bir merakla öğrenmek istemektedir. Büyüklük,
ağırlık, şekil, zaman ve mekanla ilgili pek çok bilginin
temeli bebeklikte atılmaktadır. Çocukların keşfetme ve
denemeler yapma isteği bebekliği izleyen yıllarda da
artarak devam etmektedir.

İki yaşından sonra çocuğun yeni durumlarla başa çıkma,
sorunlara uygun çözüm yolunu bulma konusundaki
yeterliliği gelişmektedir. Sorunları çözümlemek için veri
toplama ve topladığı verileri organize etme görülmeye
başlar. Bu kapsamda çocuk gözlem yapma, kaydetme,
sayısal işlemler ve organizasyonla ilgili becerilerini
artırmaktadır.


Bebeklikte nesne devamlılığının kazanılmaya başlaması
kavram gelişiminde, dolayısıyla matematiksel kavramların
kazanılmasında önemli bir aşamayı oluşturmaktadır. Yine
bu dönemde neden-sonuç ilişkilerinin temel olarak
başladığı görülmektedir. Bir yaş civarındaki çocuklara
görsel uyarım sunulduğunda nesne setlerinin azlıkçokluğunu ayırt edebildikleri görülebilir.
Matematik kavramlarına temel oluşturabilecek eşleştirme
davranışını çocuklar 1-2 yaş civarında
gösterebilmektedir.Bu dönemde çocuklar üç nesne
arasından aynı olan ikisini eşleştirebilmektedir. Eşleştirme
becerisi yaşla birlikte daha karmaşık eşleştirmelere doğru
gelişmektedir. Üç-dört yaşındaki çocuklar geometrik
şekilleri eşleştirebilmektedir. İki-üç yaş civarında büyükküçük, üç yaşa doğru ise uzun-kısa tanıyıp ayırt
edilebilmektedir

Gruplama becerisinin
temelleri 1-1.5 yaş
civarında görülmektedir.
Bu dönemde bebeklerde
nesneleri algısal
benzerliklerine
gruplamaya başlama
görülebilmektedir.

2-3 yaş civarında konuya
ve temel sınıfsal ilişkilere
göre gruplama yapabilir.
Örneğin bir panteri ve bir
ev kedisini “kedi”
sınıfında isimlendirebilir.
Yaşın ve deneyimlerin
artması ile gruplama
becerisi daha üst
seviyede ve sınıfsal
özelliklere uygun şekilde
gerçekleştirilebilmektedir.

Çocuklar iki yaş civarında sayısal terimleri sıklıkla
kullanmaktadır. Ancak bu, sayıları gerçekten anladıkları
anlamına gelmemektedir. Piaget’e göre sayıları gerçek
anlamda anlama somut işlemler döneminde
gerçekleşmekte, işlem öncesi dönemde henüz sayı
korunumunda başarılı olunamamaktadır. Ayrıca Piaget
işlem öncesi dönemdeki çocukların kardinal sayılar ve
sıra sayılarıyla ilgili bir anlayışa ulaşmadığına
inanmaktadır. Ancak pek çok araştırmacı Piaget’nin bu
görüşlerine katılmamaktadır. Örneğin iki yaş çocuklarıyla
yapılan bir çalışmada; iki resim göstererek “bana üç
balığı göster” dendiğinde çocuklar doğru resmi işaret
etmiştir.

Üç-dört yaşlarında çocuklar
bire bir eşleme
yapabilmektedir.
Başlangıçta “bir sana bir
bana” gibi ikili, dört
yaşından sonra ise daha
ileri düzeyde bire bir
eşleme yapılmaktadır.
Örneğin dört yaşındaki
çocuklara altı bebek ve beş
yüzük gösterilerek “altı
bebek var, her bebek için
bir yüzük var mı?” diye
sorulduğunda çoğu “ Hayır,
altı bebek ve beş yüzük
var” cevabını vermişlerdir.

Çocuklar 4-5 yaşlarında birden ona kadar
ezbere sayabilir, bir beş arası rakamları tanıyıpisimlendirebilir.

Beş-altı yaşlarında çocuklar birden yirmiye kadar
anlamlarını bilerek sayabilmekte ve bir grup nesneyi tek
tek sayarak kaç tane olduğunu söyleyebilmektedir. Birle
on arasındaki rakamları sıraya dizebilmekte ve tanıyıpisimlendirebilmektedir. Bir grup nesneyi büyüklüğüne
göre sıralayabilir.Yarım ve bütünü gösterir, bir grup
nesneyi ikişerli, üçerli gruplara ayırabilir. Küçük sayılar
içinde toplama-çıkarma yapabilir. En az, en çok, birkaçı,
birçoğu, hepsi, hiçbiri gibi nicelikle ilgili terimlerin
anlamlarını bilir.
Matematik Öğrenmeyi Etkileyen
Faktörler:









Çocuğun büyümesi, olgunlaşması, hastalıkları,
beslenmesi vs.
Zekası
İlgi ve yetenekleri
Sosyal ve duygusal gelişimi
Anne ve babanın eğitim durumu
Ailenin ekonomik düzeyi
Ailede bireyler arası ilişkiler
Okulun vermiş olduğu eğitimin niteliği
Toplumsal koşullar olarak sıralandırılabilir.
OKUL ÖNCESİ EĞİTİM
KURUMLARINDA MATEMATİK EĞİTİMİ
VE MÜFREDATI



Okulöncesi matematik müfredatı düşünceye yönelik ve
içerik olmak üzere iki tür standarttan oluşmaktadır.
Düşünceye yönelik standartlar, matematiksel sonuç
çıkartma üzerinde yoğunlaşırken, içerik standartları
matematiksel konuları kapsar.
Düşünceye yönelik standartlarda; problem çözme,
iletişim, sonuç çıkartma ve bağlantılar olmak üzere dört
standart vardır.
Tahmin etme, sayı, geometri ve uzaysal konular,ölçme,
istatistik/olasılık ve örüntüler gibi konular ise içerik
standartlarını kapsamaktadırlar.
Düşünceye Yönelik Standartlar


Problem çözme, matematiğin diğer bütün alanlarını
anlayabilmenin anahtarıdır. Problem çözme, keşfetme ve
mantıksal düşünme yeteneklerini geliştirir. Buna ek
olarak matematiksel düşünce dili kullanma ve sosyal
yeteneklerin inşa edilmesine de yardımcı olmaktadır.
İletişim, çocuklarla konuşma ve onları dinleme olarak
tanımlanmaktadır. Bunun anlamı kelimelerle,
diyagramlarla, resimlerle, sembollerle sonuca ulaşma
yollarını bulabilmektir.


Sonuç çıkartma, soruyu düşünerek, anlamlı cevabı
bulabilmektir ve aynı zamanda problem çözmenin de en
büyük parçasıdır.
Bağlantılar, matematiğin çocuklar tarafından daha kolay
anlaşılmasını sağlar. Çünkü bağlantılar belli kuralların pek
çok farklı şeye uygulandığını göstermektedir.
İçerik Standartları


Örüntüler, nesnelerin tekrarı ve sonuca ulaşırken bunlar
arasındaki ilişkileri birleştirebilmedir. Örüntüler, sayma ve
geometrinin bir görünümüdür ve örüntüler arasındaki
ilişkileri, müzikte, sanatta ve giysilerimizde bulmak
mümkündür. Örüntüler ve ilişkiler, ritimleri, tekrarları,
kısadan uzuna, küçükten büyüğe doğru sıraya sokmayı,
sınıflama ve gruplamaları anlamaya yardımcı olur.
Sayı, düşünme yeteneklerinin gelişimini içerir ve sayılar
arasındaki ilişkilerin nasıl çalıştığını öğretir.



Geometri, matematiğin, şekil, uzay, yön/konum ve
hareket içeren alanlarını kapsamakta ve içinde
yaşadığımız fiziksel dünyayı sınıflayabilmemize yardımcı
olmaktadır.
Uzaysal kavramlar, ise insanlar ve nesneler arasındaki
ilişkiler hakkında bilgi edinmeyi öğretir.
Tahmin etme, bir nesnenin büyüklüğü ve ağırlığı ile ilgili
olarak fikir yürütmedir. Çok küçük çocuklar doğru
tahminlerde bulunamazlar çünkü bunlarla ilgili kavramları
henüz öğrenmemişlerdir.


İstatistik ve olasılıklar, grafikleri ve tabloları kullanarak
ilişkileri görebilme ve kıyaslama yapabilmeyle çocuklar
tarafından öğrenilir.Grafikler, bilgiyi matematiksel olarak
görmemizi sağlarken, tablolar takvimleri kapsar ve
herkesin haftalık aktivitelerini organize edebilmelerine
yardımcı olur.
Ölçme, nesnelerin uzunluklarının, yüksekliklerinin ve
ağırlıklarının farklı birimler kullanılarak değerlendirilmesi
olarak tanımlanabilir.
OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE TEMEL
MATEMATİK KAVRAMLARI VE
BECERİLERİ








Sayılar-sayma
Rakamlar
Basit düzeyde işlemler
Birebir benzerlik
Parça-bütün ilişkisi
Karşılaştırma
Renk
Sıralama







Sınıflama ve ayırma
Birebir eşleme
Geometrik şekiller
Uzamsal mantık
Ölçüm yapma
Hacim, ağırlık, uzunluk, sıcaklık,
zaman, ısı
Mekanda konum olarak
sıralanabilir.
Okul Öncesi Eğitimi Programı’na Göre
Matematik Eğitimi



Milli Eğitim Bakanlığı çerçevesinde hazırlanan Okul Öncesi
Eğitimi Programı kapsamında matematik eğitimi incelendiğinde;
Fen ve matematik etkinlikleri birlikte ele alınmış ve şu şekilde
tanımlanmıştır: Çocukları gözlem yapmaya, araştırma, inceleme
ve keşfetmeye yönelten etkinliklerdir. Bu etkinlikler deneyler,
araçları tanıma ve kullanma, keşifler, icatlar, mutfak çalışmaları,
doğa gezileri ve yürüyüşleri, piknikler,kamplar, koleksiyonlar,
ilgili bilim alanındaki kaynak kişileri konuk olarak çağırma,
fotoğraf çekme ve inceleme vb. gibi çalışmalardan oluşmaktadır.
Ayrıca programda belirlenen amaç ve kazanımlar bilişsel alan
basamağında net bir şekilde belirlenmiş ve bu da okul öncesi
matematik eğitimi müfredatı ve yıllık/günlük planlar için oldukça
faydalı olmuştur.
Download

okul öncesi eğitimde matematik