T.C.
KALKINMA BAKANLIĞI
GAP BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI
ADIYAMAN İL PROFİLİ
OCAK 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
1. MEVCUT DURUM ....................................................................................................................... 1
1.1. DEMOGRAFĠK BĠLGĠLER .................................................................................................... 1
1.2. TARIM ..................................................................................................................................... 2
1.2.1. Sulama Yatırımları ............................................................................................................ 2
1.2.2. Tarım Projeleri .................................................................................................................. 3
1.2.3. Hayvan Varlığı .................................................................................................................. 3
1.3. SANAYĠ ................................................................................................................................... 4
1.3.1. TeĢvik Politikaları ............................................................................................................. 4
1.3.2. KOBĠ Destekleri ve Kümelenme ....................................................................................... 4
1.3.3. Sanayi Tesisleri ................................................................................................................. 5
1.3.4. Ġhracat – Ġthalat .................................................................................................................. 5
1.3.5. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ..................................................................................... 6
1.3.6. Küçük Sanayi Siteleri (KSS) ............................................................................................. 6
1.4. ENERJĠ..................................................................................................................................... 6
1.5. EĞĠTĠM .................................................................................................................................... 6
1.6. ĠSTĠHDAM .............................................................................................................................. 7
1.7. SODES PROGRAMI ............................................................................................................... 8
1.8. SAĞLIK ................................................................................................................................... 8
1.9. KÜLTÜR VE TURĠZM ........................................................................................................... 9
1.10. DOĞAL KAYNAKLAR ........................................................................................................ 9
1.11. ULAġTIRMA ....................................................................................................................... 10
1.11.1. Karayolu ........................................................................................................................ 10
1.11.2. Havayolu ....................................................................................................................... 10
1.12. SOSYAL HĠZMET VE YARDIMLAR ............................................................................... 10
1.13. SPOR TESĠSLERĠ ............................................................................................................... 11
1.14. SOSYAL FĠZĠKĠ ALTYAPI ................................................................................................ 11
2. GAP ĠDARESĠ’NĠN YÜRÜTTÜĞÜ ÖNEMLĠ FAALĠYETLER .......................................... 12
2.1. TARIMSAL FAALĠYETLER................................................................................................ 12
2.1.1. Tarımsal AraĢtırma Projesi .............................................................................................. 12
2.1.2. Sulama DıĢı Alanlarda Halkın Gelir Düzeyinin Artırılması Projesi ............................... 12
2.1.3. Tarım ve Tarım DıĢı Faaliyetlerin ÇeĢitlendirilmesi Projesi ........................................... 12
2.1.4. Merkez Köy ve Köye DönüĢ Kırsal Kalkınma Projesi .................................................... 13
2.1.5. Entegre Kırsal Kalkınma Projesi ..................................................................................... 13
2.1.6. Tarımsal Eğitim ve Yayım Projesi (GAP TEYAP) ......................................................... 15
2.2. SOSYAL GELĠġMEYE ĠLĠġKĠN ÇALIġMALAR............................................................... 15
2.2.1. Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM) ................................................................... 15
i
2.2.2. Gençlik ve Kültür Evleri ................................................................................................. 16
2.2.3. Çocuklara Yönelik ÇalıĢmalar (Çocuk Okuma Odaları/Çocuk Oyun Odaları ve Cheetos
Çocuk GeliĢim Merkezleri) ....................................................................................................... 16
2.3. ÇEVRE ve ALTYAPI FAALĠYETLERĠ ............................................................................... 16
2.3.1. Hâlihazır Harita Alımı ve Ġmar Planı ÇalıĢmaları………………..………….................16
2.3.2. Adıyaman Katı Atık Düzenli Depolama Alanı…………………..………….................16
TABLOLAR DĠZĠNĠ
Tablo 1: Bebek Ölüm Hızı ve Doğurganlık Hızı .................................................................................... 1
Tablo 2: Göç Ġstatistikleri ........................................................................................................................ 2
Tablo 3: Adıyaman Ġli Tarım Alanları .................................................................................................... 2
Tablo 4: TeĢvik Belge Sayısı, Ġstihdam ve Sabit Yatırım Tutarı............................................................. 4
Tablo 5: Ġmalat Sanayi Sektörlere Göre Firma Sayısı ve Ġstihdam ......................................................... 5
Tablo 6: Adıyaman Ġli Ġthalat – Ġhracat Verileri ...................................................................................... 5
Tablo 7: Tamamlanan KSS’ler ................................................................................................................ 6
Tablo 8:Devam Eden KSS’ler ................................................................................................................. 6
Tablo 9: 2013-2014 Öğretim Yılı Okul, Öğretmen ve Öğrenci Sayıları ................................................. 7
Tablo 10: TYÇP Kurs ve Katılımcı Sayıları ........................................................................................... 8
Tablo 11: Hastanelerin Dağılımı ve Yatak Sayısı ................................................................................... 8
Tablo 12: Karayolları Devam Eden Projeler ......................................................................................... 10
Tablo 13: Sulama DıĢı Alanlarda Halkın Gelir Düzeyinin Artırılması Projesi (2009-2014) ................ 12
Tablo14: Tarım ve Tarım DıĢı Faaliyetlerin ÇeĢitlendirilmesi Projesi Alt Projeleri (2010-2014) ....... 13
Tablo 15: Merkez Köy ve Köye DönüĢ Kırsal Kalkınma Projesi Alt Projeleri (2010-2011) ............... 13
Tablo 16: Entegre Kırsal Kalkınma Projesi Faaliyetleri ....................................................................... 14
GRAFĠK DĠZĠNĠ
Grafik 1: GAP Ġllerinin Nüfusu ............................................................................................................... 1
Grafik 2: ġehir ve Köy Nüfusu Dağılımı ................................................................................................ 1
Grafik 3: Tarım Alanlarının Dağılımı ..................................................................................................... 2
Grafik 4: Tarım Alanlarının GAP Ġçindeki Payı ..................................................................................... 2
Grafik 5: Yıllara Göre TeĢvik Belge Sayısı, Ġstihdam ve Sabit Yatırım Tutarı ...................................... 3
Grafik 6: Sanayi Tesislerinin Sektörel Dağılımı ..................................................................................... 5
Grafik 7: Ġstihdamın Sektörel Dağılımı ................................................................................................... 5
ii
ADIYAMAN
1. MEVCUT DURUM
1.1. DEMOGRAFĠK BĠLGĠLER
Nüfus
Adıyaman 597.184 kiĢilik nüfusu ile GAP illeri arasında beĢinci sırada yer almakta ve Bölge
nüfusunun %7,4’ünü oluĢturmaktadır.
Nüfusun 299.963’ü (%50,2) erkek, 297.221’i (%49,8) kadındır. Ġlin 2013 yılı Ģehir nüfusu
373.183(%62,4), köy nüfusu ise 224.001(%37,6) kiĢidir.
Yaşanılan Yere Göre Nüfus
Nüfus
2000000
1500000
1000000
500000
0
Şehir nüfusu
Grafik1: GAP Ġllerinin Nüfusu
Köy nüfusu
Grafik2: ġehir ve Köy Nüfusu Dağılımı
Bebek Ölüm Hızı ve Doğurganlık Hızı
Bebek ölüm hızı ülke genelinde olduğu gibi Bölge de de iyileĢme göstermekle birlikte Adıyaman
ilindeki iyileĢme Bölge genelinden daha fazla olmuĢtur. 2009 ve 2013 yılları karĢılaĢtırıldığında bebek
ölüm hızı Bölge’de binde 17,3’ten binde 15,5’e gerilerken, Adıyaman’da binde 17,3’ten binde 12,9’a
düĢmüĢtür.
Doğurganlık hızında ise Adıyaman ilinde, Bölge ve Türkiye’ye benzer değiĢimler gözlenmiĢtir.
Tablo 1: Bebek Ölüm Hızı ve Doğurganlık Hızı
Ġller
Adıyaman
GAP
Türkiye
Bebek Ölüm Hızı(Binde) (*)
2009
2010
2011
2012
2013
17,3
14,0
14,6
14,3
12,9
17,3
15,8
16,0
15,7
15,5
13,9
12,0
11,7
11,6
10,8
Doğurganlık Hızı(Çocuk Sayısı) (**)
2009
2010
2011
2012
2013
2,75
2,78
2,76
2,78
2,72
3,57
3,55
3,45
3,49
3,42
2,08
2,06
2,03
2,09
2,07
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Doğum ve Ölüm İstatistikleri,2014
(*) Bebek Ölüm Hızı: Belli bir yıl içinde meydana gelen bir yaşından küçük bebek ölümlerinin o yıl içinde meydana gelen
canlı doğumlara oranının binde olarak ifade edilmesidir.
(**) Doğurganlık Hızı: Bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca (15-49 yaşları arasında) doğurabileceği çocuk
sayısıdır.
Göç Ġstatistikleri
Adıyaman, GAP illeri arasında göç veren illerden biridir. Net göç hızı, Bölge genelinin yaklaĢık iki
katıdır.
1
Tablo 2: Göç Ġstatistikleri
Yıllar
2008
2013
Ġller
Adıyaman
GAP
Adıyaman
GAP
Nüfus
585.067
7.350.752
597.184
8.096.352
Aldığı Göç
12.155
132.328
15.715
142.276
Verdiği Göç
20.971
188.111
24.077
188.592
Net Göç
-8.816
-55.783
-8.362
-46.316
Net Göç Hızı (Binde)
-14,96
-7,56
-13,91
-5,70
Kaynak:TÜİK
Nüfus ArtıĢ Hızı ve Nüfus Yoğunluğu
Ġlin 2012 - 2013 nüfus artıĢ hızı, binde 3,2’dir. Adıyaman GAP Ġlleri içerisinde nüfus artıĢ hızı en
düĢük olan ildir.
GAP Bölgesi’nin nüfus yoğunluğu (km2’ye düĢen kiĢi sayısı) 2013 yılında 108 kiĢi iken, Adıyaman’da
bu sayı 85’tir.
1.2. TARIM
2013 yılı itibarıyla GAP Bölgesi’nintarım alanı 3.153.913 hektar, Adıyaman ilinintarım alanı ise
241.082 hektardır. Adıyaman ilinde ekilen tarla alanı 192.214 hektar olup; nadas alanı 1.246 hektar,
sebze bahçeleri alanı 6.133 hektar ve meyve bahçeleri alanı ise 28.903 hektardır.
Tablo 3: Adıyaman Ġli Tarım Alanları
Adıyaman
GAP
Adıyaman/GAP (%)
ToplamTarım
Alanı(ha)
241.082
3.153.913
7,7
Ekilen Tarla
Alanı (ha)
192.214
2.344.757
8,2
Nadas Alanı
Sebze Bahçeleri Meyve Alanı
(ha)
Alanı (ha)
(ha)
1.246
6.133
28.903
220.373
74.537
310.324
0,5
8,2
9,3
Kaynak: TÜİK
Tarım Alanlarının Dağılımı
Tarım Alanlarının GAP
İçindeki Payı
Meyve Alanı
Sebze Bahçeleri…
Nadas Alanı
Ekilen Tarla Alanı
Ekilen Tarla Alanı
Nadas Alanı
Sebze Bahçeleri Alanı
Meyve Alanı
Grafik 3: Tarım Alanlarının Dağılımı
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Adıyaman
GAP
Grafik4: Tarım Alanlarının GAP Ġçindeki Payı
GAP’ın baĢta sulama olmak üzere temel altyapı yatırımlarının, ekonomik ve sosyal geliĢiminin
hızlandırılarak büyük bölümünün tamamlanması amacıyla 2008-2012 dönemini kapsayan GAP Eylem
Planı (EP) hazırlanmıĢ ve etkin bir Ģekilde uygulanmıĢtır.
1.2.1. Sulama Yatırımları
EP döneminde sulama projelerine ayrılan kaynak önemli ölçüde artırılarak yatırımlara hız verilmiĢtir.
Devam eden projelerin büyük bir kısmı tamamlanmıĢ, yeni yatırımların da proje yapımları ve onu
takiben inĢaat çalıĢmaları baĢlatılmıĢtır.
2
Adıyaman – Kahta Projesi kapsamında yer alan;
-
Çamgazi Sulaması inĢaatı (8.000 ha) tamamlanmıĢtır.
-
Samsat Pompaj Sulaması I. Kısım (2.806 ha) inĢaatı tamamlanmıĢtır. 2. Kısım da (5.500 ha) proje
çalıĢmaları yapılmaktadır.
-
Koçali Barajı ihale edilmiĢ, Gömikan (7.293 ha) ve Koçali (17.761 ha) sulamalarının projeleri
yapılmaktadır.
Adıyaman-Göksu-Araban Projesi kapsamında,Çetintepe Barajı'nın inĢaatı devam etmekte olup, fiziki
gerçekleĢmesi %12’dir.
Adıyaman ili Aslanoğlu (5.000 ha) ve Bebek 1 (550 ha) pompaj sulamalarının projeleri
hazırlanmaktadır.
Çelikhan sulaması (12.900 ha) proje hazırlama iĢi devam etmektedir.
Arazi toplulaĢtırması ve tarla içi geliĢtirme hizmetleri, 4 proje kapsamında 3 ilçede 83 köyü içine alan
toplam 78.648 ha alanda uygulanmaktadır. Planlanan 45 köyden 28’nin kanalizasyonu
tamamlanmıĢtır.
1.2.2. Tarım Projeleri
Eylem Planı uygulamaları ile tarımsal sanayinin geliĢtirilmesi hedeflenmiĢ ve tarımsal verimliliği
artırmak üzere tarımsal örgütlenme projeleri, organik tarım uygulamaları, kırsal kalkınma programları
ve hayvancılığın geliĢtirilmesi desteklenmiĢtir.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (GTHB) tarafından EP kapsamında Adıyaman’da verilen
destekler aĢağıda özetlenmiĢtir.
Tarımsal Örgütlenme Projeleri: 2008–2012 döneminde 2 kooperatif programa alınmıĢ ve bu
kooperatiflere toplam 6 milyon TL kredi desteği verilmiĢtir.
Organik Tarım: Organik nar, badem üretimi yapılmaktadır.
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı: 2008–2012 döneminde Adıyaman’da 57
proje için 13,8 milyon TL hibe desteği sağlanmıĢ; 56 adet proje tamamlanmıĢtır.
GAP Ġdaresi tarafından Sulama DıĢı Alanlarda Tarım ve Tarım DıĢı Faaliyetlerin
ÇeĢitlendirilmesine Yönelik Projelerin YaygınlaĢtırılmasıamacıyla yürütülen program kapsamında
2010-2014 döneminde toplam 17 projeye 3,5 milyon TL destek verilmiĢtir.
1.2.3. Hayvan Varlığı
2013 yılı itibarıyla GAP Bölgesi’ndeki 974.684adet büyükbaĢ hayvanın 76.657’si(%7,86)
Adıyaman’dadır. Adıyaman ilindeki büyükbaĢ hayvanların 62.296 tanesi yetiĢkin, 14.361 tanesi ise
genç yavrudur. GAP kapsamında büyükbaĢ hayvanların toplam süt üretimi miktarı 955.257 ton olup,
bunun 95.331(%9,97) tonu Adıyaman’da üretilmektedir.
GAP Bölgesi’ndemevcut 6.911.054 adet küçükbaĢ hayvanın251.439’u (%3,6) Adıyaman ilindedir.
Bölge’deki küçükbaĢ hayvanların toplam süt üretimi 2013 yılı itibarıyla298.128 ton olup, bunun
11.972 (%4,0) tonu Adıyaman’da üretilmektedir.
3
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından 2009 yılında uygulanmaya baĢlanan Hayvancılığın
Desteklenmesi Programı kapsamında Adıyaman’da 2010 yılında 5.939.200 TL hibe sağlanacak 12
baĢvuru kabul edilmiĢtir.
1.3. SANAYĠ
1.3.1. TeĢvik Politikaları
Bölgesel ve sektörel nitelikli yeni teĢvik politikalarının uygulanması Bölge yatırımları açısından
olumlu bir etki yaratmıĢ, özel sektör yatırımlarında artıĢ izlenmiĢtir.
2008–2012 döneminde sabit yatırım tutarı 1,4 milyon TL olan ve 4.260 kiĢilik istihdam öngören 156
adet teĢvik belgesi verilmiĢtir. 2013 yılında ise 48 teĢvik belgesi verilmiĢ, 225 milyon TL sabit yatırım
ile 2.250 kiĢilik istihdam öngörülmüĢtür.
Tablo 4: TeĢvik Belge Sayısı, Ġstihdam ve Sabit Yatırım Tutarı
Adıyaman
2002
2005
2010
2013
Belge Sayısı
7
10
54
48
Ġstihdam
769
139
934
2.250
Sabit Yatırım Tutarı(milyon TL)
71
25
314
225
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı (2014 Eylül)
Yıllara Göre Teşvik Belge Sayısı, İstihdam ve Sabit Yatırım
2500
2000
1500
1000
500
0
60
50
40
30
20
10
0
2002
2005
İstihdam
2010
Belge Sayısı
2013
Sabit Yatırım Tutarı
Grafik 5: Yıllara Göre TeĢvik Belge Sayısı, Ġstihdam ve Sabit Yatırım Tutarı
5084 sayılı kanun kapsamında 2008-2012 döneminde 60 milyonTL elektrik enerjisi ödemesi
yapılmıĢtır.
1.3.2.KOBĠ Destekleri ve Kümelenme
GAP Eylem Planıile KOBĠ’lerin finansmana eriĢimini kolaylaĢtıracak tedbirler alınmıĢ, kullandırılan
kredilerde artıĢ sağlanmıĢtır.
-
Küçük giriĢimcilere mali destek sağlanması amacıyla uygulanan SELP II programı kapsamında
2009-2013 döneminde 251 adet iĢletmeye2,6 milyon avro kredi kullandırılmıĢtır.
-
KOSGEB tarafından 2008-2010 döneminde uygulanan bölgesel kalkınma programı kapsamında
Adıyaman’da 75 iĢletmeye 10 milyon TL destek verilmesi öngörülmüĢ; bu dönemde ulaĢılan
iĢletme sayısı 439, verilen destek 41,6 milyon TL olmuĢtur.
-
Yine KOSGEB tarafından 2008-2012 döneminde 37 firmaya 5,8 milyon TL kefalet onayı
verilmiĢ, 7,5 milyon TL kredi hacmi yaratılmıĢtır.
4
-
Halk Bankası Kâhta ġubesi ile GölbaĢı Uydu ġubesi faaliyetlerine baĢlamıĢtır.
-
Kalkınma Bankası tarafından toptan bankacılık yöntemi haricinde 2008-2012 döneminde
Adıyaman ilinde 142,2 milyon TL kredi kullandırılmıĢtır.
1.3.3.Sanayi Tesisleri
GAP BKĠ’nin 2002 yılından beri yaptığı imalat sanayi envanteri çalıĢmasına göre, Adıyaman’da 2013
yılı sonu itibarıyla 10 kiĢiden fazla iĢçi çalıĢtıran imalat sanayi tesisi 271 adettir. Bu tesislerde 12.850
kiĢi istihdam edilmektedir. Gıda sektöründe 48, tekstil ve deride 148, kimya - petrol ve plastikte 23,
taĢ ve toprağa dayalı sanayide 26, makine – metalde 17, orman ve kâğıt ürünlerinde ise 9 firma faaliyet
göstermektedir.
Tablo 5: Adıyaman Ġli Ġmalat Sanayi’nde Sektörlere Göre Firma Sayısı ve Ġstihdam
SEKTÖRLER
(2013 YILI)
Gıda, Ġçki ve Tütün
Tekstil, Giyim ve Deri
Kimya, Petrol, Kauçuk ve Plastik Ürünleri
TaĢ ve Toprağa Dayalı
Metal EĢya ve Makine Teçhizatı
Orman Ürünleri ve Mobilya Ġmalatı
TOPLAM
Adıyaman
GAP
Firma
Firma
Ġstihdam
Ġstihdam
Sayısı
Sayısı
48
816
835
33.215
148
8.891 1.088
93.990
23
1.793
374
13.130
26
895
303
16.662
17
247
323
8.906
9
208
123
3.343
271
12.850 3.046
169.246
İstihdamın Sektörel Dağılımı
Sanayi Tesislerinin
Sektörlere Dağılımı
895
160
140
120
100
80
60
40
20
0
Grafik 6: Sanayi Tesislernin Sektörel Dağılımı
Adıyaman/GAP(%)
Firma
Ġstihdam
Sayısı
5,8
2,5
13,6
9,5
6,2
13,7
8,6
5,4
5,3
2,8
7,3
6,2
8,9
7,6
247
208
816
1793
8891
Gıda
Tekstil ve Deri
Petro-Kimya
Taş ve Toprak
Makine Metal
Orman ve Kağıt
Grafik 7: Ġstihdamın Sektörel Dağılımı
1.3.4. Ġhracat – Ġthalat
Adıyaman ilinin 2002 yılında 8,1 milyon dolar olan ihracatı 2013 yılında 86,3 milyon dolar, GAP
Bölgesi içerisindeki payı da aynı yıllar itibarıyla %1,2 ve %1,0 olmuĢtur.
2002 yılında 18,3 milyon dolar olan ithalatı 2013 yılında 36,4 milyondolar,GAP Bölgesi içerisindeki
payı aynı yıllar itibarıyla %2,4 ve %0,5 olmuĢtur.
5
Tablo 6: Adıyaman Ġli Ġthalat – Ġhracat Verileri
(Bin Dolar)
Ġhracat
2002
Adıyaman
GAP
Adıyaman/GAP (%)
2013
86.274
8.873.276
0,97
8.097
689.434
1,17
Ġthalat
2002
18.275
772.986
2,36
2013
36.339
7.430.828
0,48
Kaynak: TÜİK
1.3.5. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB)
Adıyaman ilinde 2 adet OSB tamamlanmıĢ ve faaliyete geçmiĢtir. 3 adet OSB’nin ise çalıĢmaları
devam etmektedir.
Adıyaman Merkez OSB(210 ha) 1991 yılında kurulmuĢtur. OSB’de mevcut 93 parselin tamamı tahsis
edilmiĢtir. 2013 yılı itibarıyla 78 firma üretimde olup, 4.322 kiĢi istihdam edilmektedir. Toplam
istihdam kapasitesi ise 4.630 kiĢidir.
GölbaĢı OSB (50 ha) tamamlanmıĢ olup 5 firmaya bağlı 60 kiĢi istihdam edilmektedir.
Yapımı Devam Eden OSB’ler:
- Besni OSB’nin (124 ha) 20.08.2013 tarihinde altyapı inĢaat ihalesi yapılmıĢtır. Fiziki
gerçekleĢmesi %16’dır.
- Kâhta OSB (155 ha) projesinin altyapı inĢaatında fiziki gerçekleĢme % 30 düzeyindedir.
- Merkez Tevsii OSB, Merkez Arıtma OSB olarak değiĢtirilmiĢtir. Yer seçimi tamamlanmıĢ, arıtma
tesisi ihale aĢamasındadır.
1.3.6. Küçük Sanayi Siteleri (KSS)
Adıyaman ilinde faaliyette olan 4KSS’de 912 iĢyeri mevcuttur. KSS’lerin iĢyeri sayısı ve doluluk
oranı aĢağıdaki tabloda verilmiĢtir.
Tablo 7:Adıyaman Ġli Tamamlanan KSS’ler
KSS Adı
Merkez KSS
GölbaĢı KSS
Besni KSS
Kahta (Özkahta) KSS
Toplam
ĠĢyeri Adedi
350
60
258
150
912
Doluluk
350
55
168
0
573
Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2013
Tablo8: Adıyaman ĠliDevam Eden KSS’ler
KSS Adı
Merkez (1.Bölüm)
TOPLAM
ĠĢyeri Adedi
94
94
Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2013
6
Doluluk
0
0
1.4. ENERJĠ
Kâhta Doğalgaz Boru Hattı tamamlanmıĢ ve Kâhta ilçesine doğalgaz arzı sağlanmıĢtır.
1.5. EĞĠTĠM
2008-2014 döneminde okulöncesi, ilköğretim ve ortaöğretimde toplam 1.285 derslik açılmıĢ, 500
öğrencilik üç adet pansiyon tamamlanmıĢtır.
2013-2014 öğretim yılı itibarıyla;
- Okul öncesi eğitimde okul sayısı 307, öğrenci sayısı 9.196, öğretmen sayısı580’dir.
- Ġlköğretimde okul sayısı 768, öğrenci sayısı 105.501, öğretmen sayısı 5.824’tür.
- Ortaöğretimde okul sayısı 90, öğrenci sayısı 53.781, öğretmen sayısı ise 2.417’dir.
Tablo 9: Adıyaman Ġli 2013-2014 Öğretim Yılı Okul, Öğretmen ve Öğrenci Sayıları
Adıyaman
GAP
Adıyaman/
GAP (%)
Okul Öncesi Eğitim
Okul
ÖğretÖğrenci
Sayısı
men
307
9.196
580
3.644
142.150
6.945
8,42
6,46
8,35
Ġlköğretim*
Okul
Sayısı
768
7.384
Öğrenci
Ortaöğretim**
Öğretmen
105.501
1.767.109
10,40
5,97
5.824
69.445
8,38
Okul
Sayısı
90
916
Öğrenci
Öğretmen
53.781
642.432
2.417
23.015
9,82
8,37
10,5
Kaynak: TÜİK
* Özel eğitim dahil ; ** Mesleki ve teknik liseler dahildir.
Adıyaman ilinde2013 - 2014eğitim döneminde okullaĢma oranları:
- Okul öncesi eğitimde %35,6
- Ġlköğretimde%110,3
- Ortaöğretimde% 104,2 düzeyindedir
Adıyaman Üniversitesi
Adıyaman Üniversitesi 2006 yılında kurulmuĢtur. GAP Eylem Planı kapsamında Bölge’deki
üniversitelerin fiziki ve beĢeri altyapısının geliĢtirilmesine yönelik yatırımlar desteklenmiĢtir.Bu
dönemde;
Tamamlanan Projeler:
- Fen Edebiyat Fakültesi
- GölbaĢı MYO
- Merkezi Yemekhane (Mediko Sosyal)
- 54 Daireli Lojman
- Turizm ve Otelcilik Uygulama Oteli
- Merkezi Derslik Ek Ofis
- KreĢ Binası
- Adıyaman Öğrenci Yurdu (1000 kiĢilik)
Devam Eden Projeler:
- Kampüs altyapısı çalıĢmaları devam etmekte olup fiziki gerçekleĢmesi %26,2’dir.
- Mühendislik Fakültesi binası, Teknik Bilimler MYO binası, Enstitüler binası, Eğitim Fakültesi
binaları inĢaat çalıĢmaları devam etmektedir.
- 18 adet lojman inĢaatı devam etmektedir.
7
-
Merkezi AraĢtırma Laboratuvarı büyük ölçüde tamamlanmıĢ, makine-teçhizat alımı yapılmaktadır.
Besni Öğrenci Yurdu’nun (300 öğrencilik) ihalesi 26.09.2013 tarihinde yapılmıĢ olup, 07.11.2013
tarihinde sözleĢme imzalanmıĢtır. Fiziki gerçekleĢmesi %60’dır.
Açık ve Kapalı Spor Tesisleri kapsamındayarı olimpik yüzme havuzu yapımına 2012 yılında
baĢlanmıĢtır. Suni atletizm pistli futbol sahası(1.500 seyircilik tribün) yapılacak olup, etüt proje
çalıĢmaları tamamlanmıĢtır.
Yeni Açılan Fakülte ve Yüksekokullar:
- Ġktisadi ve Ġdari Bilimler Fakültesi (2008)
- Turizm ĠĢletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulu (2008)
- Teknoloji Fakültesi (2009)
- Mimarlık Fakültesi (2010)
- DiĢ Hekimliği Fakültesi (2011)
- Ġslami Ġlimler Fakültesi (2011)
1.6. ĠSTĠHDAM
ĠġKUR Adıyaman’da 2009 – 2012 döneminde 10.506 kiĢinin yararlandığı Toplum Yararına ÇalıĢma
Programları (TYÇP) ile Genel ve Ġstihdam Garantili ĠĢ Gücü YetiĢtirme Kursları düzenlemiĢtir.
Tablo 10: TYÇP Kurs ve Katılımcı Sayıları
Yıllar
Kurs
Sayısı
2009
2010
2011
2012
Toplam
Adıyaman
Toplam Katılımcı
Sayısı
92
51
114
178
435
2.105
1.118
2.244
5.039
10.506
Kurs
Sayısı
GAP
Toplam Katılımcı
Sayısı
1.017
1.012
1.396
2.698
6.123
24.297
23.463
38.002
87.694
173.456
Adıyaman/GAP
Kurs
Toplam Katılımcı
Sayısı
Sayısı
9,0
5,0
8,2
6,6
7,1
8,7
4,8
5,9
5,7
6,1
Kaynak: Türkiye İş Kurumu Aylık İstatistik Bülteni (2009-2010-2011-2012)
1.7. SODES PROGRAMI
Ġlk defa GAP Bölgesi’nde uygulanmaya baĢlanan SODES projeleri, istihdam edilebilirliği artırmayı,
toplumun dezavantajlı kesimlerinin ekonomik ve sosyal hayata daha fazla katılmalarını sağlamayı;
kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetler yoluyla Bölge’deki çocukların, gençlerin ve kadınların
kendilerini daha iyi ifade etmelerine katkı vermeyi hedeflemektedir. Bu amaçla meslek edindirme,
sosyal içerme ve kültür-sanat-spor projeleri desteklenmektedir.
SODES Programı kapsamında; 2008-2012 döneminde Adıyaman’da 403 projeye yaklaĢık 33 milyon
TL kaynak sağlanmıĢtır.
1.8. SAĞLIK
Adıyaman’da 2013 yılı sonu itibarıyla 8 adet kamu hastanesi, 1 adet özel hastane olmak üzere toplam
9 adet hastane bulunmaktadır. Kamu hastanelerinin toplam yatak kapasitesi 962, özel hastanelerin
yatak kapasitesi ise 57’dir. Toplam yatak kapasitesi 1.019’dur.
Bunun yanı sıra il merkezinde 1 adetana çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezi, 1 adet Ağız ve DiĢ
Sağlığı Merkezi (30 ünit) ile Merkez, Gerger ve Kâhta ilçelerinde toplam 3 adet verem savaĢ
dispanseri ve bulunmaktadır.
8
Tablo 11: Adıyaman Ġlinde Hastane ve Yatak Sayısı
Kamu Hastanesi
Hastane Sayısı 2013
Yatak Sayısı 2013
10.000 kiĢiye düĢen
yatak sayısı
Adıyaman
GAP
Adıyaman
GAP
Adıyaman
GAP
Türkiye
8
76
962
10.125
Özel Hastane
Üniversite
1
40
57
3.563
Diğer
3
3
2.318
294
Toplam
9
122
1.019
16.364
17,1
20,2
26,4
Kaynak: TÜİK
GAP EP kapsamında2014 yılı itibarıyla 695 yatak kapasiteli 6 hastane inĢaatı tamamlanmıĢtır.
Tamamlanan Sağlık Tesisleri:
- Kahta Devlet Hastanesi (150 yatak)
- Kahta Göçeri Entegre Ġlçe Hastanesi (10 yatak + 6 daireli lojman)
- Besni Devlet Hastanesi (75 yatak)
- Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi (35 tek kiĢilik oda)
- Gerger Entegre Ġlçe Hastanesi (25 yatak)
- Devlet Hastanesi (400 yatak + 12 daireli lojman)
- 4 adet sağlık ocağı ve 2 adet sağlık ocağı lojmanı tamamlanmıĢtır.
Devam Eden Yatırımlar:
- Sincik 10 Hasta Odalı+6 Daire Lojmanın 03.01.2014 tarihinde ihalesi yapılmıĢtır. Değerlendirme
çalıĢmaları devam etmektedir.
- Gerger 6 daireli lojmanın ihale çalıĢmaları devam etmektedir.
- Merkez KuĢtepe Sağlık Evi’nin ihale hazırlıkları devam etmektedir.
- GölbaĢı Devlet Hastanesi revize blok (75 yatak) inĢaatının ihalesi 20.12.2013 tarihinde yapılmıĢ
olupfiziki gerçekleĢmesi %35’dir.
- 5 adet ASM+TSM yatırım programındadır.
- Yapımı devam eden ADSM’nin (60 ünit) fiziki gerçekleĢmesi % 70’tir.
1.9. KÜLTÜR VE TURĠZM
Türkiye Turizm Stratejisi 2023 kapsamında Turizm açısından Adıyaman “Kültür Turizmi Marka
Kenti” olarak, Kâhta ise “Turizm Kenti” projesi olarak değerlendirilmektedir.Adıyaman’da
MarkalaĢma Toplantısı yapılmıĢtır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Adıyaman’da yürütülen çalıĢmalar:
-
Nemrut Dağı, Tümülüsü ve Anıtları Malzeme, Yapısal Durum, Jeolojik AraĢtırmalar ve
Koruma Önerileri GeliĢtirme ve Yönetim Planı OluĢturma Projesi kapsamında hazırlanan
restorasyon projeleri ġanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmıĢtır.
-
Nemrut ÖrenyeriRestorasyon Projeleridoğrultusunda "Nemrut Dağı, Tümülüsü ve Anıtları
Konsolidasyon ve Restorasyon Uygulaması" çalıĢmalarını yapmak üzere Ġstanbul Restorasyon ve
Konservasyon Merkez Laboratuvarı Müdürlüğü görevlendirilmiĢtir.
-
Nemrut Dağı, Tümülüsü ve Anıtları Çevre Düzenleme Uygulama Projeleri30.12.2009 tarihinde
onaylanmıĢtır. Uygulamaların ihalesi 18.10.2012 tarihinde yapılmıĢ, sözleĢmesi 02.11.2012
tarihinde imzalanmıĢtır. Fiziki gerçekleĢmesi %50’dir.
-
Yeni Kale Restorasyonu iĢi 23.09.2012 tarihinde tamamlanmıĢ, 21.11.2012 tarihinde geçici
kabulü yapılmıĢtır.
9
-
Perre Antik Kenti Çevre Düzenleme Uygulamaları ĠĢininihalesi 07.02.2013 tarihinde yapılmıĢ
olup, fiziki gerçekleĢmesi %92’dir.
-
Tut Cami Restorasyonu uygulama iĢi 3.10.2013 tarihinde tamamlanmıĢtır.
Kâhta Kültür Merkezi 2008 yılında tamamlanmıĢ ve hizmete açılmıĢtır.
Vakıflar Genel Müdürlüğü de kültür varlığı eski eserlerin korunması amacıyla restorasyon çalıĢmaları
gerçekleĢtirmektedir. Adıyaman’da Merkez Kap Camii, Yenipınar (Hacı Mehmet) Camii ve Mahmut
El Ensari Türbesi onarılmıĢtır. Bir adet kültür varlığı eski eserin onarım çalıĢması ise devam
etmektedir.
1.10. DOĞAL KAYNAKLAR
Orman varlığının artırılması ve barajların erozyondan korunması amacıyla Orman Genel Müdürlüğü
tarafından ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon kontrolü, mera ıslahı ve fidan üretimi çalıĢmaları
etkin olarak yürütülmektedir. 2008- Eylül 2014 döneminde Adıyaman ilinde;
-
1.776 ha alanda ağaçlandırma,
2.000 ha alanda rehabilitasyon,
14.856 ha alanda erozyon kontrolü,
950 ha alanda mera ıslahı ve
22.432 ha alanda orman kadastrosu çalıĢması yapılmıĢtır
3.478.000 adet fidan üretimi gerçekleĢtirilmiĢtir.
1.11. ULAġTIRMA
1.11.1. Karayolu
Tablo 12: Karayolları Devam Eden Projeler
Proje Adı
Besni-5.Bl.Hd.
(GölbaĢı-Adıyaman)Ayr.-Atatürk Barajı Yolu
Gerger-Taraklı
GölbaĢı-Adıyaman-Kahta (BY 98 km)
(GölbaĢı-Pazarcık)Ayr.-Belören-Suvarlı-(BesniAraban)Ayr.
Adıyaman-Çelikhan Ġl Yolu
Malatya-GölbaĢı
Adıyaman-YeĢilyurt-Malatya (2A 106 km)
GölbaĢı-5. Bl.Hd.
G.Antep-Yavuzeli-Araban-Besni-(AdıyamanGölbaĢı)Ayr.
(GölbaĢı-Adıyaman)Ayr.-Tut
Kahta-Narince-Siverek
Harmanlı ġehir GeçiĢi
Besni ġehir GeçiĢi
GölbaĢı ġehir GeçiĢi
Adıyaman-YeĢilyurt-Malatya
Nemrut Dağı Turistik Yolları
Adıyaman-Kahta-Siverek-D.Bakır Yolunda
Nissibi Köprüsü Yapımı ve DanıĢmanlık
Hizmetleri
Adıyaman - Kahta Yolunda Ziyaret Köprüsü
Adıyaman Ġli, Merkez Ġlçesinde Zey Köyü Köprüsü
Fiziki GerçekleĢme (%)
Devam Etmektedir.
Devam Etmektedir.
Devam Etmektedir.
76,5 BY-SK olarak bitirilmiĢtir. 21,5 BSK yapılmıĢtır.
ÇalıĢmalar Devam Etmektedir.
ÇalıĢmalar Devam Etmektedir.
TamamlanmıĢtır.
2015 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.
Yol tamamlanmıĢ tünel çalıĢmaları devam etmektedir.
2014 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.
Toprak iĢleri ve sanat yapıları %84 düzeyindedir.
Ġhale süreci devam etmektedir.
TamamlanmıĢtır.
TamamlanmıĢtır.
TamamlanmıĢtır.
2013 yılında araç geçiĢi sağlanmıĢtır.
Trafiğe açılmıĢtır.
2015 yılı içerisinde bitirilmesi hedeflenmiĢtir.
TamamlanmıĢtır.
ÇalıĢmalar devam etmektedir.
Kaynak: Karayolları GAP Faaliyet Raporu
10
1.11.2. Havayolu
Adıyaman Havaalanı Terminal Binası 2013 yılında tamamlanmıĢtır.
1.12. SOSYAL HĠZMET VE YARDIMLAR
Sosyal hizmetler ve sosyal koruma gibi toplumsal geliĢmenin temelini oluĢturan alanlarda
gerçekleĢtirilen yatırımlarla Bölge’de daha çok sayıda vatandaĢa ulaĢmak mümkün olmuĢtur.
Çocuklar, gençler, kadınlar, engelliler ve yaĢlılar gibi kırılgan kesimlerin toplumla bütünleĢmesini ve
toplumsal kalkınmaya katılımının sağlanması amacıyla yapılan sosyal koruma merkezlerinin sayısı
artırılmaktadır.
Tamamlanan Projeler:
- Sevgi Evleri Sitesi (50 kiĢi)
- Merkez Toplum Merkezi
- Besni 1 Nolu Toplum Merkezi
- Merkez Gençlik ve Kültür Merkezi
- Kâhta Gençlik Merkezi
- Rehabilitasyon Merkezi (Engelsiz YaĢam Merkezi) 60 kiĢilik
Devam Eden Yatırımlar:
- Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi’nin (60 kiĢi) fiziki gerçekleĢmesi%45’tir.
- Engelsiz YaĢam Merkezi inĢaatının 2015 yılında bitmesi hedefleniyor.
1.13. SPOR TESĠSLERĠ
Adıyaman ilinde yaptırılan spor tesislerinin son durumları aĢağıda verilmiĢtir.
-
Çelikhan Spor Salonu (500 seyirci kapasiteli):TamamlanmıĢtır.
Gerger Spor Salonu:TamamlanmıĢtır.
Adıyaman Merkez Spor Salonu(2.500 seyircilik): Fiziki gerçekleĢmesi %75 seviyesindedir.
Sincik Spor Salonu:Zemin etüt raporları hazırlanmıĢ, ihale aĢamasına gelinmiĢtir.
Merkez Atletizm Pisti:Fiziki gerçekleĢmesi %50 seviyelerindedir.
Kâhta Spor Salonu:ÇalıĢmalar devam etmektedir.
1.14. SOSYAL FĠZĠKĠ ALTYAPI
Adıyaman-ġanlıurfa-Diyarbakır Planlama Bölgesi’ne ait 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planları
tamamlanmıĢ ve 02.04.2012 tarihinde onaylanmıĢtır.
Adıyaman Ġçmesuyu Projesi tamamlanmıĢtır. Adıyaman ilinin 2020 yılı içme ve kullanma suyu
ihtiyacı HavĢari, Çokpınar, Mir ve Balıksırtı kaynaklarından alınacak su ile 35.132 m isale hattı ile
15.000m3 hacimli ana su deposuna getirilmiĢ ve buradan da Ģehir depolarına iletilmiĢtir. 202.735
kiĢiye 18 hm3/yıl içme, kullanma ve endüstri suyu sağlanmıĢtır.
TOKĠ sorumluluğunda Adıyaman’da yapımı süren ve planlanan konut sayısı 2014 yılı sonu itibarıyla
4.165’tir. 1.444 konut tamamlanmıĢ, 473 konutun inĢaatı devam etmektedir.
11
2. GAP ĠDARESĠ’NĠN YÜRÜTTÜĞÜ ÖNEMLĠ FAALĠYETLER
2.1. TARIMSAL FAALĠYETLER
2.1.1. Tarımsal AraĢtırma Projesi
Projenin amacı; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sulama sonucu ortaya çıkacak tarımsal potansiyelin
en iyi Ģekilde değerlendirilmesinin temini için Bölge’de yapılması gerekli tarımsal araĢtırma-inceleme
ve geliĢtirme hizmetlerinin gerçekleĢtirilmesidir.
GAP Ġdaresi BaĢkanlığı ve Adıyaman Üniversitesi Rektörlüğü arasında “Bazı Yerli ve Yabancı
Sofralık Üzüm ÇeĢitlerinin Adıyaman Ekolojik KoĢullarına Adaptasyonlarının AraĢtırılması Projesi”
için iĢbirliği protokolü imzalanmıĢtır. Proje kapsamında 25 adet sofralık üzüm çeĢidinin dikiminin
yanı sıra sulama sistemi de kurulmuĢtur.
2.1.2. Sulama DıĢı Alanlarda Halkın Gelir Düzeyinin Artırılması Projesi
Bölge’de sürdürülebilir tarım teknikleri çerçevesinde, sulamadan yararlanamayan kırsal toplulukların
mevcut sosyo-ekonomik durumlarının, doğal ve toplumsal çevre ile iliĢkilerinin, potansiyellerine
uygun gelir getirici yeni faaliyet alanlarının ve bunların geliĢtirilmesi yollarının belirlenmesi
amaçlanmaktadır.
Proje kapsamında 2009-2014 döneminde Adıyaman ilinde uygulanan projeler aĢağıda gösterilmiĢtir.
Tablo 13: Sulama DıĢı Alanlarda Halkın Gelir Düzeyinin Artırılması Projesi (2009-2014)
Çelikhan
Çelikhan
Tut
Çelikhan
Tut
Tut
Merkez
Merkez
Merkez
Merkez
Merkez
Gerger
Gerger
Gerger ve Merkez
2009 Yılı
Arı YetiĢtiriciliğini GeliĢtirme Projesi
Ceviz Bahçeleri Projesi
Arı YetiĢtiriciliğini GeliĢtirme Projesi
Bodur Elma YetiĢtiriciliğinin GeliĢtirilmesi
Bağ YetiĢtiriciliğinin GeliĢtirilmesi
Elma YetiĢtiriciliğinin GeliĢtirilmesi
Adıyaman TPAO Sera Ön Fizibilite ÇalıĢması
Adıyaman TPAO Sera Fizibilitesi
2010 Yılı
Barınaklı Gezginci Arıcılığı GeliĢtirme Projesi
Seracılıkta Jeotermal Enerji Kaynaklarının Kullanılarak Seracılığı GeliĢtirme Projesi
Bağ ile Meyve Tür ve ÇeĢitlerinin Adıyaman Ekolojik KoĢullarına Adaptasyonu Projesi
2013 Yılı
Gerger GAP ile Hayat Buluyor Projesi
Gerger Kendi Ayakları Üzerinde Duruyor Projesi
2014 Yılı
Eğitim Eksenli Tütüne Alternatif Modern Arıcılığın Yay.
2.1.3. Tarım ve Tarım DıĢı Faaliyetlerin ÇeĢitlendirilmesi Projesi
Projenin amacı; sürdürülebilir tarım teknikleri çerçevesinde, potansiyellere uygun gelir getirici yeni
tarım ve tarım dıĢı faaliyet alanlarının tespit edilmesi, pilot uygulamaların gerçekleĢtirilmesi, topraksız
ve az topraklı çiftçilerin gelir düzeyinin artırılması, aile iĢ gücünü kullanarak yan uğraĢlarla aile
gelirlerine katkı sağlanmasıdır.
2010 – 2014 döneminde Adıyaman ilinde uygulanan proje ve faaliyetler aĢağıda gösterilmiĢtir.
12
Tablo14: Tarım ve Tarım DıĢı Faaliyetlerin ÇeĢitlendirilmesi Projesi Alt Projeleri (2010-2014)
Kahta
Merkez
Merkez
Sincik
Sincik
Sincik
Samsat
Çelikhan
Gerger
Samsat
Gerger
2010 Yılı
BağbaĢı Koyun GeliĢtirme Projesi (BağbaĢı Koyunculuk Projesi)
Ġvesi Irkı Süt Koyunculuğu (Dondurmaz Koyunculuk)
Tarım DıĢı Gelir Getirici Faaliyetlerin Desteklenmesi (Mesleki Eğitim)
2011 Yılı
Eğitim Eksenli Modern Arıcılığın YaygınlaĢtırılması Projesi
Yabani Ağaca (Melengiç-Sakız) Antepfıstığı AĢılama Projesi
Yem Bitkilerinin Ekimi ve Basınçlı Sulama Sistemlerinin YaygınlaĢtır.
2012 Yılı
Eko Turizm Merkezi (Küçük Hasan Mevkii) Projesi
Çelikhan Gezgin Arıcılığı GeliĢtirme Projesi
2013 Yılı
Uzaklar Yakın Oluyor Projesi
Bakır Kınalı Ellerde Can Bulsun Projesi
2014 Yılı
Gerger Kanyonu Projesi
2.1.4. Merkez Köy ve Köye DönüĢ Kırsal Kalkınma Projesi
Merkez Köy, Cazibe Merkezi, Örnek Köy, Köy-Kent gibi uygulamaların “Köye DönüĢ ve
Rehabilitasyon Projesi” ile birlikte ele alınarak, Bölge’de sağlıklı bir kırsal yerleĢme düzeninin
yaratılması amaçlanmaktadır.
2010 yılında, GAP Kırsal Kalkınma Projeleri Destekleme Programı kapsamında ilgili valiliklerden,
kaymakamlıklardan, tarım il ve ilçe müdürlüklerinden gelen projeler değerlendirilmiĢ ve uygun
bulunanları desteklenmiĢtir. Bu kapsamda, Adıyaman’da uygulanan projeler aĢağıda sıralanmıĢtır.
Tablo 15: Merkez Köy ve Köye DönüĢ Kırsal Kalkınma Projesi Alt Projeleri (2010-2011)
Sincik
Kahta
Tut
Merkez
Kahta
Kahta
Gerger
Samsat
Samsat
Samsat
Merkez
2010 Yılı
Damızlık Koyun YetiĢtiriciliği (Çatbahçe Koyunculuk Projesi)
YaĢasın Oyuncak Alanım Var
Tut Köy Su Depolarının Yenilenmesi
Kanser Erken Tanısı ve KETEM
Karadut Ġ.Ö.O Kütüphane Projesi
Yaparsam YaĢarım, YaĢarsam Öğrenirim
Kızlarımız Okusun Diye
2011 Yılı
Hijyenik Okullarda Sağlıklı Nesiller
Eğlenerek Öğrenelim
Köyde Kültür Hazinesi Projesi
Adıyaman Ġli Atakent Beldesi Çürütme Tip Fosseptik Projesi
2.1.5. Entegre Kırsal Kalkınma Projesi
Bölge’de kırsal alanda yaĢayan ve iĢlemeli tarıma uygun arazilerin az olduğu nüfusun sosyo-ekonomik
yaĢam koĢullarının sürdürülebilir ve katılımcılık ilkesi doğrultusunda geliĢtirilmesi ve iyileĢtirilmesi
projenin amacını oluĢturmaktadır.
Adıyaman ili Samsat ilçesi köylerinde GAP Ġdaresi uzmanlarından oluĢturulan çalıĢma grubu 4-25
Ocak 2008 tarihleri arasında alan çalıĢması yapmıĢtır. Bu kapsamda kaymakamlık ile protokol
yapılmıĢ ve faaliyetlerin gerçekleĢtirilmesi amacıyla 2008 yılında Samsat Kaymakamlığı’nakaynak
aktarılmıĢtır.
13
2009-2010 yıllarında GAP Kırsal Kalkınma Projeleri Destekleme Programı kapsamında Adıyaman’da
8 projeye yer verilmiĢ ve çalıĢmalar tamamlanmıĢtır.
Ayrıca, Samsat Havza GeliĢtirme Projesi kapsamında 2009 yılında da sosyal ve ekonomik kalkınmaya
yönelik projelere kaynak aktarılarak çalıĢmalar tamamlanmıĢtır. Sözkonusu projeler aĢağıda
gösterilmiĢtir.
-
Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Projesi
Meyveciliği GeliĢtirme Projesi
Yem Bitkileri GeliĢtirme Projesi
Sertifikalı Tohumculuk Kullanımının Artırılması Projesi
Sağlıklı YaĢam Ġçin AĢılama Projesi (Hepatit B)
Çevre Sağlığı Projesi
Gençlik Merkezi
Çocuk Okuma Odası Projesi
Semt Sahaları ve Çocuk Oyun Parkları Projesi
2011 yılında kırsal alanların ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla daha etkin bir Ģekilde analiz
edilmesi, buna dayalı olarak kırsal kalkınma politikalarının yerel paydaĢlarla birlikte kararlaĢtırılması
ve uygulamaya geçirilmesinde etkinliğin sağlanmasına yönelik “Entegre Kırsal Kalkınma Projesi
Stratejik Planlama” çalıĢması tamamlanmıĢtır. Bu çalıĢma ile 9 ilde 2 pilot proje uygulanması
kapsamında Adıyaman’ın Besni ve Kâhta ilçeleri belirlenmiĢtir.
2012 yılında alt bölge kırsal kalkınma planlarının hazırlanması için, ilk etapta protokol yapılan
Adıyaman ili pilot ilçe kaymakamlıkları, danıĢmanlık hizmet alım ihalesi yapmıĢtır. Besni ve Kâhta
ilçeleri ihale sürecini Ocak-ġubat aylarında tamamlamıĢ ve entegre kırsal kalkınma programı alt bölge
kırsal kalkınma planlarını bitirmiĢtir.
Tablo 16: Entegre Kırsal Kalkınma Projesi Faaliyetleri
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Samsat
Merkez
Besni
Besni
Besni
Besni
Besni
Besni
Kahta
Kahta
Kahta
2008 Yılı
Sebze YetiĢtiriciliği (Örtüaltı Hıyar YetiĢtiriciliği)
Meyveciliği GeliĢtirme Projesi (Badem, Kiraz, Armut, Zeytin)
Sertifikalı Tohumluk Kullanımının Artırılması Projesi
Yem Bitkileri Üretimini GeliĢtirme Projesi
2012 Yılı
Semt Sahaları ve Oyun Parkları
Köy Su Depolarının Yenilenmesi
Sertifikalı Tohumluk Kullanımının Artırılması
Ağaçlandırma Projesi
Spor Yap Sağlık Bul Projesi
Çiftçi Eğitim Projesi
Samsat ve Merkeze Bağlı Köylerde Ġnsan Sağlığı AĢılama Projesi
Adıyaman Ġlinde Telasemi Sıklığının Belirlenmesi ve Eğitimi
2010-2013 Yılı
Köylerde Taziye Evi (Konuk Evi) Yapılması
Besni Kurutmalık Üzümüne Organik Patentin Alınması Pilot Uygulama Projesi
Besni Biberinde Ġyi Tarım Uygulamaları Patentinin Alınması Pilot Uygulama Projesi
Demonstrasyon Amaçlı Modern Fıstık Bahçelerinin Tesis Edilmesi Projesi
Ġyi Tarım Uygulamaları Kapsamında Alternatif Ürün Olarak Çilek YetiĢtiriciliğinin
Desteklenmesi
Kanalizasyon Sisteminin Kurulması
Ġlköğretimlere Kalorifer Sistemlerin Kurulması Projesi
Menzil Köyü Köy ĠyileĢtirme Projesi
Süt Toplama Merkezi Projesi
14
2.1.6. Tarımsal Eğitim ve Yayım Projesi (GAP TEYAP)
GAP Bölgesi'nde sulamaya açılmıĢ ve açılacak alanlarda tarımsal yayım ve danıĢmanlık hizmetlerinin
etkinliğinin artırılmasına katkıda bulunmak amacıyla GAP TEYAP uygulanmaktadır. Bu doğrultuda,
bölgede ihtiyaç duyulan tarımsal yayım ve danıĢmanlık hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ile
çalıĢmalar sonucu uygun görülen sürdürülebilir tarımsal yayım ve danıĢmanlık modelinin/modellerinin
uygulamaya konması ve yaygınlaĢtırılması hedeflenmektedir.Proje kapsamında Adıyaman ilinde
yürütülen faaliyetler ise Ģu Ģekildedir;
-
Muhtelif konularda 682 teknik elemana eğitim verilmiĢtir.
12 fuara 58 teknik eleman, 108 çiftçi katılmıĢtır.
Genel sulama ile ilgili 500 adet, pamuk yetiĢtiriciliği ile ilgili 50 adet ve 100 broĢür basılmıĢtır.
Dört set tarımsal ekipman satın alınmıĢtır.
35 çiftçi, dört konuda teknik geziye katılmıĢtır.
870 dekar alanda, dört üründe, 62 adet demonstrasyon kurulmuĢtur.
174 dekar alanda, üç üründe 39 adet sulama demonstrasyonu kurulmuĢtur.
Yedi konuda 35 adet demonstrasyon kurulmuĢtur.
Ġki çiftçi iyi tarım uygulamaları yurtiçi eğitimine katılmıĢtır.
Ġki çiftçi Almanya’da iyi tarım uygulamaları yurtdıĢı eğitiminekatılmıĢtır.
Dört adet tarla günü düzenlenmiĢ ve 378 çiftçinin katılımı sağlanmıĢtır.
69 adet köy toplantısı düzenlenmiĢ ve 1690 çiftçinin katılımı sağlanmıĢtır.
Sulama - tanıtım - eğitim konulu beĢ adet film hazırlanmıĢtır.
Dört adet bilbord hazırlanmıĢ ve ilde 1 aylık tanıtım kampanyası düzenlenmiĢtir.
Hollanda ve Belçika’ya düzenlenen proje yönetimi teknik gezilerinebir kiĢi katılmıĢtır.
Tarımsal yayım modeli oluĢturma çalıĢmaları kapsamında Hollanda ve Polonya’daki eğitimlere üç
teknik eleman katılmıĢtır.
2.2. SOSYAL GELĠġMEYE ĠLĠġKĠN ÇALIġMALAR
2.2.1. Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM)
Kadınların toplumsal kalkınmaya katılımlarını sağlamak amacıyla uygulanan proje kapsamında
Adıyaman’da biri Fatih Mahallesi’nde diğeri Gerger’de olmak üzere 2 ÇATOM kurulmuĢtur.
ÇATOM'larda uygulanan programlar; i) okuma-yazma, okul öncesi eğitimi, anne eğitimi, bilgisayar,
beslenme, ev ekonomisi alanlarında eğitim programları, ii) sağlık eğitimi, kısmi ve gezici poliklinik
hizmetleri gibi sağlık programları, iii) el sanatları, trikotaj, tekstil, kuaför, keçe iĢlemeciliği, yöresel
bebek, gümüĢ iĢlemeciliği gibi konularda beceri geliĢtirici programlar, gelir getirici atölyeler ve kadın
giriĢimciliğini destekleyici programlar, iv) sosyal yaĢama katılımı destekleyen ve kadın bilincini
oluĢturmayı hedefleyen sosyal ve kültürel programlar, v) hedef grupların sosyal destek hizmetlerine
(burs, yeĢil kart, ayni yardım, resmi nikah vb.) ulaĢmasını kolaylaĢtırıcı sosyal destek programlarıdır.
Adıyaman ÇATOM’larda 2013-2014 faaliyet yılı 1 Ekim 2013’te baĢlamıĢ olup, eğitim, sağlık, gelir
getirici ve beceri kazandırıcı, sosyal-kültürel faaliyetler, çocuklara yönelik faaliyetler ile sosyal destek
programları uygulanmaktadır.
Fatih Mahallesi ve Gerger ilçesinde yaĢayan kadınların üyesi olduğu ve ÇATOM’un giriĢimiyle
kurulan Adıyaman Kadınlarını Kalkındırma Derneği kuruluĢundan bu yana üç SODES, bir Japon
Elçiliği destekli, bir Dünya Bankası ve bir Ġpekyolu Kalkınma Ajansı destekli olmak üzere altı proje
uygulamıĢtır.
Adıyaman Merkez ÇATOM’a bina yapımı için, Adıyaman Valiliği ile iĢbirliği protokolü imzalanmıĢ
15
ve kaynak aktarılmıĢtır. Binanın yılsonuna kadar yapılması öngörülmektedir. Mevcut binanın ise
GAP-Cheetos Çocuk GeliĢim Merkezi olarak kullanılması planlanmaktadır. Bununla ilgili valilikle bir
iĢbirliği protokolü imzalanmıĢtır.
2.2.2. Gençlik ve Kültür Evleri
Temelde gençlerin yerel yönetim ve karar alma süreçlerine katılımını sağlamak amacıyla yürütülen
proje kapsamında, gençlik ve kültür evleri kurulmakta; bu merkezlerde üniversiteye hazırlık,
bilgisayar, resim, müzik, halkla iliĢkiler, tiyatro ve halk oyunları kursları düzenlenmektedir.Adıyaman
Gençlik ve Kültür Evi’ne 198’i kız, 228’i erkek olmak üzere toplam426üye kayıtlıdır.
Adıyaman Gençlik ve Kültür Evi’nde yürütülen faaliyetler kapsamında;
- Üniversite ve konservatuara hazırlık, bağlama, gitar, on parmak hızlı klavye, piyano, hentbol,
yüzme, futbol kurslarından toplam 268 kiĢi yararlanmıĢtır.
- Gençbanktarafından düzenlenen gençlik çalıĢmaları, farklı atölyeler ve yıllık değerlendirme
toplantısına dörtgenç katılmıĢtır.
- YaĢayarak öğrenme merkezi tarafından düzenlenen eğitim kampı “uluslararası doğu batı sentezi”
konulu toplantıya bir kiĢi katılmıĢtır.
- Genç Gönül Elçileri Projesi kapsamında web sitesi kurulmuĢtur. www.gencgonulelcileri.org ve
eğitmen eğitimi verilmiĢtir.
- YASED Projesi kapsamında üç kiĢi stajlarını tamamlayarak gençlere bilgilendirme yapmıĢtır.
- Gençlik evi-genç bank ekibi iĢbirliğiyle Havutlu köyü sinema gösterimiyle 300 kiĢiye ulaĢılmıĢtır.
- Gençlik evi-genç bank ekibi iĢbirliğiyle Adıyaman Ormaniçi Köyü Ġlköğretim Okulu’nun onarım
ve boyama iĢleri yapılmıĢtır.
- Güney radyo isimli radyo programında gençlik evi çalıĢmaları anlatılmıĢtır.
- EURODESK etkinliği yapılmıĢ, Nemrut dağında EURODESK tanıtımları yapılmıĢ olup, gençlik
evinden22 kiĢi katılmıĢtır.
2.2.3. Çocuklara Yönelik ÇalıĢmalar (Çocuk Okuma Odaları/Çocuk Oyun Odaları ve Cheetos
Çocuk GeliĢim Merkezleri)
Çocukların beklentilerine uygun, enerjilerini olumlu yönde kullanabilecekleri, zihinsel, duygusal,
sportif, kiĢisel ve sosyal geliĢimlerini destekleyen eğitimlerin planlandığı ve etkinliklerin düzenlendiği
Çocuk Oyun Odaları ile 4-6 yaĢ gurubu, Cheetos GeliĢim Merkezleri ile 4-6 ve 7-14 yaĢ gurupları,
Çocuk Okuma Odaları ile 7-14 yaĢ grubu çocuklara ulaĢılmaktadır.
Proje kapsamında; i) eğitim faaliyetleri, ii) sosyal faaliyetler, iii) sportif Faaliyetler ve iv) ailelere
yönelik faaliyetler düzenlenmektedir. Adıyaman’da 2 Çocuk Okuma Odası ve 2 GAP-Cheetos Çocuk
GeliĢim Merkezi faaliyettedir. Adıyaman GAP-Cheetos Çocuk GeliĢim Merkezi FritoLay tarafından
desteklenmektedir. Ġngilizce, bağlama, resim, satranç, sosyal ve kültürel faaliyetler yürütülmüĢtür.
Adıyaman Çocuk Oyun Odası, ÇATOM bünyesinde oluĢturulmuĢ olup, okul öncesi hizmeti
verilmektedir.
GölbaĢı GAP-Cheetos Çocuk GeliĢim Merkezi de FritoLay tarafından desteklenmektedir. Bilgisayar,
sağlık eğitimi, müzik, bağlama, gitar, tiyatro, masa tenisi, futbol, eskrim, SBS ve sosyal programlar
yürütülmüĢtür.
2.3. ÇEVRE ve ALTYAPI FAALĠYETLERĠ
2.3.1. Hâlihazır Harita Alımı ve Ġmar Planı ÇalıĢmaları
Halihazır Harita: Adıyaman ilinde 27 yerleĢimin halihazır harita alımı tamamlanmıĢ, 2 yerleĢim için
çalıĢmalar devam etmektedir.
GAP Ġdaresi tarafından ihale edilerek yaptırılan 24 yerleĢimin halihazır harita alım iĢleri yıllar
itibarıyla Ģu Ģekildedir; Merkez (1993), Besni (1993), Çakırhöyük, Kesmetepe, ġambayat (1994),
16
Ġnlice (1997), Sarıyaprak, Yaylakonak (1998), Suvarlı (1999), PınarbaĢı (2001), Akıncılar (2002),
Atakent, Hasancık, GölbaĢı, Üçgöz (2004), Çelikhan (2005), Besni, Samsat (2006), Nemrut Dağı
Tümülüs Alanı ve Yakın Çevresi (2007), Harmanlı, Kahta (2008).
GAP Ġdaresi ile Ġller Bankası arasında08.07.2010 tarihinde yapılan “Teknik ĠĢbirliği Protokolü”
gereğince Kesmetepe, Köseceli, ġambayat yerleĢimlerinin halihazır haritaları Ġller Bankası tarafından
2013 yılında tamamlanmıĢ, Sincik ve Kömür yerleĢimlerinin halihazır harita çalıĢmaları devam
etmektedir.
Ġmar Planı: Adıyaman ilinde 14 yerleĢimin imar planı tamamlanmıĢ, 2 yerleĢim için çalıĢmalar
devam etmektedir.
GAP Ġdaresi tarafındanihale edilerek yaptırılan imar planı iĢleri yıllar itibarıyla Ģu Ģekildedir;Besni,
GölbaĢı (1994), Merkez, Kesmetepe (1996), Çakırhöyük, Eskiköy (1997), Ġnlice (1998), Sarıyaprak,
Yaylakonak (2001), Köseceli, Suvarlı (2003), PınarbaĢı(2006), Çelikhan (2008) tamamlanmıĢtır.
Ayrıca,08.07.2010 tarihinde Ġller Bankası ve GAP Ġdaresi arasında yapılan “Teknik ĠĢbirliği Protokolü”
gereğince; Harmanlı Ġmar Planı 2011 yılında tamamlanmıĢ olup, Çakırhöyük ve Samsat imar planı
ihale hazırlıkları devam etmektedir.
2.3.2. Adıyaman Katı Atık Düzenli Depolama Alanı: Adıyaman Belediyeler Birliği bünyesinde yer
alan yerleĢimler (Merkez, GölbaĢı, Kahta, Besni, Samsat, Tut, Çelikhan ilçe belediyeleri ile
Yaylakonak, Balkar, Harmanlı, Bölükyayla, PınarbaĢı, ġambayat ve Kesmetepe belde belediyeleri),
Atatürk Baraj Gölü çevresinde yer almakta ve katı atıklarını vahĢi depolama yöntemiyle bertaraf
etmekte olup mevcut uygulamalar, çevre ve insan sağlığı açısından risk teĢkil etmektedir.Atatürk Baraj
Gölü’nün aynı zamanda içme suyu amaçlı olarak kullanıldığı göz önüne alındığında yapılması
planlanan katı atık düzenli depolama tesisi ile çok önemli bir çevre sorununa da çözüm getirilmiĢ
olacaktır.
17
Download

Adıyaman