OBRAZOVNI PROGRAM
POŠTANSKO - LOGISTIČKI
TEHNIČAR
SADRŽAJ:
OPŠTI DIO ......................................................................................................... 3
1. NAZIV PROGRAMA: POŠTANSKO - LOGISTIČKI TEHNIČAR ............................................. 3
2. NASTAVNI PLAN .............................................................................................. 3
POSEBNI DIO ...................................................................................................... 6
1. PREDMETNI PROGRAMI ...................................................................................... 6
1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI ............................................................................ 6
1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI ....................................................................... 7
1.2.1. POŠTANSKI SAOBRAĆAJ................................................................................ 7
1.2.2. OSNOVE SAOBRAĆAJA ............................................................................... 19
1.2.3. TRANSPORTNE OSOBINE ROBE ..................................................................... 25
1.2.4. POSLOVNA KOMUNIKACIJA .......................................................................... 31
1.2.5. SAOBRAĆANO I POSLOVNO PRAVO ................................................................ 40
1.2.6. TELEKOMUNIKACIONI SAOBRAĆAJ ................................................................. 46
1.2.7. TRANSPORTNE MREŽE................................................................................ 58
1.2.8. STANDARDI KVALITETA I UPRAVLJANJE KVALITETA ........................................... 63
1.2.9. PREDUZETNIŠTVO ..................................................................................... 68
1.2.10. ELEKTRONSKO POSLOVANJE ...................................................................... 74
1.2.11.1. NOVČANO POSLOVANJE U POŠTAMA I BANKAMA ........................................... 79
1.2.12.1. POŠTANSKA TEHNOLOGIJA ..................................................................... 94
1.2.13.1. POŠTANSKE MREŽE .............................................................................. 103
1.2.14.1. POŠTANSKE USLUGE ............................................................................ 109
1.2.11.2. TERMINALI I SKLADIŠTA......................................................................... 114
1.2.12.2. LOGISTIKA ......................................................................................... 121
1.2.13.2. ŠPEDICIJA ......................................................................................... 127
1.2.14.2. AGENCIJSKI POSLOVI I OSIGURANJE U PREVOZU .......................................... 135
1.2.12. PRAKTIČNA NASTAVA .............................................................................. 143
1.2.12.1. PRAKTIČNA NASTAVA ZA OBA SMJERA ...................................................... 143
1.2.12.2. PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE ............ 154
1.2.12.3. PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER LOGISTIKA I ŠPEDICIJA ................................. 166
1.3. IZBORNI PREDMETI ..................................................................................... 177
1.3.1. STRANI JEZIK II ....................................................................................... 177
1.3.2. EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE ........................................................ 178
1.3.3. RAČUNARSKA GRAFIKA I INTERNET TEHNOLOGIJE ............................................ 183
1.3.4. TELEKOMUNIKACIONE USLUGE .................................................................... 198
1.3.5. MARKETING I PRODAJA USLUGA .................................................................. 204
1.3.6. BAZE PODATAKA ..................................................................................... 208
1.3.7. ORGANIZACIJA RADA U SAOBRAĆAJU I TRANSPORTU ........................................ 212
2. STRUČNI ISPIT .............................................................................................. 217
2.1. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNO - TEORIJSKI DIO ISPITA ........................................ 217
2.1.1. SMJER - LOGISTIKA I ŠPEDICIJA ................................................................... 217
2.1.1.1. LOGISTIKA .......................................................................................... 217
2.1.2. SMJER - POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE .............................................. 220
2.1.2.1. POŠTANSKI SAOBRAĆAJ .......................................................................... 220
2.2. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNI RAD ................................................................. 225
2.2.1. SMJER - LOGISTIKA I ŠPEDICIJA ................................................................... 225
2.2.1.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA - STRUČNI RAD ............ 225
2.2.2. SMJER - POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE .............................................. 227
2.2.2.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA – STRUČNI RAD ............ 227
3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA ........................................................ 229
4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA........................... 230
5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA ............................... 230
6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH ................................ 230
7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA ................................ 231
8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .................................... 233
8.1. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE .......................... 233
9. PROFESIONALNA PRAKSA ................................................................................ 234
10. SLOBODNE AKTIVNOSTI ................................................................................ 235
2
OPŠTI DIO
1. Naziv programa: POŠTANSKO - LOGISTIČKI TEHNIČAR
2. Nastavni plan
I
Nastavni predmeti grupe predmeta
sed. god
Opšte obrazovni predmeti
Maternji jezik i književnost
3
108
Matematika
3
108
Strani jezik
2
72
Informatika
2
72
Fizičko vaspitanje
2
72
Društvena grupa predmeta
1.
Istorija
2
72
2.
Geografija
3.
Sociologija
Prirodna grupa predmeta
1.
Fizika
2
72
2.
Hemija
UKUPNO A
16
576
B
Stručnoteorijski predmeti
1.
Poštanski saobraćaj*
3
108
2.
Osnove saobraćaja
3
108
3.
Transportne osobine robe
2
72
4.
Poslovna komunikacija
2
72
Saobraćajno i poslovno
5.
pravo
Telekomunikacioni
6.
saobraćaj
7.
Transportne mreže
Standardi kvaliteta i
8.
upravljanje kvalitetom
9.
Preduzetništvo
10.
Elektronsko poslovanje
Poštansko i šaltersko poslovanje
Novčano poslovanje u
11. 1
poštama i bankama
12. 1 Poštanska tehnologija
13. 1 Poštanske mreže
14. 1 Poštanske usluge
Logistika i špedicija
11. 2 Terminali i skladišta
12. 2 Logistika
13. 2 Špedicija
Agencijski poslovi i
14. 2
osiguranje u prevozu
UKUPNO B
10
324
Praktična nastava za oba
C
3
108
smjera
Praktična nastava za
C1
smjer poštansko i
šaltersko poslovanje
Praktična nastava za
C2
smjer logistika i špedicija
D
Slobodne aktivnosti
1
36
E
Izborna nastava
2
72
1.
Strani jezik II
2
72
II
Redni
broj
A
1.
2.
3.
4.
5.
III
god
sed.
god
sed.
god.
3
3
2
108
108
72
3
3
2
108
108
72
3
3
2
99
99
66
2
72
2
72
2
66
2
72
2
Ukupno
459
423
282
72
282
72
72
72
72
72
72
1842
2
14
72
504
12
432
2
72
2
72
2
72
252
108
72
144
2
72
72
3
108
2
72
3
11
396
4
144
1
2
2
36
72
72
10
330
108
216
72
2
3
IV
sed.
72
72
2
2
66
66
66
66
3
108
3
99
207
2
72
2
2
2
66
66
66
138
66
66
2
2
2
72
72
72
2
2
2
66
66
66
138
138
138
2
66
66
12
396
1548
11
396
252
4
144
5
165
309
3
108
4
132
240
1
4
2
36
144
72
1
4
2
33
132
66
141
420
282
Redni
broj
Nastavni predmeti grupe predmeta
Ekologija i zaštita životne
2.
sredine
Računarska grafika i
3.
internet tehnologija
4.
Telekomunikacione usluge
5.
Marketing i prodaja usluga
6.
Baze podataka
Organizacija rada u
7.
saobraćaju i transportu
F
Profesionalna praksa
G
Sedmični broj časova
H
Broj radnih sedmica
Ukupno (A+B+C+E) = 4512
I
II
sed.
god
2
72
sed.
III
god
sed.
IV
god
sed.
god.
Ukupno
72
2
10 dana
32
36
72
10 dana
32
36
2
72
2
72
10 dana
32
36
144
2
2
66
66
72
66
66
2
66
66
30 dana
32
33
141
Napomena: Katalog znanja Poštanski saobraćaj* u prve dvije godine izvodi se u oba
smjera, a treća godina se izvodi u smjeru Poštansko i šaltersko poslovanje.
3. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa
- Osposobljavanje za planiranje, pripremu, izvođenje radova i vršenje provjere
kvaliteta obavljenog posla.
- Osposobljavanje za obavlanje operativnih poslova organizovanja rada u pošti.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova kontrole radnih procesa i prateće
dokumentacije u pošti.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova iz oblasti blagajničkog poslovanja u pošti.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova šalterskog poslovanja.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova iz oblasti prijema, prenosa i uručenje
poštanskih pošiljaka.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova iz oblasti logistike dostave.
- Upoznavanje tehnološkog procesa pružanja poštanske usluge korisniku.
- Upoznavanje tehničkih, tehnoloških i eksploatacionih karakteristika prevoznih i
manipulativnih sredstava koja se koriste u poštanskoj djelatnosti.
- Upoznavanje tehničkih, tehnoloških i eksploatacionih karakteristika
telekomunikacionih uređaja i opreme.
- Upoznavanje osnova telekomunikacionog, drumskog, željezničkog, vazdušnog i
vodnog saobraćaja.
- Upoznavanje osnova tehnološkog procesa odvijanja telekomunikacione usluge.
- Posjedovanje znanja o logistici dostave.
- Upoznavanje propisa i stručne terminologije iz oblasti unutrašnjeg i
međunarodnog poštanskog saobraćaja.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova administrativne podrške procesima u
organizaciji.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova iz oblasti elektronskog poslovanja.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova logistike skladištenja.
- Osposobljavanje za obavljanje operativnih poslova podrške procesa u
organizaciji.
- Osposobljavanje za obavljanje poslova centralizovanog rukovanja poštanskim
markama i vrijednosnicama.
- Posjedovanje osnovnih znanja o poštanskoj tehnologiji i saobraćaju.
- Posjedovanje znanja o špedicijskim uslugama.
- Posjedovanje znanja o skladištenju robe.
- Posjedovanje sposobnosti timskog rada.
- Upoznavanje poslovne kulture i osnova komunikologije.
- Upoznavanje jednog stranog jezika.
4
- Posjedovanje informatičke pismenosti.
- Racionalno korišćenje sredstva za rad, materijala, energije i vremena.
- Upoznavanje propisa o zaštiti na radu i zaštiti okoline.
4. Uslovi za upis, odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih
- U srednje stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica
koja su:
- završila osnovnu školu ili
- završila dvogodišnju stručnu školu.
- U redovno obrazovanje mogu se upisati i lica koja nijesu starija od 17 godina,
izuzetno lica do 18-te godine uz odobrenje Nastavničkog vijeća škole.
- Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih.
5. Trajanje obrazovanja
- Obrazovanje po obrazovnom programu Poštansko-logistički tehničar traje četiri
godine.
6. Prohodnost
- U redovnom obrazovanju učenici napreduju u viši razred ako su iz svih predmeta
tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu i obavljenu profesionalnu praksu.
- Lica koja su završila dvogodišnju stručnu školu mogu se upisati u drugi ili treći
razred s obzirom na vrstu programa prethodnog obrazovanja uz polaganje
dopunskih i diferencijalnih ispita.
- Odrasli napreduju po programu u skladu sa planom za izvođenje obrazovnog
programa za odrasle - koji donosi škola.
7. Obrazovanje koje se stiče
- Završetkom obrazovnog programa učenik stiče srednje stručno obrazovanje u
četvorogodišnjem trajanju- POŠTANSKO-LOGISTIČKI TEHNIČAR (smjer Poštansko
i šaltersko poslovanje, smjer Logistika i špedicija).
5
POSEBNI DIO
1. PREDMETNI PROGRAMI
1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI
1.1.1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST
1.1.2. MATEMATIKA
1.1.3. STRANI JEZIK
1.1.4. INFORMATIKA
1.1.5. FIZIČKO VASPITANJE
1.1.6. ISTORIJA
1.1.7. GEOGRAFIJA
1.1.8. SOCIOLOGIJA
1.1.9. HEMIJA
1.1.10. FIZIKA
Napomena:
Katalozi opšteobrazovnih programa su u nadležnosti Zavoda za školstvo.
6
1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI
1.2.1. POŠTANSKI SAOBRAĆAJ
1. Naziv predmeta: POŠTANSKI SAOBRAĆAJ
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Ukupno
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
108
108
72
72
72*
72*
242
242
NAPOMENA: * Poštanski saobraćaj u prve dvije godine izučava se u oba smjera, a
treća godina se izučava samo kod smjera Poštansko i šaltersko poslovanje.
3. Opšti ciljevi nastave
- Sticanje znanja o karakteristikama poštanskog saobraćaja i o elementima njegove
infrastrukture.
- Shvatanje značaja, mjesta i uloge poštanskog saobraćaja u privredi.
- Ovladavanje osnovnim pojmovima iz oblasti poštanskog saobraćaja, čime se
stvara osnova za olakšano savlađivanje programa iz drugih stručnih predmeta.
- Upoznavanje raznih vrsta procesa i poslova u poštanskom saobraćaju.
- Postizanje funkcionalnih znanja i vještina koje će rezultirati potrebnim
kompetencijama za obavljanje poslova iz domena poštanskog saobraćaja.
- Poznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa kojima je regulisan poštanski
saobraćaj.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
7
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Istorijat, uloga i značaj za čovječanstvo kroz ljudsku istoriju
- Razvija pozitivan
- Shvata značaj
- Upoznaje razvoj
stav prema struci
ljudske potrebe za
pisma i sredstava
koju izučava.
komuniciranjem.
za pisanje.
- Uočava tok razvoja
- Upoznaje ravoj
komunikacija,
poštanskih veza.
odnosno poštanskih
- Upoznaje razvoj
veza sa razvojem
poštanskog
ljusdkog društva.
saobraćaja na
- Vrši komparaciju sa
području Crne
svetskim tokom
Gore.
razvoja poštanskog
- Upoznaje istorijat
saobračaja.
nastanka i
- Uočava značaj
korišćenja
filatelije.
poštanske marke u
- Analizira i vrednuje
svijetu i u Crnoj
filatelističku
Gori.
djelatnost Pošte
- Upoznaje osnove
Crne Gore.
filatelije.
- Identifikuje i
razlikuje po
namjeni
filatelistički pribor,
osnovna
filatelistička
pravila, sajtove i
društva u Crnoj
Gori i šire.
Pojam poštanskog saobraćaja
- Razvija pozitivan
- Analizira pojam
- Zna pojam
stav prema struci
poštanskog
poštanskog
koju izučava.
saobraćaja.
saobraćaja.
- Upoznaje poštanski - Shvata poštanski
saobraćaj kao
saobraćaj kao
složeni sistem koji
složeni sistem.
je dio sistema veza
i saobraćajnog
sistema.
Poštanske pošiljke
- Analizira definiciju - Razvija vještinu
- Zna definiciju
prezentovanja
poštanske pošiljke.
poštanske pošiljke.
materije.
- Zna podjele i vrste - Identifikuje
poštanskih
mogućnosti i
pošiljaka.
razlike između
poštanskih usluga.
Pojam poštanske usluge
- Pozitivno
- Analizira pojam
- Zna pojam
procjenjuje
poštanske usluge.
poštanske usluge.
važnost novih
- Zna podjele i vrste - Razlikuje podjele i
8
Preporuke za
izvođenje nastave
- Za ove sadržaje
koristi internet i za
filateliju posebno,
zvanični sajt Pošte
Crne Gore.
- Pisma i paketi kao
pokazna sredstva.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
poštanskih usluga u
unutrašnjem i
međunarodnom
poštanskom
saobračaju.
- Upoznaje se sa
novom
kategorizacijom
poštanskih usluga u
okviru Evropske
unije.
- Zna šta je
univerzalna,
(rezervisana i
nerezvisana)
poštanska usluga, a
šta komercijalna.
Formativni ciljevi
učenik
vrste poštanskih
usluga u
unutrašnjem i
međunarodnom
poštanskom
saobračaju.
- Uočava tržišnu
osnovu nove
podjele poštanskih
usluga.
- Shvata smisao
podjele poštanskih
usluga i uviđa
razlike sadašnjeg
tržišnog pristupa
poštanskoj usluzi,
od dosadašnjeg
monopolističkog.
Tehnološki procesi odvijanja poštanske usluge
- Identifikuje
- Zna da objasni
tehnološki procesi
osnovne
odvijanja osnovnih
karakteristike i
vrsta poštanskih
razlike između
usluga.
pismonosnih,
paketskih, posebnih, dopunskih,
novih i ostalih
usluga unutrašnjem
i međunarodnom
poštanskom
saobraćaju.
Regulativa poštanskog saobraćaja u Crnoj Gori
- Shvata da se
- Zna pojam
deregulacijom
deregulacije tržišta
veliki dio vrsta
poštanskih usluga.
usluga postavlja u
- Nabraja osnovna
milje slobodnog
akta regulative
tržišta.
poštanskog
- Shvata osnovne
saobraćaja i
poruke:
njihove osnovne
- direktive Evropske
poruke.
Unije o poštanskim
- Upoznaje sadržaj
uslugama 97/67
Zakona o
EC;
poštanskim
- direktive
uslugama.
2002/EC/39;
- Nabraja osnovna
- Zelene knjige EEZ o
podzakonska akta
tržištu poštanskih
pošte.
usluga iz 1992;
- shvata svrhu
Zakona o
9
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
saznanja.
Preporuke za
izvođenje nastave
Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja.
- Seminarski rad:
- Osnovne poštanske
usluge-postupak
rada i tok;
dokumentacija.
Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
znanja i novih
privrednih
kretanja.
- Seminarski rad:
- Međunarodne
organizacije u
poštanskom
saobraćaju.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
poštanskim
uslugama i
osnovnih akata
Pošte Crne Gore.
- Uočava koja su to
nova opšta akta
nastala u pošti
nakon
deregulacije, a
koja su prestala da
postoje.
Savremeni poštanski operateri (privatni i javni)
- Uočava i razlikuje
- Zna pojam
predmet rada
poštanskog
javnog i privatnih
operatera i
poštanskih
privatnog
operatera.
poštanskog
- Razlikuje
operatera.
organizaciju
- Upoznaje osnovne
poštanskog
karakteristike
saobraćaja i
poštanskih
ponudu poštanskih
operatera u Crnoj
operatera u Crnoj
Gori.
Gori.
Regionalna, kontinentalna i svjetska poštanska organizacija
- Identifikuje vrste
- Nabraja vrste
poštanskih
asocija koje
organizacija.
postoje.
- Upoznaje kratki
- Razlikuje razloge
istorijat nastanka
osnivanja UPU,
UPU, POSTEUROP,
POSTEUROP, CEPT.
CEPT.
- Prepoznaje
- Nabraja poštanske
interese poštanskih
uprave članice
uprava za
UPU, POSTEUROP,
učlanjenje u neku
CEPT.
od asocijacija.
10
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi Zakon o
poštanskom
saobraćaju.
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Tehnološki procesi odvijanja poštanske usluge
- Identifikuje ključne - Shvata potrebu
- Zna šta je i šta
povezivanja teorije i
obuhvata tehnološki procese u
prakse.
proces u poštanskom poštanskom
saobraćaju.
saobraćaju.
- Poznaje
karakteristike
organizacije vršenja
poštanskih usluga.
- Zna zajedničke
karakteristike
procesa u
poštanskom
saobraćaju.
Faza prijema poštanskih pošiljaka
- Analizira značaj
- Zna definiciju
- Shvata potrebu
principa dostupnosti, povezivanja teorije i
prijema poštanskih
pošiljaka.
prakse.
ekspeditivnosti i
- Zna principe
- Navikava se na
racionalizacije.
organizacije prijema - Identifikuje primjenu pridržavanje propisa.
poštanskih pošiljaka. principa dostupnosti
kroz:
- Upoznaje smisao
principa dostupnosti. - prijem pošiljaka na
šalteru,
- Navodi kakav je
- prijem pošiljaka na
ugovorni odnos
adresi pošiljaoca,
između pošiljaoca i
- različite oblike
poštanskog
prijema u odnosu na
operatora.
vrstu korisnika.
- Navodi osnovne
obaveze pošiljaoca u - Identifikuje da se
tokom prijema
pogledu
pošiljke ostvaruje
adresovanja,
pakovanja i plaćanja ugovorni odnos po
pristupanju.
poštarine.
- Uočava razloge za
postavljena pravila.
Faza prerade poštanskih pošiljaka
- Shvata potrebu
- Zna šta je otprema - Razlikuje interno
primljenih pošiljaka. kartovanje i eksterno povezivanja teorije i
prakse.
- Zna gdje se pošiljke
kartovanje.
- Navikava se na
otpremaju i zašto.
- Uočava da se
pridržavanje
- Zna pojam
pošiljke otpremaju
propisa.
kartovanja i kako se
po ustaljenim
vrši otprema
saobraćajnim
pošiljaka.
pravcima.
- Zna pojam
- Shvata pravila
poštanskog zaključka kartovanja i otpreme
i vrste zaključaka.
pošiljaka.
11
Preporuke za
izvođenje nastave
Koristi popunjeni
obrazac karte kao
pokazno sredstvo.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
- Shvata proces
- Zna šta je i čemu
kreiranja zaključaka,
služi Spisak
razmjene.
pravila kreiranja
zaključaka.
- Identifikuje ulogu
Spiska razmjene u
postupku utovara
zaključaka u
transportna sredstva.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka (segment transporta)
- Uočava tokove
- Shvata potrebu
- Zna kakav je tok
povezivanja teorije i
otpreme pošiljaka od pošiljaka ka
odredišnim poštama. prakse.
preradnog centra ka
odredišnoj pošti.
- Shvata da se prevoz - Navikava se na
pridržavanje propisa.
- Zna šta je Red
poštanskih pošiljaka
prevoza poštanskih
ostvaruje na uvijek
pošiljaka i za šta se
isti, unaprijed
koristi.
definisani način
definisan
dokumentom Red
prevoza poštanskih
pošiljaka.
- Poznaje faktore koji - Analizira faktore koji
utiču na izbor
utiču na izbor
transposrtnih
transportnih
sredstava.
sredstava(vrste
- Poznaje načine
pošiljki, oblik
transporta pošiljaka
ambalaže, broj
u zavisnosti od vrste
pošiljaka i sl. ).
pošiljke i zahtjevane - Razlikuje prioritet
usluge.
prenosa pošiljaka u
odnosu na kategoriju
pošiljaka i
identifikuje
prioritete u Pošti
Crne Gore.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka (segment prispeća)
- Zna šta je prispjeće - Identifikuje radnje - Shvata potrebu
povezivanja teorije i pošiljaka u odredišnu koje čine fazu
prakse.
pripjeća pošiljka u
poštu.
- Navikava se na
odredišnu poštu.
- Upoznaje postupak
pridržavanje propisa.
- Shvata kako se vrši
preuzimanja
preuzimanje i ulogu
zaključaka i
Spiska razmjene.
postupak otvaranja
- Formira skup
zaključaka.
osnovnih pravila za
otvaranje
zaključaka.
Faza uručenja poštanskih pošiljaka
12
Preporuke za
izvođenje nastave
Koristiti Red prevoza
kao pomoćno
sredstvo.
Seminarski rad:
Faza prenosa
poštanskih pošiljaka.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
- Shvata potrebu
- Shvata primjenu
- Poznaje postupak
povezivanja teorije i
principa
pripreme pošiljaka
prakse;
ekspeditivnosti i
za uručenje u
- Navikava se na
pincipa
zavisnosti od vrste
pridržavanje propisa.
pošiljka i zahtjevane racionalizacije radi
postizanja rokova.
usluge.
- Razvija osjećaj
- Zna pojam uručenja - Identifikuje radnje
samopouzdanja i
poštanskih pošiljaka. koje čine fazu
sposobnosti za
uručenja pošiljaka.
samostalan rad.
- Zna šta je isporuka - Identifikuje radnje
koje čine isporuku
pošiljaka na šalteru.
pošiljaka na šalteru.
- Zna šta je dostava
- Identifikuje radnje
pošiljaka na adresi
koje čine dostavu
pošiljaoca.
pošiljaka.
- Poznaje načine
- Identifikuje koje su
uručenja u odnosu
osnovne radne
na vrstu korisnika i
operacije pripreme
pravila kojima je
pošiljaka za dostavu
regulisano uručenje. i isporuku.
- Zna rokove dostave. - Razlikuje rokove
dostave za različite
vrste pošiljaka i
usluga.
- Poznaje načine
- Razlikuje dostavu i
organizacije
isporuku, razlikuje
dostave.
- Zna pojam dostavnog postupke za različite
vrste
rejona.
pošiljaka(obične,
knjižene).
- Uočava prednosti i
razlike između
centralizovane i
decentralizovane
dostave.
- Razlikuje radne
operacije i smisao
zaduženja i
razduženja sa
pošiljkama i robom
koju treba dostaviti
na rejonu.
- Poznaje osnovnu ICT
tehniku i posjeduje
vještine rukovanja
različitim IC
pomagalima.
13
Preporuke za
izvođenje nastave
Koristi obrasce
radnih procesa
dostave i isporuke
(Dostavna knjižica,
Isporučni spisak, ... )
Kao pomoćne.
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Osnovi međunarodnog poštanskog saobraćaja
- Razlikuje razloge
- Upoznaje kratki
osnivanja UPU,
istorijat nastanka
POSTEUROP, CEP.
UPU, POSTEUROP,
- Razlikuje ciljeve
CEPT.
UPU, POSTEUROP,
- Zna vrste i svrhu
CEPT.
međunarodnih
poštanskih
organizacija.
Regulisanje poštanskog saobraćaja
- Uočava razlike
- Nabraja poštanske
organizacije.
između poštanskih
- Nabraja poštanske
organizacija.
uprave članice UPU, - Identifikuje zemlje
POSTEUROP, CEPT.
članice i njihove
Svjetski poštanski
interese za članstvo
savez
u asocijaciji.
- Poznaje ulogu i
- Shvata kohezionu
osnovne poslove koje ulogu Svjetskog
poštanskog saveza u
obavlja.
odnosu na veliki broj
- Poznaje način
članica.
funkcionisanja
Svjetskog poštanskog - Analizira osnovne
grupe poslova koji se
saveza.
obavljaju u UPU.
Uži savezi
- Razlikuje ciljeve,
- Zna svrhu i uslove
organe, način
osnivanja
funkcionisanja i
POSTEUROP, CEPT.
osnovna dokumenta.
- Poznaje ulogu i
osnovne poslove koje - Analizira osnovne
obavlja.
grupe poslova koji se
obavljaju.
Nadležna tijela u Crnoj Gori
- Shvata razloge
- Upoznaje se sa
uvođenja tržišnih
procesom
deregulacije tržišta i uslova poslovanja.
odvajanjem funkcija - Identifikuje naziv
ministarstva i
regulatora i
agencije u
operatora.
sadašnjem vremenu.
- Zna koje je
ministarstvo
- Shvata potrebu
nadležno za
postojanja državnog
poštansku
organa koji će voditi
djelatnost.
brigu o propisivanju i
- Upoznaje ulogu
poštovanju tržišnih
ministarstva u
pravila.
odnosu na
- Shvata ulogu
funkcionisanje i
Agencije da
14
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
Razvija pozitivan
stav prema kvalitetu Međunarodne
poštanske
rada.
organizacije i
asocijacije.
- Seminarski rad:
Svjetski poštanski
savez-uloga, organi i
dokumenta (u
elektroskom obliku
ili u papirnom).
Uviđa važnost
- Koristi infomacije sa
poznavanja propisa i zvaničnih sajtova,
važnost njihovog
jer se nadležnosti i
striktnog poštovanja. odgovarajuća tijela
povremeno
promjene.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
obezbjedi učešće
razvoj poštanskog
poštanskih operatora
saobraćaja.
na tržištu pod
- Zna da je osnovano
regulatorno tijelo ( propisanim uslovima.
Agencija za
telekomunikacije i
poštansku
djelatnost).
Propisi koji regulišu međunarodni poštanski saobraćaj
- Analizira poslednje - Uviđa važnost
- Nabraja akta
- Seminarski rad:
pridržavanja propisa. Pravilnici UPU iz
Svjetskog poštanskog verzije akata, koja
se donose na
2005. god.
saveza.
- Pozitivno
zasedanjima UPU.
- Upoznaje osnovnu
procjenjuje važnost
- Razlikuje svrhu:
namjenu
međunarodnih akata.
- Ustava,
međunarodnih
- Opšteg pravilnika,
akata:
- Svjetske poštanske
- Pravilnik o
konvencije i
pismonosnim
pravilnika za njeno
pošiljkama, Bern,
izvršenje,
2005. godina;
- Aranžmana.
- Pravilnik o
poštanskim
- Analizira sva akta
paketima, Bern,
kojim se reguliše
2005. godina;
međunarodni
- Pravilnik aranžmana
poštanski saobraćaj.
o poštanskim
novčanim uslugama - Uočava najvašnije
uslugama, Bern,
poslove i načine
2005. godina.
njihove realizacije.
- Zna osnovna akta
Pošte Crne Gore za
međunarodni
saobraćaj koja se
odnose na rad
izmjenične pošte,
pošte carinjenja,
poštanskog centra za
preradu pošiljaka u
međunarodnom
saobraćaju,
međunarodni
obračun.
Poštanski operater kao korisni segment društva
- Shvata da se potrebe
- Upoznaje osnovne
- Seminarski rad:
ljudi u pogledu
zahtjeve društva u
Organizacija
poštanskih usluga
vezi vršenja
poštanskog
mijenjaju sa
poštanskog
saobraćaja u nekoj
razvojem
saobraćaja.
od razvijenih
tehnologije.
- Zna funkciju
zemalja Evrope ili
15
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
- Prepoznaje
poštanskog
nastojanja
saobraćaja u
poštanskih uprava da
savremenom
odgovore potrebama
društvu.
savremenog čovjeka
koji je korisnik
kompjutera i
interneta.
Poštanski operater kao profitna organizacija
- Shvata uzroke,
- Upoznaje neke
složenost i težinu
strategije razvoja
poštanske djelatnosti postizanja
ostvarenja profita.
kao profitne
organizacije:
strategija
poboljšanja
- Shvata moguće
poslovanja,
strategija ekspanzije načine ostvarenja
uspešne profitne
i strategija
organizacije.
duversifikacije.
- Navodi primere
profitnih
organizacija (Pošta
Crne Gore, DHL,
Fedex, City exress,
TNT... ).
Nova znanja iz oblasti poštanskog saobraćaja
- Analizira nove usluge
- Upoznaje nove
pravce razvoja
u svijetu i kod nas,
poštanskog
predviđa kako će se
saobraćaja, osnove
odgovoriti novim
novih tehnologija i
potrebama društva i
servisa baziranih na
privrede u sferi
njima.
poštanskih usluga.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
svijeta.
- Seminarski rad:
Univerzalni poštanski
operater i privatni
poštanski operateri u
Crnoj Gori.
- Koristi internet
sadržaje.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, FTN Izdavaštvo, Novi Sad, 2005.
- Mr B. Grgurović: Poštanski saobraćaj I, Viša tehnička PTT škola, Beograd, 2000.
- B. Grgurović, D. Marković: Poštanske usluge i mreža, Viša škola za informacione i
komunikacione tehnologije, Beograd, 2005.
- Zakon o poštanskim uslugama, Službeni list RCG 46/05.
- K. Robinson: Poštanska istorija crne Gore, Savez filatelista Srbije, Beograd, 2002.
- D. Despotović: Putevi poštanske marke, Društveno preduzeće Jugomarka,
Beograd, 1999.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica.
16
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office i poštanskim aplikativnim softverom.
- Odgovarajući pravilnici, uputstva, obrasci, aplikativni softver za poštansku
djelatnost Pošte Crne Gore.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Upoznaje pojam
poštanskog saobraćaja
- Pojam poštanskog
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Pojam poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
(uopšteno)
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faza prijema poštanskih
pošiljaka
- Faza prerade poštanskih
pošiljaka
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka
- Faza uručenja poštanskih
pošiljaka
- Faza prijema poštanskih
pošiljaka
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment obrade)
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta)
Povezanost sa drugim predmetom
Predmet
Znanja
- Osnove saobraćaja
- Osnovna znanja o granama
saobraćaja koje se koriste
za prenos poštanskih
pošiljaka: drumski,
željeznički, vazdušni i
vodeni
- Praktična nastava
- Pojam poštanskog
saobraćaja,
- poštanske pošiljke,
- poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faze radnih procesa u
poštanskom saobraćaju:
prijem, prerada, prenos i
uručenje
- Poštanska tehnologija
17
- Faze tehnološkog procesa
rada u poštanskom
saobraćaju
- Oprema za prijem pošiljaka
od pošiljaoca
- Oprema za uručenje
pošiljaka primaocu
Znanja
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
prispeća)
- Faza uručenja poštanskih
pošiljaka
- Pojam poštanskog
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Pojam poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
(uopšteno)
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faze radnih procesa u
poštanskom saobraćaju:
prijem, prerada, prenos i
uručenje
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta)
- Otprema pošiljaka iz
preradnog centra ka
odredišnoj pošti
- Načini transporta pošiljaka
u zavisnosti od vrste
pošiljke i zahtijevane
usluge
Povezanost sa drugim predmetom
Predmet
Znanja
- Oprema za transport
pošiljaka
- Ciljevi automatizacije po
tehnološkim procesima
prerade pošiljaka
- Uloga poštanskog broja
(koda) i sistema
track&trace pri
automatizaciji procesa
prerade poštanskih
pošiljaka
- Uloga GIS-a pri
automatizaciji procesa
transporta pošiljaka
- Funkcije poštanskog
informacionog sistema (PIS)
- Poštanske mreže
- Pojam poštanskog
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faze radnih procesa u
poštanskom saobraćaju:
prijem, prerada, prenos i
uručenje
- Agencijski poslovi i
osiguranje u prevozu
18
- O ugovorima o prevozu
stvari u drumskom
transportu
- Postupak rukovanja
teretom u vazdušnom
saobraćaju
- Postupak prihvata i
otpreme broda
1.2.2. OSNOVE SAOBRAĆAJA
1. Naziv predmeta: OSNOVE SAOBRAĆAJA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
92
16
92
Ukupno
108
108
16
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom saobraćaja.
- Razumijevanje značaja i uloge saobraćaja za povezivanje ljudi i razvoj privrede.
- Upoznavanje sa karakteristikama pojedinih grana saobraćaja.
- Upoznavanje sa sredstvima prijevoza i prijenosa u pojedinim granama saobraćaja,
- Upoznavanje sa transportno-distributivnom infrastrukturom u pojedinim granama
saobraćaja.
- Upoznavanje sa osnovama tehnologije prijevoza i prijenosa u pojedinim granama
saobraćaja.
- Upoznavanje sa ulogom i značajom pojedinih grana saobraćaja za povezivanje
ljudi i razvoj privrede.
- Upoznavanje sa ulogom i značajom pojedinih grana saobraćaja za odvijanje
poštanskog saobraćaja.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
19
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Uvod u saobraćaj i transport
- Razlikuje
- Upoznaje se sa
- Razvija pozitivan
saobraćajne grane.
pojmom
stav prema novim
saobraćaja.
saznanjima.
- Upoznaje se sa
značajem
saobraćaja za
povezivanje ljudi i
razvoj privrede.
Osnove drumskog saobraćaja
- Razlikuje
- Razvija pozitivan
- Upoznaje se sa
transportna
pojmom drumskog
stav prema novim
sredstava drumskog
saobraćaja.
saznanjima.
putničkog
- Objašnjava
- Razvija sposobnost
saobraćaja.
istorijski razvoj
opažanja i logičkog
- Razlikuje
drumskog
zaključivanja.
transportna
saobraćaja.
- Pozitivno
sredstva drumskog
- Poznaje
procjenjuje
teretnog
karakteristike
važnost novih
saobraćaja.
drumskog
saznanja iz svoje
- Vrši komparaciju
saobraćaja.
struke.
sredstava
- Definiše osnovne
putničkog i
grupe transportnih
teretnog
sredstava koja se
saobraćaja.
koriste u drumskom
- Razlikuje osnovne
saobraćaju.
elemente voznog
- Poznaje pojam
parka.
vozni park.
- Poznaje parametre - Razlikuje
transportne puteve
na osnovu kojih se
u drumskom
vrši podjela
saobraćaju.
transportnih
puteva u drumskom - Razlikuje osnovne
saobraćaju.
elemente reda
- Upoznaje se sa
prevoza u
redom prevoza u
drumskom
drumskom
saobraćaju.
saobraćaju.
- Shvata značaj
- Upoznaje se sa
drumskog
primjenom novih
saobraćaja za
tehničkopovezivanje ljudi i
tehnoloških
razvoj privrednih
rješenja u
aktivnosti na
drumskom
nacionalnom,
saobraćaju.
regionalnom i
- Upoznaje se sa
globalnom nivou.
ulogom drumskog
- Uočava značaj
saobraćaja u
drumskog
povezivanju ljudi i
saobraćaja za
20
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Upoznavanje sa
karakteristikama
drumskog
saobraćaja putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Upoznavanje sa
primjenom
rješenja drumskog
saobraćaja u
poštanskom
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija. .
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
kvalitetno
razvoju privrednih
odvijanje
aktivnosti na
poštanskog
nacionalnom,
saobraćaja.
regionalnom i
globalnom nivou.
- Upoznaje se sa
ulogom drumskog
saobraćaja u
poslovanju
poštanskih
operatera.
Osnove vazdušnog saobraćaja
- Razlikuje
- Upoznaje se sa
transportna
pojmom vazdušnog
sredstava
saobraćaja.
vazdušnog
- Objašnjava
putničkog
istorijski razvoj
saobraćaja.
vazdušnog
- Razlikuje
saobraćaja.
transportna
- Poznaje
sredstva vazdušnog
karakteristike
teretnog
vazdušnog
saobraćaja.
saobraćaja.
- Vrši komparaciju
- Definiše osnovne
sredstava
grupe transportnih
putničkog i
sredstava koja se
teretnog
koriste u
saobraćaja.
vazdušnom
- Razlikuje
saobraćaju.
transportne puteve
- Poznaje parametre
u vazdušnom
na osnovu kojih se
saobraćaju.
vrši podjela
- Razlikuje osnovne
transportnih
elemente reda
puteva u
letenja.
vazdušnom
- Shvata značaj
saobraćaju.
vazdušnog
- Upoznaje se sa
saobraćaja za
redom letenja u
povezivanje ljudi i
vazdušnom
saobraćaju.
razvoj privrednih
- Upoznaje se sa
aktivnosti na
primjenom novih
nacionalnom,
tehničkoregionalnom i
tehnoloških
globalnom nivou.
rješenja u
- Uočava značaj
vazdušnom
vazdušnog
saobraćaju.
saobraćaja za
- Upoznaje se sa
kvalitetno
ulogom vazdušnog
odvijanje
saobraćaja u
poštanskog
povezivanju ljudi i
saobraćaja
21
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
karakteristikama
vazdušnog
saobraćaja putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Upoznavanje sa
primjenom
rješenja vazdušnog
saobraćaja u
poštanskom
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
razvoju privrednih
aktivnosti na
nacionalnom,
regionalnom i
globalnom nivou.
- Upoznaje se sa
ulogom vazdušnog
saobraćaja u
poslovanju
poštanskih
operatera.
Osnove željezničkog saobraćaja
- Razlikuje osnovne
- Upoznaje se sa
elemente Reda
pojmom
prevoza.
željezničkog
- Shvata značaj
saobraćaja.
željezničkog
- Objašnjava
saobraćaja za
istorijski razvoj
povezivanje ljudi i
željezničkog
razvoj privrednih
saobraćaja.
aktivnosti na
- Poznaje
nacionalnom,
karakteristike
regionalnom i
željezničkog
globalnom nivou.
saobraćaja.
- Uočava značaj
- Definiše osnovne
željezničkog
uloge transportnih
sredstava
saobraćaja za
željezničkog
kvalitetno
saobraćaju.
odvijanje
- Upoznaje se sa
poštanskog
željezničkom
saobraćaja.
infrastrukturom.
- Upoznaje se sa
Redom prevoza u
željezničkom
saobraćaju.
- Upoznaje se sa
primjenom novih
tehničkotehnoloških
rješenja u
željezničkom
saobraćaju.
- Upoznaje se sa
ulogom
željezničkog
saobraćaja u
povezivanju ljudi i
razvoju privrednih
aktivnosti na
nacionalnom,
22
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
karakteristikama
željezničkog
saobraćaja putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
regionalnom i
globalnom nivou.
- Upoznaje se sa
ulogom
željezničkog
saobraćaja u
poslovanju
poštanskih
operatera.
Osnove vodenog saobraćaja
- Razlikuje
- Upoznaje se sa
transportne puteve
pojmom vodenog
u vodenom
saobraćaja.
saobraćaju.
- Objašnjava
- Shvata značaj
istorijski razvoj
vodenog
vodenog
saobraćaja za
saobraćaja.
povezivanje ljudi i
- Poznaje
razvoj privrednih
karakteristike
aktivnosti na
vodenog
nacionalnom,
saobraćaja.
regionalnom i
- Poznaje parametre
globalnom nivou.
na osnovu kojih se
- Uočava značaj
vrši podjela
vodenog
transportnih
saobraćaja za
puteva u vodenom
kvalitetno
saobraćaju.
odvijanje
- Upoznaje se sa
poštanskog
primjenom novih
saobraćaja.
tehničkotehnoloških
rješenja u
drumskom
saobraćaju.
- Upoznaje se sa
ulogom vodenog
saobraćaja u
povezivanju ljudi i
razvoju privrednih
aktivnosti na
nacionalnom,
regionalnom i
globalnom nivou.
- Upoznaje se sa
ulogom vodnog
saobraćaja u
poslovanju
poštanskih
operatera.
23
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
karakteristikama
vodenog
saobraćaja putem.
- Prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Upoznavanje sa
primjenom
rješenja vodenog
saobraćaja u
poštanskom
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Adamović: Uvod u saobraćaj, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2003.
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih
nauka, Novi Sad, 2005.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za oblast saobraćaja.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalizovanim flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar(PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobiiljarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja.
10. Povezanost predmeta
Znanja
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Praktična nastava
- Poslovi operatera u call
centru
- Praktična nastava
- Dispečerski poslovi
- Osnove drumskog
saobraćaja
- Osnove drumskog
saobraćaja
- Poštanski saobraćaj
- Osnove drumskog
saobraćaja
- Osnove vazdušnog
saobraćaja
- Osnove vodenog saobraćaja
- Saobraćajno i poslovno
- Osnove drumskog
pravo
saobraćaja
- Osnove vodenog saobraćaja
- Osnove vazdušnog
saobraćaja
- Osnove željezničkog
saobraćaja
24
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta)
- Pomorsko pravo
- Pravo u željezničkom
saobraćaju
- Pravo u drumskom
saobraćaju
- Vazduhoplovno pravo
1.2.3. TRANSPORTNE OSOBINE ROBE
1. Naziv predmeta: TRANSPORTNE OSOBINE ROBE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
72
72
Ukupno
72
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje osnovnih znanja o karakteristikama i fizičko-hemijskim svojstvima robe
zbog načina njihovog pakovanja u odnosu na vrstu transporta.
- Upoznavanje najvažnijih vrsta robe koje se nude na tržištu.
- Upoznavanje mjera zaštite tereta – robe tokom rukovanja i uskladištenja.
- Razumijevanje važnosti i oblika ambalaže za čuvanje robe tokom prevoza i
uskladištenja.
- Upoznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
25
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Opšti pojmovi o robi
- Razvija pozitivan
- Upoređuje vrste,
- Zna pojam i
stav prema
svojstva roba.
podjelu robe.
kvalitetu rada.
- Shvata pojam
- Poznaje svojstva
kvaliteta robe i
robe.
kako se vrši ocjena
- Poznaje standarde
kvaliteta.
kvaliteta robe.
Materija u prirodi
- Razvija pozitivan
- Zna podjelu i vrste - Shvata zašto je
stav prema
važna podjela
materije.
kvalitetu rada.
materije za
transport.
- Zna sastav,
svojstva i upotrebu - Razlikuje materije
u prirodi prema
organskih i
vrsti, sastavu,
mineralnih
svojstvima i
materija.
upotrebi.
Goriva
- Uviđa koliko su
- Zna vrste i svojstva - Razlikuje svojstva
štetne posljedice
goriva prema
goriva.
nepridržavanja
vrstama i shvata
propisanih pravila.
opasnosti
transporta goriva.
- Zna podjelu na
- Razlikuje osnovne
prirodna i
vrste ambalaže za
vještačka čvrsta
goriva prema vrsti.
goriva.
- Određuje vrstu
ambalaže u
- Zna svojstva
zavisnosti od
plinova, nafte i
karakteristika
proizvoda od nje.
goriva.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Industrijska prerada drveta
- Razvija pozitivan
- Poznaje mehaničku - Poznaje proizvode
stav prema
preradu drveta.
mehaničke i
kvalitetu rada.
- Poznaje hemijsku
hemijske prerade
- Uviđa važnost
preradu drveta.
drveta.
primjene
- Poznaje svojstva
odgovarajućih
proizvoda od
mjera zaštite.
drveta.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Proizvodi široke potrošnje od tekstila, gume i kože
- Poznaje sirovine u
- Uočava i razlikuje
- Razvija pozitivan
26
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
tekstilnoj
industriji.
- Poznaje
proizvodnju gume.
- Poznaje preradu
kože.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
mjera zaštite.
Formativni ciljevi
-
-
učenik
sirovine,
tehnologiju i
finalne proizvode u
tekstilnoj
industriji,
proizvodnji gume i
preradi kože.
Određuje vrstu
ambalaže u
zavisnosti od
karakteristika
proizvoda.
Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Građevinski materijal
- Razlikuje osnovna
- Poznaje
građevinska veziva.
obilježja
građevinskih
- Poznaje
veziva,
konstrukcijske
konstrukcijskih
građevinske
građevinskih
materijale.
materijala i
- Poznaje
građevinske
građevinsku
keramike.
keramiku.
- Određuje vrstu
ambalaže i
transportnih
sredstava u
zavisnosti od
karakteristika
materijala.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Staklo i roba od stakla
- Shvata svojstva
- Zna sirovine i
stakla na osnovu
tehnologiju
poznavanja.
prerade.
- Određuje vrstu
- Poznaje vrste
ambalaže i
stakla.
transportnih
- Poznaje robe od
sredstava u
stakla.
zavisnosti od
karakteristika
materijala.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
propisanih mjera
zaštite.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
propisanih mjera
zaštite.
27
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
skladištenja.
Proizvodi hemijske industrije
- Zna grane hemijske - Poznaje i razlikuje
svojstva hemijskih
industrije.
proizvoda:
- Poznaje vrste i
- kiseline, lužine i
svojstva proizvoda
soli;
hemijske
- vještačka đubriva;
industrije.
- sapuni i
deterdženti;
- boje i lakovi.
- Određuje vrstu
ambalaže i
transportnih
sredstava u
zavisnosti od
karakteristika
proizvoda.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Proizvodi metalne industrije
- Poznaje svojstva
- Poznaje svojstva i
metala: gvožđe,
vrste značajnijih
bakar, aluminijum.
metala i metalne
robe.
- Razlikuje metalnu
robu po vrstama.
- Određuje vrstu
ambalaže i
transportnih
sredstava u
zavisnosti od
karakteristika
proizvoda.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Proizvodi prehrambene industrije
- Poznaje svojstva
- Poznaje svojstva i
hrane: sastav hrane
vrste namirnica
i kvarenje.
biljnog i
- Poznaje načine
životinjskog
konzerviranja,
porijekla.
provjeru
- Poznaje
ispravnosti i
proizvodnju zdrave
propise o kvalitetu.
hrane.
- Razlikuje svojstva
hrane po vrsti:
meso i
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
propisanih mjera
zaštite.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
propisanih mjera
zaštite.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Uviđa važnost
primjene
odgovarajućih
propisanih mjera
zaštite.
28
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
prerađevine;
- mlijeko i mliječni
proizvodi;
- žitarice i mlinarski
proizvodi;
- voće i povrće;
- alkoholna pića.
- Analizira
proizvodnju zdrave
hrane i shvata koji
zahtjevi moraju
biti ispoštovani u
proizvodnji,
rukovanju,
skladištenju i
transportu.
- Određuje vrstu
ambalaže i
transportnih
sredstava u
zavisnosti od
karakteristika
proizvoda.
- Određuje mjere
zaštite i rukovanja
tokom transporta i
skladištenja.
Proizvodi novih tehnologija
- Analizira svojstva
- Upoznaje nove
novih materija i
pravce razvoja
predviđa ambalažu,
tehnologije,
transport,
svojstva novih
rukovanje i
materijala i
skladištenje.
tehnologija.
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima i
uopšte prema
znanju.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi internet i
druge izvore za
nova znanja.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- Dr D. Špagnut: Tehnološke osobine robe u transportu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 1989.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica, školska tabla.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office i poštanskim aplikativnim softverom.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
29
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (za drumski saobraćaj).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer hemije;
- diplomirani inženjer tehnologije.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Fizičko-hemijska svojstva
robe značajna pri njenom
transportu, skladištenju i
čuvanju
- Mjere zaštite robe tokom
rukovanja i skladištenja
- Primjena ambalaže
prilikom obrade,
skladištenja i transporta
- Pojam i podjela robe
- Poznavanje svojstava robe
- Poznavanje standarda
kvaliteta robe
- Vrste osiguranja u prevozu
- Pojam štete i štetnoga
događaja
- Vrste štete
- Postupak likvidacije štete
- Materijali koji se koriste
pri transportu robe
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Terminali i skladišta
- Pretovarna sredstva u
terminalima
- Organizacija rada u
skladištu
- Zalihe robe
- Agencijski poslovi i
osiguranje u prevozu
- Praktična nastava
- Vrste osiguranja u prevozu
- Pojam štete i štetnoga
događaja
- Vrste štete
- Postupak likvidacije štete
- Poslovi skladištenja
- Ekologija i zaštita životne
sredine
- Mjere zaštite životne
sredine
30
1.2.4. POSLOVNA KOMUNIKACIJA
1. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
52
20
52
20
104
Ukupno
72
72
144
40
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa osnovama teorije komunikacije i razvijanje sopstvenog
komunikacionog stila.
- Razumijevanje sebe i drugih i poštovanje razlike među ljudima.
- Sticanje samostalnosti u poslovnom komuniciranju i primjena psiholoških znanja
za stvaranje dobrih odnosa sa kolegama i strankama.
- Samostalno korišćenje različitih tehnika oblikovanja i obrade teksta.
- Primjena psiholoških znanja za nenasilno rješavanje konflikata.
- Korišćenje znanja o emocijama u cilju prevencije psihičkih poremećaja i
stvaranja konstruktivne radne atmosfere.
- Razumijevanje značaja potrebe za sistematizacijom znanja.
31
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Komunikacija i teorija komunikacije
- Stiče uvid u
- Uočava značaj
- Definiše pojam
sopstveni
učenja o procesu
komunikacije.
komunikacioni stil.
komunikacije.
- Navodi vrste
- Prepoznaje učenje
- Prepoznaje značaj
komunikacije
komunikacionih
komunikacije za
(podjele prema
vještina kao izazov
razvoj pojedinca i
vrsti znakova,
i priliku za
društva.
uspješnosti,
sopstveni
- Na primjerima
složenosti).
napredak.
analizira osobine
- Navodi osnovne
uspješne i
elemente
neuspješne
komunikacionog
komunikacije.
procesa.
- Razumije važnost i
- Poznaje načela
razvija tehniku
funkcionalne
slušanja
komunikacije.
sagovornika.
Aspekti komunikacije
- Razvija kritičko
- Navodi procenat
- Uviđa značaj
mišljenje.
učešća različitih
svjesnog
- Razvija sposobnost
aspekata
angažovanja
argumentovanog
komunikacije u
različitih
govorenja na
prenošenju poruke.
komunikacionih
različite teme.
kanala.
Verbalna
- Razvija senzibilitet
- Objašnjava znake
za prepoznavanje
- Uočava značaj
verbalne
neverbalnih
verbalne
komunikacije.
znakova i njihovo
komunikacije za
- Navodi činioce koji
tumačenje.
lični i društveni
doprinose
napredak.
uspješnosti
- Poznaje značaj
verbalne
korišćenja
komunikacije.
pravilnog
- Nabraja i
književnog jezika.
objašnjava osobine
dobrog kultivisanog - Zna da se pripremi
za nastup,
govora.
govorenje.
- Objašnjava
- Umije da formuliše
osnovne funkcije
argumente i cilj
retorike.
govora.
- Poznaje i
- Navodi oblike
objašnjava
izlaganja.
pojmove – cilj
govora i argument. - Analizira prednosti
mogućih oblika
izlaganja.
Neverbalna
- Definiše neverbalnu - Usvaja i koristi
tehnike
komunikaciju.
- Nabraja i
postavljanja
objašnjava vrste
pitanja.
32
Preporuke za
izvođenje nastave
- Brainstorming
pojma
komunikacija i
pojmova ne /
uspješna
komunikacija.
- Rad u malim
grupama - načela
funkcionalne
komunikacije.
- Vježba slušanja rad u parovima.
- Čitanje znamenitih
govora.
- Vježba:
Formulisanje
argumenata i
kontraargumenata.
- Vježba:
Formulisanje
pitanja.
- Vježba:
Debatovanje prema
zadatom formatu
(2-2) i prema
utvrđenim
pravilima.
- Vježba:
Prepoznavanje
poruka i osjećanja
izraženih samo
neverbalnim
znacima.
- Analiziranje odnosa
među ljudima u
odnosu na tjelesne
znake (korišćenje
slika, slajdova).
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
neverbalne
komunikacije.
- Navodi zakonitosti
u tumačenju
neverbalnih
znakova.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Uočava značaj
stava, izgleda,
pogleda
sagovornika.
- Analizira ulogu i
značaj prostornog
komuniciranja i
neverbalne
glasovne
komunikacije.
Pojam poslovne komunikacije
- Analizira prednosti - Usvaja poslovni
- Definiše poslovnu
bonton.
i nedostatke
komunikaciju i
- Stiče samostalnost
pojedinih vrsta
navodi aspekte
u poslovnom
pisanih poslovnih
poslovne
komuniciranju.
sredstava
komunikacije.
komunikacije.
- Upoznaje pojam
- Shodno svrsi
poslovne kulture i
odabira pravo
poslovnog bontona.
sredstvo
- Navodi vrste i
komunikacije.
pravila pisane
- Piše poslovna
poslovne
pisma, e-mailove,
komunikacije
faks.
(poslovno pismo –
- Organizuje, vodi i
obično i
učestvuje u
elektronsko,
poslovnom
memorandum,
sastanku.
faks, poslovni web,
- Pravi prezentaciju i
poslovni chat,
predstavlja je.
forum).
- Na primjerima
- Navodi vrste i
analizira adekvatno
pravila govorne
poslovno
poslovne
komuniciranje,
komunikacije
poštovanje
(sastanak,
bontona i poslovne
prezentacija,
kulture.
telefon, video
konferencija).
- Navodi vrste i
pravila neverbalnog
komuniciranja u
poslovnom
okruženju
(glasovne
promjene, govor
tijela, prostorna
komunikacija).
Pisana komunikacija - Oblikovanje i izrada poslovnih dokumenata
Priprema za pisanje - Na osnovu funkcije - Razvija
dokumenata
i uloge poslovnog
odgovornost.
- Definiše poslovno
pisma određuje
- Razvija timski rad.
33
Preporuke za
izvođenje nastave
- Vježba – pisanje
pisma:
- Žalba direktoru
velike firme za loše
izvršenu uslugu;
- odgovor kandidatu
da nije dobio
posao;
- odobrenje
organizaciji za
traženo
sponzorstvo.
- Vježba:
- Simulacija
poslovnog sastanka
(učenici prave
prezentacije,
vježbaju
organizaciju i
vođenje sastanka,
slanje neverbalnih
poruka).
- Analizira urađena
poslovna pisma.
- Vježba:
Vrši
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
pismo.
- Poznaje funkcije i
namjenu poslovnog
pisma.
- Navodi
karakteristike
dobrog poslovnog
pisma.
- Poznaje djelove
poslovnog pisma i
njihove funkcije.
- Poznaje različite
forme oblikovanja
poslovnog
dokumenta.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
-
-
-
Jezičko i smisaono
oblikovanje
materijala
- Navodi principe
stilskog oblikovanja
teksta.
- Poznaje formalne
postupke u pisanju
poslovnih pisama.
- Zna uobičajen
sklop sadržaja
poslovnog pisma.
- Navodi osnovne
uobičajene jezičke
fraze.
-
Tehnike pisanja i
obrade teksta
- Poznaje tehnike
pisanja teksta.
- Navodi
karakteristike
raznih formi
pisanja.
Dopisivanje u
poslovanju vezano
za poštanski
saobraćaj, logistiku
i menadžment
- Upoznaje način
slanja dokumenta u
poštanskom
saobraćaju.
- Upoznaje vrste
-
-
-
-
učenik
način pisanja i
formu.
Sakuplja i slaže
informacije
potrebne za
pisanje
dokumenta.
U zavisnosti od
funkcije
pisma/dokumenta
određuje sadržaj
pojedinih djelova.
Kreira mrežu za
pisanje
dokumenata
(elektronska
mreža).
Izrađuje stilizaciju
teksta i fraze
oslovljavanja.
Koristi čist
književni jezik.
Kontroliše
gramatičku
ispravnost
napisanog teksta
služeći se
aktuelnim
pravopisom.
Koristi skraćenice i
oznake u
poslovnom
dopisivanju.
Sastavlja službeni
dopis.
Oblikuje poslovno
pismo u svim
formama.
Preporuke za
izvođenje nastave
pripremu izrade
poslovnog pisma na
zadatu temu.
- Vježba:
U
kompjuterskoj
učionici - kreiranje
mreže za pisanje
pisma.
- Razvija
samostalnost u
pisanju poslovnih
dokumenata.
- Razvija
kreativnost.
- Vježba:
- Individualni rad sa
tekstom.
- Rad u parovima –
ispravljanje
napisanog teksta uz
korišćenje
Pravopisa.
- Vježba:
- U kompjuterskoj
učionici.
- Razlikuje vrste
pošiljki sa
posebnim
uslugama.
- Analizira prednosti
poštanskih usluga u
poslovanju.
- Prepoznaje
ugovorene obaveze
i odgovornosti.
- Vježba:
- Oblikovanje
ugovora.
34
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
- Uočava razlike
pošiljki.
između različitih
- Upoznaje način
oblika plaćanja.
ugovaranja
poštanskih usluga.
- Upoznaje oblike
plaćanja poštanskih
usluga.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
35
Preporuke za
izvođenje nastave
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Prepoznavanje emocija
- Definiše emocije
kao psihički proces
i navodi vrste
emocija.
- Navodi objašnjenja
nastanka emocija.
- Poznaje pojam
emocionalna
pismenost.
- Poznaje pojam
emocionalna
inteligencija.
- Navodi moguće
posljedice po
zdravlje usljed
suzbijanja
emocija.
Formativni ciljevi
učenik
Stiče svijest o
važnosti
kontinuiranog
učenja o
emocijama i rada
na sopstvenoj
emocionalnoj
pismenosti.
Razvija vještinu
upravljanja svojim
emocijama.
Prepoznaje razliku
između logički
opravdanih i
neopravdanih
osjećanja.
Analizira vještine
emocionalne
inteligencije
- Poznaje pojam
(saosjećanje,
stres i nabraja
samokontrola itd.
tehnike suočavanja
).
sa stresom.
- Razlikuje pojam
stres i stresor.
- Poznaje pojam
- Analizira i koristi
„pofesionalno
različite tehnike
sagorijevanje“ i
suočavanja sa
faktore koji dovode
stresom.
do njega.
- Na primjerima
navodi simptome
„sagorijevanja na
poslu“.
- Analizira metode
prevencije i
terapije sindroma
profesionalnog
sagorijevanja.
Konflikti i nenasilno rješavanje konflikata
- Analizira faktore
- Poznaje dinamiku
koji utiču na
konflikta i
percepciju
objašnjava uzroke
(doživljaj) i
nesporazuma u
objašnjava
komunikaciji.
relativnost lične
- Prepoznaje
percepcije.
sopstvena
osjećanja i potrebe - Objašnjava važnost
prihvatanja
i njihovu ulogu u
različitih
dinamici konflikta.
percepcija.
36
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Gradi stav o
sopstvenoj
odgovornosti za
osjećanja i njihovo
ispoljavanje.
- Razvija tehnike
suočavanja sa
problemima iz
oblasti emocija sa
kojima će se
suočavati u
poslovnom
okruženju.
- Brainstorming
pojma emocije.
- Korišćenje upitnika
za analizu
sopstvenih
emocija.
- Vježba:
- Ispoljavanje bijesa.
- Gradi stav o
konfliktima kao
izazovu i prilici za
napredovanje u
komunikaciji.
- Razvija
tolerantnost za
različite
percepcije,
osjećanja i
reakcije.
- Brainstorming –
konflikti.
- Korišćenje slika za
prikaz optičkih
iluzija.
- Vježba:
- »Santa leda«
(manifestovane i
skrivene emocije i
potrebe).
- Brainstorming –
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Definiše i
objašnjava
predrasude i
njihovu ulogu u
dinamici konflikta.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Prepoznaje
sopstvene
predrasude i
suočava se sa
njima.
Formativni ciljevi
učenik
- Razlikuje skrivena i
manifestovana
osjećanja i njihovu
ulogu u
konfliktima.
- Prepoznaje
predrasude kao
logički neosnovane
stavove.
- Razlikuje nasilno i
nenasilno
ponašanje.
- Koristi tehnike
nenasilnog
rješavanja
konflikata u
komunikaciji.
- Razlikuje JA-TI
rečenice i
preoznaje njihov
efekat na
komunikaciju.
Timski rad
- Definiše tim i
prepoznaje važnost
timskog rada.
- Poznaje timske
uloge.
- Definiše
rukovođenje i
navodi tipove vođa.
- Poznaje faze
razvoja tima.
- Prepoznaje svoje
timske uloge.
- Analizira prednosti
i nedostatke
timskog u odnosu
na individualni rad.
- Prepoznaje
sopstvene
kapacitete za
rukovođenje
timom.
Komunikacija sa ostalim zaposlenim
- Razlikuje kulturu
- Obnavlja pojam
rada i kulturu
poslovne kulture i
ponašanja.
poslovnog bontona.
- Uočava značaj
- Upoznaje kulturu
poslovne kulture.
rada i kulturu
- Upoređuje i
ponašanja.
pronalazi sličnosti i
- Opisuje odnos
razlike u odnosu
prema rukovodiocu
prema rukovodiocu
i ostalim
i ostalim
zaposlenim.
zaposlenima.
- Upoznaje se sa
radnom disciplinom - Obavlja poslovne
razgovore.
i oslovljavanjem
među zaposlenima.
37
Preporuke za
izvođenje nastave
nasilje.
- Vježba:
- JA/TI poruke.
- Stiče vještine
saradnje u timu.
- Vježbe:
- Rad u parovima /
timovima
- Upitnik o timskom
radu.
- Razvija
komunikativnost.
- Razvija sposobnost
postizanja
kompromisa.
- Razvija osjećaj za
tolerantnost.
- Razvija osjećaj za
timski rad.
- Vježbe - rad u
parovima ili malim
grupama:
- Komunikacija sa
rukovodiocem.
- Komunikacija sa
kolegom.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Komunikacija sa klijentima
- Demonstrira prijem
- Razumije pojam i
stranke i poslovni
značaj klijenta.
bonton.
- Zna principe
- Primjenjuje fraze
organizacije rada
oslovljavanja u
sa klijentima.
svim fazama
- Razumije odnos i
komunikacije.
način komunikacije
- Analizira različit
sa klijentima.
pristup klijentima
- Poznaje poslovnu
shodno njegovim
kulturu i poslovne
potrebama.
običaje.
- Prepoznaje
- Obrazlaže i shvata
najpovoljniji oblik i
značaj povratne
sredstva
informacije.
komunikacije.
Vještina pregovaranja
- Uočava
- Poznaje proces
karakteristike i
pregovaranja.
specifičnosti
- Navodi različite
procesa
stilove pristupa
pregovaranja.
konfliktu.
- Uočava korisnost
- Navodi i
pojedinih stilova i
objašnjava, faze
nalaženja
pregovaranja.
pozitivnih
konotacija.
- Razlikuje faze
pregovaranja u
pronalaženju
kooperativnog
rješenja.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija sposobnosti
timskog rada.
- Primjenjuje manire
lijepog ponašanja i
poslovne kulture.
- Stiče sposobnost
stvaranja pozitivne
i tolerantne
poslovne klime.
- Vježba – rad u
parovima:
- Prijem i razgovor
sa klijentom.
- Razvija sposobnost
za traženje
konsenzusa.
- Ambijentalna
edukativna
radionica.
- Posjeta privrednom
društvu.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- T. Mandić: Komunikologija – psihologija komunikacije, Clio, Beograd, 2003.
- M. Đorđević: Poslovna psihologija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,
Beograd, 2001.
- Ć. Flauer: Vodič kroz biznis komuniciranje, Samostalno izdanje, Beograd, 2003.
- N. Rot: Psihologija za II razred gimnazije, Zavod za udžbenike i nastavna
sredstva, Beograd.
- B. Piz, A. Piz: Definitivni vodič kroz govor tela, Mono&Manana, Beograd, 2005.
- O. Stanojević, S. Avramović: Ars rhetorica – veština besedništva, JP Službeni list
SCG, Beograd, 2003.
- N. Vukosavljević: Priručnik za treninge iz nenasilne razrade konflikata za rad sa
odraslima, Centar za nenasilnu akciju, Sarajevo, 2000.
- B. M. Rosenberg: We can work it out – Resolving Conflicts Peacefully and
Powerfully, Puddle Dancer Press, Encititas, CA, 2003.
- M. Gajić: Poštanski saobraćaj za I i II razred tehničke PTT škole, Zavod za
udženike i nastavna sredstva, Beograd, 2003.
38
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Audio-vizuelna tehnika (kompjuter, video projektor), internet.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Znanje učenika se provjerava usmeno najmanje jednom u toku tromjesečja, a u
ocjenu ulazi i aktivnost učenika tokom vježbi i radionica.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani psiholog;
- diplomirani pedagog;
- diplomirani sociolog.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Dopisivanje u poslovanju
vezano za poštanski
saobraćaj, logistiku i
menadžment
- Komunikacija sa klijentima
- Komunikacija sa
zaposlenima
- Komunikacija sa
- Komunikacija sa
zaposlenima
- Komunikacija sa
- Komunikacija sa
zaposlenima
- Komunikacija sa
- Timski rad
- Komunikacija sa
zaposlenima
- Komunikacija sa
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanski saobraćaj
- Pojam poštanske usluge
ostalim
- Standardi kvaliteta i
upravljanje kvalitetom
- Praktična nastava
klijentima
ostalim
- Praktična nastava
klijentima
ostalim
- Marketing i prodaja
usluga.
klijentima
ostalim
- Organizacija rada u
saobraćaju i transportu
klijentima
39
- Zadovoljstvo korisnika
poštanskih usluga
- Poslovi operatera u call
centru
- Rad u telegrafu
- Dispečerski poslovi
- Marketing mix usluga
- Karakteristike marketinga
saobraćajnih usluga
- Organizacioni modeli
(strukture)
- Organizaciona kultura
1.2.5. SAOBRAĆANO I POSLOVNO PRAVO
1. Naziv predmeta: SAOBRAĆAJNO I POSLOVNO PRAVO
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
Ukupno
72
72
72
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa osnovnim pojmovima iz oblasti prava.
- Upoznavanje sa osnovnim pojmovima i podjelom saobraćajnog prava.
- Sticanje osnovnih znanja iz oblasti saobraćajnog prava.
- Sticanje osnovnih znanja o subjektima i načinu poslovanja u pomorskom,
željezničkom, drumskom i vazduhoplovnom saobraćajnom pravu.
- Sticanje osnovnih znanja o subjektima i načinu poslovanja u poštanskom
saobraćajnom pravu.
- Upoznavanje sa osnovnim pojmovima iz oblasti poslovnog prava.
- Sticanje osnovnih znanja o subjektima, osnovnoj djelatnosti i načinu poslovanja
privrednih društava.
- Sticanje osnovnih znanja o ugovorima u privredi.
- Sticanje osnovnih znanja o hartijama od vrijednosti.
- Razvijanje samopouzdanja.
- Razvijanje odgovornosti za poštovanje zakonske regulative.
- Razvijanje dobre komunikacije i spemnosti za saradnju i timski rad.
40
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Uvod
- Shvata značaj
- Definiše pojam
prava u društvu.
prava.
- Upoznaje i nabraja - Razlikuje izvore
prava.
izvore prava.
- Razlikuje oblast,
- Objašnjava pravnu
granu i institut
blast, pravnu granu
prava.
i pravni institut.
Osnovi saobraćajnog prava
- Uočava značaj i
- Definiše pojam i
specifičnost
osnovne
saobraćajnog
karakteristike
prava.
saobraćaja i
- Razlikuje osnovne
saobraćajnog
izvore
prava.
saobraćajnog
- Navodi izvore
prava.
saobraćajnog
- Prepoznaje i
prava.
razlikuje grane
- Objašnjava podjelu
saobraćajnog
saobraćajnog
prava.
prava.
- Uočava povezanost
- Objašnjava
različitih grana
povezanost
prava.
saobraćajnog prava
sa poslovnim i
obligacionim
pravom.
Pomorsko pravo
- Objašnjava pojam, - Uočava značaj
pomorskog prava.
predmet i
- Prepoznaje
subjekte.
subjekte i predmet
- Pomorskog prava
u pomorskom
opisuje
pravu.
organizaciju
- Precizira obaveze i
poslova prevoza u
odgovornosti
pomorskom
ugovornih strana u
saobraćaju.
pomorskom
- Definiše ugovor u
saobraćaju.
pomorskom
saobraćaju.
Pravo u željezničkom saobraćaju
- Objašnjava pojam, - Uočava značaj
predmet i subjekte
željezničkog
željezničkog prava. saobraćajnog prava.
- Opisuje
- Precizira obaveze i
organizaciju
odgovornosti
poslova prevoza u
ugovornih strana u
željezničkom
željezničkom
- Razvija sposobnost
za saradnju.
- Razvija pozitivan
stav prema
zanimanju.
- Razvija sposobnost
za saradnju.
- Podstiče
odgovornost i
- poštovanje propisa.
- Razvija pozitivan
stav prema
zanimanju.
- Razvija sposobnost
za saradnju,
podstiče
odgovornost i
poštovanje propisa.
- Razvija pozitivan
stav prema
41
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
saobraćaju.
saobraćaju.
- Definiše ugovor u
željezničkom
saobraćaju
Pravo u drumskom saobraćaju
- Objašnjava pojam, - Uočava značaj
predmet i subjekte
drumskog
drumskog
saobraćajnog
saobraćajnog
prava, prepoznaje
prava.
subjekte i predmet
- Opisuje
u drumskom
organizaciju
saobraćajnom
poslova prevoza u
pravu.
drumskom
- Precizira obaveze i
Saobraćaju
odgovornosti
- Definiše ugovor u
ugovornih strana u
drumskom
drumskom
saobraćaju.
saobraćaju.
Vazduhoplovno pravo
- Objašnjava pojam, - Uočava značaj
vazduhoplovnog
predmet i subjekte
saobraćajnog
vazduhoplovnog
prava.
prava.
- Prepoznaje
- Opisuje
subjekte i predmet
organizaciju
u
poslova prevoza u
vazduhooplovnom
vazdušnom
saobraćajnom
saobraćaju.
pravu.
- Definiše ugovor u
- Precizira obaveze i
vazdušnom
odgovornosti
saobraćaju.
ugovornih strana u
vazdušnom
saobraćaju.
Pravo u poštanskom saobraćaju
- Objašnjava pojam, - Uočava značaj
predmet i subjekte
prava u
u poštanskom
poštanskom
saobraćajnom
saobraćaju.
prava.
- Uočava povezanost
- Opisuje
prava u
organizaciju
poštanskom
poslova prevoza u
saobraćaju i drugih
poštanskom
grana prava.
saobraćaju.
- Shvata sistem
- Objašnjava
organizacije
specifičnosti
poslova u
ugovora u
poštanskom
poštankom
saobraćaju.
saobraćaju.
- Precizira obaveze i
odgovornosti
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
zanimanju.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija sposobnost
za saradnju.
- Podstiče
odgovornost i
- poštovanje pravnih
propisa razvija
pozitivan stav
prema zanimanju.
- Posjeta preduzeću
drumskog
saobraćaja.
- Razvija sposobnost
za saradnju.
- Podstiče
odgovornost i
- poštovanje propisa
razvija pozitivan
stav prema
zanimanju.
- Razvija pozitivan
stav prema
zanimanju.
- Stiče
samopouzdanje i
odgovornost.
- Razvija
komunikativnost i
prilagodljivost.
42
- Posjeta Pošti.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
ugovornih strana u
poštanskom
saobraćaju.
Osnove poslovnog prava
- Upoznaje izvore i
- Uočava suštinu
pojam poslovnog
poslovnog prava.
prava.
- Shvata razliku
- Definiše subjekte i
između subjekta i
predmet poslovnog
predmeta
prava.
poslovnog prava.
- Objašnjava
- Uočava ulogu
povezanost
poslovnog prava u
poslovnog i
privredi.
obligacionog prava. - Shvata i razlikuje
prava, obaveze i
odgovornosti.
Kompanijsko pravo
- Navodi i objašnjava - Prepoznaje oblike
osnovne oblike
privrednih
privrednih
djelatnosti.
djelatnosti.
- Razlikuje pojam
- Pojašnjava pojam
pravnog i fizičkog
pravnog lica.
lica.
- Definiše i
- Shvata ulogu
objašnjava
preduzetničke
djelatnost
djelatnosti.
preduzetnika.
- Shvata ulogu,
- Definiše i
organizaciju i
objašnjava
djelatnost
djelatnost
Ortačkog društva.
- Ortačkog društva. - - Shvata ulogu,
Definiše i
organizaciju i
objašnjava
djelatnost
djelatnost
Komanditnog
Komanditnog
društva.
društva.
- Shvata ulogu,
- Definiše i
organizaciju i
objašnjava
djelatnost
djelatnost
Akcionarskog
Akcionarskog
društva.
društva.
- Shvata ulogu,
- Definiše i
organizaciju i
objašnjava
djelatnost
djelatnost Društva
- Društa sa
sa ograničenom
ograničenom
odgovornošću.
odgovornošću.
- Upoređuje,
analizira i razlikuje
oblike privrednih
društava.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija
komunikativnost i
prilagodljivost.
- Razvija smisao za
organizaciju i
preduzetništvo.
- Stiče sposobnost za
timski rad.
- Uviđa vezu između
teorije i prakse.
43
- Gost na času
(rukovodilac
privrednog
društva).
- Posjeta nekoj
kompaniji.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Ugovori u privredi
- Upoznaje pojam
obligacionog
odnosa.
- Definiše pojam
ugovora.
- Pojašnjava
specifičnosti
ugovora u privredi.
- Definiše načela
ugovora u privredi.
- Navodi i opisuje
vrste ugovora u
privredi.
Hartije od
vrijednosti
- Upoznaje pojam,
osobine i vrste
hartija od
vrijednosti.
- Opisuje i ilustruje
mjenicu i ček.
- Objašnjava pojam
akcije i obveznice.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Razvija preciznost.
- Navikava se na
tačnost.
- Shvata pojam i
vrste obligacionih
odnosa.
- Prepoznaje
osnovne elemnte
ugovora.
- Uočava značaj
zaključivanja
ugovora u privredi.
- Analizira i razlikuje
ugovore u privredi
po vrstama.
- Upoređuje ugovore
u privredi sa
drugim ugovorima.
- Prepoznaje
osnovne vrste
harija od
vrijednosti.
- Razlikuje mjenicu i
ček.
- Razlikuje akciju i
obveznicu.
- Razvija logičko
Zaključivanje.
- Povezuje uzroke i
posljedice.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Izrada ugovora.
- Edukativna
radionica (uvid u
originalne primjere
hartija od
vrijednosti).
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- Dr B. Ivošević: Saobraćajno pravo, Beograd, 2008.
- Dr M. Vukčević, mr Marko Dokić: Poslovno pravo, Bar, 2006.
- Zakonska akta.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Računar, grafoskop, projektno platno;
- dijaprojektor i folije za grafoskop.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu;
- ocjenjivanje na pismenim vježbama.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani pravnik.
44
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Vrste saobraćajnog prava
- Subjekt, djelatnost i
organizacija poštanskog
saobraćaja
- Privredna društva
- Mjenica i ček
- Pravo u poštanskom
saobraćaju, kompanijsko
pravo
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Osnovi saobraćaja
- Vidovi saobraćaja
- Poštanski saobraćaj
- Subjekt, djelatnost i
organizacija poštanskog
saobraćaja
- Preduzetništvo
- Osnivanje privrednih
društava
- Novčano poslovanje u
- Raspolaganje hartijama od
poštama i bankama
vrijednosti kao zamjena za
novac
- Obrasci, mjenice i ček
- Poštanske mreže
- Propisi koji regulišu
poštansku mrežu
- Propisi koji regulišu
transportno - distributivnu
mrežu privatnih operatera
45
1.2.6. TELEKOMUNIKACIONI SAOBRAĆAJ
1. Naziv predmeta: TELEKOMUNIKACIONI SAOBRAĆAJ
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
88
88
176
Ukupno
108
108
20
20
216
40
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje osnovnih pojmova iz područja elektrotehnike.
- Upoznavanje i razumijevanje osnovnih zakona elektrotehnike u jednosmjernim i
naizmjeničnim strujnim kolima.
- Upoznavanje zakonitosti električnog i magnetnog polja.
- Upoznavanje uloge različitih materijala, njihovih fizičkih karakteristika, kao i
pojava u električnom i magnetnom polju.
- Usvajanje osnovnih pojmova iz područja telekomunikacija.
- Upoznavanje različitih telekomunikacionih mreža i njihovih tehničkih i
eksploatacionih karakteristika.
- Razumijevanje uloge telekomunikacionih elemenata i uređaja.
- Razumijevanje principa na kojima počiva prenos različitih vrsta
telekomunikacionih signala.
- Upoznavanje sa internet tehnologijom.
- Upoznavanje sa novim tehnologijama u telekomunikacionom saobraćaju.
- Upoznavanje međunarodnih i nacionalnih standadrda u telekomunikacijama.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
46
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Osnovi elektrotehnike
Uvodni dio
- Poznaje raspored
- Upoznaje se sa
elementarnih
strukturom
čestica u atomu.
materije.
Elektrostatika
- Razvija vještinu
- Razlikuje načine
- Objašnjava
prezentovanja
naelektrisavanja
naelektrisano
materije.
tijela.
tijelo,
- Određuje silu koja
elektrostatičko
- Razvija pozitivan
djeluje između
polje i način
stav prema novim
tačkastih
prikazivanja.
saznanjima.
naelektrisanja.
- Upoznaje Kulonov
- Predstavlja grafički
zakon.
električno polje.
- Definiše sile u
električnom polju. - Razlikuje
homogeno i
- Zna kako se ponaša
nehomogeno
provodnik, a kako
električno polje.
izolator u
električnom polju. - Razlikuje izolatore,
provodnike i
- Definise električni
poluprovodnike.
potencijal i napon.
- Shvata pojmove
- Definiše električni
električnog
kondenzator,
potencijala i
kapacitivnost
napona.
kondenzatora.
- Izračunava
- Navodi vrste i
kapacitivnost
načine povezivanja
pločastog
kondenzatora.
kondezatora.
- Izračunava
ekvivalentnu
kapacitivnost.
Jednosmjerne struje
- Razvija pozitivan
- Analizira kako se
- Objašnjava pojam
stav prema novim
kreće količina
jednosmjerne
saznanjima i
elektriciteta, šta je
struje.
uopšte prema
tehnički smjer
- Definiše jačinu i
znanju.
električne struje.
gustinu električne
- Razvija sposobnost
- Izračunava
struje.
opažanja i logičko
električnu
- Zna šta je
rasuđivanje.
otpornost i
električna
električnu
otpornost i
provodnost na
električnua
primjerima.
provodnost.
- Navodi osnovne
- Rješava prosto
elemente
električno kolo.
električnog kola.
- Određuje
- Navodi i definiše
47
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Demonstracija
naelektrisavanja
tijela.
Vježbe:
- Mjerenje
kapacitivnosti.
- Izračunavanje
kapacitivnosti.
- Koristi otpornik,
kalem i kondezator
kao pokazno
sredstvo.
Vježbe:
- Izrada zadataka sa
proračunom
električne
otpornosti i
električne
provodnosti.
- Izrada zadataka
rješavanja prostog
električnog kola.
- Izrada zadataka
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Omov zakon.
- Zna Prvi Kirhofov
zakon i navodi
načine vezivanja
otpornika.
- Definiše
ekvivalentnu
otpornost.
- Zna Drugi Kirhofov
zakon.
- Navodi i definiše
Džulov zakon.
- Definise električni
rad i električnu
snagu.
Elektromagnetizam
- Upoznaje se sa
pojmom
magnetnog polja i
njegovim
karakteristikama.
- Objašnjava
magnetno polje
struje u
pravolinijskom
provodniku i
kalemu.
- Objašnjava
magnetnu
indukciju i
magnetni fluks.
- Objašnjava
elektromagnetnu
silu.
- Objašnjava
elektrodinamičku
silu.
- Objašnjava pojavu
elektromagnetne
indukcije.
- Zna kada se u
pravolinijskom
provodniku i
kalemu indukuje
elektromotorna
sila.
- Zna šta je
samoindukcija a
šta međusobna
indukcija.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
-
-
učenik
ekvivalentnu
otpornost, jačinu
električne struje i
napon.
Analizira i shvata
Kirhofove zakone.
Analizira i shvata
pojam ekvivalentne
otpornosti.
Rješava složeno
električno kolo
pomoću Kirhofovih
zakona.
Analizira i shvata
Džulov zakon.
Preporuke za
izvođenje nastave
rješavanja prostog
električnog kola.
- Izrada primjera
izračunavanja
električnog rada i
elekktrične snage.
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičko
rasuđivanje.
- Određuje smjer
magnetne
indukcije kod
provodnika i
kalema pravilom
desne ruke.
- Analizira i razlikuje
magnetno polje
pravolinijskog
provodnika i
kalema.
- Uočava zavisnost
magnetne
indukcije i fluksa.
- Razlikuje
elektromagnetnu
od
elektrodinamičke
sile.
- Shvata Lencov
zakon.
- Shvata od čega
zavisi veličina
indukovane
elektromotorne sile
i kako se određuje
njen smjer.
- Upoređuje pojavu
samoindukcije i
uzajamne
indukcije.
48
Vježbe:
- Upoznavanje sa
elektromagnetizmom putem
prezentacija,
tematskih filmova i
naučnih radova.
- Zadaje seminarski
rad:
- Karakteristike
magnetnog polja.
- Magnetna indukcija
i elektromagnetna
indukcija.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Naizmjenične struje
- Upoznaje se sa
osnovnim
pojmovima i
oblicima
naizmjeničnih
električnih
veličina.
- Definiše parametre
naizmjeničnih
veličina.
- Navodi načine
prikazivanja
naizmjeničnih
veličina.
- Upoznaje se sa
faznim odnosima
naizmjeničnih
veličina.
- Navodi osnovne
elemente u kolima
naizmjenične
struje.
- Objašnjava
ponašanje
otpornika u kolu
naizmjenične
struje.
- Poznaje ponašanje
kalema u kolu
naizmjenišne
struje.
- Objašnjava
ponašanje
kondenzatora u
kolu naizmjenične
struje.
Električna mjerenja
- Upoznaje osnove
mjerenja i
definiše:
- pojam veličine,
jedinice, mjerenja
i tačnosti;
- definiše greške u
mjerenju.
- Navodi osnovne
mjerne
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razlikuje
jednosmjerne i
naizmjenične
veličine.
- Određuje
parametre:
trenutnu
vrijednost,
amplitudu,
periodu,
frekvenciju, kružnu
frekvenciju.
- Određuje srednju i
efektivnu
vrijednost
naizmjeničnih
veličina.
- Određuje početnu
fazu, ukupnu fazu i
faznu razliku.
- Crta vremenski i
fazorski dijagram
struja i napona na
otporniku.
- Shvata pojam
aktivne snage.
- Crta vremenski i
fazorski dijagram
struja i napona u
kolu sa kalemom.
- Crta vremenski i
fazorski dijagram
struja i napona u
kolu sa
kondenzatorom.
- Shvata pojam
reaktivne snage
kalema i
kondenzatora.
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičko
rasuđivanje.
Vježbe:
- Izrada zadataka sa
proračunom
periode,
amplitude,
frekvencije i
kružne frekvencije.
- Izrada zadataka sa
proračunom
srednje i efektivne
vrijednosti
naizmjeničnih
struja.
- Računa apsolutne,
relativne,
procentne greške.
- Razlikuje analogne
i digitalne mjerne
instrumente.
- Na mjernom
instrumentau
razlikuje namjenu
elemenata za
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičko
rasuđivanje.
- Razvija preciznost.
- Razvija
sistematičnost i
urednost u radu.
Formativni ciljevi
učenik
- Koristi vremenske i
fazorske dijagrame
naizmjeničnih
veličina
49
- Koristi
ampermetar,
voltmetar, ometar
i unimjer.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
instrumente i
objašnjava njihovu
namjenu
(ampermetar,
voltmetar,
ommetar,
unimjer).
- Zna način
podešavanja i
očitavanja
ampermetra
/voltmetra /
ommetra ili
unimjera.
- Zna pravilo
priključivanja
ampermetra,
ommetra i
voltmetra u mjerno
kolo i njihove
grafičke simbole.
Osnovi elektronike
Poluprovodnici
- Upoznaje se sa
strukturom
poluprovodnika.
- Objašnjava
nastajanje
poluprovodnika P i
N tipa.
Dioda
- Objašnjava
obrazovanje PN
spoja.
- Definiše direktno i
inverzno polarisan
PN spoj.
Bipolarni tranzistori
- Poznaje unutrašnju
strukturu
tranzistora.
- Navodi vrste
tranzistora.
- Objašnjava princip
rada tranzistora na
modelu sa
zajedničkim
emitorom.
- Objašnjava
bipolarni tranzistor
kao prekidač.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
podešavanje,
očitavanje i
priključivanje.
- Određuje redosljed
radnji prilikom
mjerenja.
- Očitava mjerenu
vrijednost kod
analognih i
digitalnih mjernih
instrumenata.
- Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima i
uopšte prema
znanju.
- Razlikuje
provodnike,
poluprovodnike i
izolatore.
- Uočava razliku
između
poluprovodnika P i
N tipa.
- Uočava razliku
među provodnim i
neprovodnim
stanjem diode.
- Shvata primjenu
dioda u praksi.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičko
rasuđivanje.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi elektronske
komponente kao
pokazni materijal.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
elektronskim
komponentama
putem
prezentacija,
tematskih filmova i
naučnih radova.
- Zadaje seminarski
rad:
- Karakteristike
poluprovodnika.
- Diode i njihove
karakteristike.
- Unipolarni i
bipolarni
tranzistori i
tiristori.
- Integrisana kolanastanak, vrste,
uloga pojedinih
kola.
- Logička kola. NI
kolo, NILI kolo.
- Uočava razliku
između tranzistora
PNP i NPN tipa.
- Crta karakteristike
tranzistora pomoću
simbola.
- Shvata princip rada
tranzistora.
- Razlikuje stanja
koje postoje kod
tranzistora koji
radi kao prekidač.
- Analizira
jednosmjerni režim
50
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
rada pojačavača sa
Fet i Mosfet
FET- ovima.
- Zna pojam i
- Shvata primjenu
funkciju
unipolarnih
unipolarnog
tranzistora u
tranzistora (FET).
praksi.
- Poznaje pojam i
funkciju ostalih
- Shvata primjenu
vrsta unipolarnih
tiristora u praksi.
tranzistora
- Uočava razliku
(MOSFET i CMOS).
između monolitnih
Tiristori
i hibridnih kola.
- Zna konstrukciju
- Razlikuje
tiristora.
invertujući i
Integrisana kola
neinvertujući
- Objašnjava
operacioni
nastanak
pojačavač.
integrisanih kola.
- Razlikuje
- Navodi vrste
integrisanih kola.
postojanje
- Navodi
osnovnih kola sa
karakteristične
operacionim
veličine i
pojačivačima.
parametre
- Shvata ulogu
operacionog
pojedinih kola sa
pojačavača.
operacionim
- Navodi postojanje
pojačivačima.
ostalih kola sa
operacionim
- Razlikuje stanje
pojačivačima.
postojanja logičke
Logicka kola
nule i jedinice kod
- Navodi opšte
logičkih kola.
karakteristike
- Razlikuje osnovna
logičkih kola.
logička kola.
- Navodi osnovna
- Crta simbole i
logička kola.
funkcionalne
- Objašnjava
tabele osnovnih
invertor, logičko NI
logičkih kola.
i NILI kolo.
Osnove telekomunikacija
- Upoznaje istorijski - Shvata važnost
- Razvija pozitivan
telekomunikacija za
razvoj PTT
stav prema novim
ljudsko društvo.
saobraćaja.
saznanjima.
- Interpretira osnovne
- Upoznaje pojam
telekomunikacija i
- Razvija sposobnost
pojmove
zna osnovne
opažanja i logičko
telekomunikacija.
pojmove: poruka,
rasuđivanje.
- Shvata logički
signal, pretvaranje
proces pretvaranja
i prenos signala.
poruke i signal i
- Ilustruje i
mogućnost da se
obrazlaže model
takav signal prenosi.
telekomuni- Poznaje djelove
51
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
- Telekomunikacijeistorijski razvoj.
- Modulacija i
demodulacija sa
crtežima različito
modulisanih signala.
- Koristi različite
vrste kablova kao
pokazno sredstvo.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
kacionog sistema.
Formativni ciljevi
- Nabraja vidove
telekomunikacija.
-
- Ilustruje i opisuje
spojne puteve:
telekomunikacione
vodove i prostor.
-
- Zna vrste vodova i
zna gdje se koji
koriste.
- Zna osnovne
principe digitalnog
prenosa.
- Objašnjava
postupke
modulacije i
demodulacije.
- Ilustruje različite
vrste modulacije: u
slučaju kada je
nosioc kontinuirani
signal i u slučaju
kada je nosioc
diskretni signal.
- Opisuje sisteme za
prenos signala.
- Upoznaje osnove
postupka pripreme i
prenos podataka u
telekominikacijama.
- Upoznaje i nabraja
propise i standarde
u telekomuni kacijama.
-
-
-
-
-
-
učenik
komunikacionog
sistema.
Crta opšti i detaljni
model
komunikacija.
Shvata osnovne
razlike između
raličitih vidova
telekomunikacija.
Crta različite vrste
kablova i uočava i
shvata razlike među
njima.
Shvata razlike
između vodova
prema konstrukciji,
namjeni,
postavljanju, opsegu
signala koji prenose.
Shvata postupke i
šta se njima postiže.
Analizira i vrši
komparaciju između
raličitih vrsta
modulacije (AM, FM,
Φ; ИАМ, ИТМ,
ИТМ).
Analizira sisteme
veza po fizičkim
vodovima, sisteme
radio veza i kod
radio difuznih
telekomunikacija
radiofonija i
televizija.
Izvodi zaključke o
povezanosti i
uslovljenosti
primjene propisa i
standarda sa
kvalitetom procesa
u telekomuni kacijama.
Razlikuje regulativu
Evropske unije i
direktive od
standardizacije na
tri nivoa (ITU, ETSI i
nacionalnom).
52
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Telegrafski saobraćaj
- Objašnjava pojam,
ulogu i značaj
telegrafskog
saobraćaja.
- Zna organizaciju
telegrafske mreže u
unutrašnjem
saobraćaju.
- Upoznaje
tehnologiju na kojoj
se zasniva rad
telegrafske mreže.
- Navodi opremu koja
omogućava
otpravljanje i
prijem telegrama.
- Upoznaje pravila
otpravljanje
telegrama u
unutrašnjem i
međunarodnom
saobraćaju.
- Upoznaje vrste
radnih dokumenata
u telegrafskom
saobraćaju.
- Upoznaje tokove
telegrafske
dokumentacije i
tokove novca.
- Navodi propise i
priručnike potrebne
za rad u
telegrafskom
saobraćaju.
- Zna elemente
kvaliteta telegrafske
usluge i utemeljuje
pozitivan odnos
prema kvalitetu.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Shvata potrebu
- Shvata značaj i
povezivanja teorije
jedinstvenost
i prakse.
telegrafskih usluga.
- Analizira
- Navikava se na
organizaciju
tačnost i poštovanje
telegrafske mreže u
Crnoj Gori.
propisa.
- Identifikuje
saobraćajne nivoe.
- Shvata da je tehnika - Uviđa važnost
kvaliteta usluge.
zasnovana na
računarskim
mrežama i da je
tehnologija
prilagođena njima.
- Crta šeme
telegrafskih mreža i
shvata topologiju.
- Identifikuje
segmente
računarske mreže i
njihove funkcije u
mreži.
- Razlikuje posebne
telegrafske termine
i procedure.
- Izvodi otpravljanje
telegrama.
- Razlikuje formulare
i izveštaje za
telegrafski
saobraćaj.
- Analizira vođenje,
čuvanje i prosljeđivanje dnevne i
mjesečne dokumentacije i tok
novca.
- Shvata smisao
propisa, usmerivača,
uputstava i
priručnika;
- Razlikuje te
dokumente prema
namjeni.
- Izvodi sve praktične
vežbe bez greške
53
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
- Telegrafski
saobraćaj tehnologija i mreža
u Crnoj Gori.
Vježbe:
- U kabinetu za
praksu, na aplikaciji
za telegrafiju
izvodi:
- Prijem telegrama,
otpremu telegrama,
vođenje evidencije;
- korišćenje
usmjerivača;
- računanje cijene
bez pomoći
kompjutera.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
prvi i svaki sledeći
put.
- Shvata posebnu
važnost poštovanja
rokova otpreme i
uručenja.
Telefonski saobraćaj
- Razvija pozitivan
- Zna osnove prenosa - Crta šemu
stav prema novim
jednosmernog i
govora na daljinu i
saznanjima.
dvosmernog
objašnjava taj
telefonskog
proces.
prenosa i
interpretira
- Opisuje i ilustruje
objašnjenje šeme.
organizaciju fiksne
telefonske mreže u
- Crta šeme različitih
unutrašnjem
topologija
saobraćaju.
(zvezdasto
povezivanje
- Upoznaje način
centala, petlja,
prenosa informacija
kombinovano,
sistemom radio
mesne, međumesne
veza.
i međunarodne
- Zna vrste telefonske
telefonske mreže).
mreže fiksne
telefonije.
- Crta blok šemu
- Upoznaje osnove
radio prenosa i
satelitskih
interpretira
komunikacija.
objašnjenje
prenosa
- Upoznaje osnovne
informacije
pojmove o radio
sistemom radio
difuziji.
veza.
- Poznaje istorijat
- Crta prikaz
razvoja mobilnih
pokretnog i prikaz
komunikacija.
stacioniranog
satelita.
- Zna princip prenosa - Analizira
signala u sistemima
radiofonski i TV
mobilne telefonije.
prenos.
- Crta šematski
prikaz refleksije
- Zna da objasni
radio talasa i
ćelisku strukturu i
refrakcije.
arhitekturu
- Crta šemu
mobilnog sistema,
celularnog
zna pojam bazne
komutacionog
stanice, mobilne
- Uviđa da struka ima
sistema i
stanice,
veliki značaj u
interpretira
komutacionog
društvu posebno
objašnjenje
centra i GSM mreže.
ako je prepoznaprenosa
- Zna elemente
tljiva po kvalitetu.
informacije kroz
kvaliteta telefonske
54
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
- Osnove satelitskih
komunikacija.
- Radio - difuzne
telekomunikacije.
- Princip prenosa
signala u sistemima
mobilne telefonije.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
usluge i utemeljuje
pozitivan odnos
prema kvalitetu.
Formativni ciljevi
učenik
ovaj sistem.
- Crta prikaz
osnovnih elemenata
ćelijskog sistema.
- Analizira
karakteristike
kvaliteta mobilne
mreže i uslauga
mobilne telefonije.
Osnove internet saobraćaja
- Uočava istorijski
- Opisuje kako je
tok razvoja
nastao internet i
telekomunikacija
kako je tekao
koji je doveo do
njegov razvoj do
nastanka interneta.
današnjih dana.
- Razlikuje vrste i
- Zna koji su osnovni
namjenu internet
internet servisi.
servisa.
- Zna osnovne osobine - Razlikuje i na
i primjenu svakog od kompjuteru
demonstrira
osnovnih internet
osnovnu namjenu i
servisa: elektronske
način korišćenja
pošte, FTP, Telnet,
osnovnih internet
Internet Relay Chat,
servisa.
Usernet News,
Internet telefonija,
- Crta uporednu
World Wide Web.
šemu OSI i TCP/IP
modela i razlikuje
- Definiše slojevitu
funkcije slojeva u
arhitekturu mreže i
višeslojnoj
funkcije slojeva.
hijerarhijskoj
strukturi.
- Zna TCP/IP
- Crta TCP/IP
referentni model i
referentni model i
funkcije slojeva
shvata funkcije
ovog modela.
slojeva ovog
modela.
- Upoznaje osnove IP
adresiranja i TCP
- Analizira funkciju i
protokol.
strukturu IP
adrese.
- Poznaje aplikacije i
- Analizira
aplikacione
funkcijuprotokola
protokole: Telnet,
za upravljanje
protokoli
prenosom –TCP
elektonske pošte,
protokola.
prenos datoteka i
- Shvata odvijanje
pristup
servisa na
datotekama,
Internetu kroz
WWW, govor i
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Uočava važnost
Vježba:
- Upoznavanje sa
nauke u
arhitekturom TCP /
svakodnevnom
IP referentnog
životu.
modela putem
- Pozitivno
prezentacija,
procjenjuje važnost
tematskih filmova i
novih znanja i novih
naučnih radova.
polja nauke koja se
- Zadaje seminarski
koriste u struci.
rad:
- Razvija sposobnost - Kriptologija.
- Digitalni potpis i
opažanja i logičko
digitalni sertifikat.
rasuđivanje.
- Razvija
sistematičnost i
urednost u radu.
55
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
video preko IP-a.
- Poznaje osnovne
pojmove iz
kriptologije.
- Zna šta je i čemu
služi digitalni
potpis i upoznaje
osnove postupka
generisanja
digitalnog potpisa.
- Zna šta je digitalni
sertifikat i šta
sadrži.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
odnos serverklijent.
- Shvata potrebu
zaštite tajnosti
poruka na
internetu.
- Razlikuje
simetrični,
asimetrični i
hibridni
kriptosistem.
- Shvata da je
digitalni potpis još
jedan vid zaštite
- Zna elemente
tajnosti na internet
kvaliteta internet
mreži.
saobraćaja.
- Shvata potrebu
izdavanja
- Upoznaje propise i
digitalnog
standarde koji se
sertifikata i način
odnose na internet
njegovog kreiranja.
tehnologiju.
- Uočava kriterijume
za ocjenu kvaliteta
internet saobraćaja
kroz pokazatelje:
kvalitet
telekomunikacione
mreže, pouzdanost
softvera i kvalitet
usluga.
- Razlikuje
regulativu Evropske
unije i direktive od
standardizacije na
tri nivoa (ITU, ETSI
i nacionalnom)
Identifikuje propise
koji regulišu
internet saobraćaj
i usluge.
Nova znanja iz oblasti telekomunikacija
- Prati i ocjenjuje
- Upoznaje nove
nove tehnologije i
pravce razvoja
njihovu upotrebnu
telekomunikacija i
vrijednost, odnosno
osnove noviih
korist za čovjeka.
telekomunikacionih
otkrića, rješenja i
tehnologija.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi internet
sadržaje.
56
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Filipović: Osnove telekomunikacija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,
Beograd, 2006.
- R. Opačić: Osnove elektrotehnike za I razred trogodišnjeg obrazovanja, Zavod za
udžbenike i nastavna sredstva, Beograd.
- S. Štrbac: Telekomunikacioni servisi, Visoka škola strukovnih studija za
informacione i komunikacione tehnologije, Beograd, 2007.
- Dr Z. Bojković, mr Dejan Marković: Elementi kvaliteta u poštanskom i
telekomunikacionom saobraćaju, po odluci Saobraćajnog fakulteta iz Beograda
knjigu izdao Jantar, Beograd, 1997.
- Zakon o telekomunikacijama, Ministarstvo saobraćaja, telekomunikacija i
poštanske djelatnosti, SL RCG 59/00.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica.
- Kabinet za elektrotehniku sa uređajima za osnovna mjerenja (ampermetar,
voltmetar, ommetar i unimjer).
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika s
CD pisačem), LCD projektor, MS office i poštanskim aplikativnim softverom.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu;
- ocjenjivanje na pismenim vježbama.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, telekomunikacioni smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer elektrotehnike (smjer elektronika i telekomunikacije).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Osnovi elektrotehnike
- Osnovi elektronike
- Fizika
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Elekticitet
- Elektromagnetno polje,
provodljivost, otpornost,
kapacitivnost
57
1.2.7. TRANSPORTNE MREŽE
1. Naziv predmeta: TRANSPORTNE MREŽE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
Ukupno
34
38
72
34
38
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa osnovnim pojmovima teorije transportnih mreža.
- Sticanje znanja o modelima transportnih mreža.
- Upoznavanje sa načinima formiranja transportnih mreža.
- Upoznavanje sa metodologijom pronalaženja optimalnih puteva u transportnim
mrežama.
- Upoznavanje sa problematikom rutiranja saobraćajnih sredstava.
- Upoznavanje sa kriterijumima na osnovu kojih se vrši projektovanje transportnih
mreža.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
58
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Vrste transportnih mreža
- Razvija sposobnost
- Objašnjava osnovne - Vrši komparaciju
opažanja.
pojmove teorije
orijentisanih i
- Razvija logičko
transportnih mreža.
neorijentisanih
zaključivanje.
mreža.
- Upoznaje se sa
- Povezuje uzorke i
- Određuje stepen
modeliranjem
posljedice.
povezanosti mreže.
transportnih mreža.
- Formira mrežu u
matričnoj formi.
- Formira algoritam
za konstrukciju
pripadajućeg
drveta.
- Formira algoritam
za pronalaženje
pripadajućeg drveta
najmanje dužine.
- Formira algoritam
za pronalaženje
pripadajućeg drveta
najveće dužine.
Načini formiranja transportnih mreža
- Određuje najkraće - Razvija sposobnost
- Poznaje osnovne
opažanja.
puteve od jednog
elemente
čvora do svih ostalih - Razvija logičko
transportnih mreža.
zaključivanje.
čvorova mreže.
- Povezuje uzroke i
posljedice.
- Nabraja metode
pronalaženja
- Formira algoritam
optimalnih puteva u
za pronalaženje
transportnim
drugog najkraćeg
mrežama.
puta u mreži.
- Formira algoritam
za pronalaženje
najkraćih puteva
između svih parova
čvorova.
- Rješava problem
kineskog poštara.
59
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Primjeri
izračunavanja
stepena povezanosti
mreže.
- Primjeri
prikazivanja mreže
u matričnoj formi.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
konstrukciju
pripadajućeg
drveta.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
pronalaženje
pripadajućeg drveta
najmanje dužine.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
pronalaženje
pripadajućeg drveta
najveće dužine.
Vježbe:
- Primjeri određivanja
najkraćih puteve od
jednog čvora do svih
ostalih čvorova
mreže.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
pronalaženje drugog
najkraćeg puta u
mreži.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
pronalaženje
najkraćih puteva
između svih parova
čvorova.
- Primjeri rješavanja
problema kineskog
poštara.
- Primjeri kreiranja
algoritama
''najbližeg susjeda''
za konstrukciju rute
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Razlikuje algoritme
za rješavanje
problema
trgovačkog putnika.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Rješava problem
trgovačkog putnika.
- Rješava problem
trgovačkih putnika.
Projektovanje transportnih mreža
- Razvija sposobnost
- Rješava Clarke- Upoznaje se sa
opažanja.
Wright-ov algoritam
problemima rutinga
- Razvija logičko
’’uštede’’ za
saobraćajnih
zaključivanje.
projektovanje rute
sredstava.
- Povezuje uzroke i
saobraćajnih
- Upoznaje se sa
posljedice.
sredstava.
standardnim
problemom rutinga - Rješava heuristički
algoritam
saobraćajnih
’’čišćenja’’ za
sredstava.
projektovanje rute
- Upoznaje se sa
saobraćajnih
elementima
sredstava.
lokacijskih
- Rješava heuristički
problema.
60
Preporuke za
izvođenje nastave
trgovačkog putnika.
- Primjeri kreiranja
algoritama:
''ubacivanja'',
''najbližeg
ubacivanja'',
''najjeftinijeg
ubacivanja'',
''proizvoljnog
ubacivanja'' za
konstrukciju rute
trgovačkog putnika.
- Primjeri kreiranja
Christofides-ovog
algoritma za
konstrukciju rute
trgovačkog putnika.
- Primjeri kreiranja
Clrke-Wright-ovog
algoritma za
konstrukciju rute
trgovačkog putnika.
- Primjeri kreiranja
algoritma ''najvećeg
ugla'' za konstrukciju
rute trgovačkog
putnika.
- Primjeri kreiranja
algoritma
''ubacivanja u
konveksan
mnogougao'' za
konstrukciju rute
trgovačkog putnika.
- Orov algoritam za
konstrukciju rete
trgovačkog putnika.
Vježbe:
- Primjeri kreiranja
Clarke-Wright-ovog
algoritma ’’uštede’’
za projektovanje
rute saobraćajnih
sredstava.
- Primjeri kreiranja
heurističkih
algoritama
’’čišćenja’’ za
projektovanje rute
saobraćajnih
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Upoznaje se sa
geografskim
karakteristikama
Crne Gore.
- Upoznaje se sa
saobraćajnom
infrastrukturom
Crne Gore.
Formativni ciljevi
-
-
učenik
algoritam
’’čišćenja’’ u okviru
pristupa.
’’Zoniranjeruting’’.
Rješava dvofazni
algoritam za
projektovanje ruta
saobraćajnih
sredstava.
Identifikuje
lokacijske
probleme.
Određuje medijanu.
Rješava algoritme za
određivanje
medijane.
Određuje centre
mreže.
Rješava algoritam za
određivanje centra
mreže.
Određuje lokaciju
objekata u slučaju
prethodno
definisanih
perfomansi sistema.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
sredstava.
- Primjeri rješavanja
dvofaznih
algoritama.
- Za projektovanje
ruta saobraćajnih
sredstava.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
određivanje jedne
medijane mreže.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
generisanje skupa
dopustivih rješenja
problema medijana.
- Primjeri kreiranja
heurističkih
algoritama za
rješavanje problema
medijana.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
određivanje centra
mreže.
- Primjeri kreiranja
algoritama za
određivanje centra
mreže.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- D. Teodorović: Transportne mreže, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2007.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar(PLT), opremljenom
sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u mrežu s
mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim serverom (računar nastavnika),
LCD projektor, MS office i poštanskim informacionim sistemom (PIS) koji se
primjenjuje u Pošti Crne Gore instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi na kojima radi zadatke iz oblasti koje se izučavaju u tom
klasifikacionom periodu (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
61
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Osnovni pojmovi teorije
transportnih mreža
- Osnovni elementi
transportnih mreža
- Lokacijski problemi
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanske mreže
- Pojam poštanske mreže
- Organizaciona struktura
poštanske mreže
- Kriterijumi na osnovu kojih
se kreiraju linije reda
prevoza javnih operatera
- Kriterijumi na osnovu kojih
se formira transportnodistributivna mreža
privatnih operatera
62
1.2.8. STANDARDI KVALITETA I UPRAVLJANJE KVALITETA
1. Naziv predmeta: STANDARDI KVALITETA I UPRAVLJANJE KVALITETA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
Ukupno
62
10
72
62
10
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Razumijevanje i prihvatanja savremenog shvatanja kvaliteta kao paradigme
poslovanja novog doba.
- Upoznavanje značaja kvaliteta u sferi poštanskih, telekomunikacionih i logističkih
usluga.
- Upoznavanje razvoja standarda kvaliteta kroz istoriju i shvata njegovu važnost za
čovjeka i ljudsko društvo.
- Upoznavanje kvaliteta sa aspekta međunarodnih standarda.
- Upoznavanje kvaliteta kao tržišne, tehničke i moralne kategorije.
- Upoznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
63
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Opšta istorija upravljanja kvalitetom
Vježbe:
- Razvija pozitivan
- Shvata važnost
- Zna pojam
- Upoznavanje sa
stav prema novim
kvaliteta za
kvaliteta i pojam
opštom istorijom
saznanjima.
čovjeka i ljudsko
stadardizacije.
upravljanja
- Razvija pozitivan
društvo u svim
- Upoznaje istorijski
kvaliteta putem
stav prema
sferama
razvoj kvaliteta.
prezentacija,
kvalitetu rada.
privređivanja i
- Upoznaje razvoj
tematskih filmova i
- Shvata potrebu
života.
infrastrukture
fotografija.
povezivanja teorije
- Uočava koje se
kvaliteta.
i prakse.
društvene strukture
- Zna današnji
- Seminarski rad:
u državi staraju o
značaj kvaliteta i
- Kvalitet - fenomen
kvalitetu i zašto.
standarda.
trećeg milenijuma.
- Poznaje
kriterijume za
određivanje
kvaliteta
funkcionisanja
poštanskog
saobraćaja.
Istorija upravljanja kvalitetom u poštanskom saobraćaju
- Shvata važnost
Vježbe:
- Upoznaje tok
- Uviđa da svaka
kvaliteta za
- Upoznavanje sa
razvoja kvaliteta
struka ima veliki
čovjeka i ljudsko
istorijom
kroz istoriju
značaj u društvu,
društvo u sferi
upravljanja
razvoja poštanskog
ako je
kvalitetom u
poštanskih,
saobraćaja do
prepoznatljiva po
telekomunikacionih
poštanskom
današnjih dana.
kvalitetu.
i logističkih usluga.
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Standardizacija i međunarodni standardi, vrste, podjele
- Upoznaje trendove - Uočava strukturu
- Seminarski rad:
standarda i shvata
razvoja standarda
Međunarodni
značaj tri skupine
kvaliteta.
standardi, vrste,
standarda
- Upoznaje podjelu
podjele.
infrastrukture
standarda
kvaliteta.
infrastrukture
kvaliteta na
standarde: sistem
menadžmenta
kvalitetom, sistem
upravljanja
životnom sredinomEMS i sistem za
upravljanje
bezbjednošću i
zaštitom zdravlja
OHSAS.
64
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Međunarodni standard upravljanja kvalitetom ISO 9000
- Crta opšti model
- Upoznaje osnovnu
sistema
namjenu standarda
menadžmenta
ISO 9000.
kvalitetom i
- Upoznaje principe
obrazlaže.
standarda, opšti
- Crta demingov
model sistema
točak i obrazlaže.
menadžmenta
kvalitetom i
strukturu
standarda.
- Zna Demingov
točak.
Standardi kvaliteta Svjetskog poštanskog saveza
- Identifikuje u
- Upoznaje
standarde kvaliteta
kojim se
koje je propisao
međunarodnim
Svjetski poštanski
aranžmanima
savez.
reguliše kvalitet
- Upoznaje funkciju
poštanskog
QFS-Fonda za
saobraćaja.
kvalitet Svjetskog
- Razlikuje namjenu
potanskog saveza.
i metode mjerenja
kvaliteta u
međunarodnom
poštanskom
saobraćaju.
Standardi kvaliteta propisani Zakonom o poštanskim uslugama
- Shvata obaveze
- Poznaje
Pošte i drugih
postavljene norme
operatera u
kvaliteta u
pogledu
poštanskom
postavljenih normi.
saobraćaju po
fazama prijema,
prenosa i uručenja
poštanskih
pošiljaka.
Kvalitet poštanskih usluga po vrstama
- Navikava se na
- Identifikuje vrste
- Zna kojim aktima
pridržavanje
dokumenata i
se propisuje
propisa.
pojedinačna
kvalitet za osnovne
- Navikava se na
dokumenta kojima
vrste usluga:
tačnost i red.
se propisuje
pismonosne,
- Razvija preciznost.
kvalitet usluga u
paketske, ekspres,
Pošti Crne Gore.
kurirske,
- Razvija
- Uočava i analizira
telegrafske,
sistematičnost i
sadržaj dijela
telefonske i druge.
urednost u radu.
pravilnika i opštih
- Upoznaje propisane
65
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
Principi standarda
ISO 9000, opšti
model sistema
menadžmenta
kvalitetom i
strukturu
standarda.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
strukturom i
sadržajem
standarda ISO 900
putem
prezentacija.
- Seminarski rad:
Standardi kvaliteta
koje je propisao
Svjetski poštanski
savez, funkcija QFS
- Fonda za kvalitet
Svjetskog
poštanskog saveza.
- Koristi dio Master
liste Pošte Crne
Gore sa interneta.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
akata Pošte kojima
norme standarda u
se reguliše
unutrašnjem
kvalitet.
saobraćaju za
različite vrste
usluga.
Kvalitet, ljudski i materijalni resursi u poštanskom saobraćaju
- Razvija pozitivan
- Upoznaje zahtjeve - Shvata prirodu
stav prema novim
usluge kao vrste
standarda MEST
saznanjima.
proizvoda i na
9001: 2001 u
osnovu toga,
pogledu ljudskih i
shvata značaj
materijalnih
učešća zaposlenih,
resursa u
infrastrukture i
poštanskom
radne sredine u
saobraćaju.
kvalitetu usluge.
- Shvata ulogu i
važnost znanja,
obrazovanja,
posedovanja
veština zaposlenih
u odnosu na
uspešnost i
korporativni imidž
organizacije.
Zadovoljstvo korisnika poštanskih usluga
- Razlikuje namjenu
- Upoznaje pojam
i metode mjerenja
zadovoljstvo
zadovoljstva
korisnika.
korisnika.
- Shvata ciljeve
- Upoznaje metode
mjerenja i
mjerenja
struktuiranje
zadovoljstva
odgovarajućeg
korisnika.
metoda za
određenu uslugu.
Nova znanja iz iz oblasti kvaliteta i standardizacije
- Proučava i
- Upoznaje nove
identifikuje
pravce razvoja
elemente kvaliteta
teorije o kvalitetu i
ugrađene u nove
njenu primjenu u
poštanske i
razvijenim
telekomunikacione
zemljama svijeta.
usluge putem
interneta.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
Zahtjevi standarda
MEST 9001: 2001 u
pogledu ljudskih i
materijalnih
resursa u
poštanskom
saobraćaju.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
zahtjevima tačke
6. standarda MEST
9001: 2001 putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
merenjima i
rezultatima
mjerenja
zadovoljstva
korisnika
poštanskih usluga.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- Prof. dr M. J. Perović, prof. dr Z. Krivokapić: Menadžment kvalitetom usluga,
Pobjeda, Podgorica, 2007.
- Dr Z. Bojković, mr D. Marković: Elementi kvaliteta u poštanskom i
telekomunikacionom saobraćaju, po odluci Saobraćajnog fakulteta iz Beograda
knjigu izdao Jantar, Beograd, 1997.
66
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, FTN Izdavaštvo, Novi Sad, 2005.
- S. Vujović, R. ivanović: Uspostavljanje QMS u Pošti Crne Gore sa osvrtom na ulogu
Biroa za inapređenje kvaliteta, časopis Kvalitet, 2003.
- Standard MEST 9001: 2001, ISME.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica, školska tabla.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi na kojima radi zadatke iz oblasti koje se izučavaju u tom
klasifikacionom periodu (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inženjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer, menadžment u
saobraćaju) i inženjer kvaliteta.
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inženjer tehničkog usmerenja i inženjer kvaliteta.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Standardi kvaliteta UPU
- Standardi kvaliteta ISO
9000
- Standardi kvaliteta ISO
9000
- Standardi kvaliteta UIT
Povezanost sa drugim predmetom
Predmet
Znanja
- Poštanske usluge
- Klasifikacija poštanskih
usluga
- Karakter tržišta poštanskih
usluga
- Razvoj novih usluga
- Telekomunikacione usluge
- Upoznavanje propisa i
standarda koji se odnose
na telekomunikacije
- Upoređivanje aktera tržišta
telekomunikacionih usluga
u Crnoj Gori i zemljama
regiona
67
1.2.9. PREDUZETNIŠTVO
1. Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
18
18
48
48
Ukupno
66
66
3. Opšti ciljevi nastave
- Razvijanje preduzetničke sposobnosti.
- Sticanje znanja o razvoju biznis ideje.
- Sticanje znanja o izradi biznis plana.
- Sticanje znanja i vještina za osnivanje privrednog društva.
- Sticanje znanja i vještina za upravljanje malim privrednim društvom.
- Osposobljavanje za rad u timu.
- Osposobljavanje za primjenu moderne vrste komunikacije.
- Osposobljavanje za prezentovanje rezultata rada uz pomoć savremenih
tehnologija.
68
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Biznis ideja i biznis plan
- Suočavajući
- Upoznaje pojam
- Razvija sposobnost
argumente kritički
biznis ideja.
postizanja
procjenjuje
- Opisuje nastanak
kompromisa.
kvalitet poslovne
biznis ideje.
ideje u skladu sa
- Nabraja i
- Razvija analitičko
postulatima
opredjeljuje se za
mišljenje.
tržišnog
poslovnu ideju.
poslovanja.
- Nabraja moguće
- Razvija
- Uviđa važnost
vrste djelatnosti.
odgovornost u
izrade biznis plana
- Opisuje pojam
radu.
u kontekstu
biznis plan.
obezbjeđivanja
- Razvija stručnost.
podrške, kako
- Upoznaje pojmove:
unutar samog
vizija, misija,
- Uočava važnost
privrednog društva
strategija, ciljevi.
očuvanja zdrave
tako i od strane
životne sredine.
eksternih partnera
- Upoznaje postupak
(investitora,
istraživanja tržišta.
kreditora).
- Upoznaje pojmove: - Razlikuje pojmove:
vizija, misija,
marketing plan i
strategija.
plan prodaje.
- Kroz primjere
obrazlaže ciljeve
- Opisuje elemente
privrednog društva.
finansijskog plana
privrednog društva. - Kroz primjere
obrazlaže postupak
istraživanja tržišta
- Objašnjava
na novom
neophodnost
primjeru.
očuvanja životne
- Izvodi zaključke o
sredine.
potencijalnoj
konkurenciji.
- Izvodi zaključak o
- Rezimira biznis
potencijalnim
plan.
kupcima/
korisnicima usluga.
- Vrši opis
proizvoda/usluga.
- Uviđa značaj
sprovođenja
kontrole kvaliteta
proizvoda/usluga.
- Kroz primjere
obrazlaže
elemente
finansijskog plana
privrednog društva.
69
Preporuke za
izvođenje nastave
- Poželjno je
učenicima ukazati
na primjere.
- Organizovati
prisustvo
predstavnika
realnog privrednog
društva.
- Primjena tehnika
za unapređenje
razmišljanja, npr.
eksperiment šest
šešira.
- Kao model može da
posluži biznis plan
realnog privrednog
društva.
- Pripremiti
integralnu cjelinu
od elemenata
biznis plana.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Sarađuje kod
izrade plana
očuvanja životne
sredine za
konkretno
privredno društvo.
- Oblikuje dinamiku
realizacije biznis
plana.
- Kritički procjenjuje
slabosti sačinjenog
biznis plana.
Osnivanje privrednog društva
- Opredjeljuje se za
Ime privrednog
ime privrednog
društva
društva u skladu sa
- Nabraja moguća
propisima i
rješenja za ime
poštujući principe
privrednog društva.
jednostavnosti i
jedinstvenosti.
Vizuelni identitet
- Oblikuje vizuelni
privrednog društva
identitet
- Upoznaje elemente
privrednog društva.
i značaj
oblikovanja
vizuelnog
identiteta
privrednog društva.
Registracija
- Popunjava
privrednog društva
formulare za
- Upoznaje postupak
registraciju
registracije
privrednog društva.
privrednog društva. - Sprovodi aktivnosti
na pribavljanju
- Opisuje moguće
pečata i štambilja.
oblike
organizovanja
privrednog društva.
- Popunjava
Otvaranje računa
formulare za
kod poslovne banke
otvaranje računa
- Opisuje postupak
kod poslovne
otvaranja računa
banke.
kod poslovne
- Obavlja postupak
banke.
otvaranja računa
kod poslovne
banke.
Poslovni kodeks
- Popunjava
preduzeća
formulare za
- Upoznaje pojam
otvaranje računa
poslovni kodeks
kod poslovne
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija logičko
mišljenje i
sposobnost za
pravilno
rasuđivanje i
zaključivanje.
- Rad u grupama:
Učenici predlažu
moguća rješenja a
nakon toga, kroz
diskusiju, donose
odluku.
- Stiče radne navike.
- Rad na računaru:
Učenici koriste
programe za
obradu teksta i
slika.
- Izrada organograma
privrednog društva.
70
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
privrednog društva.
- Nabraja elemente
poslovnog kodeksa.
Organizaciona
struktura
privrednog društva
- Upoznaje tipove
organizacione
strukture
privrednog društva.
Rad u sektorima i
poslovanje
privrednog društva
- Upoznaje različite
nivoe upravljanja
privrednim
društvom.
- Upoznaje postupak
zasnivanja radnog
odnosa u
privrednom
društvu.
- Upoznaje postupak
izrade godišnjeg
izvještaja o radu.
Služba opštih
poslova
- Nabraja i opisuje
aktivnosti u okviru
službe opštih
poslova.
Sektor marketing
- Upoznaje pojam
marketinga.
- Opisuje postupak
istraživanja tržišta.
- Upoznaje pojam i
elemente
marketing miksa:
proizvod, cijena,
promocija i
distribucija.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Pronalazi sličnosti i
razlike u nivoima
upravljanja
privrednim
društvom.
- Popunjava prijavu
o slobodnom
radnom mjestu.
- Učestvuje u izradi
jednostavnog
godišnjeg
izvještaja o radu.
- Razvija sposobnost
snalaženja u
hijerarhiji
socijalnih odnosa.
- Kao model može da
posluži konkurs za
prijem u radni
odnos objavljen u
dnevnoj štampi.
- Obavlja usmenu i
pisanu
komunikaciju
unutar privrednog
društva i sa
eksternim
partnerima.
- Tehnički održava
internet sajt
privrednog društva.
- Šalje i prima poštu
i druge službene
materijale.
- Kroz primjere
obrazlaže strukturu
asortimana
proizvoda/usluga.
- Sprovodi postupak
formiranja cijene
proizvoda/usluga.
- Kroz primjere
obrazlaže važnost i
načine promocije.
- Upoređuje moguća
- Razvija spremnost i
sposobnost za
saradnju.
- Rad u grupama od
tri do pet učenika:
- Upotrebljava
kancelarijsku
opremu (telefon,
faks, fotokopir
aparat, skener,
štampač).
Formativni ciljevi
učenik
banke.
- Obavlja postupak
otvaranja računa
kod poslovne
banke.
- Pronalazi sličnosti i
razlike između
različitih tipova
organizacionih
struktura
privrednog društva.
- Razvija
odgovornost u
radu.
- Razvija
komunikativnost,
efikasnost u radu,
marljivost i
preciznost.
- Rad na računaru:
Učenici koriste
programe za
obradu teksta i
slika, kao i
programe za
elektronsku
komunikaciju.
- Izrada reklamnog
materijala.
71
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
-
-
Sektor komercijala
- Upoznaje vrste i
elemente
dokumentacije
koja prati poslove
nabavke i prodaje.
-
Sektor finansija i
računovodstvo
- Opisuje postupak
obračuna zarada.
- Opisuje način
obračuna poreza i
doprinosa.
- Upoznaje
blagajničke
poslove.
- Upoznaje postupak
plaćanja dospjelih
obaveza i naplate
dospjelih
potraživanja.
-
-
učenik
rješenja za
reklamni slogan i
reklamnu poruku
privrednog društva.
Upoređuje moguće
forme i sadržaje
reklamnog
materijala.
Planira način
reklamiranja
privrednog društva,
odnosno
proizvoda/usluge.
Kroz primjere
obrazlaže moguće
načine distribucije.
Izrađuje ponudu,
porudžbenicu,
predračun, upit,
račun i ostala
dokumenta iz
oblasti poslova
nabavke i prodaje.
Kroz primjere
obrazlaže način
obračuna zarada,
poreza i doprinosa.
Obavlja
blagajničke
poslove.
Obavlja poslove
plaćanja dospjelih
obaveza i naplate
dospjelih
potraživanja.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija analitičko
mišljenje.
- Podstiče razvoj
tačnosti,
preciznosti i
urednosti.
- Formira stav o
preuzimanju
odgovornosti.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- V. Vukotić: Preduzetništvo i biznis, Ekonomski fakultet, Podgorica, 1996.
- J. Manojlović, S. Ignjatović: Poslovna i službena korespondencija za I razred,
Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2005.
- D. Bogdanović, G. Ivanišević: Osnovi ekonomije za I razred, Zavod za udžbenike i
nastavna sredstva, Beograd, 2004.
- D. Dragiđić, B. Ilić, B. Medojević, M. Pavlović: Osnovi ekonomije za II razred,
Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004.
- R. Rajović: Osnovi prava za I razred, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,
Beograd, 2004.
- Publikacija Moj biznis, Montenegro biznis alijansa, Podgorica, 2004.
- H. Potit: Kako započeti sopstveni biznis, CID, Podgorica, 1997.
72
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Učionica sa najmanje pet računara snabdjevenih adekvatnom programskom
opremom, fax, telefon, skener, štampač, fotokopir aparat.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu;
- pismene vježbe.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani ekonomista.
9. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Sektor marketing
- Sektor komercijala
- Organizaciona struktura
privrednog društva
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Marketing i prodaja usluga
- Pojam i definicija
(IV razred)
marketinga
- Organizacioni modeli
- Organizacija rada u
(strukture)
saobraćaju i transportu (IV
razred)
73
1.2.10. ELEKTRONSKO POSLOVANJE
1. Naziv predmeta: ELEKTRONSKO POSLOVANJE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
56
56
Ukupno
66
66
10
10
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom elektronskog poslovanja.
- Sticanje znanja o sistemima za označavanje i praćenje pošiljaka (robe).
- Upoznavanje sa primjenom geografskog informacionog sistema (GIS) u
poštanskom saobraćaju.
- Upoznavanje sa primjenom global positioning system-a (GPS) u transportu
pošiljaka.
- Upoznavanje sa primjenom sistema za elektronsku razmjenu podataka (EDI) u
poštanskom saobraćaju.
- Upoznaje se sa oblicima elektronskog poslovanja u pošti.
- Upoznavanje sa propisima koji regulišu elektronsko poslovanje u poštanskom
saobraćaju.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
74
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Primjena mobilnih sistema u poštanskom saobraćaju
- Pozitivno
- Razlikuje načine
- Zna princip
procjenjuje
primjene mobilnih
funkcionisanje
važnost novih
telekomunikacionih
mobilnog
saznanja iz svoje
sistema u
telekomunikaciono
struke.
poštanskom
g saobraćaja.
saobraćaju u
- Upoznavanje sa
zavisnosti od
mobilnim
potreba.
telekomunikacioni
m sistemima koji
se koriste u
poštanskom
saobraćaju.
- Upoznavanje sa
osnovnim
elementima
telekomunikacione
mreže poštanskih
operatera.
Sistemi za označavanje i praćenje pošiljaka (robe)
- Razlikuje sisteme
- Poznaje razloge
- Pozitivno
uvođenja sistema
za označavanje i
procjenjuje
za označavanje i
praćenje pošiljaka.
važnost novih
praćenje pošiljaka
saznanja iz svoje
(robe) u procesu
struke.
njene distribucije.
Sistemi bazirani na bar-cod tehnologiji
- Pozitivno
- Zna razvoj sistema - Razlikuje
procjenjuje
komponente
track&trace.
važnost novih
track&trace
- Poznaje osobine
saznanja iz svoje
sistema.
track&trace
struke.
- Shvata proceduru
sistema.
- Shvata potrebu
označavanja
povezivanja teorije
pošiljaka bar-codi prakse.
om u track&trace
sistemu.
- Shvata postupak
praćenja pošiljaka
korišćenjem
track&trace
sistema.
Sistemi bazirani na RFID tehnologiji
- Pozitivno
- Razlikuje
- Poznaje pojam
procjenjuje
kategorije RFID
RFID tehnologije.
važnost novih
sistema i opreme
- Upoznaje primjenu
saznanja iz svoje
za te kategorije.
RFID tehnologije u
struke.
- Shvata
poštanskom
funkcionisanje RFID - Shvata potrebu
saobraćaju.
povezivanja teorije
sistema.
75
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjerima
primjene mobilnih
telekomunikacionih
sistema putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
načinom
funkcionisanja
track&trace
sistema putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
načinom
funkcionisanja RFID
sistema putem
prezentacija,
tematskih filmova i
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
Preporuke za
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
i prakse.
fotografija.
Uloga geografskog informacionog sistema (GIS) u transportu pošiljaka (robe)
- Pozitivno
- Shvata princip
- Poznaje pojam
Vježbe:
procjenjuje
funkcionisanja
geografskog
- Upoznavanje sa
važnost novih
GIS-a.
informacionog
načinom
saznanja iz svoje
- Razlikuje osnovne
sistema (GIS).
funkcionisanja GISstruke.
elemente GIS-a.
- Poznaje primjenu
a putem
- Shvata potrebu
GIS-a u poštanskom - Razlikuje osnovne
prezentacija,
povezivanja teorije
elemente GPS-a.
saobraćaju.
tematskih filmova i
i prakse.
- Poznaje primjenu
fotografija.
Global Positioning
System-a (GPS) u
transportu
pošiljaka.
Elektronska razmjena podataka
Vježbe:
- Pozitivno
- Razlikuje
- Poznaje pojam
- Crtanje šema
procjenjuje
djelatnosti Pošte
elektronske
informacionih i
važnost novih
koje se mogu vršiti
razmjene podataka
fizičkih tokova u
saznanja iz svoje
primjenom
(Electronic Data
poštanskom
struke.
Interchange – EDI). - EDI-a.
saobraćaju
- Razvija pozitivan
primjenom EDI-a.
stav prema
- Upoznavanje sa
kvalitetu rada
primjerima
usluga.
primjene EDI-a u
poštanskom
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Elektronske usluge u poštanskom saobraćaju
- Razlaže arhitekturu - Pozitivno
- Poznaje razloge
Vježbe:
procjenjuje
sistema na osnovu
uvođenja
- Upoznavanje sa
važnost novih
kanala pristupa.
elektronskog
arhitekturom
saznanja iz svoje
- Razlikuje elemente
poslovanja u
sistema putem
struke.
e-commerce-a u
poštanskom
prezentacija,
- Shvata potrebu
poštanskom
saobraćaju.
tematskih filmova i
povezivanja teorije
saobraćaju.
- Poznaje ulogu
fotografija.
i prakse.
korisničkih centara - Razlikuje poslove
e-banking-a u
u elektronskom
pošti.
poslovanju.
- Razlikuje nove
servise
elektronskog
poslovanja u
poštanskom
saobraćaju.
Regulativa elektronskog poslovanja
- Upoznaje se sa
- Prepoznaje ulogu
- Navikava se na
zakonskom
nadležnih
pridržavanje
Formativni ciljevi
76
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
regulativom koja se
odnosi na
elektronsko
poslovanje u
poštanskom
saobraćaju.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
propisa.
-Razvija pozitivan
stav prema kvalitetu
rada usluga.
Formativni ciljevi
učenik
ministarstava i
Agencije za
telekomunikacije i
poštansku
djelatnost u
regulisanju
elektronskog
poslovanja.
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih
nauka, Novi Sad, 2005.
- M. Bukumirović: Automatizacija procesa rada u poštanskom saobraćaju,
Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 1999.
- Publikacija FedEx: FedEx Corporation Annual Report 2006, FedEx, Memphise,
USA, 2006.
- UPS Corporate Sustainability Report: Operating in Unison, United Parcel Service
of America, Inc (UPS), Atlanta, USA, 2006.
- Publikacija TNT: TNT 2005 Annual Report, TNT, Hoofddororp, Netherland, 2006.
- Publikacija Deutche post AG: Sustainability report 2006, Deutche postag, Bonn,
Germany, 2006.
- Z. Nedić: Organizaciono pozicioniranje kompanije za pružanje ekspresnih
poštanskih usluga na tržištu Crne Gore, magistarski rad, Ekonomski fakultet
Podgorica, Univerzitet Crne Gore, Podgorica, 2007. .
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- Univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar(PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobiljiarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office i poštanskim informacionim sistemom (PIS)
koji se primjenjuje u Pošti Crne Gore instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inženjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer);
77
- diplomirani inženjer elektrotehnike (smjer elektronika i telekomunikacije).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Primjena mobilnih sistema
u poštanskom saobraćaju
- Elektronske usluge u
poštanskom saobraćaju
- Regulativa elektronskog
poslovanja
- Primjena mobilnih sistema
u poštanskom saobraćaju
- Elektronske usluge u
poštanskom saobraćaju
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Telekomunikacioni
- Osnove telefonskog
saobraćaj (III razred)
saobraćaja
- Osnove internet
saobraćaja
- Regulacija
telekomunikacija
- Telekomunikacione usluge
- Usluge mobilne
(IV razred)
telefonije, internet usluge
78
SMJER - POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE
1.2.11.1. NOVČANO POSLOVANJE U POŠTAMA I BANKAMA
1. Naziv predmeta: NOVČANO POSLOVANJE U POŠTAMA I BANKAMA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
72
66
138
Ukupno
108
99
207
36
33
69
3. Opšti ciljevi nastave
- Razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključaka na
osnovu dobijenih podataka.
- Razvijanje odgovornosti pri radu, discipline, preciznosti i urednosti.
- Ospodobljavanje za samostalan rad.
- Upoznavanje novca kao opšteg ekvivalenta.
- Ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja.
- Ovladavanje postupcima obračuna i naplate poštarine.
- Razvijanje sposobnosti za samostalan rad na šalteru.
- Sticanje znanja za zaključivanje kase.
- Sticanje neophodnog znajnja vezanih za poslove obračuna sa poštonošama kao i
vođenja dnevnika.
- Upoznavanje sa računskim i blagajničkim poslovanjem.
- Ovladavanje poslovima računopolagača.
- Sticanje neophodnih znanja vezanih za naplatu prihoda.
- Osposobljavanje učenika za primjenu pravila, postupka i tehnike otvaranja i
vođenja štednih računa, tekućih računa kao i mjenjačkih poslova.
79
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Socijalizacijski
Informativni ciljevi
Formativni ciljevi
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Uvod u novčano poslovanje
- Analizira funkcije
- Razvija svijest o
- Opisuje nastanak i
novca.
značaj novca.
značaju finansija.
- Prepoznaje uzroke
- Razumije pojam
i posljedice
novca.
inflacije i
- Objašnjava
deflacije.
funkcije novca.
- Identifikuje
- Pojašnjava
antiinflacione
poremećaje na
mjere i komparira
tržištu.
posljedice i uzroke
- Opisuje pojave i
devalvacije i
vrste inflacije kao i
revalvacije.
antiinflacione
- Shvata ulogu
mjere.
bankarskog sektora
- Pojašnjava pojam
kao i regulisanja
deflacije.
novčanih tokova.
- Pojašnjava
devalvaciju i
revalvaciju.
- Obrazlaže ulogu
banke u regulisanju
novčanih tokova.
Pojam platnog prometa
- Razvija osjećaj
- Razlikuje način
- Objašnjava
odgovornosti.
popunjavanja čeka,
instrumente
mjenice, platne
platnog prometa.
kartice.
- Pojašnjava i
- Popunjava nalog za
nabraja vrste
uplatu, način
plaćanja.
uplate kao i
postupak
popunjavanja
prijemne knjige
(lista).
Uplate
- Razvija stručnu
- Analizira
- Objašnjava opšte
odgovornost i
neprevilnosti u
uslove uplate i
pravilan stav
popunjavanju
način obračuna
prema novcu.
naloga za uplatu.
poštarine.
- Shvata značaj
- Objašnjava unos
uplatnog broja.
naloga za uplatu u
- Analizira dnevnik
dnevnik naloga za
naloga za uplatu,
uplatu.
njegovo
- Objašnjava
sačinjavanje i
postupak u slučaju
način upisa u
falsifikata.
dnevnik uplata.
- Objašnjava
- Pravilno postupa u
korišćenje PIS-a
slučaju greške kod
(poštansko
80
Preporuka za
izvođenje nastave
- Debata
karakteristike i
posljedice inflacije
i deflacije.
Vježba:
- Popunjavanje
naloga za uplatu
kao i upis u
dnevnik uplata.
Informativni ciljevi
učenik
informacioni
sistem).
Formativni ciljevi
učenik
neautomatizovanih
i automatizovanih
pošta.
Isplate
- Razlikuje nalog za
- Navodi opšte
isplatu i isplate
uslove isplate.
putem uputnica.
- Objašnjava nalog
- Popunjava nalog za
za isplatu.
isplatu.
- Objašnjava isplate
- Razlikuje
putem uputnica.
primaoce.
- Navodi primaoce
kao i način
dokazivanja
identiteta.
- Opisuje postupak
izdavanja
punomoći.
- Navodi način
potvrđivanja
uputničkog iznosa. - Identifikuje prijem
uputničkog iznosa.
- Objašnjava
postupak u slučaju - Razlikuje postupke
prilikom isplata
nepismenosti
uputnica.
primaoca.
- Kroz primjer
- Objašnjava način
pregleda prispjelih
utvrđuje
uputnica.
neispravnosti na
- Nabraja moguće
uputnicama.
neispravnosti
uputnica.
- Objašnjava
postupak isplata
uputnica u pošti.
- Objašnjava
- Razlikuje vrstu
postupak upisa u
uputnica za isplatu
knjige prispjelih
u pošti
uputnica.
- Ispunjava Knjigu
- Objašnjava način
prispjelih uputnica
isplate uputnica
- Vrši kontrolu i
koje u adresi
evidentiranje
primaoca imaju
isplaćenih uputnica
broj vojne pošte.
Isplate u pošti i na domu
- Evidentira
- Navodi postupak
neuspjele isplate
isplate uputnica.
na uputnicama.
- Opisuje postupak
kada uputnica nije
mogla biti
isplaćena.
Obračun sa poštonošama
- Objašnjava
- Obrazlaže postupak
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuka za
izvođenje nastave
- Razvija stručnu
odgovornost.
- Razvija sposobnost
snalaženja.
Vježba:
- Popunjavanje
knjige prispjelih
uputnica kao i
postupak obračuna
sa poštonošama.
- Jača
81
Informativni ciljevi
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
samouvjerenost i
pouzdanost u radu.
Formativni ciljevi
učenik
postupak upisa u
Dnevnik isplate.
- Objašnjava
postupak kod
gubljanja uputnica
prije i poslije
isplate.
- Objasnjava
postupak upisa
isplaćenih uputnica
učenik
izrade duplikata
uputnice.
- Shvata značaj
žigosanja
isplaćenih
uputnica.
- Shvata značaj
kontrole isplatnih
dokumenata i
potrebu njihovog
sravnjenja.
Račun blagajničkih sredstava
- Stiče samostalnost
- Shvata važnost
- Objašnjava
u radu.
stanja kase kao i
računsko i novčano
način njenog
stanje kase.
sravnjenja.
- Definiše blagajnički
- Obrazlaže način
maksimum kao i
sastavljanja stanja
manjak i višak u
kase.
blagajni.
- Razlikuje računsko
- Upoznaje pojam
i stvarno stanje
novčanog suviška
kase.
kao i njegovo
- Popunjava novčani
stanje.
suvišak.
- Upoznaje pojam i
- Objašnjava način
način preuzimanja
preuzimanja
novčane dotacije.
novčane dotacije.
Posebne odredbe
- Izgrađuje
- Objašnjava rokove
- Objašnjava
profesionalnu
u kojima se mogu
postupak za
etiku.
vratiti uplaćeni
vraćanje uplata po
iznosi.
zahtjevu
- Obrazlaže postupak
pošiljaoca.
nadoslanja
- Objašnjava
uputnica.
postupak vraćanja
- Obrazlaže postupak
uputnica.
pokretanja
- Objašnjava
reklamacionog
postupak
postupka.
reklamacija uplate
i naloga za uplatu.
Prijem isplata poštanskih i telegrafskih uputnica
- Razlikuje poštanske - Preuzima
- Objašnjava
odgovornost za
i telegrafske
postupak prijema
donošenje odluka.
uputnice.
poštanskih i
- Obračunava
telegrafskih
poštarinu kod
uputnica.
poštanskih i
- Objašnjava
telegrafskih
postupak vođenja
uputnica.
dnevnika uplaćenih
uputnica.
- Objašnjava
82
Preporuka za
izvođenje nastave
Vježba:
- Popunjavanje i
zaključivanje
stanja kase kao i
postupak
sravnjenja.
Vježba:
- Popunjavanje i
način obračuna
poštarine kod
poštanskih i
telegrafskih
uputnica.
Informativni ciljevi
Formativni ciljevi
učenik
učenik
postupak
sravnjenja i
otpremanja
uputnica.
Isplate uputnica
- Analizira uzroke
- Objašnjava
neispravnosti
postupak pregleda
poštanskih
prispjelih uputnica.
uputnica.
- Objašnjava
postupak pripreme - Razlikuje pripremu
i isplatu poštanskih
i isplate uputnica
uputnica u pošti i
za isplatu u
na domu.
jedinicama PTT
- Razlikuje pripremu
mrže kao i isplate
i isplatu
na domu.
telegrafskih
- Objašnjava
uputnica.
postupak obračuna
- Objašnjava
sa poštonošama
postupak
poslije dostave.
sastavljanja
- -Upoznaje način
obavijesti o
vođenja dnevnika
nemogućnosti
isplaćenih
isplate iznosa
uputnica.
uplaćenog
- Obrazlaže postupak
telegrafskom
u slučaju gubitka
uputnicom.
uputnica prije ili
poslije isplate.
- Objašnjava
postupak
nadoslanja
uputnica.
Uvod u računsko i blagajničko poslovanje
- Shvata značaj
- Objašnjava pojam
računskog i
računskog i
blagajničkog
blagajničkog
poslovanja u
poslovanja.
jedinicama PTT
- Razlikuje
mreže.
blagajničkom i
- Opisuje zadatak
računsko
računskog i
poslovanje.
blagajničkog
poslovanja.
Vrste PTT prihoda
- Objašnjava podjelu - Razlikuje prihode
od telefonskih i
prihoda od
telegrafskih usluga
poštanskih usluga.
u unutrašnjem i
- Upoznaje razne
međunarodinom
vrste prihoda u
saobraćaju.
unutrašnjem i
- Analizira prihod od
međunarodnom
dodatnih usluga.
saobraćaju.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuka za
izvođenje nastave
- Stiče
samopouzdanje i
sigurnost u radu.
Vježba:
- Izvršiti nadoslanje
poštanske i
telegrafske
uputnice.
- Razvija pravilan
odnos prema
zanimanju.
83
Informativni ciljevi
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Poznaje način
naplate prihoda.
- Objašnjava način
obračuna i kontrole
prihoda.
učenik
- Razlikuje naplatu
prihoda u gotovu,
čekovima i po
fakturi.
- Razlikuje razne
vrste prihoda po
vrtstama pruženih
usluga.
Blagajničko poslovanje
- Identifikuje razne
- Objašnjava
vrste blagajničkih
blagajnička
sredstava.
sredstva.
- Objašnjava poslove - Shvata značaj
glavne i pomoćnih
glavne blagajne.
blagajni.
- Objašnjava poslove
pomoćnih blagajni. - Shvata značaj
Očevidnika o
- Opisuje vođenje
evidencije o
ključevima kasa.
ključevima kasa u
- Vrši popounjavanje
jedinicama PTT
Očevidnika o
mreže.
ključevima kasa.
- Opisuje način
- Shvata značaj
čuvanja
potrebe rezervnih
blagajničkih
ključeva i načina
sredstava u glavnoj
njihovog čuvanja.
i pomoćnim
blagajnama.
- Upoznaje se sa
dužnošću
računopolagača i
načinu rukovanja
ključevima.
- Upoznaje se sa
odgovornošću
računopolagača u
slučaju
zloupotrebe.
- Objašnjava
postupak u slučaju
krađe ključeva.
- Objašnja način
zahtjeva za
povraćaj rezervnih
ključeva.
Računopolagači
- Razlikuje zadatke
- Definiše način
glavnog blagajnika
rukovanja glavne
i saključara.
blagajne.
- Razlikuje postupke
- Opisuje ulogu
prilikom prijema i
glavnog blagajnika
izdavanja
i saključara.
- Razvija logičko
mišljenje.
- Razvija pozitivan
odnos prema
tačnosti u radu.
- Stiče odgovornost u
radu.
84
Preporuka za
izvođenje nastave
Vježba:
- Popunjavanje
Očevidnika o
ključevima kasa.
Informativni ciljevi
učenik
- Objašnjava zadatke
računopolagača
pomoćnih blagajni.
- Opisuje način
rukovanja
blagajničkim
sredstvima.
- Pojašnjava
postupak prilikom
preuzimanja novca
od korisnika.
Pregled blagajne
- Opisuje način
pregleda blagajne.
- Objašnjava
postupak
utvrđivanja
računskog i
stvarnog stanja
blagajničkih
sredstava.
- Objašnjava
postupak vođenja
zapisnika glavne i
pomoćne
bolagajne.
- Objašnjava
postupak u slučaju
primopredaje.
- Pojašnjava
nastanak viška ili
manjka u blagajni.
- Objašnjava način
sačinjavanja
prijave viška i
manjka u blagajni.
Računsko poslovanje
- Objašnjava način
vođenja matičnih
računa u
jedinicama PTT
mreže.
- Objašnjava
postupak
evidentiranja viška
ili manjka u
matičnim
računima.
- Objašnjava način
zaključivanja
računa.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuka za
izvođenje nastave
- Razlikuje računsko
i stvarno stanje u
blagajni.
- Shvata značaj
zapisnika o
pregledu blagajne.
- Popunjava zapisnik
o pregledu
blagajne.
- Razlikuje način
nastanka stvarnog i
računskog viška u
blagajni.
- Piše Izjavu o
nastalom višku
odnosno manjku u
blagajni.
- Razvija preciznost i
samopouzdanje.
Vježba:
- Popunjavanje
zapisnika o
pregledu blagajne.
- Shvata značaj i
ulogu matičnih
računa i njihovu
podjelu.
- Popunjava kolone
iznosa i dnevnog
iznosa.
- Razlikuje postupke
dnevnog, dekadnog
i mjesečnog
zaključivanja
računa.
- Razlikuje obrasce
za plaćanje usluga
- Razvija preciznost i
odgovornost u
radu.
Formativni ciljevi
učenik
blagajničkih
sredstava.
- Objašnjava
postupak sa
oštećenim i
falsifikovanim
novčanicama i
njihovoj zamjeni.
85
Informativni ciljevi
učenik
- Objašnjava
postupak sabiranja
i prenosa prihoda
po računima.
- Objašnjava
dnevno, dekadno i
mjesečno
zaključivanje
računa.
- Objašnjava
postupak u slučaju
nepravilnog
zaduženja iznosa
cijene usluga.
- Objašnjava
postupak
zaračunavanja
iznosa cijene za
usluge plaćene u
gotovu, čekovima i
po fakturi.
- Objašnjava obrasce
koji se koriste za
plaćanje po
fakturi.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
u gotovu.
86
Preporuka za
izvođenje nastave
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
- Određuje i
- Objašnjava Zalihu
dopunjuje
poštanskih
blagajnički
vrijednosti.
maksimum Zaliha
- Objašnjava
poštanskih
blagajnički
vrijednosti.
maksimum Zalihe
poštanskih
vrijednosti u glavnoj
i pomoćnim
blagajnama.
- Objašnjava
postupak
popunjavanja Zaliha
pomoćnih blagajni.
- Objašnjava
postupak u slučaju
promjene
računopolagača.
- Obrazlaže pregled
Zaliha izdatih po
priznanicama.
Prihodi od poštanskih usluga
- Popunjava
- Objašnjava
trebovanje
postupak trebovanja
poštanskih
poštanskih
vrijednosti.
vrijednosti od
- Određuje postupak
Depoa poštanskih
Depoa po
vrijednosti.
primljenom
- Objašnjava način
trebovanju
popunjavanja
poštanskih
Trebovanja
vrijednosti.
poštanskih
vrijednosti.
- Objašnjava slanje
vrednosnica od
Depoa.
- Objašnjava
postupak u slučaju
kada Depo nema
trebovane marke.
Prijem poštanskih vrijednosti
- Razlikuje postupke
- Objašnjava
u slučaju neslaganja
postupak prijema
s primljenim
poštanskih
podacima.
vrijednosti od
- Vrši ispravku u Listi
- Depoa.
otpreme.
- Objašnjava
postupak kada Depo - Razlikuje način
zaduženja /
prizna nađeno
razduženja u
stanje.
87
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Navikava se na
tačnost.
- Razvija tačnost i
odgovornost u radu.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Popunjavanje
trebovanja
poštanskih
vrijednosti.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Objašnjava
postupak čuvanja i
utroška poštanskih
vrijednosti.
Formativni ciljevi
učenik
Računu poštanskih
vrednosti
ispravljenim
stanjem u Listu
otpreme.
Račun poštanskih vrijednosti
- Shvata značaj
- Objašnjava način
vođenja Računa
vođenja Računa
poštanskih
poštanskih
vrednosti.
vrijednosti.
- Razlikuje djelove
- Objašnjava
računa poštanskih
postupak upisa u
vrednosti.
prvi dio računa –
- Razlikuje obrasce
zaduženje.
na osnovu kojih se
- Objašnjava
vrši Zaduženje u
postupak
razduženja u
računu.
Računu poštanskih
- Razlikuje postupak
vrijednosti.
u slučaju manjka /
- Objašnjava
viška poštanskih
postupak vraćanja
vrednost.
poštanskih
- Obrazlaže kada se
vrijednosti.
List otpreme
- Objašnjava
popunjava u dva
trebovanje
primjerka i kada je
poštanskih
Trebovanje kopija.
vrijednosti od
- Analizira način
glavne blagajne.
trebovanja
- Opisuje način
poštanskih vrednosti
prodaje poštanskih
putem Knjige
vrijednosti glavne
trebovanja.
blagajne.
- Razlikuje način
- Objašnjava vođenje
vođenja,
Knjige trebovanja.
zaključenja i
- Objašnjava pojam,
razduženja u Listu
način zaračunavanja
razduženja.
i obračunavanja
Doplatnih maraka.
- Objašnjava pojam i
način zaračunavanja
prihoda od
međunarodnih
kupona za odgovor.
- Objašnjava ulogu i
priloge Listu
razduženja.
Prihod od telegrafskih i telefonskih usluga
- Razlikuje način
- Objašnjava način
naplate cijene za
vođenja Računa
primljene
prihoda od
telegrame.
telegrafskih i
88
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Stiče samostalnost u
radu.
- Razvija logičko
mišljenje.
- Navikava se na red i
urednost.
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
telefonskih usluga.
- Objašnjava
postupak vraćanja
iznosa cijene za
naplaćenje PTT
usluge.
- Objašnjava zbirni
račun prihoda.
- Objašnjava način
otpremanja računa
na kraju mjeseca.
Poslovi i zadaci štedne
- Definiše zadatak
štedne službe.
- Upoznaje se sa
poslovima štedne
službe.
- Upoznaje vrste
štednih uloga.
- Upoznaje vrste
štednih knjižica.
- Objašnjava pravo
raspolaganja
štednim ulogom.
- Obrazlaže pravo i
obavezu ulagača,
zakonskog
zastupnika.
Formativni ciljevi
učenik
- Razlikuje postupke
naplate iznosa
cijena za telefonske
i telegrafske usluge.
- Analizira način
zaključivanja
Zbirnog računa
prihoda i računa s
kojima se vrši
sravnjenje.
službe
- Analizira poslove
oko prijeme prvog
štednog uloga.
- Razlikuje razne
vrste štednje.
- Razlikuje oročenu
štednju i štednju po
viđenju.
- Određuje uslove
raspolaganja
štednim ulogom.
- Razlikuje status
zakonskog
zastupnika.
- Zna sva prava
ulagača- zakonskog
zastupnika.
Štednje po viđenju i oročena štednja
- Uočava potrebu za
- Upozaje se s
Zalihom štednih
načinom trebovanja
knjižica.
štednih knjižica.
- Vodi evidenciju o
- Poznaje postupak
primljenim štednim
izdavanja štedne
knjižicama.
knjižice.
- Upoređuje postupak
- Objašnjava
oko izdavanja
postupak i izdavanje
štedne knjižice
štedne knjižice i
fizičkom licu i
uplate prvog uloga
pravnom licu.
na ime trećeg lica.
Uplate i isplate štednog uloga
- Popunjava štedni
- Nabraja uplatno
listić ulažem, nalog
isplatne naloge.
za upis u štednu
- Objašnjava način
knjižicu, nalog za
uplate i isplate
upis kamate,
štednog uloga.
posebni nalog za
- Objašnjava vođenje
upis kamate, štedni
dnevnika uplate.
listić koji podiže i
- Navodi isplate
štedne uputnice.
štednog uloga
89
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija
sistematičnost i
odgovornost.
Vježbe:
- Otvaranje štedne
knjižice.
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
Vježbe:
- Vođenje
evidencije o
štednim
knjižicama.
- Razvija tačnost i
odgovornost u radu.
Vježbe:
- Popunjavanje
uplatno isplatnih
naloga i
upisivanje u
štednju knjižicu i
dnevnik uplate.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
štednom uputnicom. - Razlikuje postupak
isplate štednom
- Opisuje vođenje
uputnicom.
dnevnika isplate
- Popunjava prijave
štednog uloga.
isplata.
- Obrazlaže slučajeve
isplata oročenog
štednog uloga prije
isteka roka
oročenja.
Prenos prava raspolaganja štednim ulogom
- Razlikuje stalnu
- Objašnjava način
punomoć i
izdavanja
jednokratnu
punomoćja kao i
punomoć.
opoziv punomoćja.
- Pravi razliku između
- Objašnjava
opoziva i gubljenja
postupak prenosa
punomoćja.
prava raspolaganja
- Određuje postupak
štednim ulogom sa
prenosa prava
zakonskog
raspolaganja.
zastupnika na
- Identifikuje
ulagača.
dokumenta
- Objašnjava
potrebna za pravo
postupak u slučaju
raspolaganja
smrti zakonskog
štednim ulogom.
zastupnika.
- Nabraja lica koja
imaju pravo
raspolaganja
štednim ulogom
umrlog ulagača.
Promjene u štednoj knjižici
- Vrši zamjenu štedne
- Objašnjava
promjene koje
knjižice.
zahtijevaju prijavu
promjena.
- Objašnjava
promjene roka
oročenja štednog
uloga.
- Obrazlaže postupak
zamjene štedne
knjižice.
- Navodi postupak u
slučaju nestanka ili
uništenja štedne
knjižice.
Tekući računi
- Opisuje prava i
- Razlikuje obaveze
obaveze vlasnika
banke i vlasnika
tekućeg računa.
tekućeg računa.
- Objašnjava uplate i
- Shvata ulogu
90
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Razvija
komunikaciju.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Popunjavanje
obrasce
punomoćja.
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Uočava potrebu
korektne poslovne
komunikacije sa
svim partnerima.
Vježba:
- Popunjavanje
čeka.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
vođenje dnevnika
uplata tekućeg
računa.
- Objašnjava
plaćanje limitiranim
čekom.
- Objašnjava vođenje
Dnevnika isplate i
prijave isplate
tekućeg računa.
- Upoznaje opšte
uslove ugovora o
izdavanju i
korišćenju novčane
kartice kao i post
kartice.
- Objašnjava ulogu
naloga za isplatu i
korišćenje post
kartice.
- Objašnjava ulogu
trajnog naloga.
- Obrazlaže postupak
isplata uputnica po
tekućim računima.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
čekovnog blanketa i
čekovna karte
- Uočava sve bitne
elemente potrebne
za popunjavanje
čeka.
- Razlikuje
neophodne uslove
za pravo
raspolaganja
sredstvima sa
tekućeg računa.
- Predviđa uslove za
izdavanje kartice.
- Analizira pravo
korišćenja kartice.
- Upoređuje sadržaj
naloga za uplatu i
naloga za isplatu
korisnika post
kartice.
- Prepoznaje različite
mogućnosti isplate
uputnica kao i
slučajeve
neisplaćenh
uputnica tekućeg
računa.
Posebni slučajevi u vezi sa tekućim računima
- Uočava potrebu
- Navikava se na
- Opisuje postupak u
pridržavanje
slučaju gubitka,
prijave gubitka čeka
propisa.
nestanka ili
ili čekovne karte,
uništenja čeka i
kao i prijave svih
čekovne karte.
nastalih promjena u
- Opisuje način
vezi sa tekućim
opoziva prava
računom.
raspolaganja
ovlašćenog lica.
- Opisuje slučajeve
zatvaranja tekućeg
računa.
- Navodi lica koja
imaju pravo
raspolaganja
sredstvima umrlog
vlasnika tekćeg
računa.
Uplate i isplate putem žiro računa
- Analizira prava
- Objašnjava uslove
vlasnika žiro računa
prilikom otvaranja
žiro računa.
- Razvija preciznost i
- Analizira uslove za
91
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Opisuje postupak
zaključivanja
ugovora.
- Opisuje postupak
izdavanja i opoziva
punomoćja.
- Opisuje postupak i
izdavanje duplikata
identifikacione
kartice.
- Objašnjava
postupak isplate po
žiro računu.
Mjenjački poslovi
- Objašnjava vrste
mjenjačkih poslova.
- Opisuje uslove za
otkup čekova koji
glase na strane
valute.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
samopouzdanje.
Formativni ciljevi
učenik
izdavanje
punomoćja.
- Analizira
mogućnosti
izdavanja nove
identifikacione
kartice kao i
ažuriranje
podataka.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razlikuje kursnu
listu efektivnog
stranog novca,
bankovnih i
putničkih čekova.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- P. Goranović: Fiskalna ekonomija, Ekonomski fakultet, Podgorica, 2005.
- M. Jovanović, J. Karić: Novčano poslovanje u jedinicama PTT mreže, Zavod za
udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1999.
- D. Barović: Računsko i blagajničko poslovanje u jedinicama poštanske mreže,
Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2000.
- Pravilnik o blagajničkom i računskom poslovanju jedinica PTT mreže, Zajednica
jugoslovenskih pošta, telegrafa i telefona, Beograd, 1983.
- Privremeno uputstvo za rad pošte i banke na poslovima platnog prometa, Pošta
Crne Gore, Podgorica, 2003.
- Pravilnik o blagajničkom i računskom poslovanju Pošta Crne Gore, Podgorica,
2008.
- Službeni poštanski glasnik, Pošta Crne Gore, Podgorica, 2008. god.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Poslovna dokumentacija, grafoskop, projektno platno i folije za grafoskop;
- računar s odgovarajućom programskom opremom.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu;
- pismene vježbe.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
92
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani ekonomista.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Raspolaganje hartijama od
vrijednosti kao zamjena za
novac.
- Obrasci mjenice i čeka
- Tekući računi
- Uplate i isplate putem žiroračuna
- Mjenjački poslovi
- Uplata
- Isplata
- Isplate u pošti i na domu
- Obračan sa poštonošom
- Prihodi od poštanskih
usluga
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Saobraćajno i poslovno
- Mjenica i ček
pravo
- Elektronsko poslovanje (IV
razred)
- Elektronske usluge u
poštanskom saobraćaju
- Poštanske mreže
razred)
- Jedinice za pružanje
poštanskih usluga
korisnicima
- Poštanske usluge (IV
razred)
93
(IV
- Klasifikacija poštanskih
usluga
1.2.12.1. POŠTANSKA TEHNOLOGIJA
1. Naziv predmeta: POŠTANSKA TEHNOLOGIJA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
56
56
112
Ukupno
72
66
138
16
8
24
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom i ulogom poštanske tehnike u poštanskom saobraćaju,
sticanje znanja o kriterijumima na osnovu kojih se vrši podjela poštanske
tehnologije.
- Razumijevanje klasifikacije poštanske tehnike.
- Upoznavanje sa karakteristikama poštanske tehnike.
- Upoznavanje sa tipovima centara za preradu pošiljaka.
- Upoznavanje sa tipovima poštanske tehnike koja se primenjuje pri transportu
pošiljaka.
- Upoznavanje sa pojmom automatizacije poštanskog saobraćaja.
- Razumijevanje razloga uvođenja automatizacionih i mehanizacionih riješenja u
poštanskom saobraćaju.
- Upoznavanje sa primenom automatizacionih i mehanizacionih rješenja u
tehničko-tehnološkom procesu prerade poštanskih pošiljaka.
- Upoznavanje sa savremenim sredstvima mehanizovane i automatizovane prerade
poštanskih pošiljaka.
- Razumijevanje značaja i uloge poštanske tehnologije u poslovanju poštanskih
operatera.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
94
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Pojam i podjela poštanske tehnike
- Uviđa važnost
- Uočava ulogu
- Definiše pojam
novih saznanja iz
poštanske tehnike
poštanske tehnike.
svoje struke.
u odvijanju
- Navodi razloge
poštanskog
uvođenja poštanske
saobraćaja.
tehnike u
- Poznaje faze
poštanskom
tehnološkog
saobraćaju.
procesa rada u
- Objašnjava
poštanskom
kriterijume na
saobraćaju.
osnovu kojih se vrši
- Vrši komparaciju
podjela poštanske
organizovanosti
tehnike.
transportnodistributivne mreže
javnih i privatnih
poštanskih
operatera.
Opšta i posebna klasifikacija poštanske tehnike
- Razvija sposobnost
- Razlikuje opremu
- Objašnjava opštu
opažanja i logičkog
koja je
klasifikaciju
zaključivanja.
namijenjena
poštanske tehnike
korisnicima
(opreme).
poštanskih usluga.
- Objašnjava
- Razlikuje opremu
kriterijume na
za obradu
osnovu kojih je
pošiljaka.
izvršena posebna
- Razlikuje sredstva
klasifikacija
pretovara i
poštanske tehnike
internog
(opreme).
transporta.
- Razlikuje
transportna
sredstva koja se
primjenjuju u
poštanskom
saobraćaju.
- Razlikuje opremu
centralnog
upravljanja
procesom prerade
pošiljaka.
- Prepoznaje osobine
opreme.
Karakteristike poštanske tehnike
- Prepoznaje opremu - Razvija sposobnost
- Zna karakteristike
opažanja i logičkog
za prijem pošiljaka
opreme za prijem
zaključivanja.
od pošiljaoca na
pošiljaka od
- Razvija pozitivan
osnovu njenih
pošiljaoca.
95
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Crtanje šeme
klasifikacija (opšta
i posebna)
poštanske tehnike.
Vježbe:
- Crtanje šeme
karakteristika
poštanske tehnike.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Zna karakteristike
opreme koja se
- koristi za uručenje
pošiljaka primaocu.
- Zna karakteristiku
opreme koja se
koristi za preradu
pošiljaka.
- Zna
kararakteristike
opreme koja se
koristi prilikom
transporta
pošiljaka.
Formativni ciljevi
učenik
karakteristika.
- Prepoznaje opremu
za uručenje
pošiljaka primaocu
na osnovu njenih
karakteristika.
- Vrši komparaciju
karakteristika
opreme za prijem
pošiljaka od
pošiljaoca i opreme
za uručenje
pošiljaka primaocu.
- Prepoznaje opremu
za transport
pošiljaka na osnovu
njenih
karakteristika.
- Vrši komparaciju
karakteristika
opreme koja se
koristi prilikom
internog i
eksternog
transporta
pošiljaka.
Poštanska tehnika na šalterima pošta
- Vrši komparaciju
- Opisuje
opreme za prijem
organizacione i
pošiljaka od
funkcionalne oblike
pošiljaoca i opreme
pošta.
za uručenje
- Opisuje vrste
(isporuku) pošiljaka
šaltera.
primaocima, na
- Objašnjava faze
šalteru pošte.
tehnološkog
- Identifikuje
procesa rada na
funkcije opreme u
šalterima pošta.
zavisnosti od
- Zna karakteristike
tehnološkog
opreme koja se
procesa rada na
koristi na šalterima
šalterima.
pošta.
- Razlikuje opremu
- Opisuje opremu
koja se koristi za
koja se koristi za
novčano poslovanje
prijem pošiljaka na
na šalterima pošta.
šalterima pošta.
- Opisuje opremu
- Identifikuje
koja se koristi za
opremu koja služi
uručenje (isporuku)
za opslugu
pošiljaka na
telefonskih i voip
šalterima pošta.
govornica u
- Opisuje opremu
poštama.
96
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
stav prema novim
saznanjima.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
Vježbe:
- Kreiranje tabele sa
opremom
podijeljenom po
tehnološkim
fazama procesa
rada na šalterima
pošta.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
- Prepoznaje
koja služi za
funkcije prikazane
opslugu telefonskih
u šalterskoj
i voip govornica u
aplikaciji.
poštama.
- Opisuje šaltersku
aplikaciju za unos
podataka
poslovanja na
šalteru.
Poštanska tehnika u preradnim centrima
- Zna kriterijume na - Identifikuje
opremu koja se
osnovu kojih se vrši
koristi pri istovaru
podjela preradnih
pošiljaka iz
centara.
transportnih
- Opisuje tehnološke
sredstava.
procese obrade
- Identifikuje
pošiljaka koje se
opremu koja se
odvijaju u
koristi pri utovaru
preradnom centru.
pošiljaka u
- Definiše jedinicu
transportna
tereta (obrade) u
sredstva.
preradnim
- Identifikuje
centrima.
opremu koja se
- Objašnjava razloge
koristi pri
i način
razvrstavanju
ukrupnjavanja
pošiljaka u
pošiljaka.
preradnom centru.
- Identifikuje
opremu koja se
koristi pri internom
transportu
pošiljaka u okviru
preradnog centra.
- Identifikuje
opremu i sredstva
koja se koriste za
ukrupnjavanje
pošiljaka.
Poštanska tehnika u transportu pošiljaka
- Razlikuje
- Poznaje
transportna
kriterijume na
sredstva na I, II i III
osnovu kojih se vrši
transportnom
organizacija
nivou, u zavisnosti
transporta
od količine i vrste
pošiljaka.
pošiljaka.
- Zna kriterijume na
osnovu kojih se vrši - Prepoznaje
transport pošiljaka
podjela
na I, II i III
transportnih
transportnom
sredstava.
97
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija analitičnost
i logičko
razmišljanje.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
Vježbe:
- Primjeri šema
organizacije
sistema prerade
pošiljaka u
preradnim
centrima.
- Upoznavanje sa
opremom u
preradnim
centrima putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Razvija analitičnost
i logičko
razmišljanje.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
Vježbe:
- Primjeri šema
načina
ukrupnjavanja i
slaganja pošiljaka u
transportna
sredstva.
- Upoznavanje sa
primjenom GIS-a,
track&trace-a i
GPS-a u transportu
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Poznaje proceduru
slaganja pošiljaka u
transportna
sredstva.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
nivou, u zavisnosti
od Reda prevoza i
Kartovnih veza.
- Razlikuje načine
slaganja pošiljaka u
transportna
sredstva, u
zavisnosti od
njihove
ukrupnjenosti i
utovara / istovara.
Preporuke za
izvođenje nastave
pošiljaka, putem
specijalizovanih
software-a
instaliranih na
računarima u
učionici za
poštanski
saobraćaj.
98
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Pojam i uloga automatizacije tehnoloških procesa u poštanskom saobraćaju
- Razvija analitičnost Vježbe:
- Identifikuje
- Definiše pojam
tehnološke procese
automatizacije
i logičko
- Kreiranje algoritma
koji se
poštanskog
razmišljanje.
opštih ciljeva
automatizuju.
saobraćaja.
automatizacije
- Razlikuje ciljeve
- Navodi razloge
tehnoloških
automatizacije po
automatizacije
procesa u
tehnološkim
tehnoloških
poštanskom
procesima prerade
procesa u
saobraćaju.
pošiljaka.
poštanskom
saobraćaju.
- Definiše cilj
automatizacije
poštanskog
saobraćaja.
Uslovi uvođenja automatizacije u poštanskom saobraćaju
- Stiče osjećaj o
- Identifikuje ulogu
Vježbe:
- Definiše uslove za
poštanskog broja
- Primjeri kreiranja
automatizaciju
potrebi
(koda) za
poštanskog broja
tehnoloških
sistematičnosti u
realizaciju
(koda).
procesa u
radu.
automatizacije
poštanskom
- Pozitivno
tehnološkog
saobraćaju.
procjenjuje
procesa prerade
- Poznaje probleme
važnost novih
pošiljaka.
koji se pojavljuju
saznanja iz svoje
- Identifikuje ulogu
prilikom
struke.
GIS-a (Geografskog
automatizacije
informacionog
tehnoloških
sistema) pri
procesa u
automatizaciji
poštanskom
procesa transporta
saobraćaju.
pošiljaka.
- Poznaje načine
- Identifikuje ulogu
realizacije
track&trace
automatizacije
sistema pri
tehnoloških
automatizaciji
procesa u
procesa prerade
poštanskom
poštanskih
saobraćaju.
pošiljaka.
Tehnološki proces prerade poštanskih pošiljaka
Vježbe:
- Razvija pozitivan
- Uočava
- Definiše poštanske
- Primjeri šema
stav prema
automatizaciju
pošiljke kao
načina
kvalitetu rada.
procesa prerade
predmet rada u
automatizacije
pismonosnih
preradnim
procesa prerade
pošiljaka.
centrima.
poštanskih
- Definiše tehnološke - Uočava
pošiljaka.
automatizaciju
procese prerade
procesa prerade
poštanskih
poštanskih paketa.
pošiljaka.
- Uočava
- Poznaje strukturu
automatizaciju
sistema za
99
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
procesa prerade
mehanizovanu i
poštanskih vreća.
automatizovanu
preradu poštanskih - Uočava
automatizaciju
pošiljaka.
procesa prerade
- Zna primenu
ukrupnjenih
track&trace
pošiljaka.
sistema u procesu
prerade poštanskih
pošiljaka, shodno
tehnološkoj fazi
prerade.
Savremena sredstva mehanizovane i automatizovane prerade poštanskih pošiljaka
- Razvija sposobnost Vježbe:
- Poznaje savremena - Razlikuje mašine
za selekciju,
opažanja.
- Upoznavanje sa
tehnološka sredstva
sređivanje,
mašinama za
mehanizovane i
razvrstavanje i
selekciju,
automatizovane
žigosanje pošiljaka.
sređivanje,
prerade poštanskih
razvrstavanje i
pošiljaka.
- Razlikuje mašine
žigosanje pošiljaka
- Poznaje
za skeniranje barputem
pokazatelje
cod-a pošiljaka.
prezentacija,
mehanizovanosti i
- Identifikuje stepen
tematskih filmova i
automatizovanosti
mehanizacije.
fotografija.
preradnih centara. - Identifikuje stepen
- Praktično se
automatizacije,
upoznaje sa
procesa i sistema.
rukovanjem ručnim
bar-cod skenerom.
Automatizacija šalterskog poslovanja
Vježbe:
- Stiče osjećaj o
- Objašnjava potrebu - Prepoznaje
- Praktično se
potrebi
funkcije
za automatizacijom
upoznaje sa
sistematičnosti u
poštanskog
šalterskog
procedurom unosa
radu.
informacionog
poslovanja.
podataka u
sistema (PIS)
- Poznaje
šaltersku
namjenjenih
organizaciju
aplikaciju.
pružanju
pružanja
poštanskih usluga
poštanskih usluga
na univerzalnim
korisnicima na
šalterima.
šalterima pošta.
- Prepoznaje
- Poznaje vrste
primjenu
šaltera.
samouslužnih
- Poznaje elemente
šaltera u
sistema, opremu za
poštanskom
automatizaciju
saobraćaju.
šalterskog
- Razlikuje funkcije
poslovanja.
multimedijalnih
- Zna proceduru
info kioska.
unosa podataka o
prijemu ili
uručenju pošiljaka
u šaltersku
aplikaciju
100
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
integralnog dijela
poštanskog
informacionog
sistema (PIS).
Automatizacija bankarskog poslovanja poštanskih uprava
- Pozitivno
- Identifikuje
- Poznaje osnovne
procjenjuje
primjenu eelemente evažnost novih
banking-a u
banking-a.
saznanja iz svoje
poštanskom
- Poznaje osnovne
struke.
saobraćaju.
elemente m- Identifikuje
paymant-a.
primjenu mpaymant-a u
poštanskom
saobraćaju.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjenom ebanking-a i mpaymant-a u
poštanskom
saobraćaju putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Bukumirović: Mehanizacija i automatizacija procesa prerade poštanskih
pošiljaka, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 1997.
- M. Bukumirović: Automatizacija procesa rada u poštanskom saobraćaju,
Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 1999. god.
- M. Bukumirović: Mehanizacija i automatizacija u poštanskom saobraćaju, Viša
tehnička PTT škola, Beograd, 1997. god.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalizovanim flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office i poštanskim informacionim sistemom (PIS)
koji se primjenjuje u Pošti Crne Gore instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem usmenih ili pismenih odgovora (najmanje jedna
ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta učenika
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika);
101
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Faze tehnološkog procesa
rada u poštanskom
saobraćaju
- Oprema za prijem
pošiljaka od pošiljaoca
- Oprema za uručenje
pošiljaka primaocu
- Oprema za transport
pošiljaka
- Ciljevi automatizacije po
tehnološkim procesima
prerade pošiljaka
- Uloga poštanskog broja
(koda) i sistema
track&trace pri
automatizaciji procesa
prerade poštanskih
pošiljaka
- Uloga gis-a pri
automatizaciji procesa
transporta pošiljaka
- Funkcije poštanskog
informacionog sistema
(pis)
- Transport pošiljaka na I, II
i III transportnom nivou
- Funkcije poštanskog
informacionog sistema
(PIS) namjenjene pružanju
poštanskih usluga na
univerzalnim šalterima
- Razlozi uvođenja poštanske
tehnike u poštanskom
saobraćaju
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanski
- Faza prijema poštanskih
saobraćaj(IIrazred)
pošiljaka
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
obrade)
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta)
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
prispeća)
- Faza uručenja poštanskih
pošiljaka
- Praktična nastava (II razred)
- Praktična nastava (IVrazred)
- Poštanske mreže (IV razred)
102
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta)
- Šaltersko poslovanje
- Kriterijumi na osnovu
kojih se projektuju i
implementiraju tehničkotehnološka sredstva u
organizacionim
jedinicama transportnodistributivnih mreža
privatnih operatera
1.2.13.1. POŠTANSKE MREŽE
1. Naziv predmeta: POŠTANSKE MREŽE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
50
50
Ukupno
66
66
16
16
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom poštanske mreže.
- Sticanje znanja o organizacionoj strukturi poštanske mreže.
- Sticanje znanja o organizacionoj strukturi jedinice za pružanje poštanskih usluga
korisnicima.
- Sticanje znanja o organizacionoj strukturi jedinice za preradu poštanskih
pošiljaka.
- Upoznavanje sa posebnim organizacionim djelovima jedinica poštanske mreže.
- Poznaje osnovna sredstva poštanske mreže.
- Upoznavanje sa propisima koji regulišu poštansku mrežu.
- Upoznavanje sa organizacionom strukturom transportno-distributivnih mreža
privatnih poštanskih operatera.
- Upoznavanje sa propisima koji regulišu transportno-distributivnu mrežu privatnih
poštanskih operatera.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
103
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Organizaciona struktura poštanske mreže javnih operatera
- Pozitivno
- Prepoznaje
- Definiše pojam
Vježbe:
procjenjuje
organizacione
poštanske mreže.
- Primjeri kreiranja
važnost novih
elemente
- Poznaje
disperzivnih i
saznanja iz svoje
poštanske mreže.
organizacionu
kružnih linija Reda
struke.
strukturu poštanske - Vrši komparaciju
prevoza na
- Razvija analitičnost
kružnog i
mreže.
području Crne
i logično
disperzivnog načina
- Poznaje
Gore.
zaključivanje.
kreiranja linija
kriterijume na
- Shvata potrebu
Reda prevoza
osnovu kojih se
povezivanja teorije
poštanske mreže
kreiraju linije Reda
i prakse.
javnih operatera.
prevoza javnih
operatera.
- Poznaje
kriterijume za
prostornu
opremljenost
jedinica poštanske
mreže.
Jedinice za pružanje poštanskih usluga korisnicima
- Pozitivno
- Razlikuje jedinice
- Nabraja
Vježbe:
procjenjuje
za pružanje
karakteristike na
- Crtanje šeme
važnost novih
poštanskih usluga
osnovu kojih se vrši
podjele jedinica za
saznanja iz svoje
korisnicima.
podjela jedinica za
pružanje
struke.
- Identifikuje
pružanje
poštanskih usluga
poslove koji se vrše - Shvata potrebu
poštanskih usluga
korisnicima.
povezivanja teorije
u jedinicama za
korisnicima.
i prakse.
pružanje
- Poznaje
poštanskih usluga
kriterijume za
korisnicima.
otvaranje jedinica
- Svrstava jedinice
za pružanje
za pružanje
poštanskih usluga
poštanskih usluga
korisnicima.
korisnicima u
klase.
Jedinice za preradu poštanskih pošiljaka
- Pozitivno
- Razlikuje jedinice
- Nabraja
Vježbe:
procjenjuje
za preradu
karakteristike na
- Crtanje šeme
važnost novih
poštanskih
osnovu kojih se vrši
podjele jedinica za
saznanja iz svoje
pošiljaka.
podjela jedinica za
preradu poštanskih
struke.
preradu poštanskih - Identifikuje
pošiljaka.
poslove koji se vrše - Shvata potrebu
pošiljaka.
povezivanja teorije
u jedinicama za
- Poznaje
i prakse.
preradu poštanskih
kriterijume za
pošiljaka.
organizaciju
jedinica za preradu
poštanskih
pošiljaka.
104
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Posebni organizacioni djelovi jedinica poštanske mreže
- Pozitivno
- Razlikuje posebne
- Nabraja
procjenjuje
organizacione
karakteristike na
važnost novih
djelove jedinica za
osnovu kojih se vrši
saznanja iz svoje
pružanje
podjela posebnih
struke.
poštanskih usluga
organizacionih
- Shvata potrebu
korisnicima.
djelova jedinica za
povezivanja teorije
- Identifikuje
pružanje
i prakse.
poslove koji se vrše
poštanskih usluga
u posebnim
korisnicima.
organizacionim
- Poznaje
djelovima jedinica
kriterijume za
za pružanje
otvaranje posebnih
poštanskih usluga
organizacionih
korisnicima.
djelova jedinica za
- Razlikuje posebne
pružanje
organizacione
poštanskih usluga
djelove jedinica za
korisnicima.
preradu poštanskih
- Nabraja
pošiljaka.
karakteristike na
osnovu kojih se vrši - Identifikuje
poslove koji se vrše
podjela posebnih
u posebnim
organizacionih
organizacionim
djelova jedinica za
djelovima jedinica
preradu poštanskih
za preradu
pošiljaka.
poštanskih
- Poznaje
pošiljaka.
kriterijume za
otvaranje posebnih
organizacionih
djelova jedinica za
preradu poštanskih
pošiljaka.
Sredstva poštanske mreže
- Razlikuje sredstva
- Definiše pojam
- Pozitivno
poštanske mreže u
sredstva poštanske
procjenjuje
jedinicama za
mreže.
važnost novih
pružanje
- Poznaje
saznanja iz svoje
poštanskih usluga
kriterijume na
struke.
korisnicima.
osnovu kojih se vrši
- Shvata potrebu
- Razlikuje sredstva
podjela sredstava
povezivanja teorije
poštanske mreže u
poštanske mreže.
i prakse.
jedinicama za
preradu poštanskih
pošiljaka.
Propisi koji regulišu poštansku mrežu
- Navikava se na
- Upoznaje se sa
- Upoznaje se sa
pridržavanje
internom
sadržajem Zakona
propisa.
regulativom Pošte
o poštanskim
- Razvija pozitivan
Crne Gore koja se
uslugama koji se
stav prema
odnosi na pristup
odnosi na
105
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Crtanje šeme
podjele posebnih
organizacionih
djelova jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima.
- Crtanje šeme
podjele posebnih
organizacionih
djelova jedinica za
preradu poštanskih
pošiljaka.
Vježbe:
- Crtanje šeme
podjele sredstava
poštanske mreže.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
poštanskoj mreži
kvalitetu rada
regulisanje
od strane privatnih
usluga.
poštanske mreže.
operatera.
- Upoznaje se sa
sadržajem Zakona
o poštanskim
uslugama koji se
odnosi na
regulisanje
pristupa poštanskoj
mreži od strane
privatnih
operatera.
Organizaciona struktura transportno-distributivne mreže privatnih operatera
Organizacione jedinice
- Vrši komparaciju
Vježbe:
- Pozitivno
- Definiše pojam
- Crtanje šeme
procjenjuje
transportnomodela kreiranih
hub&spoke sistema
važnost novih
distributivne mreže
transportnopostavljanja
saznanja iz svoje
privatnih
distributivnih
transportne mreže.
struke.
operatera.
mreža velikih
- Poznaje
privatnih operatera - Shvata potrebu
povezivanja teorije
kriterijume na
(integratora).
i prakse.
osnovu kojih se
- Vrši komparaciju
formira
modele kreiranih
transportnotransportnodistributivna mreža
distributivnih
privatnih
mreža lokalnih i
operatera.
regionalnih
- Poznaje
privatnih
kriterijume na
operatera.
osnovu kojih se vrši
pozicioniranje i
opremanje
organizacionih
jedinica
transportnodistributivne mreže
privatnih
operatera.
Tehnološka sredstva
Vježbe:
- Razlikuje tehničko- - Pozitivno
- Poznaje
- Upoznavanje sa
procjenjuje
tehnološka sredstva
kriterijume na
transportnovažnost novih
koja se
osnovu kojih se
distributivnim
saznanja iz svoje
implementiraju u
projektuju i
mrežama privatnih
struke.
organizacione
implementiraju
operatera putem
- Shvata potrebu
jedinice
tehničkoprezentacija,
povezivanja teorije
transportnotehnološka sredstva
tematskih filmova i
i prakse.
distributivnih
u organizacione
fotografija.
mreža privatnih
jedinice
operatera.
transportnodistributivnih
mreža privatnih
106
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
operatera.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Vrši komparaciju
opremljenosti
organizacionih
jedinica
transportnodistributivne mreže
privatnih i javnih
operatera.
- Prepoznaje ulogu
web site-a
privatnog
operatera kao
integralnog dijela
transportnodistributivne mreže
privatnih
operatera.
Propisi koji regulišu transportno-distributivnu mrežu privatnih operatera
- Navikava se na
- Prepoznaje ulogu
- Upoznaje se sa
pridržavanje
tržišta u
djelovima interne
propisa.
projektovanju i
regulative privatnih
- Razvija pozitivan
postavljanju
operatera koji se
stav prema
transportnoodnose na
kvalitetu rada
distributivne mreže
transportnousluga.
privatnih
distributivnu
operatera.
mrežu.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih
nauka, Novi Sad, 2005.
- D. Marković: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2006.
- B. Grgurović, D. Marković: Poštanske usluge i mreže, Viša škola za informacione i
komunikacione tehnologije, Beograd, 2005.
- Pošta Crne Gore doo: Pravilnik o tehničkim uslovima koja moraju ispunjavati
sredstva i druga oprema poštanske mreže, Službeni list Republike Crne Gore br.
041/06-12, Podgorica, 2006.
- Publikacija FedEx: FedEx Corporation Annual Report 2006, FedEx, Memphise,
USA, 2006.
- UPS Corporate Sustainability Report: Operating in Unison, United Parcel Service
of America, Inc (UPS), Atlanta, USA, july 2006.
- Publikacija TNT: TNT 2005 Annual Report, TNT, Hoofddororp, Netherland, 2006.
- Publikacija Deutche post AG: Sustainability report 2006, Deutche postag, Bonn,
Germany, 2006.
- Z. Nedić: Organizaciono pozicioniranje kompanije za pružanje ekspresnih
poštanskih usluga na tržištu Crne Gore, magistarski rad, Ekonomski fakultet
Podgorica, Univerzitet Crne Gore, Podgorica, 2007.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
107
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehniča (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office i poštanskim informacionim sistemom (PIS)
koji se primjenjuje u Pošti Crne Gore instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem usmenih ili pismenih odgovora (najmanje jedna
ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Pojam poštanske mreže
- Organizaciona struktura
poštanske mreže
- Kriterijumi na osnovu kojih
se kreiraju linije reda
prevoza javnih operatera
- Kriterijumi na osnovu kojih
se formira transportnodistributivna mreža
privatnih operatera
- Kriterijumi na osnovu kojih
se projektuju i
implementiraju tehničkotehnološka sredstva u
organizacionim jedinicama
transportno-distributivnih
mreža privatnih operatera
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Transportne mreže (II
- Osnovni pojmovi teorije
razred)
transportnih mreža
- Osnovni elementi
transportnih mreža
- Lokacijski problemi
- Poštanska tehnologija (III
razred)
108
- Razlozi uvođenja
poštanske tehnike u
poštanskom saobraćaju
1.2.14.1. POŠTANSKE USLUGE
1. Naziv predmeta: POŠTANSKE USLUGE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
62
62
Ukupno
66
66
4
4
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom poštanske usluge, kao krajnjim proizvodom rada
poštanskih operatera, javnih i privatnih.
- Sticanje znanja o kriterijumima na osnovu kojih se vrši podjela poštanskih usluga.
- Razumijevanje klasifikacije poštanskih usluga.
- Upoznavanje sa karakteristikama poštanskih usluga.
- Upoznavanje sa pojmom tržišta poštanskih usluga.
- Sticanje znanja o karakteristikama i specifičnostima tržišta poštanskih usluga.
- Upoznavanje sa segmentacijom tržišta poštanskih usluga.
- Upoznavanje sa funkcijom marketinga u poštanskom saobraćaju.
- Upoznavanje sa zakonskom regulativom tržišta poštanskih usluga na nivou Crne
Gore i EU.
- Razumijevanje značaja i uloge poštanskih usluga u poslovanju poštanskih
operatera.
- Razumijevanje značaja i uloge korisnika poštanskih usluga u poslovanju
poštanskih operatera.
- Upoznavanje sa kategorizacijom poštanskih usluga u okviru Crne Gore i EU.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
109
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Karakteristike tržišta poštanskih usluga
- Pozitivno
- Identifikuje
- Definiše pojam
procjenjuje
specifičnosti
poštanske usluge.
važnost novih
ponude/tražnje na
- Poznaje
saznanja iz svoje
tržištu poštanskih
specifičnosti tržišta
struke.
usluga.
poštanskih usluga.
- Prepoznaje
- Zna karakter
funkcije
tržišta poštanskih
marketinga u
usluga.
poštanskom
- Poznaje
saobraćaju.
segmentaciju
tržišta poštanskih
usluga.
- Poznaje marketing
koncepciju u
funkciji razvoja
poštanskog
saobraćaja.
Klasifikacija poštanskih usluga
- Identifikuje
- Razvija sposobnost
- Zna osnove za
pismonosne usluge.
opažanja.
klasifikaciju
poštanskih usluga.
- Identifikuje
- Poznaje proceduru
paketske usluge.
pružanja
- Identifikuje
poštanskih usluga
finansijske usluge
korisnicima.
koje se pružaju u
- Zna klasifikaciju
pošti.
poštanskih usluga.
- Poznaje vrste
pošiljaka.
Kategorizacija poštanskih usluga
- Identifikuje
- Pozitivno
- Poznaje
univerzalne usluge.
procjenjuje
kategorizaciju
važnost novih
poštanskih usluga
- Identifikuje
saznanja iz svoje
na nivou EU, na
rezervisanestruke.
osnovu Direktiva
bazične usluge.
EU 97/67/EC,
- Identifikuje
2002/39 EC.
nerezervisane
- Poznaje
usluge, usluge
kategorizaciju
namijenjene
poštanskih usluga u
slobodnoj
Crnoj Gori na
konkurenciji na
osnovu Zakona o
tržištu.
poštanskim
uslugama.
- Upoznaje se sa
internom
kategorizacijom
poštanskih usluga
110
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Kreiranje algoritma
promjene na
tržištu pri procesu
difuzije usluga.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
operatera u Crnoj
Gori i repera na
globalnom nivou,
javnih i privatnih.
Zakonska regulativa tržišta poštanskih usluga
- Prepoznaje ulogu
- Upoznaje se sa
nadležnih
sadržajem
ministarstava i
Direktiva EU koji se
Agencije za
odnosi na
telekomunikacije i
regulaciju
poštansku
liberalizacije
djelatnost u
tržišta poštanskih
regulisanju tržišta
usluga na nivou EU.
poštanskih usluga u
- Upoznaje se sa
Crnoj Gori.
sadržajem Zakona
o poštanskim
uslugama koji se
odnosi na
regulaciju pružanja
poštanskih usluga
na području Crne
Gore.
- Upoznaje se sa
sadržajem
Pravilnika o opštim
uslovima za
obavljanje
poštanskih usluga
Pošte Crne Gore.
- Upoznaje se sa
sadržajem
Pravilnika o
posebnim uslovima
za obavljanje
poštanskih usluga
Pošte Crne Gore.
Razvoj komercijalnih poštanskih usluga
- Identifikuje
- Upoznaje se sa
express usluge
načinom kreiranja
poštanskih
usluga javnih
operatera u Crnoj
poštanskih
Gori i svijetu.
operatera.
- Identifikuje usluge
- Upoznaje se sa
direktnog
načinom kreiranja
marketinga
usluga privatnih
poštanskih
poštanskih
operatera u Crnoj
operatera.
Gori i svijetu.
- Upoznaje se sa
- Identifikuje usluge
mogućnostima
hibridne pošte
implementacije
javnih poštanskih
poštanskih usluga u
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada
usluga.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada
usluga.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
111
Vježbe:
- Kreiranje paketa
usluga na osnovu
pretpostavljenih
zahtjeva korisnika.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
lance snabdevanja
potencijalnih
korisnika.
- Upoznaje se sa
mogućnostima
razvoja poštanskih
usluga na osnovu
razvoja
eposlovanja.
Formativni ciljevi
-
-
-
-
učenik
operatera.
Identifikuje
špediterske usluge
poštanskih
operatera.
Identifikuje uslugu
post shop javnih
poštanskih
operatera.
Vrši komparaciju
usluga javnih i
privatnih operatera
u Crnoj Gori i
svijetu.
Identifikuje
trenutne i predviđa
potencijalne
zahtjeve korisnika i
usluge koje mogu
te zahtjeve
zadovoljiti.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih
nauka, Novi Sad, 2005.
- D. Marković: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2006.
- B. Grgurović, D. Marković: Poštanske usluge i mreže, Viša škola za informacione i
komunikacione tehnologije, Beograd, 2005.
- Pošta Crne Gore doo: Pravilnik o opštim uslovima za obavljanje poštanskih usluga,
Službeni list Republike Crne Gore br. 029/06-2 i 042/06-4, Podgorica, 2006.
- Pošta Crne Gore doo: Pravilnik o posebnim uslovima za obavljanje poštanskih
usluga, Službeni list Republike Crne Gore br. 079/06-14 i 008/07-16, Podgorica,
2006. i 2007.
- Publikacija FedEx: FedEx Corporation Annual Report 2006, FedEx, Memphise,
USA, 2006.
- UPS Corporate Sustainability Report: Operating in Unison, United Parcel Service
of America, Inc (UPS), Atlanta, USA, july 2006.
- Publikacija TNT: TNT 2005 Annual Report, TNT, Hoofddororp, Netherland, 2006.
- Publikacija Deutche post AG: Sustainability report 2006, Deutche postag, Bonn,
Germany, 2006.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalizovanim flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehniča (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
112
nastavnika), LCD projektor, MS office i poštanskim informacionim sistemom (PIS)
koji se primjenjuje u Pošti Crne Gore instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Klasifikacija poštanskih
usluga
- Kategorizacija poštanskih
usluga
- Zakonska regulativa tržišta
poštanskih usluga
- Razvoj komercijalnih
poštanskih usluga
- Kategorizacija poštanskih
usluga
- Zakonska regulativa tržišta
poštanskih usluga
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanski saobraćaj
- Pojam poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske
usluge
- Regulativa poštanskog
saobraćaja u Crnoj Gori
- Savremeni poštanski
operateri (privatni i javni)
- Poštanski saobraćaj
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske
usluge
- Poštanski saobraćaj
- Regulisanje poštanskog
saobraćaja
- Nadležna tijela u Crnoj
Gori
113
SMJER - LOGISTIKA I ŠPEDICIJA
1.2.11.2. TERMINALI I SKLADIŠTA
1. Naziv predmeta: TERMINALI I SKLADIŠTA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
66
60
126
Ukupno
72
66
138
6
6
12
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom terminala i ulogom terminala u transportnodistributivnim tokovima robe.
- Sticanje znanja o vrstama terminala i kriterijumima na osnovu kojih se vrši
njihova podjela.
- Sticanje znanja o faktorima i kriterijumima za izbor lokacija terminala.
- Sticanje znanja o strukturi robnih i transportnih tokova.
- Upoznavanje sa strukturom funkcija u terminalima.
- Upoznavanje sa tehnološko - prostornim karakteristikama terminala.
- Upoznavanje sa pojmom skladišta i ulogom skladišta u transportno-distributivnim
tokovima robe.
- Upoznavanje sa razlikama između terminala i skladišta.
- Sticanje znanja o tipovima skladišta i kriterijumima na osnovu kojih se vrši
njihova podjela.
- Upoznavanje sa tehnološkim procesima u skladištu.
- Upoznavanje sa pojmom i vrstama zaliha u skladištu.
- Sticanje znanja o vođenju skladišnih evidencija i dokumentacije.
- Upoznavanje sa postupcima nadzora robe u skladištu, kao i sa uzrocima i vrstama
skladišnih gubitaka.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razumijevanje nužnosti sistematičnosti i tačnosti u radu na terminalima i u
skladištima.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
114
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Terminali
- Uviđa važnost
- Razlikuje vrste
- Definiše pojam
novih saznanja iz
terminala prema
terminala.
svoje struke.
predmetu
- Poznaje
prevoženja.
kriterijume na
osnovu kojih se vrši - Razlikuje vrste
terminala prema
podjela terminala.
vidu saobraćaja.
- Poznaje
- Vrši komparaciju
karakteristične
autoteretnih
sadržaje različitih
kolodvora i
vrsta terminala.
željezničkih
- Opisuje princip
terminala.
usmjeravanja
- Razlikuje vrste
pošiljaka na
terminala prema
terminalima.
vrsti robe.
- Nabraja
mogućnosti
zadovoljavanja
različitih zahtjeva
određenom vrstom
opreme terminala.
Uloga terminala u transportnom sistemu
- Razvija sposobnost
- Razlikuje faktore
- Zna ulogu
za izbor lokacije
terminala u
opažanja i logičkog
terminala.
transportnom
zaključivanja.
- Identifikuje
sistemu.
gravitacione zone
- Poznaje
terminala.
klasifikaciju
- Analizira strukturu
terminala prema
robnih i
važnosti.
transportnih
- Poznaje
tokova.
kriterijume za
- Analizira strukturu
izbor lokacije
podsistema robnorobnih terminala.
transportnih
- Poznaje tehničkotokova.
prostorne
karakteristike
robnih terminala i
robno-transportnih
centara.
Pretovarna sredstva u terminalima
- Shvata potrebu
- Razlikuje
- Poznaje razloge
povezivanja teorije
mehanizaciju sa
uvođenja
i prakse.
cikličnim načinom
mehanizacije u
- Pozitivno
rada.
proces pretovara
procjenjuje
- Razlikuje
robe u
važnost novih
mehanizaciju sa
terminalima.
saznanja iz svoje
kontinualnim
- Zna grupe
struke.
načinom rada.
pretovarnih
115
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Crtanje šeme
analize robnotransportnih tokova
preko terminala.
- Crtanje šeme
podsistema robnotransportnog
centra.
Vježbe:
- Primjeri šema
organizacije
procesa rada u
terminalima i
robno-transportnim
centrima
primjenom
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
sredstava.
- Poznaje principe
izračunavanja
kapaciteta
pretovarnih
sredstava.
- Poznaje tehničkotehnološke
karakteristike
pojedinih vrsta
pretovarnih
sredstava.
- Poznaje razloge
automatizacije
procesa rada u
terminalima.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Razlikuje
mehanizaciju u
terminalima.
- Razlikuje viljuškare
koji se koriste u
terminalima.
- Razlikuje
jednostavna
pretovarna
sredstva koja se
koriste u
terminalima.
- Razlikuje sredstva
za interni transport
koja se koriste u
terminalima.
- Razlikuje
transportere koji
se koriste u
terminalima.
- Razlikuje dizalice
koje se koriste u
terminalima.
- Razlikuje posebna
pretovarna
sredstva.
- Razlikuje načine
automatizovanosti
procesa rada u
terminalima i
robnotransportnim
centrima.
Regulativa rada u terminalima
- Razlikuje
- Poznaje
sistematizacije
kriterijume na
osnovnih radnih
osnovu kojih se vrši
mjesta u
standardizacija
terminalima i
procedure rada u
robno-transportnim
terminalima i
centrima.
robno-transportnim
centrima.
- Poznaje osnovne
elemente
standardizacije
procesa rada u
terminalima i
robno-transportnim
centrima.
Preporuke za
izvođenje nastave
odgovarajuće
mehanizacije.
- Upoznavanje sa
pretovarnim
sredstvima u
terminalima i
robno-transportnim
centrima putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Uviđa važnost
standarda
poslovanja za
kvalitet rada.
116
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Skladišta, pojam i vrste
- Razlikuje vrste
- Definiše pojam
skladišta prema
skladišta.
njihovoj funkciji.
- Poznaje
kriterijume na
osnovu kojih se vrši
podjela skladišta.
Lokacija i uređenje skladišta
- Razlikuje faktore
- Poznaje
za izbor lokacije
kriterijume za
skladišta.
izbor lokacije
- Uočava zavisnost
skladišta.
uređenja i opreme
skladišta sa
poslovanjem
kompanije,
vlasnika skladišta.
- Razlikuje metode
skladištenja robe.
- Analizira
iskorišćenost
skladištnog
prostora.
Organizacija rada u skladištu
- Razlikuje
- Poznaje
procedure
kriterijume za
preuzimanja robe u
kreiranje
skladištu u
sistematizacije
zavisnosti od uloge
radnih mjesta u
skladišta u
skladištu.
transportno- Poznaje proceduru
distributivnim
rada u skladištu.
tokovima.
- Poznaje
- Razlikuje
dokumentaciju i
procedure
proceduru vođenja
preuzimanja robe u
evidencije u
skladištu u
skladištu.
zavisnosti od obima
- Poznaje razloge
i vrste robe.
uvođenja
- Razlikuje
automatizacionih
procedure istovara
rješenja u procese
robe u skladištu u
rada u skladištu.
zavisnosti od uloge
skladišta u
transportnodistributivnim
tokovima.
- Razlikuje
procedure istovara
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Uviđa važnost
novih saznanja iz
svoje struke.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
- Razvija osjećaj za
očuvanje životne
okoline.
Vježbe:
- Primjeri šema
uređenja skladišta
u zavisnosti od vida
poslovanja
kompanije,
vlasnika skladišta.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
procedurom rada u
skladištu putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
117
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
-
-
-
-
Zalihe robe
- Definiše pojam
zaliha robe u
skladištu.
- Poznaje
kriterijume na
osnovu kojih se vrši
podjela zaliha robe
u skladištu.
- Upoznaje
proceduru praćenja
stanja robe u
skladištu.
- Upoznaje
proceduru
izdavanja robe.
- Upoznaje
proceduru
komisioniranja
robe.
- Upoznaje načine
otpreme pri
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
Vježbe:
- Primjeri
specijalizovanih
software-a za
ažuriranje
evidencije o stanju
zaliha robe u
skladištu.
Formativni ciljevi
učenik
robe u skladištu u
zavisnosti od obima
i vrste robe.
Shvata proceduru
manipulisanja sa
robom u skladištu.
Shvata proceduru
izdavanja robe.
Razlikuje
procedure otpreme
robe iz skladišta u
zavisnosti od uloge
skladišta u
transportnodistributivnim
tokovima.
Razlikuje
procedure otpreme
robe iz skladišta u
zavisnosti od obima
i vrste robe.
Shvata značaj
pravilnog vođenja
skladišne
evidencije.
Razlikuje procese
rada u skladištu
koji se
automatizuju.
- Razlikuje vrste
zaliha robe u
skladištu.
- Shvata ulogu zaliha
robe u skladištu.
- Analizira proceduru
kontrole kvaliteta i
kvantiteta zaliha.
- Razlikuje
manipulativne
isprave koje se
koriste pri
izdavanju robe.
- Shvata nužnost
kontrole
komisioniranja
robe.
- Razlikuje opremu
koja se koristi pri
izdavanju robe.
- Razlikuje vrste
118
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
popisa robe.
izdavanju robe.
- Razlikuje tehnike
- Definiše pojam
rada pri popisu
popisa robe.
robe.
- Upoznaje se sa
- Shvata nužnost
procedurom
utvrđivanja
utvrđivanja
normativa i
odstupanja realnog
sprječavanje
od dokumentisanog
robnih gubitaka.
stanja zaliha robe.
- Upoznaje
proceduru
sačinjavanja
komisijskog
zapisnika o
kvantitativnom i
kvalitativnom
preuzimanju robe.
- Objašnjava pojam
reklamacije.
- Upoznaje se sa
pojmom, uzrocima
i posljedicama
robnih gubitaka.
Kontrola rada u skladištu
- Razlikuje
- Zna zašto je
inspekcijske službe
procedura rada u
koje vrše nadzor
skladištu posebno
procedure rada u
podložna nadzoru.
skladištu.
- Poznaje propise na
osnovu kojih se vrši
inspekcija
procedure rada u
skladištu.
Regulativa skladišnog poslovanja
- Poznaje
- Razlikuje
kriterijume na
sistematizacije
osnovu kojih se vrši
osnovnih radnih
standardizacija
mjesta u skladištu.
procedure rada u
- Shvata odgovornost
skladištima.
osoblja u skladištu
- Poznaje osnovne
za svoj rad.
elemente
standardizacije
procesa rada u
skladištima.
- Zna zadatke
osoblja u skladištu.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Uviđa važnost
standarda
poslovanja za
kvalitet rada.
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Uviđa važnost
standarda
poslovanja za
kvalitet rada.
119
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- S. Zečević: Robni terminali i robno-transportni centri, Univerzitet u Beogradu,
Saobraćajni fakultet, Beograd, 2006.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko - logistički tehničar (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Uloga terminala u
transportnom sistemu
- Struktura robnih i
transportnih tokova
- Lokacija i uređenje
skladišta
- Pretovarna sredstva u
terminalima
- Organizacija rada u
skladištu
- Zalihe robe
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Transportne mreže
- Osnovni pojmovi teorije
transportnih mreža
- Osnovni elementi
transportnih mreža
- Lokacijski problemi
- Transportne osobine robe
120
- Fizičko-hemijska svojstva
robe značajna pri njenom
transportu, skladištenju i
čuvanju
- Mjere zaštite robe tokom
rukovanja i skladištenja
- Primjena ambalaže
prilikom obrade,
skladištenja i transporta
1.2.12.2. LOGISTIKA
1. Naziv predmeta: LOGISTIKA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
66
60
126
Ukupno
72
66
138
6
6
12
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom logistike.
- Sticanje znanja o mjestu i ulozi logistike u privredi.
- Upoznavanje sa elementima logističkog sistema.
- Upoznavanje sa planiranjem logističke strategije.
- Upoznavanje sa ulogom špeditera kao logističkog operatera.
- Razumijevanje značaja informacionog sistema u logistici.
- Upoznavanje sa elementima logističkih lanaca.
- Upoznavanje sa pojmom distribucije.
- Sticanje znanja o ulozi distribucije u kretanju robe.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razumijevanje nužnosti sistematičnosti i tačnosti u radu.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
121
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Logistika, opšti pojmovi
- Uviđa važnost
- Uočava ulogu
- Definiše pojam
novih saznanja iz
poslovne logistike.
logistike.
svoje struke.
Razlikuje zadatke
- Poznaje parametre
poslovne logistike.
razvoja logistike.
- Razlikuje funkcije
- Definiše pojam
logistike u
poslovne logistike.
poslovanju.
- Prepoznaje značaj
logistike za
povećanje
uspješnosti
poslovanja.
Elementi logističkog sistema
- Razlikuje elemente - Razvija sposobnost Vježbe:
- Poznaje načine
logističkog sistema.
opažanja i logičkog - Crtanje šeme
proučavanja
zaključivanja.
strukture funkcija
elemenata koji
- Razlikuje logistički
na mjestu
čine logistički
sistem na mikro i
prelamanja tokova
sistem.
makro nivou.
makrodistribucije i
- Poznaje funkcije
tokova
povezivanja
mikrodistribucije.
distributivnih
tokova.
Logistički podsistemi i logističke organizacije
Logistički podsistemi
- Pozitivno
- Analizira strukturu
- Definiše pojam
Vježbe:
procjenjuje
funkcija prema
robno-transportnog
- Crtanje šeme
važnost novih
karakteru
centra kao
strukture funkcija
saznanja iz svoje
aktivnosti.
logističkog centra.
logističkog centra.
struke.
- Analizira strukturu
- Poznaje osnovne
- Crtanje šeme
- Razvija sposobnost
funkcija prema
logističke
koncepta usluga
opažanja i logičkog
konceptu usluga.
podsisteme.
logističkog centra.
zaključivanja.
- Poznaje
karakteristike
logističkih
podsistema.
- Opisuje strukturu
funkcija logističkog
centra.
Logističke organizacije
- Pozitivno
- Identifikuje četiri
- Poznaje
procjenjuje
koraka planiranja
organizovanje
važnost novih
logističke
logističkog sistema.
saznanja iz svoje
strategije.
- Poznaje planiranje
struke.
- Shvata značaj
logističke
- Razvija sposobnost
logistike u
strategije.
opažanja i logičkog
poslovanju
- Poznaje troškove
zaključivanja.
kompanije.
logistike.
Kreiranja i organizovanja logističkih lanaca
- Poznaje elemente
- Uočava interakciju - Pozitivno
Vježbe:
122
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
logističkih lanaca.
- Poznaje
karakteristike
logističkih lanaca.
- Poznaje tokove
kretanja robe,
komunikaciju
između učesnika u
logističkom lancu i
dokumentaciju
koja se koristi u
transportu robe.
Logistički informacioni
- Poznaje osnovne
elemente
informativnog
sistema.
- Upoznaje se sa
pojmovima
kartoteka,
datoteka, baza i
banaka podataka.
- Upoznaje se sa
načinom
prikupljanja
podataka za
potrebe logističkog
sistema.
- Upoznaje se sa
mogućnostima
povezivanja
informacionih
sistema.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
- Uviđa važnost
novih saznanja iz
svoje struke.
Formativni ciljevi
učenik
učesnika u
transportu robe.
- Analizira ulogu
špeditera kao
logističkog
operatera.
sistem
- Razlikuje procese u
logističkoinformativnom
sistemu.
- Razlikuje načine
komunikacije u
logističkoinformativnom
sistemu.
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
- Uviđa važnost
standarda
poslovanja za
kvalitet rada.
123
Preporuke za
izvođenje nastave
- Upoznavanje sa
primjerima šema
logističkih lanaca
logističkih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Logistički transportni lanci
- Analizira logistički
- Poznaje izgled i
transportni lanac u
obilježja logističkih
drumskom,
lanaca po vrstama
pomorskom,
prometa.
željezničkom,
- Upoznaje se sa
vazdušnom,
upravljanjem
telekomulancima
nikacionom
snabdijevanja
saobraćaju.
(SCM-Suplly Chain
- Analizira logistički
Management).
transportni lanac u
- Poznaje pojam
kombinovanom
virtualne logistike.
saobraćaju.
- Analizira logistički
transportni lanac u
intermodalnom
saobraćaju.
- Identifikuje
prednosti i
nedostatke
virtualne logistike.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Uviđa važnost
novih saznanja iz
svoje struke.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjerima
logističkih
transportnih lanaca
u različitim
vidovima
saobraćaja putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Upoznavanje sa
logističkim
transportnim
lancima u
kombinovanom
saobraćaju na
primjerima lanaca
poštanskih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Pojam, mjesto i kanali distribucije
- Uviđa važnost
- Analizira ulogu
- Poznaje pojam
Vježbe:
distribucije u
distribucije.
- Upoznavanje sa
novih saznanja iz
kretanju robe.
- Upoznaje se sa
rješenjima kanala
svoje struke.
značajem i ulogom - Razlikuje vrste
distribucije u
- Razvija sposobnost
kanala distibucije.
distribucije u
pojedinim granama
opažanja i logičkog
- Uočava vezu
kretanju robe.
privrede putem
zaključivanja.
između logistike i
- Poznaje mjesto
prezentacija,
distribucije.
distribucije.
tematskih filmova i
- Uočava vezu
- Poznaje ulogu i
fotografija.
između proizvodnje
značaj kanala
i distribucije.
distribucije.
- Upoznaje se sa
implementacijom
kanala distribucije
u e-trgovinu.
Organizacija logistike i distribucije u preduzeću
Vježbe:
- Shvata potrebu
- Analizira modele
- Poznaje
povezivanja teorije - Upoznavanje sa
organizacije
organizaciju
rješenjima
i prakse.
logistike i
logistike.
organizacije
- Razvija sposobnost
distribucije.
- Poznaje usluge i
logistike i
opažanja i logičkog
- Analizira elemente
elemente
distribucije u u
zaključivanja.
logističkologističkoprivredi putem
distribucijskih
distributivnih
prezentacija,
centara.
centara.
tematskih filmova i
- Shvata povezanost
- Poznaje modele
124
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
prijema i otpreme
robe.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
logističkodistribucijskih
centara i tržišta.
Međunarodni logistički i distributivni sistemi
- Razlikuje učesnike
- Razvija sposobnost
- Poznaje pojam i
međunarodnih
opažanja i logičkog
značenje
logističkih procesa.
zaključivanja.
međunarodne
- Stiče osjećaj o
logistike i
- Analizira modele
potrebi
distribucije.
organizacije
sistematičnosti u
- Poznaje
logističkih i
radu.
karakteristike
distribucijskih
međunarodnih
sistema.
logističkih i
distribucijskih
sistema.
- Poznaje modele
organizacije
međunarodne
logistike i
distribucije.
- Zna posmatrati
logistički proces na
međunarodnom
nivou.
Preporuke za
izvođenje nastave
fotografija.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- S. Zečević: Robni terminali i robno-transportni centri, Univerzitet u Beogradu,
Saobraćajni fakultet, Beograd, 2006.
- S. Zečević, S. Tadić: City Logistika, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2006.
- Lj. Gereka, S. Lekić: Logistika preduzeća, Beogradska poslovna škola, Visoka
škola strukovnih studija, Beograd, 2008.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim serverom (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
125
- Zaključna ocjena na kraju nastavne godine izvodi se iz zaključnih ocjena u
klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Elementi logističkog
sistema
- Logistički transportni lanci
- Pojam, mjesto i kanali
distribucije
- Kreiranje i organizovanje
logističkih lanaca
- Logistički transportni lanci
- Pojam, mjesto i kanali
distribucije
- Uloga špeditera kao
logističkog operatera
- Tokovi kretanja robe,
komunikacija između
učesnika u logističkom
lancu i dokumentacija koja
se koristi u transportu robe
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Transportne mreže(IIrazred) - Osnovni pojmovi teorije
transportnih mreža
- Osnovni elementi
transportnih mreža
- Terminali i skladišta (III
razred)
- Uloga terminala u
transportnom sistemu
- Špedicija (III razred)
- Špedicija, opšti pojmovi
- Glavni (osnovni) poslovi
špedicije
126
1.2.13.2. ŠPEDICIJA
1. Naziv predmeta: ŠPEDICIJA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
54
30
102
Ukupno
72
66
138
18
36
36
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje osnovnih pojmova iz špedicije.
- Shvatanje značaja, mjesta i uloge špedicije u privredi.
- Upoznavanje raznih vrsta poslova u špediciji.
- Upoznavanje s tokom i načinom obavljanja poslova u špediciji.
- Osposobljavanje za popunjavanje dokumenata u špediciji.
- Upoznavanje s carinskim sistemom i carinskom politikom Republike Crne Gore i
- Evropske unije.
- Osposobljavanje za upotrebu carinskih tarifa.
- Upoznavanje s carinskim postupcima i načinom njihove realizacije.
- Osposobljavanje za popunjavanje dokumenata u carinskom postupku.
- Upoznavanje značaja osiguranja robe, putnika, prevoznih sredstava.
- Upoznavanje postupka osiguranja robe, putnika, prevoznih sredstava u prevozu.
- Poznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
127
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Osnovni pojmovi o špediciji
- Navikava se na
- Shvata važnost
- Zna značenje
pridržavanje
špedicije.
špedicije.
propisa.
- Zna ulogu špeditera - Shvata ulogu i
mjesto špedicije u
u privredi.
privredi.
- Upoznaje opšte
pojmove u špediciji - Shvata pojmove u
špediciji.
i vrste špedicije.
- Upoznaje i nabraja - Analizira podjele.
- Identifikuje
propise i pravila
konvencije, norme
kojima se
i propisi kojima se
- reguliše rad
reguliše
špedicije.
- spediterska
djelatnost.
Tarife u špediterskom poslovanju
- Navikava se na
- Zna tarifna načela i - Shvata načine
pridržavanje
izrade tarifa.
pojmove.
propisa.
- Zna prevozne tarife - Razlikuje i izvodi
- Navikava se na
primjenu tarife po
po svim granama
tačnost i red.
saobraćajnim
prevoza.
granama.
Glavni (osnovni) poslovi špedicije
- Vrši promociju
- Razvija
- Poznaje tarifnosistematičnost i
konjunkturne
špediterskih
urednost u radu.
poslove:
usluga.
- Instradacija,
- Obrađuje upit i
akvizicija,
daje ponudu.
refakcije,
- Shvata postupak i
reklamacije.
elemente sklapanja
- Objašnjava ugovor
ugovora sa
o špediciji i
nalogodavcem.
njegove elemente. - Kreira prevozni put
i predviđa način
- Poznaje vrste
prevoza.
operativnih
- Analizira
poslova: poslovi
operativne poslove
uvoza, izvoza,
uvoza, izvoza,
prevoza, sajamski
provoza, sajamske
poslovi.
poslove.
- Upoznaje pojam
- Identifikuje četiri
transportne
kategorije klauzile
klauzule i zna
(E; C; D; E).
INCOTERMS
- Shvata čemu služe i
klauzule.
kako se koriste
klauzile
INCOTERMS-a.
Specijalizovani (posebni) poslovi špedicije
- Objašnjava
- Analizira i shvata
- Razvija preciznost;
128
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Primjena i
proračun tarifa po
granama
saobraćaja.
- Zadaje seminarske
radove:
- Glavni poslovi
špedicije.
Vježba:
- Pravljenje ugovora
sa nalogodavcem.
- Kreiranje
prevoznog puta i
načina prevoza.
- Seminarski rad:
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
postupak kontrole
kvaliteta i količine.
- Opisuje uzimanje
uzoraka.
Formativni ciljevi
-
- Objašnjava način
praćenja prevoza.
- Poznaje postupak
osiguranja robe.
- Zna šta je
doleđivanje robe.
- Opisuje postupak
hranjenja i pojenja
životinja.
-
- Poznaje postupak
izdavanja garantnih
pisama.
- Poznaje zastupanje
u slučaju havarije.
- Zna postupak
naplate robe.
- Poznaje leasing
poslove.
-
- Poznaje namjenu
karneta TIR i
karneta ATA.
-
Primjena informacionih
- Poznaje vrste
informacionih
sistema, aplikativni
softver i korišćenje
u špediciji.
-
učenik
postupak
posredovanja pri
kontroli
inspekcijskih
službi.
Shvata postupak
organizovanja
kontrole kvaliteta i
količine robe.
Analizira i planira
organizaciju i
praćenje prevoza.
Analizira elemente
ugovora o
osiguranju.
Razlikuje vrste i
sadržaj pratećih
poslova pri prevozu
specifičnih tereta,
kao što je
doleđivanje robe.
Shvata postupak i
važnost pravilne
brige o životinjama
u transportu.
Analizira i shvata
smisao i postupak
izdavanja garantnih
pisama.
Shvata kako se vrši
zastupanje
nalogodavca u
slučaju štete.
Analizira i shvata
postupak naplate
robe.
Analizira i shvata
lising poslove.
Identifikuje
situacije u kojima
se koriste karneti
TIR i ATA.
sistema u špediciji
Shvata prednost i
koristi
informacione
sisteme u funkciji
špedicije.
Koristi aplikativni
softver u pošti.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Razvija osjećaj
odgovornosti u
ispunjavanju radnih
obaveza.
129
Preporuke za
izvođenje nastave
- Specijalizovani
poslovi špedicije.
Vježba:
- Planiranje
organizacije
prevoza i praćenja
prevoza.
- Tokom prakse
upoznavanje
aplikativnog
softvera za
špediciju u pošti.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Zakonska regulativa
- Poznaje osnove
međunarodne
pravne regulative
špedicije.
- Nabraja zakone i
propise kojima je
regulisana
špediterska
djelatnost u Crnoj
Gori.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Upoređuje,
analizira i razlikuje
sadržaje zakona
povezanih s
carinskim
postupcima.
- Identifikuje zakone
koji se odnose na
carinu i zaštitu
imovine i lica i
uočava najbitnije
odredbe tih
zakona.
- Navikava se na
pridržavanje
propisa.
130
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
- Pravna regulativa
špedicije u Crnoj
Gori.
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Osnove carinskog sistema
- Analizira osnovne
- Navikava se na
Vježba:
- Upoznaje osnove
postulate carinskog
pridržavanje propisa. - Koristi obrasce i
carinskoga prava.
prava.
literaturu za
- Poznaje pojmove u
- Navikava se na
špediciju u
carinskim propisima. - Shvata značenje
tačnost i red.
pojmova koji se
elektronskoj formi
koriste u carinskim
(ili papirnoj) za
- Zna osnovne propise
vježbe popunjavanja
carinskoga sistema u propisima.
- Analizira i razlikuje
RCG.
prema zadatim
propise carinskoga
podacima.
sistema i slučajeve
- Objašnjava
na koji se oni
zastupanje u
odnose.
carinskim
- Shvata smisao i
postupcima.
potrebu zastupanja u
- Zna poslove,
carinskim
organizaciju i
postupcima.
djelokrug rada
- Analizira radne
carinske službe.
procese carinske
službe, njihovu
organizaciju,
propisana ovlašćenja
i odgovornosti.
- Razlaže carinski dug
Carinski dug
Vježba:
na djelove u skladu
- Zna osnove za
- Proračun carinskog
sa propisanim
obračun carinskoga
duga na zadatom
kriterijumima za
duga.
primjeru.
njegov obračun:
- Poznaje carinske
- vlada korišćenjem
tarife.
carinskih tarifa;
- Utemeljuje pojam
- prepoznaje važnost
porijekla robe.
pojma porijekla
- Demonstrira teoriju
robe;
obračuna carinske
- proračunava carinski
vrijednosti robe,
dug.
poreza na dodatu
vrijednost i posebnih
poreza.
Postupak sa robom koja se unosi u carinsko područje Republike Crne Gore
- Zadaje seminarski
- Shvata potrebu
- Obrazlaže postupak - Analizira detalje
Postupak s
povezivanja teorije i rad:
unosa robe u
postupka s robom
robom koja se unosi
prakse.
carinsko područje
koja se unosi u
u carinsko područje
- Razvija
RCG.
carinsko područje
Crne Gore.
sistematičnost i
- Upoznaje carinski
RCG.
urednost u radu.
dopušteno
- Identifikuje
postupanje ili
slučajeve carinski
upotrebu robe.
dopuštenog
- Upoznaje carinske
postupanja sa robom
- Zadaje seminarski
postupke: provoza,
ili upotrebom robe.
131
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
puštanja robe u
slobodan promet,
postupak izvoza.
- Poznaje postupak
uništenja i ustupanja
robe u korist države.
- Zna važnost
osiguranja za
namirenje carinskog
duga.
- Zna šta su slobodne
zone.
- Zna slučajeve
oslobođenja od
plaćanja carine.
- Poznaje propis
zaštite prava
intelektualne
- svojine u RCG.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
-
-
-
-
-
Carinski postupak u poštanskom
saobraćaju
- Poznaje
međunarodnu pravnu
regulisanost
poštanskog
saobraćaja.
- Nabraja
međunarodne
aranžmane.
učenik
Razlikuje carinske
postupke.
Analizira detalje
postupaka: provoz,
puštanje robe u
slobodan promet,
izvoz.
Analizira i predviđa
primjenu postupka i
radnje radi uništenja
ili ustupanja robe u
korist države.
Identifikuje načine i
metode osiguranja
naplate carinskoga
duga.
Shvata pojam i svrhu
postojanja slobodnih
zona.
Određuje slučajeve
oslobođenja od
naplate carinskoga
duga.
Shvata značaj zaštite
prava intelektualne
svojine.
- Razvija pozitivan
Identifikuje
zabranjene pošiljke
stav prema struci
u međunarodnom
koju izučava.
poštanskom
- Razvija osjećaj
saobraćaju.
odgovornosti u
Razlikuje limite koji
ispunjavanju radnih
su postavljeni ovim
obaveza.
aranžmanima.
Interpretira pravila i
carinski postupak u
poštanskom
saobraćaju.
- Zna carinski
postupak u
poštanskom
saobraćaju.
Primjena zakona i propisa u carinskim propisima
- Prepoznaje i
- Navikava se na
- Upoznaje zakone i
određuje zakone koji pridržavanje propisa.
propise kojima je
se odnose na carinski
regulisana
špediterska
postupak u
djelatnost RCG.
špediterskoj
djelatnosti.
132
Preporuke za
izvođenje nastave
rad:
- Zaštita intelektualne
svojine u Crnoj Gori
– predmet zaštite i
institucije.
- Zadaje seminarski
rad:
- Iskustva Pošte Crne
Gore u pogledu
zabranjenih sadržaja
pošiljki.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Carinski prekršaji i kaznene mjere
- Navikava se na
- Upoznaje prekršajni - Identifikuje
slučajeve koji
postupak.
pridržavanje propisa.
podliježu
- Zna šta su carinski
prekršajnom
prekršaji.
postupku.
- Poznaje zaštitne
- Poznaje propise o
mjere.
sprovođenju
- Poznaje vrste
carinskih prekršajnih
kaznenih mjera.
postupaka.
- Analizira propisane
mjere zaštite.
- Identifikuje neke od
prekršaja, počev od
blažih prekršaja do
slučajeva koji su ili
imaju elemente
krivičnog djela i
kaznene mjere koje
im odgovaraju.
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- O. Lapčević-Veljković, V. Vujačić: Međunarodna špedicija, Zavod za udžbenike i
nastavna sredstva, Beograd, treće izdanje 2003.
- Carinski zakon Službeni list RCG broj 07/02, 38/02, 72/02, 21/03, 31/03, 29/05,
66/06 i 21/08 Zakon o zaštiti lica i imovine Sl list RCG 29/05.
- Zakon o zaštiti lica i imovine Sl list RCG 29/05.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica, školska tabla.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office i poštanskim aplikativnim softverom.
- Obrasci i literatura za špediciju u elektronskoj formi (ili papirnoj) za vježbe
popunjavanja.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
133
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer, menadžment u
saobraćaju).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani ekonomista.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Špeditersko poslovanje
- Carinski postupak u
poštanskom saobraćaju
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Osnove saobraćaja
- Osnovna znanja o granama
saobraćaja koje se koriste
za prenos poštanskih
pošiljaka: drumski,
železnički, vazdušni i
vodeni
- Saobraćajno i poslovno
- Saobraćajno pravo kod svih
pravo
vidova saobraćaja, sa
posebnim akcentom na
poštansko pravo, poslovno
(privredno) pravo
134
1.2.14.2. AGENCIJSKI POSLOVI I OSIGURANJE U PREVOZU
1. Naziv predmeta: AGENCIJSKI POSLOVI I OSIGURANJE U PREVOZU
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
56
56
Ukupno
66
66
10
10
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje osnovnih znanja o značaju i vrsti agencijskih poslova.
- Osposobljavanje za obavljanje agencijskih poslova.
- Poznavanje kretanja informacija i dokumentacije u agencijskom poslovanju.
- Razvijanje sposobnosti planiranja i izvršenja prevoza robe.
- Osposobljavanje za poslove osiguranja robe u prevozu, prevoznih sredstava i
osiguranje od odgovornosti.
- Osposobljavanje za ispunjavanje osnovnih dokumenata koji se koriste u
osiguranju u prevozu.
- Upoznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
135
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Opšti pojmovi o agencijskom poslovanju
- Upoznaje opšte
- Shvata ekonomsku
potrebu za
pojmove.
agentom u
- Obrazlaže
različitim granama
ekonomsku potrebu
saobraćaja.
za agentom
- Identifikuje i
drumskog,
koristi propise o
pomorskog i
agencijskom
vazdušnog
poslovanju.
saobraćaja.
- Zna koji se pravni
propisi odnose na
agencijske poslove.
Agencijsko poslovanje u drumskom saobraćaju
- Pozitivno
Opšte o agencijskom - Shvata značaj
procjenjuje
ugovora.
poslovanju
važnost novih
- Identifikuje
- Utemeljuje
znanja.
osnovne elemente
osnovna znanja o
ugovora.
ugovorima o
prevozu stvari u
drumskom
transportu.
- Zna osnovno o
ponudama.
- Pozitivno
- Shvata kako se
Poslovi drumskog
procjenjuje
zastupa prevoznik
agenta
važnost novih
u drumskom
- Zna da izabere
znanja.
transportu.
prevozni put i
- Shvata
način prevoza.
administrativne
- Zna da izda i
poslove.
pribavi transportnu
- Shvata kako i zašto
dokumentaciju.
se primjenjuju
- Poznaje postupak
propisi i pravila u
praćenja toka
međunarodnom
prevoza.
prevozu.
- Pozitivno
- Shvata način
Ugovor o drumskoj
procjenjuje
nastanka ugovora,
agenciji
važnost novih
elemente.
- Poznaje postupak
znanja.
- Identifikuje stranke
sačinjavanja i
iz ugovora o
sklapanja ugovora.
pomorskoj
- Poznaje bitne
agenciji.
elemente i formu
ugovora.
- Pozitivno
- Shvata kako se
Organizacija
procjenjuje
postavlja
poslovanja drumskih
važnost novih
organizacija
agencija
znanja.
agencije.
- Objašnjava
unutrašnju
136
Preporuke za
izvođenje nastave
- Kao pomoćno
sredstvo,
upotrebljavati
tekstove zakona
navedene u
literaturi u
nastavnim
jedinicama koje se
odnose na ugovore
i osiguranje.
- Seminarski rad:
Poslovi drumskog
agenta na jednom
primeru
organizovanja
prevoza.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
- Analizira
organizaciju
organizaciju rada
agencije.
agencije.
- Poznaje rad
- Koristi tarife
agencije i njezinih
agencija za
djelova.
drumski transport.
- Zna tarife agencija
za drumski
transport.
Agencijsko poslovanje u pomorskom saobraćaju
- Pozitivno
Opšte o agencijskom - Razlikuje vrste
procjenjuje
poslova pomorskih
poslovanju
važnost novih
agenata.
- Zna vrste
znanja koja se
pomorskog agenta. - Identifikuje
koriste.
osnovne dužnosti
- Poznaje prava,
agenta, kao i
dužnosti i
njegovu
odgovornosti
odgovornost i
pomorskog agenta.
prava.
- Shvata kako se
Poslovi pomorskog
izvode poslovi
agenta
pomorskog agenta.
- Upoznaje sadržaj
- Analizira sve
poslova
poslove koje
zastupanja.
obavlja pomorski
- Objašnjava
agent.
postupak prihvata i
- Uočava šta je
otpreme broda.
važno u polovima
- Poznaje postupak
zastupanja brodara
zastupanja
i u poslovima
brodara.
posredovanja.
- Poznaje poslove
posredovanja.
Ugovor o pomorskoj - Shvata način
nastanka ugovora,
agenciji
elemente.
- Poznaje postupak
- Identifikuje stranke
sačinjavanja i
iz ugovora o
sklapanja ugovora.
pomorskoj
- Poznaje bitne
agenciji.
elemente i formu
ugovora.
- Analizira
Organizacija
organizaciju rada
poslovanja
agencije.
pomorskih
agencija
- Koristi tarife
- Objašnjava
pomorskih
unutrašnju
agencija.
organizaciju
agencije.
- Poznaje rad
agencije i njezinih
djelova.
- Zna tarife
137
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
Poslovi pomorskog
agenta na jednom
primeru prihvata i
otpreme broda.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
pomorskih
agencija.
Agencijsko poslovanje u vazdušnom saobraćaju
- Shvata postupak
- Pozitivno
Poslovi agenta u
prihvatanja i
procjenjuje
vazdušnom
rukovanja teretom.
važnost novih
saobraćaju
znanja koja se
- Zna vrste agenata u - Shvata postupak
koriste.
vazdušnom
zastupanja
saobraćaju.
avioprevoznika.
- Poznaje prava,
- Shvata kako se
dužnosti i
obavlja
odgovornosti
posredovanje pri
agenta.
sklapanju ugovora.
- Zna korišćenje
- Analizira sve
priručnika i tarifa u
poslove koje
vazdušnom
obavlja agent u
saobraćaju.
vazdušnom
- Poznaje postupak
saobraćaju.
rukovanje teretom - Uočava šta je
u vazdušnom
važno u polovima
saobraćaju.
zastupanja avio
- Upoznaje elemente
prevoznika i u
zastupanja
poslovima
avioprevoznika.
posredovanja.
- Upoznaje
posredovanje pri
sklapanju ugovora
o iskorišćavanju
aviona.
- Shvata šta je važno - Navikava se na
Ugovor o agenciji u
vazdušnom
pridržavanje
i koji su koraci u
saobraćaju
propisa i na
postupku
- Obrazlaže nastanak
preciznost.
sačinjavanja
i svrhu ugovora o
ugovora.
vazduhoplovnoj
- Uočava svrhu
agenciji.
ugovora.
- Identifikuje stranke
iz ugovora o vazduhoplovnoj agenciji.
- Analizira i shvata
Organizacija
poslovanja
organizaciju rada
vazduhoplovnih
agencije.
agencija
- Shvata koje su
- Objašnjava
funkcije djelova
unutrašnju
agencije.
organizaciju
- Upotrebljava tarife
agencije.
vazduhoplovnih
- Poznaje rad
agencija u
agencije i njezinih
teorijskim
djelova.
primjerima.
- Zna tarife
138
Preporuke za
izvođenje nastave
- Seminarski rad:
- Poslovi agenta u
vazdušnom
saobraćaju primjena tarifa.
- Seminarski rad:
- Poslovi agenta u
vazdušnom
saobraćajurukovanje teretom.
Seminarski rad:
- Elementi ugovora u
drumskom,
pomorskom i
vazdušnom
saobračaju.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
vazduhoplovnih
agencija.
Opšti pojmovi o osiguranju u prevozu
- Upoznaje pojam i
značenje
osiguranja.
- Upoznaje istorijat
osiguranja u
prevozu.
- Zna vrste
osiguranja u
prevozu.
- Zna organizacije
osiguranja kod nas
i u svijetu.
Osnovni pojmovi o osiguranju
- Shvata osnovne
- Zna značenje
pojmove
pojmova:
osiguranja.
- svota osiguranja;
- Shvata svotu
- rizik;
osiguranja
- interes;
- kao jedan od
- osigurani slučaj;
elemenata za
- premija.
izračunavanje
odštete.
- Shvata način
- određivanja
premije osiguranja.
Osiguranje robe u prevozu
Vrste šteta
- Prepoznaje štetu i
- Zna pojam štete i
štetni događaja u
štetnoga događaja.
prevozu.
- Određuje vrstu
nastale štete.
- Objašnjava vrste
- Poznaje postupke
štete.
za različite vrste
štete.
Ugovor o osiguranju - Formira nova
znanja o dijelu
- Zna pojam i vrste
ugovoranja koji se
osiguranja.
odnose na
- Zna elemente
osiguranje.
ugovora koji se
- Shvata važnost
odnose na oblasti
pojedinih isprava o
osiguranja:
sklopljenom
- predmet
ugovoru o
osiguranja;
osiguranju i
- ponuda osiguranja;
prednosti koje
- polisa osiguranja;
pružaju.
- list pokrića;
- potvrda o
zaključenom
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Uviđa važnost
poznavanja pravila
i važnost njihovog
striktnog
poštovanja.
- Uviđa važnost
poznavanja pravila
i važnost njihovog
striktnog
poštovanja.
139
Seminarski rad:
- Elementi ugovora o
osiguranju.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
osiguranju.
- Vrste polisa
osiguranja.
- Izmjena i raskid
ugovora o
osiguranju.
- Trajanje pokrića iz
osiguranja:
saosiguranje,
reosiguranje.
Likvidacija štete
- Upoznaje postupak
likvidacije štete.
- Opisuje podnošenje
odštetnog
zahtjeva.
- Zna koji se
dokumenti prilažu
uz odštetni
zahtjev.
Osiguranje robe u
prevozu
- Poznaje osiguranje
robe kod prevoza
morem.
- Zna šta je
Lloydova S.G.
polisa.
- Zna osobine
engleske pomorska
polise.
- Zna vrste polisa.
- Poznaje osiguranje
robe u prevozu
kopnom i
vazduhom
(osiguranje
međunarodnog
ranga, osiguranje
domaćeg karga.
- Zna postupak
osiguranja
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Identifikuje sve
faze postupka
podnošenja
odštetnog
zahtjeva.
- Identifikuje radnje
i dokumenta
potrebna za
podnošenje
odštetnog
zahtjeva.
- Izvodi
popunjavanje
- dokumenata u vezi
s postupkom
ostvarivanja prava
na naknadu štete
na osnovu ugovora
o osiguranju.
- Analizira i
- uočava posebnosti
Lloydove s.g.
polise, engleske
pomorske polise.
- Razlikuje namjenu
generalne polise,
pojedinačne polise.
- Popunjava polise
prema konkretnim
zadacima.
- Shvata i
identifikuje
posebnosti
osiguranja u
međunarodnome
prevozu.
- Analizira i razlaže
cijeli postupak
osiguranja
prevoznoga
sredstva i tereta.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Uviđa koliko su
štetne posljedice
nepridržavanja
propisanih pravila.
- Uviđa važnost
poznavanja pravila
i važnost njihovog
striktnog
poštovanja.
140
- Seminarski rad:
Primjer štete
nastale u
transpostu robe i
likvidacija štete.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
prevoznoga
sredstva.
- Poznaje osiguranje
od odgovornosti
prevoznika i drugih
učesnika u
prevozničkom
poslu.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Identifikuje
osnovne radnje za
osiguranje od
odgovornosti svih
učesnika u
prevozničkom
poslu.
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- O. Lapčević-Veljković, V. Vujačić: Međunarodna špedicija, Zavod za udžbenike i
nastavna sredstva, Beograd, 2003.
- Zakon o privrednim društvima, Službeni list RCG, br. 6/02 i Službeni list CG, br.
17/07.
- Zakon o osiguranju Službeni list RCG 78/06 i 19/07.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office i poštanskim aplikativnim softverom.
- Obrasci za agencijske poslove i osiguranje u elektronskoj formi (ili papirnoj) za
vježbe popunjavanja.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (za drumski, vodeni ili vazdušni saobraćaj ili
menadžment u saobraćaju).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani pravnik;
- diplomirani ekonomista.
141
10. Povezanost predmeta
Znanja
- O ugovorima o prevozu
stvari u drumskom
transportu
- Postupak rukovanja
teretom u vazdušnom
saobraćaju
- Postupak prihvata i
otpreme broda
- Vrste osiguranja u prevozu
- Pojam štete i štetnoga
događaja
- Vrste štete
- Postupak likvidacije štete
- Vještina izbora dobrog
prevoznog puta i način
prevoza
- Izdavanje i pribavljanje
transportne dokumentacije
- Poznavanje postupka
praćenja toka prevoza
- Pojam i vrste osiguranja
- Elementi ugovora koje se
odnose na oblast
osiguranja
- Postupak likvidacije štete
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanski saobraćaj
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka (segment
transporta):
- otprema pošiljaka iz
preradnog centra ka
odredišnoj pošti;
- načini transporta pošiljaka
u zavisnosti od vrste
pošiljke i zahtjevane
usluge
- Transportne osobine robe
- Pojam i podjela robe
- Poznavanje svojstava robe
- Poznavanje standarda
kvaliteta robe
- Transportne mreže
- Projektovanje transportne
mreže
- Saobraćajno poslovno
pravo
- Ugovor u drumskom,
vazdušnom i vodenom
saobraćaju
- Vrste ugovora u privredi
- Organizacija poslova
prevoza u poštanskom
saobraćaju
- Poznanavanje specifičnosti
ugovora u poštankom
saobraćaju
142
1.2.12. PRAKTIČNA NASTAVA
1.2.12.1. PRAKTIČNA NASTAVA ZA OBA SMJERA
1. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA ZA OBA SMJERA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
108
144
252
Ukupno
108
144
252
Praktična nastava: odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika.
3. Opšti ciljevi nastave
- Sticanje praktičnih znanja o karakteristikama poštanskog saobraćaja i o
elementima njegove infrastrukture.
- Postizanje funkcionalnih znanja i vještina koje će rezultirati potrebnim
kompetencijama za obavljanje poslova iz domena poštanskog saobraćaja.
- Ovladavanje osnovnim radnim procesima iz oblasti poštanskog saobraćaja, čime
se stvara osnova za kvalitetno i samostalno obavljanje poslova iz djelokruga
poštanskog saobraćaja.
- Razvijaje pozitivnog stava prema struci koju izučava.
- Razvijanje osjećaja odgovornosti u ispunjavanju radnih obaveza.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature kroz
praktične vježbe.
143
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Pojam poštanskog saobraćaja
- Uočava tok razvoja - Razvija pozitivan
- Upoznaje razvoj
komunikacija,
stav prema struci.
poštanskog
odnosno poštanskih - Uviđa važnost
saobraćaja u
veza sa razvojem
poznavanja pravila
svijetu i u Crnoj
ljusdkog društva.
i važnost njihovog
Gori.
striktnog
- Upoznaje razvoj
poštovanja.
pisma i poštanske
marke.
- Nabraja zakon i
osnovne pravilnike
koji se odnose na
poštanski
saobraćaj.
Poštanske pošiljke
- Razvija pozitivan
- Zna vrste
- Razlikuje
stav prema novim
poštanskih
pismonosne
saznanjima.
pošiljaka i podvrste
pošiljke, pakete i
osnovnih vrsta.
uputnice, posebne i
dopunske usluge.
- Upoznaje kreiranje - Uočava osnovne
poštanskih
pripremne radnje
pošiljaka i osnovne
koje se moraju
radnje kreiranja.
uraditi da bi
informacija ili
- Zna osnovne
predmet postali
zahtjeve u vezi
poštanska pošiljka.
pakovanja
- Shvata značaj
poštanskih
pravilne pripreme
pošiljaka.
pošiljke.
- Uočava osnovne i
- Zna osnovne
specifične uslove
zahtjeve u vezi
za pakovanje
adresiranja
poštanskih
poštanskih
pošiljaka.
pošiljaka.
- Uočava koji su
podaci adresni,
- Zna iz kojih se
gdje se upisuju;
radnji sastoji
specifičnosti u vezi
predaja poštanske
adrese.
pošiljke na prenos. - Uočava obavezne
radnje pošiljaoca
tokom predaje
poštanske pošiljke
na prenos i
obavezne radnje
radnika pošte (na
šalteru, poštara)
prilikom primanja
144
Preporuke za
izvođenje nastave
- Upoznaje učenike
sa razvojem
poštanskog
saobraćaja putem
prezentacija,
tematskih filmova i
zvaničnog sajta
Pošte Crne Gore.
- Pokazuje set
osnovnih pravilnika
i u nastavi se
poziva na njih.
- Koristi pokazna
sredstva: koverte,
pakete.
- Koristi Opšte i
Posebne uslove za
obavljanje
poštanskih usluga i
u nastavi se poziva
na njih.
Vježba:
- Formira različite
poštanske pošiljke
(prema vrsti) za
prenos.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Poštanske usluge
Izbor usluge
- Poznaje
kriterijume za
izbor usluge:
priroda sadržaja,
vrsta i značaj
pošiljke, brzina
prenosa, stvarna
vrijednost, značaj
saopštenja, adresa
primaoca.
- Poznaje vrste
poštanskih usluga
kao kriterijum za
izbor odgovarajuće
usluge.
Način plaćanja
- Upoznaje sadržaj
Cjenovnika i
pravila primjene.
- Zna načine
plaćanja usluga.
Radna mjesta u pošti
Opis radnih mjesta
- Zna osnovnu
podjelu poslova u
poštanskoj
djelatnosti po
ključnim
procesima: prijem,
prerada, prenos i
uručenje.
- Upoznaje poslove
jedne pošte kroz
primjer podjele
poslova na radna
mjesta: šalterski
radnik, poštar,
blagajnik,
kontrolor,
upravnik.
Resursi potrebni u
radu na radnom
mjestu
- Upoznaje osnovna
sredstva za rad u
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
poštanske pošiljke
na prenos.
- Razlikuje
kriterijume po
sadržaju.
- Ocjenjuje koja
vrsta pošiljke
odgovara zahtjevu
korisnika na
primjerima.
- Izračunava cijene
za primjere
poštanskih usluga
prateći sadržaj
Cjenovnika.
- Razlikuje dva
osnovna načina:
plaćanje u gotovom
i plaćanje po
ugovoru.
- Shvata podjelu
poslova u
poštanskoj
djelatnosti na
četiri ključna
procesa, njihovu
povezanost i
međuzavisnost.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi Opšte i
Posebne uslove za
obavljanje
poštanskih usluga i
u nastavi se poziva
na njih.
Vježba:
- Za zadate primjere
zahtjeva korisnika,
vrši se izbor
poštanske usluge,
provjerava ima li
drugih mogućnosti,
porede se cijene
mogućnosti i
vrijeme prenosa i
uručenja, kao i
drugi kriterijumi od
značaja.
- Koristi fotografije i
tematske filmove
ili prezentacija za
pokazivanje
sredstava rada.
Vježba:
- Mjerenje pošiljaka,
računanje
poštarine,
žigosanje i
evidentiranje na
kompjuteru i
elektronskoj vagi.
Pravljenje
naljepnice i
izvještaja o usluzi
koja je uzeta za
primjer.
- Razlikuje osnovne
poslove u jednoj
pošti.
- Identifikuje
osnovne radne
zadatke radnih
mjesta: šalterski
radnik, poštar,
blagajnik,
kontrolor,
upravnik.
- Identifikuje
sredstva za rad
dostupna u
145
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
automatizovanim i
neautomatizovanim
poštama.
Manipulativni obrasci
Podjela
manipulativnih
obrazaca
- Zna pojam
manipulativni
obrazac.
- Nabraja i obrazlaže
manipulativne
obrasce prema
osnovnoj podjeli
na:
- obrasce za
unutrašnji i
međunarodni
saobraćaj;
- obrasce
unutrašnjeg
saobraćaja po
fazama: prijem,
prerada, prenos i
uručenje;
- obrasce za novčano
poslovanje;
- obrasce za tt
usluge;
- obrasce za
dopunske usluge;
- obrasce za posebne
usluge.
Popunjavanje
manipulativnih
obrazaca
- Opisuje način
popunjavanja
obrazaca u
fizičkom i u
elektronskom
obliku.
Kretanje (tok)
manipulativnih
obrazaca
- Upoznaje tok
obrazaca u skladu
sa vrstom obrasca.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
kabinetu za PLT,
njihovu osnovnu
namjenu i analizira
kako se rukuje
njima.
- Shvata potrebu
postojanja
manipulativnih
obrazaca.
- Shvata ulogu
obrazaca u skladu
sa podjelom
obrazaca na
različite vrste.
- Razlikuje vrste i
namjenu obrazaca.
- Razvija
sistematičnost i
urednost u radu.
- Uočava važnost
poznavanja
obrazaca, njihovu
tačnu primjenu i
precizno
popunjavanje.
- Izvodi
popunjavanje.
- Razvija preciznost.
- Shvata svrhu
postojanja
obrazaca u
poštanskom
saobraćaju kroz
njihov tok, krajnju
tačku gde se
deponuju, čuvaju i
koriste za
određene naknadne
provjere.
- Uviđa važnost
poznavanja pravila
i njihove tačne
primjene.
146
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi u fizičkom
ili elektronskom
obliku obrasce za
pokazivanje.
Vježba:
- Identifikovanje
vrste obrasca.
- Popunjavanje
zadatih obrazaca
po primjerima iz
osnovne podjele.
Razred: DRUGI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Tehnološki procesi odvijanja poštanske usluge
- Uočava suštinu
- Upoznaje osnove
poštanske
poštanske
tehnologije kao
tehnologije:
jedinstvene
prijem, prerada,
privredne
prenos i uručenje
djelatnosti.
poštanskih
pošiljaka.
Software-ska aplikacija Pošte Crne Gore:
- Shvata šta je i
Osnovni pojmovi
čemu služi
- Upoznaje pojam
aplikativni softver
šalterska
za poštanski
aplikacija.
saobraćaj;
- Upoznaje interfejs
- Identifikuje
aplikacije,
funkcije i
kretanje kroz
mogućnosti
menije,
aplikativnog
pronalaženje maski
softvera za
za različite vrste
poštanski
šalterskih usluga.
saobraćaj.
Početak rada
Početak rada
- Glavni blagajnik:
- Zna kako počinje i
teče rad u jednoj
- Unosi početno
pošti.
stanje novca.
- Zna šta radi
- Unosi početno
šalterski radnik a
stanje vrednosnica.
šta glavni blagajnik - Vrši funkciju
na početku radnog
trebovanje
dana i tokom rada.
dotacije i
obezbjeđuje novac
za dnevni rad pošte
iz banke.
- Izdaje novčani
depozit pomoćnim
blagajnama i
dostavi.
- Zadužuje pomoćne
blagajne
vrednosnicama.
- Vrši prodaju
filatelije.
- Šalterski radnik:
- Prijavljuje se na
kompjuter.
- Privlači cjenovnik i
kursnu listu.
- Uzima novčani
depozit i
vrednosnice od
147
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
(uopšteno)
Razvija osjećaj
odgovornosti u
ispunjavanju radnih
obaveza.
Razvija osjećaj
samopouzdanja i
sposobnosti za
samostalan rad.
Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- U kabinetu za PLT
izvode se vežbe
svih osnovnih
radnji šalterskog
radnika, glavnog
blagajnika i
kontrolora. Vježba
se izvodi
simulacijom
dnevnog rada pošte
od početka do
kraja radnog dana.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Kraj rada
- Zna šta radi
šalterski radnik, šta
glavni blagajnik, a
šta kontrolor na
kraju radnog dana.
- Zna kako se
završava rad u
jednoj pošti.
Formativni ciljevi
učenik
glavne blagajne.
- Rad-sprovođenje
transakcija.
Kraj rada
- Šalterski radnik:
- Predaje novac uz
obrazac Predaja
gotovine glavnom
blagajniku.
- Štampa računskog
stanja pomoćne
blagajne.
- Pregleda dnevnik
pomoćne blagajne.
- Štampa Pregled
otpremljenih
pošiljki.
- Vrši primopredajuako je organizovan
rad u dvije smjene.
- Odjavljuje se sa
sistema.
- Glavni blagajnik:
- Preuzima novac
preko sistema od
pomoćnih blagajni i
od obračunskog
radnika sa dostave.
- Sprovodi prijave
(uplata/isplata po
poslovima) na
sistemu.
- Štampa Strukturu
PTT prihoda.
- Štampa Računsko
stanje glavne
blagajne.
- Štampa Stanje kase
glavne blagajne.
- Štampa Stanje
vrednosnica.
- Kontroliše Dnevnik
Kraj dana koji
sadrži informacije
o cjelodnevnom
radu pošte.
- Zadnja radnja je
odrađivanje
funkcije aplikacije
Kraj dana kojom se
prenosi stanje
148
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Formativni ciljevi
učenik
novca i vrednosnica
u sljedeći radni
dan.
- Kontrolor –platni
promet:
- Kontroliše
manipulativne
isprave, pakovanje
i otpremanje.
Faza prijema poštanskih pošiljaka
- Razlikuje pravila
Prijem pošiljaka na
kojima podliježu
šalteru
pošiljke u
- Zna kako se vrši
unutrašnjem i u
prijem pošiljaka na
međunarodnom
šalteru.
saobraćaju.
- Razlikuje pravila za
- Zna pravila kojima
različite vrste
podliježu pošiljke u
pošiljaka.
unutrašnjem i
međunarodnom
- Vrši prijem istih
saobraćaju.
vrsta pošiljaka u
unutrašnjem i u
- Zna pravila prijema
međunarodnom
različitih vrsta
saobraćaju.
pošiljaka.
Prijem pošiljaka na
adresi pošiljaoca
- Zna pravila prijema
različitih pošiljaka
na adresu
pošiljaoca.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Vrši prijem
različitih vrsta
pošiljaka
korišćenjem
šalterske aplikacije
i opreme.
- Analizira pravila
prijema i
računanje cijena za
prijem pošiljka na
adresi pošiljaoca
kod Post expres
usluge putem
kurirske službe.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka -segment prerade
Otprema primljenih - Identifikuje
podatke koji se
pošiljaka ka
traže Kartom u
preradnom centru
pošti.
(interno kartovanje)
- Analizira korake u
- Zna čemu služi
postupku
obrazac Karta.
kartovanja na
- Upoznaje postupak
kompjuteru.
kartovanja
pošiljaka
149
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi оpšte i
Posebne uslove za
obavljanje
poštanskih usluga i
u nastavi se poziva
na njih.
Vježbe:
- U kabinetu za PLT
izvode se vežbe
prijema pošiljaka
korišćenjem
šalterske aplikacije
i opreme.
- Koristi Uputstvo o
vršenju prijema i
uručenja pošiljaka
na teritoriji grada
Podgorice-Kurirska
služba i Uputstvo
za rad poštonoša.
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe
prijema pošiljaka,
analiziranje
izvještaja
primljenih
poštanskih pošiljka
na šalter i
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
- Identifikuje
primljenih na
podatke koji se
šalteru pošte.
traže Kartom u
Kartovanje
preradnom centru.
poštanskih pošiljaka
u preradnom centru - Analizira korake u
postupku
(eksterno
kartovanja na
kartovanje)
kompjuteru.
- Upoznaje postupak
kartovanja u
- Razlikuje vrste
preradnom centru
zaključaka po vrsti
za unutrašnji i za
pošiljaka koje
međunarodni
sadrže.
saobraćaj.
- Razlikuje oznake
Priprema pošiljaka
zaključaka.
za segment
transporta faze
prenosa (kreiranje
zaključaka, utovar
u transportna
sredstva)
- Upoznaje postupak
kreiranja
zaključaka.
- Zna čemu služi
obrazac Spisak
razmjene i vrećna
zatvornica.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka -segment transporta
- Analizira
Otprema pošiljaka
saobraćajne tokove
iz preradnog centra
poštanskih vozila
ka odredišnoj pošti
tokom prevoza
- Zna kako se odvija
poštanskih
transport pošiljaka
pošiljaka koji se
u unutrašnjem
odvija prema Redu
saobraćaju.
prevoza poštanskih
- Upoznaje namjenu
pošiljaka.
i sadržaj
- Identifikuje koje se
dokumenta Red
životinje smiju
prevoza poštanskih
slati u poštanskoj
pošiljaka.
pošiljci uz potvrdu
Načini transporta
nadležnog organa o
pošiljaka u
zdravlju životinja.
zavisnosti od vrste
- Identifikuje koji
pošiljke i
predmeti, materije
zahtjevane usluge
i žive životinje
- Zna pravila
moraju biti poslate
transporta živih
u izdvojenom
životinja i opasnih
paketu.
materija.
- Zna posebnu uslugu - Shvata da to
obezbjeđuje
Izdvojeni paket.
150
Preporuke za
izvođenje nastave
sačinjavanje karte
korišćenjem
šalterske aplikacije
i opreme.
- Koristi vrećnu
zatvornicu i
poštansku vreću
kao pokazno
sredstvo.
- Koristi fotografije i
tematske filmove
ili prezentaciju za
pokazivanje
otpreme poštanskih
zaključaka iz
centra prerade.
- Koristi Red prevoza
za upoznavanje sa
sadržajem i
namjenom ovog
dokumenta.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
pažljivo postupanje
u toku transporta.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka -segment prispeća
Prispeće pošiljaka u - Shvata da termin
razmjena ima
odredišnu poštu
ulogu bezbjednosti
- Zna pojam
prispjeća zaključka
razmjena u
u ispravnom stanju.
poštanskom
saobraćaju.
- Analizira iz kojih se
- Poznaje postupak
radnji sastoji
otvaranja vreće i
postupak
grubog sortiranja
razmjene.
pošiljaka.
- Uočava da se dioba
- Poznaje postupak
pošiljaka za
prerade pošiljaka u
uručenje koja
dostavnoj pošti.
zaključkom prispije
Priprema pošiljaka
u dostavnu poštu
za uručenje u
vrši na isporuku
zavisnosti od vrste
preko faha,
pošiljke i
dostavu na adresu,
zahtjevane usluge
prolaz i šalter.
- Zna pravila
- Analizira
uručenja u odnosu
specifičnosti
na telegrame,
dostave telegrama,
hitne pošiljke, Post
hitnih pošiljaka,
expres pošiljke,
Post expres
pošiljke kurirske
pošiljaka, pošiljaka
dostave i pošiljke
kurirske dostave i
sa izdvojenim
sa izdvojenim
rukovanjem.
rukovanjem u
- Zna pravila
pogledu rokova,
pripreme za
ličnog uručenja i
uručenje
pažljivog
registrovanih i
rukovanja.
neregistrovanih
- Identifikuje
pošiljki.
dokumenta koja se
vode u dostavi (List
zaduženja i List
razduženja, kao i
dokumenta
telegrafske
dostave) i sadržaj
tih dokumenata.
Faza uručenja poštanskih pošiljaka
- Identifikuje da su
Isporuka pošiljaka
slučajevi isporuke
na šalteru
pošiljke na šalteru:
- Zna slučajeve kada
po izvještaju o
se pošiljka
prispjeću, putem
isporučuje na
faha, na POST
šalteru.
RESTANT i po
151
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi fotografije i
tematske filmove
ili prezentaciju za
pokazivanje
otpreme poštanskih
zaključaka iz
centra prerade.
- Koristi Opšte i
Posebne uslove za
obavljanje
poštanskih usluga i
u nastavi se poziva
na njih.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Dostava pošiljaka na
adresu pošiljaoca
- Zna pojam dostave
na adresu
pošiljaoca.
- Upoznaje osnove
postupka dostave
na adresu
pošiljaoca:
pripreme za
dostavu, zaduženje
pošiljakama
novcem, dostavu i
razduženje.
- Zna kako se
organizuje dostava
po rejonima u
jednom naseljenom
mjestu.
Način uručenja u
odnosu na vrstu
korisnika (primaoca)
- Zna pojam dostava
pošiljaka za
prioritetne
primaoce.
- Zna pošiljke za
koje je obavezna
lična dostava ili
usluge kojima se
zahtjeva lična
dostava, uz
propisanu
identifikaciju
primaoca.
Formativni ciljevi
učenik
nalogu pošiljoca
Post-expres usluge.
- Uočava glavna
pravila dostave.
- Identifikuje
osnovne radnje
postupka dostave.
- Razlikuje uže, šire
i najšire dostavno
područje sa
aspekta pošte i
korisnika.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Koristi Pravilnik o
uslugama
telegrama i drugih
elektronskih
saopštenja u Pošti
Crne Gore
(Uputstvo za rad
poštonoša kao
pomoćno i
Uputstvo za
organizaciju
dostavnog
područja.
- Shvata ekonomske
razloge
organizovanja
dostave za velike
korisnike koji imaju
veći broj pošiljaka
u prispjeću, a od
značaja su za dalju
poslovnu saradnju
ili su od posebnog
društvenog
značaja.
- Analizira sudske
pošiljke,
telegrafske
uputnice i
telegrame sa
oznakom lično
primaocu i druge
slične usluge kao i
obavezan postupak
poštara i obaveze
primaoca.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, FTN Izdavaštvo, Novi Sad, 2005.
- Mr B. Grgurović: Poštanski saobraćaj I, Viša tehnička PTT škola, Beograd, 2000.
- B. Grgurović, Dejan Marković: Poštanske usluge i mreža, Viša škola za
informacione i komunikacione tehnologije, Beograd, 2005.
- Zakon o poštanskim uslugama, Službeni list RCG 46/05.
- Pravilnik o uslugama telegrama i drugih elektronskih saopštenja u Pošti Crne
Gore, Odbor diretora Pošte CG, 2004.
- Pravilnik o opštim uslovima za obavljanje poštanskih usluga, Službeni list Crne
Gore br. 29/06.
- Pravilnik o posebnim uslovima za obavljanje poštanskih usluga, Službeni poštanski
glasnik br. 79/06.
152
- Uputstvo o vršenju usluge Post Shop express, br. 01010-7419 od 17. 12. 2007.
- Uputstvo za organizaciju dostavnog područja; Odbor diretora Pošte CG, 2005.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Aplikativni softver za poštanski saobraćaj.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office.
- Odgovarajući pravilnici, uputstva, obrasci, aplikativni softver za poštansku
djelatnost Pošte Crne Gore.
- U pošti, učenici trećeg i četvrtog razreda rade naizmjenično radni dan u skladu sa
rasporedom predmetnog nastavnka i dogovorom sa Poštom Crne Gore.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi;
- praktičnih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kaju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani pravnik;
- diplomirani ekonomista sa radnim iskustvom na poslovima poštanskog saobraćaja
najmanje pet godina.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Pojam poštanskog
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faze radnih procesa u
poštanskom saobraćaju:
prijem, prerada, prenos i
uručenje
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanski saobraćaj (I
- Pojam poštanskog
saobraćaja
razred)
- Poštanske pošiljke
- Pojam poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
(uopšteno)
- Poštanski saobraćaj (II
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
razred)
- Faza prijema poštanskih
pošiljaka
- Faza prerade poštanskih
pošiljaka
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka
- Faza uručenja poštanskih
153
1.2.12.2. PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE
1. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER POŠTANSKO I ŠALTERSKO
POSLOVANJE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
108
132
240
Ukupno
108
132
240
Praktična nastava: odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika.
3. Opšti ciljevi nastave
- Sticanje praktičnih znanja o karakteristikama poštanskog saobraćaja i o
elementima njegove infrastrukture.
- Postizanje funkcionalnih znanja i vještina koje će rezultirati potrebnim
kompetencijama za obavljanje poslova iz domena poštanskog saobraćaja.
- Ovladavanje osnovnim radnim procesima iz oblasti poštanskog saobraćaja, čime
se stvara osnova za kvalitetno i samostalno obavljanje poslova iz djelokruga
poštanskog saobraćaja.
- Razvijaje pozitivnog stava prema struci koju izučava.
- Razvijanje osjećaja odgovornosti u ispunjavanju radnih obaveza.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature kroz
praktične vježbe.
154
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Načini rada u zavisnosti od vrste pošiljke i izabrane usluge
- Razvija pozitivan
- Uočava pravila
Rad poštonoša
stav prema struci.
razrade pošiljke.
- Zna razradu svih
- Razvija
- Shvata postupak i
pošiljaka za
sistematičnost i
redosjled radnji
isporuku i za
urednost u radu.
tokom zaduženja
dostavne rejone.
knjiženih pošiljaka.
- Zna da izvrši
zaduženje
- Razlikuje postupak - Razvija
sistematičnost i
knjiženih pošiljaka.
kada se zadužuje
urednost u radu.
sam i kada ga
- Zna da izvrši
zadužuje
zaduženja s
- Navikava se na
obračunski radnik.
obračunskim
tačnost i red.
- Uočava razliku
radnikom.
između postupaka
- Zna tehnološki
- Razvija osjećaj
uručenja različitih
postupak uručenja
samopouzdanja i
vrsta pošiljaka.
pošiljaka na dom i
sposobnosti za
- Razlikuje
u poštu.
samostalan rad.
odgovarajuće
- Zna pravilno
pravilnike i
koristiti propisanu
- Navikava se na
uputstva po
dokumentaciju.
sadržaju.
- Zna da riješi
tačnost i red.
- Identifikuje vrstu
nepravilnosti.
nepravilnosti.
- Zna da se razduži s
- Razvija preciznost.
- Vrši korekciju na
pošiljkama i
licu mesta, kada je - Navikava se na
novcem.
to moguće.
tačnost i red.
- Pokreće
Rad na šalteru
- Razvija
otklanjanje
- Zna postupak
sistematičnost i
nepravilnosti u
mjerenja dimenzija
urednost u radu.
pošti.
pošiljaka i vaganja.
- Priprema
- Navikava se na
- Zna postupak
dokumenta za
tačnost i red.
utvrđivanja
razduženje i izvodi - Razvija
sadržaja otvorenih
računicu novca za
sistematičnost i
pošiljaka u skladu
razduženje.
urednost u radu.
sa zatraženim
- Razlikuje
uslugama.
standardizovane od - Navikava se na
- Zna pravila
nestandardizovanih
tačnost i red.
adresiranja
pošiljaka.
- Razvija
pošiljaka u
- Identifikuje
sistematičnost i
unutarnjem i
potrebu mjerenja
urednost u radu.
međunarodnom
pošiljke.
saobraćaju.
- Razlikuje
- Zna da odredi
dozvoljene od
poštansku uslugu
nedozvoljenih
prema obilježjima
sadržaja i postupa
pošiljke i traženju
u skladu sa
korisnika.
155
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe:
- simulacija razrade
pošiljaka;
- zaduženje
pošiljaka;
- razduženje
pošiljaka.
- Koristi
- Opšte i Posebne
uslove za
obavljanje
poštanskih usluga. Pravilnik o
uslugama
telegrama i drugih
elektronskih
saopštenja.
- Uputstvo o vršenju
usluge Post Shop
expres.
- Uputstvo za
organizaciju
dostavnog
područja.
- Pravilnik o
blagajničkom I
računskom
poslovanju, i u
nastavi se poziva
na njih.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
- Zna da obavlja
poslove prijema
pisama i paketa u
unutrašnjem i
medjunarodnom
saobraćaju.
- Zna poslove
primopredaje
pošiljaka i
zaključaka s
drugim
zaposlenima.
- Zna da obavi
isporuku pošiljaka
na šalteru.
- Zna da obavlja
poslove prijema,
preuzimanja i
otpremanja
telegrama.
- Zna da obavi
zaduženje i
razduženje poštara
sa telegramom.
- Zna da vrši
zaduzenje poštara
sa pošiljkama i
novcem.
- Zna da izvrši sa
poštarima obračun
po povratku sa
dostave.
Rad u preradnom
centru
- Zna preuzimanje
poštanskog
zaključka.
- Zna razradu
pošiljaka.
- Zna kreiranje
zaključka.
- Upoznaje poslove
kontrole u
preradnom centru.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
propisima.
- Razlikuje i koristi
pravila adresiranja
u unutrašnjem i u
međunarodnom
saobraćaju.
- Identifikuje i
preporučuje
poštansku uslugu u
odnosu na iskazanu
potrebu korisnika.
- Vrši prijem pisama
i paketa u
unutrašnjem i
medjunarodnom
saobraćaju.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vežbe
prijema pošiljaka,
analiziranje
Izvještaja
primljenih
poštanskih pošiljka
na šalteru i
sačinjavanje karte
korišćenjem
šalterske aplikacije
i opreme.
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe:
- Simulacija razrade
pošiljaka, i
sačinjavanje
pratećih
dokumenata-Karti i
Spiskova razmjene
i drugih izvještaja.
- Shvata poslove i
razloge za
obavljanje
primopredaje
pošiljaka i
zaključaka s
drugim
zaposlenima.
- Shvata pojam
isporuke na
šalteru.
- Analizira način
isporuke različitih
vrsta pošiljaka
(fahovi, po
Izvještaju o
prispjeću, po
Zapisniku, Post
restant).
- Identifikuje vrstu
telegrama, broji
riječi, otprema
telegram.
- Vodi evidencije
telegrafskog
saobraćaja: Spisak
dolaznih
telegrama,
Zapisnik o
telegrafskom radu,
Potvrđenja o
uručenju
telegrama.
- Shvata postupak i
- Koristi Red
prevoza.
- Koristi Red
prevoza.
- Koristi arnanžmane
Svjetskog
poštanskog saveza
za međunarodni
saobraćaj.
156
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Formativni ciljevi
-
-
-
-
-
-
-
učenik
redosljed radnji
tokom zaduženja
pošiljaka i novca.
Shvata postupak i
redosljed radnji
tokom razduženja
pošiljaka i novca.
Učestvuje u
otvaranju
poštanskih vreća.
Vrši preuzimanje
pošiljaka iz uvoza i
izvoza.
Usmjerava knjižene
i obične pošiljke po
odredišnim
poštama.
Vrši
preusmjeravanje
pogrešno
usmjerenih, retur
pošiljaka i iste
registruje u kartu.
Vrši kartovanje
pošiljaka u
unutrašnjem i
međunarodnom
saobraćaju.
Sačinjava vrećne
nazivnice.
Utvrđuje težinu i
učestvuje u
zatvaranju vreća.
Rukuje sigurnosnim
zatvornicama za
vreće i vodi računa
o pravilnom upisu i
redosledu istih u
spisak razmjene i
kartu zaključka.
Vrši kontrolu
vrednosnih pisama i
po potrebi
preračun njihove
vrijednosti u DTS.
Vodi evidenciju
popisa zaključaka
(obrazac CN 55).
Sačinjava odjave o
utvrđenoj
neispravnosti i
157
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija preciznost.
- Navikava se na
tačnost i red.
- Razvija
sistematičnost i
urednost u radu.
- Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe
prodaje poštanskih
maraka i
vrijednosnica.
- Koristi Pravilnik o
blagajničkom i
računskom
poslovanju.
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe:
trebovanja
vrijednosnica,
uplate, i splate,
menjački poslovi,
- prodaja vaučera,
prodaja artikala
Post-šop, prijem
oglasa, naplata
računa.
- Razvija preciznost.
- Tokom svih vježbi
obraća pažnju na
Formativni ciljevi
učenik
zapisnike o
povrijeđenoj
pošiljci.
- Prati prispjeće i
otpremu zaključaka
po ORP, RP i
Pregledu
kartovanja.
- Vodi evidenciju o
otpremi i prispjeću
prispjelih
zaključaka.
- Sačinjava spiskove
razmjene (u
unutrašnjem i
međunarodnom
saobraćaju).
Novčane transakcije u pošti
- Zna da vrši prodaju - Koristi poštansku
aplikaciju za
poštanskih maraka
prodaju poštanskih
i vrijednosnica.
maraka i
- Zna da trebuje
vrijednosnica.
sredstva od glavne
- Koristi poštansku
blagajne.
aplikaciju za
- Zna da obavlja sve
trebovanje
poslove platnog
vrijednosnica.
prometa.
- Vrši poslove uplate
- Zna da obavlja
i isplate pomoću
mjenjačke poslove.
poštanske
- Zna da obavlja
aplikacije.
poslove prodaje
- Vrši mjenjačke
vaučera, artikala
poslove pomoću
post- shopa,
poštanske
prijema oglasa.
aplikacije.
- Zna da vrši naplatu
- Vrši poslove
računa, poreza i
prodaje vaučera,
sve druge novčane
artikala postusluge iz
shopa, prijema
djelatnosti pošte.
oglasa pomoću
poštanske
aplikacije.
- Vrši poslove
naplate računa,
poreza i sve druge
novčane usluge
pomoću poštanske
aplikacije.
Kreiranje izvještaja o radu
- Upoznaje prateće
- Shvata svrhu
izještaje različitih
postojanja
158
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
procesa rada
(dnevni, mjesečni,
godišnji).
Vođenje statistike
- Upoznaje vođenje
obrasca 308.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
izvještaja u
poštanskom
saobraćaju kroz
njihov tok, krajnju
tačku gde se
deponuju, čuvaju i
koriste za
određene naknadne
provjere.
- Analizira sadržaj
obrasca.
- Shvata da je
namjena obrasca
redovno
prikupljanje svih
informacija o
mjesečnom radu
pošte iz kojeg se
mogu uraditi sve
potrebne analize.
Preporuke za
izvođenje nastave
prateće izvještaje
procesa.
- Razvija preciznost.
159
Vježba:
- U kabinetu za PLT
izvode se vježbe
- popunjavanja
obrasca 308.
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Kurirski poslovi
- Upoznaje se sa
ulogom kurira i
poštara posebne
dostave u pružanju
express usluga
javnih i privatnih
poštanskih
operatera na
području Crne
Gore.
- Upoznaje se sa
procedurom rada
poštanskih
operatera pri
pružanju express
usluga na području
Crne Gore.
Šaltersko poslovanje
- Upoznaje se sa
ulogom jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima u
poslovanju Pošte
Crne Gore.
- Upoznaje se sa
procedurom rada
na šalteru u
jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Shvata proceduru
rada poštara
posebne dostave
pri pružanju
express usluga
Pošte Crne Gore.
- Shvata proceduru
rada kurira pri
pružanju express
usluga privatnih
poštanskih
operatera na
području Crne
Gore.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada
poštara posebne
dostave Pošte Crne
Gore, pri pružanju
express usluga.
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada
kurira privatnih
poštanskih
operatera, pri
pružanju express
usluga.
- Razlikuje poslove
koje na šalteru
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore
obavljaju: šalterski
radnik, kartista šalterski radnik,
blagajnik - šalterski
radnik.
- Shvata proceduru
prijema pošiljaka
od pošiljaoca na
šalteru jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
isporuke pošiljaka
primaocima na
šalteru jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
odvijanja platnog
prometa na šalteru
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada u
radu.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure prijema
pošiljaka od
pošiljaoca na šalter
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Primjeri
sprovođenja
procedure isporuke
pošiljaka
primaocima na
šalter jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Primjeri
sporvođenja
procedure rada u
realizaciji platnog
prometa na šalteru
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
Formativni ciljevi
učenik
160
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
odvijanja
uputničkog platnog
prometa na šalteru
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
rada pri prijemu
telegrafskih
saopštenja na
šalter jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
Blagajničko poslovanje
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
koje u jedinicama
ulogom
za pružanje
blagajničkog
poštanskih usluga
poslovanja u Pošti
korisnicima Pošte
Crne Gore.
Crne Gore
obavljaju:
kontrolor,
blagajnik,
blagajnik-šalterski
radnik.
- Shvata proceduru
rada sa blagajnom
u jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
Organizacija rada u pošti
- Shvata organizaciju
- Upoznaje se sa
rada u jedinicama
organizacionom
za pružanje
strukturom
poštanskih usluga
poštanske mreže
korisnicima Pošte
Pošte Crne Gore.
Crne Gore.
- Upoznaje se sa
- Shvata organizaciju
faktorima bitnim
prerade pošiljaka u
pri postavljanju i
Preporuke za
izvođenje nastave
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada u
realizaciji
uputničkog platnog
prometa na šalteru
jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada pri
prijemu
telegrafskih
saopštenja na
šalter jedinica za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada u
radu.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada sa
blagajnom u
jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure
organizovanja rada
u jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
161
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
organizaciji rada
jedinica poštanske
mreže Pošte Crne
Gore.
Formativni ciljevi
učenik
jedinicama
poštanske mreže i
u poštanskom
centru Pošte Crne
Gore.
- Shvata organizaciju
rada u posebnim
organizacionim
dijelovima jedinica
poštanske mreže
Pošte Crne Gore.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada u
radu.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Poslovi kontrole rada i manipulativnih obrazaca
- Razvija osjećaj
- Shvata proceduru
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
organizovanja i
ulogom kontrole
- Razvija sposobnost
kontrole rada
rada i
opažanja i logičkog
poštara posebne
manipulativnih
zaključivanja.
dostave u Pošti
obrazaca u Pošti
- Stiče osjećaj o
Crne Gore.
Crne Gore.
potrebi
- Shvata proceduru
- Upoznaje se sa
sistematičnosti u
organizovanja i
elementima
radu.
kontrole rada
kontrole u
kurira kod privatnih - Razvija pozitivan
jedinicama
stav prema
poštanskih
poštanske mreže
kvalitetu rada.
operatera.
Pošte crne Gore.
- Shvata potrebu
- Shvata proceduru
povezivanja teorije
organizovanja i
i prakse.
kontrole rada
radnika na šalteru
u jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
organizovanja i
kontrole rada
blagajne u
jedinicama za
pružanje
poštanskih usluga
korisnicima Pošte
162
Preporuke za
izvođenje nastave
korisnicima Pošte
Crne Gore.
- Primjeri
sprovođenja
procedure
organizovanja
prerade pošiljaka u
jedinicama
poštanske mreže i
u poštanskom
centru Pošte Crne
Gore.
- Primjeri
sprovođenja
procedure
organizovanja rada
u posebnim
organizacionim
dijelovima jedinica
poštanske mreže
Pošte Crne Gore.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure
organizovanja
poslova kontrole
rada i
manipulativnih
obrazaca kod
javnih i privatnih
poštanskih
operatera.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Crne Gore.
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, FTN Izdavaštvo, Novi Sad, 2005.
- Mr B. Grgurović: ’’ Poštanski saobraćaj I’’, Viša tehnička PTT škola, Beograd,
2000.
- B. Grgurović, D. Marković: Poštanske usluge i mreža, Viša škola za informacione i
komunikacione tehnologije, Beograd, 2005.
- Zakon o poštanskim uslugama, Službeni list RCG 46/05.
- Pravilnik o uslugama telegrama i drugih elektronskih saopštenja u Pošti Crne
Gore, Odbor direktora Pošte CG, 2004.
- Pravilnik o opštim uslovima za obavljanje poštanskih usluga, Službeni list Crne
Gore br. 29/06.
- Pravilnik o posebnim uslovima za obavljanje poštanskih usluga, Službeni poštanski
glasnik br. 79/06.
- Uputstvo o vršenju usluge Post Shop express, br. 01010-7419 od 17. 12. 2007.
- Uputstvo za organizaciju dostavnog područja; Odbor diretora Pošte CG, 2005.
- Pravilnik o blagajničkom I računskom poslovanju u Pošti Crne Gore (Službeni
poštanski glasnik br. 43/08).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Aplikativni softver za poštanski saobraćaj.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office.
- Odgovarajući pravilnici, uputstva, obrasci, aplikativni softver za poštansku
djelatnost Pošte Crne Gore.
- U pošti, učenici trećeg i četvrtog razreda rade naizmjenično radni dan u skladu sa
rasporedom predmetnog nastavnka i dogovorom sa Poštom Crne Gore.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi;
- praktične vježbe.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani pravnik;
- diplomirani ekonomista sa radnim iskustvom na poslovima poštanskog saobraćaja
najmanje pet godina.
163
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Pojam poštanskog
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
Faze radnih procesa u
poštanskom saobraćaju:
prijem, prerada, prenos i
uručenje
- Rad u preradnom centru
- Rad na šalteru
- Rad poštonoša
- Rad na šalteru
- Rad poštonoša
- Rad u preradnom centru
- Rad na šalteru
- Rad poštonoša
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Pojam poštanskog
- Poštanski saobraćaj
saobraćaja
- Poštanske pošiljke
- Pojam poštanske usluge
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
(uopšteno)
- Poštanski saobraćaj
- Tehnološki procesi
odvijanja poštanske usluge
- Faza prijema poštanskih
pošiljaka
- Faza prerade poštanskih
pošiljaka
- Faza prenosa poštanskih
pošiljaka
- Faza uručenja poštanskih
pošiljaka
- Poštanski saobraćaj
- Osnovi međunarodnog
poštanskog saobraćaja
- Poslovna komunikacija
- Verbalna komunikacija
- Neverbalna komunikacija
- Pojam poslovne
komunikacije
- Komunikacijske vještine
- Timski rad
- Komunikacija sa ostalim
zaposlenim
- Standardi kvaliteta i
- Standardi kvaliteta
upravljanje kvalitetom
Svjetskog poštanskog
saveza
- Standardi kvaliteta
propisani zakonom o
poštanskim uslugama
- Kvalitet poštanskih usluga
po vrstama
- Kvalitet i ljudski i
materijalni resursi u
poštanskom saobraćaju
- Zadovoljstvo korisnika
poštanskih usluga
- Telekomunikacioni
- Osnove telegrafskog
saobraćaja
saobraćaj
- Osnovni pojmovi
telegrafskog saobraćaja
- Organizacija telegrafske
mreže u unutrašnjem
saobraćaju
- Otpravljanje telegrama u
unutrašnjem i
međunarodnom saobraćaju
- Sistemi za otpravljanje
164
Znanja
- Plaćanje usluga po ugovoru
- Sklapanje ugovora
- Ugovorni odnos pravnih i
fizičkih lica u okviru rada
na šalteru
- Rad na šalteru
- Rad poštonoša
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
telegrama
- Propisi i priručnici
- Kvalitet telegrafske usluge
- Saobraćajno i poslovno
- Kompanijsko pravo
pravo
- Ugovori u privredi
- Hartije od vrijednosti
- Novčano poslovanje u
poštama i bankama
- Software-ska aplikacija
Pošte Crne Gore
- Poštanska tehnologija
- Poštanske usluge
- Izbor usluge
- Način plaćanja
- Poštanske usluge
165
- Poslovi platnog prometa
kod pošta
- Plaćanje usluge i vraćanje
neplaćene poštarine
- Obrasci platnog prometa
- Uplate
- Isplate
- Obračun uplata i isplata
- Prijem i isplata poštanskih
i telegrafskih uputnica
- Isplata međunarodnih
uputnica
- Mjenjački poslovi
- Uplate i isplate putem žiro
računa
- Automatizacija šalterskog
poslovanja
- Automatizacija bankarskog
poslovanja
- Poštanska tehnika na
šalterima pošta
- Poštanska tehnika u
preradnim centrima
- Klasifikacija usluga
- Kategorizacija poštanskih
usluga u okviru EU
- Razvoj komercijalnih
usluga
1.2.12.3. PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER LOGISTIKA I ŠPEDICIJA
1. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA ZA SMJER LOGISTIKA I ŠPEDICIJA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
108
132
240
Ukupno
108
132
240
Praktična nastava: odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika.
3. Opšti ciljevi nastave
- Uočavanje važnosti organizovanja rada i racionalnog korišćenja materijala i
energije.
- Ovladavanje procedurom kreiranja poštanskih pošiljaka.
- Ovladavanje procedurom popunjavanja manipulativnih obrazaca u pojedinim
tehničko-tehnološkim fazama obrade pošiljaka.
- Ovladavanje procedurom rada u fazi prijema pošiljaka od pošiljaoca.
- Ovladavanje procedurom rada u procesu obrade pošiljaka.
- Ovladavanje procedurom rada u procesu uručenja pošiljaka primaocu.
- Upoznavanje sa rukovanjem poštanskih maraka i vrijednosnica u depou maraka
Pošte Crne Gore.
- Upoznavanje sa operativnim poslovima u hibridnoj pošti.
- Upoznavanje sa procedurom rada u call centre-u.
- Upoznavanje sa procedurom rada u telegrafu Pošte Crne Gore.
- Upoznavanje sa software-skim aplikacijama koje se primjenjuju u logistici i
špediciji.
- Upoznavanje sa procedurom rada pri skladištenju pošiljaka (robe).
- Upoznavanje sa procedurom rada pri špediciji pošiljaka (robe).
- Upoznavanje sa procedurom rada dispečerskog servisa.
- Vizuelizacija i predstavljanje rezultata rada.
- Poštovanje tehničko-tehnoloških procedura predviđenih sistematizacijom
preduzeća za određeno radno mjesto.
- Poštovanje standarda u radu na određenom radnom mjestu, propisanih politikom
kvaliteta preduzeća.
- Usvajanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja i vještina.
- Osposobljavanje za samostalno obavljanje posla, stručno odlučivanje i usvajanje
novih znanja.
- Sticanje stručnih znanja o pravilnom korišćenju sredstava zaštite na radu i zaštite
životne sredine.
166
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Rukovanje poštanskim markama i vrijednosnicama
- Razvija osjećaj
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
koje u Depou
ulogom Depoa
- Razvija sposobnost
obavlja rukovalac
poštanskih maraka
opažanja i logičkog
Depoa i blagajnik u
i vrijednosnica u
zaključivanja.
Depou.
organizaciji i
- Stiče osjećaj o
delegiranju poslova - Shvata proceduru
potrebi
zaprimanja
(rada) Pošte Crne
sistematičnosti u
poštanskih maraka
Gore.
radu.
i vrijednosnica.
- Upoznaje se sa
- Razvija pozitivan
procedurom rada u - Shvata proceduru
stav prema
zaduženja
Depou poštanskih
kvalitetu rada u
poštanskim
maraka i
radu.
markama i
vrijednosnica Pošte
- Shvata potrebu
vrijednosnicama.
Crne Gore.
povezivanja teorije
- Shvata proceduru
i prakse.
izdavanja
poštanskih maraka
i vrijednosnica iz
Depoa maraka i
vrijednosnica Pošte
Crne Gore.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u Pošti
Crne Gore,
izvještaja o svom
radu, o radu
zaposlenih u
Depou.
Operativni poslovi u Hibridnoj pošti
- Razvija osjećaj
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
koje u Hibridnoj
ulogom Hibridne
- Razvija sposobnost
pošti obavljaju:
pošte u organizaciji
opažanja i logičkog
rukovodilac službe,
i delegiranju
zaključivanja.
referent, operater i
poslova (rada)
- Stiče osjećaj o
serviser.
Pošte Crne Gore.
potrebi
- Shvata proceduru
- Upoznaje se sa
sistematičnosti u
prijema
procedurom rada u
radu.
elektronskih
Hibridnoj pošti.
- Razvija pozitivan
podataka od
stav prema
korisnika.
kvalitetu rada.
- Shvata proceduru
pripreme podataka - Shvata potrebu
povezivanja teorije
za štampu u obliku
i prakse.
(formatu) i
dinamici
zahtjevanoj od
167
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
cjelokupne
procedure
rukovanja sa
poštanskim
markama i
vrijednosnicama od
kreiranja
narudžbenice do
izdavanja
poštanskih maraka
i vrijednosnica.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
cjelokupne
procedure rada u
Hibridnoj pošti, od
prijema podataka,
u elektronskoj
formi, od strane
korisnika, do
predaje
odštampanog
materijala
organizacionoj
jedinici zaduženoj
za distribuciju
materijala.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
-
-
Poslovi operatera u Call
- Upoznaje se sa
ulogom
organizacione
jedinice
Elektronski servisi
u organizaciji i
delegiranju poslova
(rada) Pošte Crne
Gore.
- Upoznaje se sa
procedurom rada u
Call Center-u Pošte
Crne Gore.
- Upoznaje se sa
ulogom Call
Centre-a u radu
poštanskih i
telekomunikacionih
operatera.
Rad u telegrafu
- Upoznaje se sa
ulogom
organizacione
jedinice
Elektronski servisi
u organizaciji
delegiranju poslova
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada u
radu.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada u
Call Centre-u Pošte
Crne Gore.
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada u
Glavnom telegrafu
Pošte Crne Gore.
Formativni ciljevi
učenik
strane korisnika.
Shvata proceduru
štampe podataka i
predaje
odštampanog
materijala
organizacionoj
jedinici Pošte Crne
Gore, zaduženoj za
distribuciju.
Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u Pošti
Crne Gore,
izvještaja o svom
radu, zaposlenih u
Hibridnoj pošti.
Center-u
Razlikuje poslove
koji se u
organizacionoj
jedinici Pošte Crne
Gore, Elektronski
servisi, odnose na
rad Call Center-a i
koje vrše:
rukovodilac službe,
kontrolor i
operater u Call
Center-u.
Shvata proceduru
rada Operatera u
Call Centre-a.
Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u Pošti
Crne Gore,
izvještaja o svom
radu, o radu
operatera u Call
Centre-u.
- Razlikuje poslove
koji se u
organizacionoj
jedinici Pošte Crne
Gore, Elektronski
servisi, odnose na
rad glavnog
168
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
(rada) Pošte Crne
Gore.
- Upoznaje se sa
procedurom rada u
Glavnom telegrafu
Pošte Crne Gore.
Formativni ciljevi
učenik
telegrafa i koje
vrše: rukovodilac
službe, kontrolor i
operater u
Glavnom telegrafu,
i operater Glavnog
telegrafa.
- Shvata proceduru
rada operatera
Glavnom telegrafu.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u Pošti
Crne Gore,
izvještaja o svom
radu, o radu
operatera u
Glavnom telegrafu.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada u
radu.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
169
Preporuke za
izvođenje nastave
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
Software-ske aplikacije u logistici i špediciji
- Upoznaje se sa
- Razlikuje
razlozima
specijalizovane
automatizovanosti i
software-ske
informatizovanosti
aplikacije u
procesa rada u
logistici i špediciji
logistici i špediciji.
u zavisnosti od
djelova procesa
- Upoznaje se sa
rada u koje se
načinima
implementiraju
implementacije
software-ske
specijalizovanih
aplikacije.
software-skih
- Shvata proceduru
aplikacija u
rada sa
logistici i špediciji.
specijalizovanim
software-skim
aplikacijama u
logistici i špediciji
u skladu sa
poslovima koje
može vršiti.
Poslovi skladištenja
- Razlikuje
- Nabraja vrste
proceduru rada u
poslovanja
skladištu u
preduzeća na
zavisnosti od vrste
osnovu kojih se
poslovanja
pretpostavlja da im
preduzeća koje vrši
je potrebno
skladištenje.
skladištenje robe u
pojedinim fazama
rada.
- Upoznaje se sa
osnovnom
podjelom rada u
skladištu.
Preradni centar Pošte Crne Gore
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
koje u
ulogom
organizacionoj
organizacione
jedinici Pošte Crne
jedinice Poštanski
Gore, Poštanski
centar u
centar, vrše:
organizaciji i
upravnik, kontrolor
delegiranju poslova
poštanske
(rada) Pošte Crne
eksploatacije,
Gore.
kontrolor, kartista,
- Upoznaje se sa
poštanski
procedurom rada u
manipulant.
Poštanskom centru
- Shvata proceduru
Pošte Crne Gore.
rada: kontrolora,
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjerima
primjene softwareskih aplikacija u
logistici i špediciji
putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjerima
organizacije
skladištenja u
zavisnosti od vrste
poslovanja
preduzeća koje vrši
skladištenje putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
poslovima karitste,
kontrolora i
poštanskog
manipulanta u
Poštanskom centru
Pošte Crne Gore.
170
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
i prakse.
Formativni ciljevi
učenik
kartiste,
poštanskog
manipulanta.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u pošti
Crne Gore,
izvještaja o radu
poštanskog centra.
Transportno-distributivni centar privatnog poštanskog operatera
- Razvija osjećaj
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
koji se vrše u
ulogom
- Razvija sposobnost
Transportnoorganizacione
opažanja i logičkog
distributivnom
jedinice
zaključivanja.
centru privatnih
Transportno- Stiče osjećaj o
poštanskih
distributivni centar
potrebi
operatera u
u organizaciji i
sistematičnosti u
zavisnosti od
delegiranju poslova
radu.
veličine operatera i
(rada) privatnih
- Razvija pozitivan
dinamike i obima
poštanskih
stav prema
poslovanja.
operatera.
kvalitetu rada.
- Shvata proceduru
- Upoznaje se sa
- Shvata potrebu
rada na pojedinim
procedurom rada
povezivanja teorije
radnim mjestima u
osnovnih radnih
i prakse.
Transportnomjesta u
distributivnom
Transportnocentru privatnih
distributivnom
poštanskih
centru privatnih
operatera u
poštanskih
zavisnosti od
operatera u Crnoj
veličine operatera i
Gori, regionu i na
dinamike i obima
globalnom nivou.
poslovanja.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima kod
privatnih
poštanskih
operatera,
izvještaja o radu u
Transportnodistributivnom
centru.
Transportno-logističko preduzeće
- Razvija osjećaj
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
koji se vrše u
ulogom
- Razvija sposobnost
Transportnoorganizacione
opažanja i logičkog
distributivnom
jedinice
zaključivanja.
centru transportnoTransportno171
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
pojedinim radnim
mjestima u
Transportnodistributivnom
centru privatnih
poštanskih
operatera u Crnoj
Gori.
- Upoznavanje sa
primjerima
organizacije
skladištenja u
Transportnodistributivnom
centru regionalnih i
globalnih privatnih
poštanskih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
pojedinim radnim
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
distributivni centar
u organizaciji i
delegiranju poslova
(rada) transportnologističkih
preduzeća.
- Upoznaje se sa
procedurom rada
osnovnih radnih
mjesta u
Transportnodistributivnom
centru transportnologističkih
preduzeća u Crnoj
Gori, regionu i na
globalnom nivou.
Formativni ciljevi
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
učenik
logističkih
preduzeća u
zavisnosti od
veličine preduzeća
i dinamike i obima
poslovanja.
- Shvata proceduru
rada na pojedinim
radnim mjestima u
Transportnodistributivnom
centru transportnologističkih
preduzeća u
zavisnosti od
veličine preduzeća
i dinamike i obima
poslovanja.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima kod
transportnologističkih
preduzeća,
izvještaja o radu u
Transportnodistributivnom
centru.
Preduzeće čija osnovna djelatnost nije transport
- Razvija osjećaj
- Razlikuje poslove
- Upoznaje se sa
odgovornosti.
koji se vrše u
vrstama poslovanja
- Razvija sposobnost
transportnou kojima je
opažanja i logičkog
distributivnom
potrebno da
zaključivanja.
centru preduzeća
preduzeće vrši
- Stiče osjećaj o
čija osnovna
poslove
potrebi
djelatnost nije
skladištenja.
sistematičnosti u
transport u
- Upoznaje se sa
radu.
zavisnosti od
ulogom
veličine preduzeća - Razvija pozitivan
organizacione
stav prema
i vrste, dinamike i
jedinice
kvalitetu rada.
obima poslovanja.
transportno- Shvata potrebu
distributivni centar - Shvata proceduru
povezivanja teorije
rada na pojedinim
u organizaciji i
i prakse.
radnim mjestima u
delegiranju poslova
transportno(rada) u preduzeću
distributivnom
čija osnovna
centru preduzeća
djelatnost nije
čija osnovna
transport.
djelatnost nije
- Upoznaje se sa
transport u
procedurom rada
172
Preporuke za
izvođenje nastave
mjestima u
Transportnodistributivnom
centru transportnologističkih
preduzeća u Crnoj
Gori.
- Upoznavanje sa
primjerima
organizacije
skladištenja u
Transportnodistributivnom
centru regionalnih i
globalnih
transportnologističkih
preduzeća putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
pojedinim radnim
mjestima u
transportnodistributivnom
centru preduzeća
čija osnovna
djelatnost nije
transport u Crnoj
Gori.
- Upoznavanje sa
primjerima
organizacije
skladištenja u
transportnodistributivnom
centru regionalnih i
globalnih
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
osnovnih radnih
mjesta u
transportnodistributivnom
centru preduzeću
čija osnovna
djelatnost nije
transport u Crnoj
Gori, regionu i na
globalnom nivou.
Poslovi špedicije
- Upoznaje se sa
ulogom
organizacione
jedinice Poštanska
špedicija u
organizaciji i
delegiranju poslova
(rada) Pošte Crne
Gore.
- Upoznaje se sa
procedurom rada u
Poštanskoj
špediciji, Pošte
Crne Gore.
- Upoznaje se sa
operativnim
špediterskim
poslovima
špediterskih
preduzeća.
- Upoznaje se sa
procedurom rada
osnovnih
operativnih radnih
mjesta kod
špediterskih
preduzeća u Crnoj
Gori, regionu i na
globalnom nivou.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
zavisnosti od
veličine preduzeća
i dinamike, vrste i
obima poslovanja.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima kod
preduzeću čija
osnovna djelatnost
nije transport,
izvještaja o radu u
transportnodistributivnom
centru.
Preporuke za
izvođenje nastave
preduzeća čija
osnovna djelatnost
nije transport,
putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Razlikuje poslove
koje u
organizacionoj
jedinici Pošte Crne
Gore, Poštanska
špedicija, vrše
referent špedicije i
administrator
špedicije.
- Shvata proceduru
rada referenta
špedicije i
administratora
špedicije.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima u Pošti
Crne Gore
izvještaja o radu
Poštanske
špedicije.
- Razlikuje
operativne poslove
koji se vrše u
špediterskim
preduzećima u
zavisnosti od
veličine preduzeća
i vrste, dinamike i
obima poslovanja.
- Shvata proceduru
rada na pojedinim
operativnim radnim
mjestima u
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
173
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
poslovima
referente špedicije
i administratora
špedicije u
organizacionoj
jedinici Pošte Crne
Gore, Poštanskoj
špediciji.
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
pojedinim
operativnim radnim
mjestima
špediterskih
preduzeća u Crnoj
Gori.
- Upoznavanje sa
primjerima
sprovođenja
procedure rada na
pojedinim
operativnim radnim
mjestima
regionalnih i
globalnih
špediterskih
preduzeća putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Dispečerski poslovi
- Poznaje oblasti
poslovanja u
kojima postoji
potreba za
dispečerom.
- Upoznaje se sa
strukturom,
podjelom i
topologijom grada i
gradskih
saobraćajnica, na
primjeru
Podgorice.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija osjećaj
odgovornosti.
- Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
- Stiče osjećaj o
potrebi
sistematičnosti u
radu.
- Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada.
- Shvata potrebu
povezivanja teorije
i prakse.
Vježbe:
- Primjeri
sprovođenja
procedure rada na
poslovima
dispečera u
preduzećima za
obavljanje taxi
usluga u Crnoj
Gori.
- Upoznavanje sa
primjerima
sprovođenja
procedure rada na
poslovima
dispečera
regionalnih i
globalnih
poštanskih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Formativni ciljevi
učenik
špediterskim
preduzećima u
zavisnosti od
veličine preduzeća
i dinamike, vrste i
obima poslovanja.
- Shvata proceduru
kreiranja i dostave
nadležnim
organima, kod
špediterskih
preduzeća,
izvještaja o radu.
- Shvata proceduru
rada dispečera u
poštanskom
saobraćaju.
- Shvata proceduru
rada dispečera kod
preduzeća za
obavljanje taxi
usluga.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- S. Zečević: Robni terminali i robno-transportni centri, Univerzitet u Beogradu,
Saobraćajni fakultet, Beograd, 2006.
- S. Zečević, S. Tadić: City Logistika, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet,
Beograd, 2006.
- Lj. Gereka, S. Lekić: Logistika preduzeća, Beogradska poslovna škola, Visoka
škola strukovnih studija, Beograd, 2008.
- M. Bukumirović: Mehanizacija i automatizacija procesa prerade poštanskih
pošiljaka, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 1997.
- M. Bukumirović: Automatizacija procesa rada u poštanskom saobraćaju,
Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 1999.
- M. Bukumirović: Mehanizacija i automatizacija u poštanskom saobraćaju, Viša
tehnička PTT škola, Beograd, 1997.
174
- M. Kujačić: Poštanski saobraćaj, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih
nauka, Novi Sad, 2005.
- M. Popović: Priručnik za stručnu praksu-PTT saobraćaj, Viša škola za informacione
i komunikacione tehnologije, Beograd, 2004.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office;
- Poštansko-logističkom centru Pošte Crne Gore doo, Podgorica;
- transportno-distributivnom centru privatnog poštanskog operatera;
- transportno-logističkom i špediterskom preduzeću;
- preduzeću čija osnovna djelatnost nije transport, ali ga koristi u svom radu;
- preduzeću za obavljanje taxi usluga.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora;
- pismenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, poštanski smjer);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Poslovi skladištenja
- Poslovi operatera u Call
Centre-u
- Dispečerski poslovi
- Poslovi operatera u Call
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Transportne osobine robe
- Fizičko-hemijska svojstva
robe značajna pri njenom
skladištenju
- Mjere zaštite tereta-robe
prilikom tokom rukovanja
i transporta
- Primjena ambalaže
prilikom skladištenja robe
- Osnove saobraćaja
- Osnove drumskog
saobraćaja
- Poštanski saobraćaj
175
- Faza prijema poštanskih
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
pošiljaka
Znanja
Centre-u
- Dispečerski poslovi
- Poslovi operatera u Call
Center-u
- Software-ske aplikacije u
logistici i špediciji
- Poslovi skladištenja
- Poslovi špedicije
- Dispečerski poslovi
- Poslovi skladištenja
- Elektronsko poslovanje
- Sistemi za označavanje i
praćenje pošiljaka
- Uloga GIS-a u transportu
pošiljaka
- Elektronska razmjena
podataka
- Terminali i skladišta
- Uloga terminala u
transportnom sistemu
- Organizacija rada u
skladištu
- Kontrola rada u skladištu
- Pojam, mjesto i kanali
distribucije
- Glavni (osnovni) poslovi
špedicije
- Specijalizovani (posebni)
poslovi špedicije
- Korišćenje aplikacije
- Software-ske aplikacije u
logistici i špediciji
- Poslovi špedicije
- Logistika
- Software-ske aplikacije u
logistici i špediciji
- Poslovi operatera u Call
Centre-u
- Rad u telegrafu
- Baze podataka
- Dispečerski poslovi
- Poslovna komunikacija
- Špedicija
- Poslovna komunikacija
176
- Komunikacija sa ostalim
zaposlenima
- Komunikacija sa
klijentima
- Komunikacija sa ostalim
zaposlenima
- Komunikacija sa
klijentima
1.3. IZBORNI PREDMETI
1.3.1. STRANI JEZIK II
Napomena:
Za strani jezik II koriste se katalozi stranih jezika opšteobrazovnih predmeta sa
fondom časova dva nedjeljno za sve četiri godine – predmetni katalozi su u
nadležnosti Zavoda za školstvo.
177
1.3.2. EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE
1. Naziv predmeta: EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
58
14
58
14
Ukupno
72
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje znanja iz osnova ekologije.
- Razvijanje svijesti o značaju zaštite životne sredine.
- Usvajanje znanja o uzročnoposljedičnim odnosima žive i nežive prirode.
- Usvajanje znanja o različitim izvorima zagađivanja životne sredine.
- Razvijanje svijesti o ulozi čovjeka i njegovog uticaja na zagađenje životne
sredine.
- Usvajanje znanja i vještina sa ciljem zaštite životne sredine.
178
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: PRVI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Osnovni pojmovi u ekologiji
- Navikava se da
- Definiše pojmove:
- Ukazuje na
povezuje uzroke i
ekologija, životna
međusobnu
posljedice.
sredina, ekološki
zavisnost žive i
faktori.
nežive prirode.
- Određuje elemente
životne sredine.
- Uočava na
konkretnim
primjerima osobine
biotopa i
biocenoze.
Ekologija populacije
- Uočava osnovne
- Definiše pojmove:
karakteristike
populacija i
populacije.
ekološka
- Shvata pojam
ravnoteža.
opterećenosti
- Upoznaje faktore
populacije.
koji određuju
- Upotrebljava
strukturu
pojam ekološke
populacije.
ravnoteže i
obrazlaže na
primjeru
međusobnu
zavisnost činilaca
sredine.
Kruženje materija i transformisanje energije u prirodi
- Razvija analitičko
- Analizira na
- Definiše pojmove:
mišljenje.
primjeru
producent organske
kompleksnost
materije, potrošač
odnosa u ishrani.
organske materije,
- Interpretira
reducent organske
kruženje materije i
materije.
proticanje energije
- Definiše lanac
u ekosistemu.
ishrane.
- Analizira odnose
među članovima
lanca ishrane na
primjeru
energetske
piramide.
Ekosistem
- Razvija svijest o
- Određuje
- Opisuje kopnene,
značaju očuvanja
zajedničke i glavne
vodene i
prirodnih
razlike između
antropogene
ekosistema.
ekosistema.
ekosisteme.
- Definiše sukcesije u - Zaključuje o
raznovrsnosti
ekosistemu.
179
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe
- Terenski rad:
- Posmatranje
različitih staništa i
zajednica.
Vježbe:
- Predstavljanje
ilustracijom
kruženje materije i
proticanje energije
na odabranom
primjeru lanca
ishrane.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Razvija sposobnost
sagledavanja i
rješavanja
problema.
- Film o zagađivanju
vazduha.
- Razvija analitičko
mišljenje.
Vježbe:
- Zaštita okoline.
- Razvija analitičko
mišljenje.
Vježbe:
- Zaštita zemljišta.
Formativni ciljevi
učenik
ekosistema kod
nas, u odnosu na
geografski položaj i
klimatske
karakteristike.
- Predviđa posljedice
ljudske aktivnosti u
životnoj sredini.
Zagađivanje vazduha
- Određuje uzroke
- Upoznaje načine
zagađivanja
zagađivanja
vazduha.
vazduha i otrovne
- Analizira posljedice
materije u
previsokih
vazduhu.
koncentracija
- Objašnjava uticaj
otrovnih materija u
otrovnih materija
vazduhu na
na živa bića (kisele
ekosistem.
kiše, ozonske rupe,
- Ocjenjuje značaj
efekat staklene
stalne kontrole
bašte).
kontaminiranosti
vazduha.
- Predlaže načine
čišćenja otrovnih
materija (uređaji
za prečišćavanje,
industrijski filteri,
automobilski
katalizatori).
Zagađivanje voda- mora i slatke vode
- Određuje glavne
- Definiše izvore i
izvore zagađivanja
oblike zagađivanja
vode i objašnjava
vode.
posljedice.
- Razlikuje metode
prečišćavanja.
- Analizira na koje
načine
prehrambena
industrija zagađuje
okolinu.
Zagađivanja zemljišta
- Ukazuju na
- Opisuje izvore i
posljedice
oblike zagađivanja
savremene
zemljišta.
intenzivne
poljoprivrede
proizvodnje.
- Interpretira
problem
prenaseljenosti
180
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Nuklearna energija
- Definiše izvore i
oblike
radioaktivnog
zagađenja.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
zemlje.
- Identifikuje
problem
radioaktivnog
zračenja i njegove
dalekosežne
posljedice.
- Uočava problem
nekontrolisanog
skladištenja
radioaktivnog
otpada i
neodgovornog
korišćenja
nuklearnog oružja.
Ugrožene biljne i životinjske vrste
- Analizira značaj
- Navodi glavne
šuma i razlog
uzroke izumiranja
njihovog
šuma i istrebljenja
izumiranja.
nekih životinjskih
- Ukazuje na značaj
vrsta.
pošumljavanja
terena koji su
podložni eroziji.
- Pronalazi
najugroženije
ekosisteme i grupe
u Crnoj Gori i
svijetu.
- Predlaže moguće
mjere za zaštitu
prirodnog nasleđa
za konkretan
primjer.
Mjere za zaštitu životne sredine
- Određuje načine
- Navodi značaj
planske upotrebe
štednje energije i
prirodnih izvora.
vode u
- Shvata značaj
domaćinstvu i
pravilnog odnosa
industriji.
prema pitkoj vodi.
- Navodi alternative
- Analizira značaj
energetske izvore.
traženja i
korišćenja novih
ekoloških izvora
energije.
- Ocjenjuje značaj
globalizacije
nadzora dešavanja
u životnoj sredini.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Shvata važnost
očuvanja životne
sredine.
- Seminarski rad o
nuklearnim
eksplozijama
(Hirošima,
Černobil, itd. ).
- Navikava se na
poštovanje normi i
propisa.
Vježbe:
- Analiziranje
uzoraka izumiranja
šuma i životinjskih
vrsta.
- Razvija svijest o
značaju zaštite
životne sredine.
Vježbe:
- Analiza nepovoljnih
uticaja na životnu
sredinu.
181
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Primjenjuje
propise kojima se
određuju norme
čuvanja zaštićenih
objekata prirode,
ugroženih,
endemskih biljnih i
životinjskih vrsta.
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Jablanović, D. Rožaja: Zaštita i zagađivanje životne sredine, Zavod za
udžbenike, Beograd, 1998. god.
- I. Savić, V. Terzija: Ekologija i zaštita životne sredine, Zavod za udžbenike,
Beograd.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Dijaprojektor, slajdovi, grafoskop;
- TV prijemnik, video- rikorder, video- kasete.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se usmeno i u toku vježbi.
- Usmeno najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani biolog;
- diplomirani inženjer pejzažne arhikteture.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Mjere zaštite životne
sredine
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Transportne osobine robe
- Materijali koji se koriste
pri transportu robe
182
1.3.3. RAČUNARSKA GRAFIKA I INTERNET TEHNOLOGIJE
1. Naziv predmeta: RAČUNARSKA GRAFIKA I INTERNET TEHNOLOGIJE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
Ukupno
72
72
72
72
144
144
3. Opšti ciljevi nastave
- Usvajanje osnovnih znanja iz informatike i aplikativnog softvera.
- Razumijevanje uticaja informatičkih tehnologija na društvo.
- Sticanje osnovnih znanja, vještina i navika za pravilno i uspješno korišćenje
informacijske tehnologije za zadovoljavanje ličnih i društvenih potreba.
- Sticanje osnovnih znanja u korišćenju softvera za dizajn, kompjutersku grafiku,
3D animaciju i izradu web prezentacija.
- Sticanje znanja za projektavanje i korišćenje kompjuterske grafike.
- Razumijevanje mjesta i uloge internet tehnolgija za razmjenu informacija u
društvu.
- Primjenjivanje raznih programa za izradu Web prezentacije.
- Sticanje sposobnosti za pretražitivanje i instaliranje softvera za grafiku,
animaciju i Web prezentaciju.
- Prepoznavanje savremenih potreba i pravaca razvoja softvera na području
grafike, animacije i Web prezentacije.
- Razvijanje samoinicijativnosti pri izboru rješavanja postavljenih problema.
- Shvatanje značaja timskog rada i njegove organizacije;
- Sticanje sposobnosti za prilagođavanje aplikacije svojim potrebama radi
udobnijeg i efikasnijeg korišćenja.
- Razvijanje sposobnosti i sticanje iskustava na području upotrebe stručne
literature i dobijanja informacija.
- Razumijevanje pravila korišćenja elektronskih izvora podataka i informacija.
- Navikavanje na upotrebu standarda i poštovanje autorskih prava.
- Razumijevanje moralnih i etičkih pitanja koja su povezana sa upotrebom
softvera.
183
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: DRUGI
COREL DRAW
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Uvod
- Savlađuje vještinu u - Razvija sposobnost
- Upoznaje osnove
za rad u grupi.
radu sa komandnim
Corel-a i objašnjava
panelima.
postupak rada na
doradi crteža, logoa, - Prilagođava interfejs
grafika i njihove
svojim potrebama.
pripreme za štampu. - Primjenjuje osnovni - Razvija smisao za
estetiku.
radni prozor Corel
- Objašnjava
Draw.
instalaciju i
- Instalira program
pokretanje
Corel Draw.
CorelDraw-a.
Rad sa fajlovima
- Razvija smisao za
- Objašnjava postupak - Kreira dokument.
logičko razmišljanje
rada sa fajlovima.
- Koristi filtre za uvoz
- Objašnjava formate
i izvoz fajlova drugih i rasuđivanje.
zapisa i preuzimanje formata.
fajlova drugih
- Koristi filtere za
formata (Import,
uvoz i izvoz drugih
Export).
tipova fajlova.
- Objašnjava filtere za
Corel-ove proizvode.
Podešavanje stranica
- Razvija vizionarsku
- Razlikuje i
- Objašnjava
primjenjuje različite kreativnost.
podešavanje
formate i stilove
stranica.
papira.
Rad sa alatkama
- Objašnjava palete sa - Analizira i koristi
- Podstiče svijest o
palete sa alatkama.
osnovnim alatkama
procjenjivanju
(Toolbox).
vlastitih potreba.
Rad sa objektima
- Koristi selektovanje - Podstiče spretnost,
- Objašnjava
objekata, kreira ih i
selektovanje,
rukovanje i
manipuliše njima.
grupisanje i
povezivanje.
- Pravi grupe
razgrupisavanje
objekata.
jednog i više
objekta.
Crtanje geometrijskih i drugih oblika (shapes-a)
- Opisuje postupak
- Kreira i oblikuje
- Razvija osjećaj o
crtanja osnovnih
razne geometrijske i važnosti i potrebi,
geometrijskih oblika. druge oblike.
preciznosti pri radu.
184
Preporuke za
izvođenje nastave
- Podijeliti učenike na
grupe i upoznati ih
sa sa računarima na
kojima će raditi po
principu jedan
učenik jedan
računar, ukoliko je
moguće.
Vježba:
- Importovanje i
exportovanje
fajlova.
Vježba:
- Podešavanje i
formatiranje
stranice po zadatim
vrijednostima.
Vježba:
- PrtSc ekrana i
pravljenje slike sa
tekstualnim opisom
alatki.
Vježba:
- Precizno
selektovanje objekta
na fotografiji.
Vježba:
- Crtanje i
modifikacija
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
pravougaonika,
elipsi, poligona,
podešavanje
dimenzija, crtanje iz
centra, stavljanje
pravilnih poligona,
spirala i tabela...
Crtanje putanja i popuna
- Objašnjava postupak - Bira postupak
podešavanja atributa podešavanja
atributa.
jednog grafičkog
prikaza.
- Objašnjava putanje
- Crta vrstu linija
(otvorene i
putanje.
zatvorene).
- Definiše boju linije
selektovane putanje. - Praktično
primjenjuje izbor
boja, korišćenje
- Objašnjava docker-e. preliva.
- Praktično
- Objašnjava alatke za primjenjuje dockere.
umjetničko crtanje
- Primjenjuje
uz primjenu
kotiranje za
posebnih efekata.
interaktivno
povezivanje
elemenata.
Dejstvo Shape Tool-a na geometrijske oblike
- Objašnjava dejsto
- Crta zaobljene forme (odsječak, luk).
Shape Tool-a na
- Primjenjuje
osnovne
geometrijske oblike. odsijecanje.
Rad sa tekstom
- Unosi tekst i vrši
- Objašnjava rad na
oblikovanje i
tekstu (definisanje
modifikaciju teksta.
popunjenosti i
obvojnice).
Stiče preciznost,
Vježba:
sigurnost i upornost. - Crtati putanje raznih
debljina, praviti h
nevidljivim, crtati
Razvija odgovornost
linije, crtati
prema radu i radnom "slobodnom rukom".
prostoru.
- Crtati početak,
završetak,
automatsko
zatvaranje otvorene
linije, rotiranje za
određeni ugao.
- Crtati krive,
označavanjem
čvorova i
djelovanjem na njih.
- Kreirati prelive.
Razvija preciznost.
Razvija kreativnost. Vježba:
- Rad sa tekstom,
vektorski zapis
fontova, unos teksta
u pasusima, izbor
fonta, njegove
veličine, njegovog
stila, poravnanje,
uvlačenje i ostale
namjene, prelom
reda...
Rad sa čvorovima
- Opisuje i objašnjava - Kreira linije i radi sa - Razvija svijest o
rad sa čvorovima.
čvorovima.
važnosti internet
185
Vježba:
- Shape tool.
Vježba:
- Rad sa čvorovima:
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
tehnolgije u prenosu
informacija i
komunikacije među
ljudima.
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
brisanje, spajanje,
razdvajanje čvorova,
konvertovanje krive
u pravu liniju i
obrnuto,
- Razvija kreativnost.
postavljanje čvorova
i “poluga”.
- Razvija sposobnost - Rad sa tzv:
za saradnju i timski
zaobljenim (mekim),
rad.
oštrim i simetričnim
čvorovima.
- Crtati i mijenjati
smjer krive, širiti
krivu radi
zatvaranja,
automatski
zatvarati otvorene
selektovane krive.
Rad sa nožem i gumicom i slobodne transformacije
- Primjenjuje rezanje - Razvija odgovornost i Vježba:
- Opisuje početak i
kraj reza.
linije nožem,
stiče radne navike. - Primijeniti rezanje i
- Objašnjava slobodne rezanje objekta po
Bezierova svojstva
transformacije.
toj liniji, korišćenje
linije reza.
noža slobodnom
- Primijeniti akcije
rukom uz korišćenje
gumice, brisanje u
Bezierovih svojstava.
tačkama, brisanje po
pravim linijama...
Rad alatkama
- Opisuje i objašnjava - Primjenjuje alatke - Razvija svijest o
Vježba:
rad sa alatkama.
za pretapanje,
potrebi preciznosti - Rad sa alatkama za:
distorziju,
pri radu.
pretapanje, konture,
eksturziju...
distorziju, ovojnicu,
efekat eksturzije,
sjenku i providnost.
Podešavanje i rad sa menijem
- Objašnjava: Edit,
- Koristi i primjenjuje - Razvija sposobnost Vježba:
- Podešavati menije.
za analitičko
View, Layout, Tools
naredbe iz menija.
- Na primjerima
mišljenje.
meni.
koristiti menije Edit,
- Objašnjava
- Analizira standardne
View, Layout,
standardne i dodatne i dodatne opcije
Tools...
programa.
opcije u CorelDraw.
Arrange meni
- Razvija svijest za
Vježba:
- Objašnjava meni
- Primjenjuje
Arrange.
transformacije.
tehnološku disciplinu - Transformacija i
dupliciranje objekta
i tehničku kulturu.
sa odgovarajućim
atributima, rotacija
objekta za
186
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
specificirani ugao i
izbor centra
rotacije, skaliranje i
omogućavanje lika u
ogledalu.
- Aranžiranje
objekata:
poravnanje, spajanje
putanja,
razdvajanje,
grupisanje ili
razgrupisavanje...
Bitmaps meni
- Objašnjava 3D
Effects.
- Crta i na konkretnim - Podstiče
samopouzdanje i
primjerima
kreativnost.
primjenjuje 3D
Rorate, Cylinder,
Emboss, Page Curl,
Perspective, Sphere,
Blur, Camera, Color
Noise, Sharpen...
Vježba:
- Nacrtati 3D izgled
prostorije u stanu.
Text meni
- Unosi tekst i vrši 2D i - Razvija svijest o
- Objašnjava rad sa
Vježba:
3D obradu
tekstom koji se
savremenim
- Izrada vizit karte,
obavlja u režimima - (skaliranje,
potrebama i novim
simbola, amblema,
pomjeranje,
Artistic Text i
tehnologijama
grba i sl.
selektovanje i
Paragraph text.
proizvodnje uređaja
rotiranje... ).
za prenos
informacija.
187
PHOTOSHOP
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Uvod
- Objašnjava
instalaciju i
pokretanje
Photoshop-a.
- Upoznaje i
objašnjava radno
okruženje
Photoshop-a.
- Opisuje
prilagodjavanje i
podešavanje
Photoshop-a
korisniku.
Rad sa selekcijama
- Objašnjava i navodi
vrste selekcija.
- Opisuje i navodi
osnovne operacije sa
selekcijama.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
- Razvija smisao za
- Usvaja način
instalacije i
timski rad i
pokretanje
toleranciju.
Photoshop-a.
- Prepoznaje i uočava
elemente radnog
- Razvija preciznost
okruženja
pri radu.
Photoshop-a.
- Pojašnjava
podešavanje i
prilagodjavanje
Photoshop-a
korisniku.
- Razlikuje vrste
selekcija i načine
njihove upotrebe.
- Analizira osnovne
operacije sa
selekcijama.
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Instalacija i
prilagodjavanje
Photoshop-a
korisniku.
- Stiče orijentraciju u Vježba:
radnom okruženju. - Izbor pravougaone,
okrugle, laso, Magic
- Razvija kreativnost u Wand selekcije.
radu.
Rad sa slikama
- Stiče sposobnost
- Razlikuje i
Vježba:
- Upoznaje i
objašnjava postupke pojašnjava postupke ocjenjivanja i obrade - Promjena veličine,
obrade slike.
kontrasta i
obrade slike.
slike.
osvjetljenja slike.
Vježba:
- Promjena Levels,
Curve i Color slike.
Crtanje i bojenje
- Objašnjava i opisuje - Pojašnjava i usvaja - Stiče sposobnost za
postupak crtanja
postupak crtanja
grafičku
osnovnih
osnovnih
intepretaciju i
geometrijskih oblika. geometrijskih oblika. prikazivanje.
Rad sa stilovima
- Upoznaje se sa
načinom primjene
različitih stilova.
Bojenje površina
- Navodi i opisuje
vrste bojenja sa
prelivom.
- Usvaja i pojašnjava
načine primjene
različitih stilova.
Vježba:
- Crtanje
pravougaonika,
kruga, mnogougla i
definisanih oblika.
- Razvija svijest o
Vježba:
važnosti i potrebi
- Definisanje stilova
preciznosti pri radu.
(Drop Shadow, Inner
Shadow... ).
- Razlikuje i
- Podstiče kreativnost. Vježba:
preproznaje vrste
- Bojanje sa prelivom –
bojenja sa prelivom.
Gradient (Linear,
Radial, Angle,
Reflected i
188
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
Diamond).
Rad sa tekstom
- Objašnjava i opisuje
unošenje teksta.
- Objašnjava i opisuje
postupak
formatiranja teksta.
- Objašnjava i opisuje
primjenu stilova i
filtera na tekst.
Rad sa slojevima
- Upoznaje se sa
pravljenjem novog
sloja.
- Objašnjava pojmove:
vidljivost i
providnost sloja.
- Objašnjava postupak
ravnanja i promjene
medjusobnog
položaja slojeva.
- Objašnjava i opisuje
postupak stapanja
više slojeva u jedan.
Rad sa filterima
- Navodi i objašnjava
vrste filtera.
Brisanje
- Navodi i objašnjava
alate za brisanje.
- Usvaja postupak
unošenja teksta.
- Pojašnjava postupak
formatiranja teksta.
Vježba:
- Unošenje i
formatiranje teksta.
Vježba:
- Izrada vizit karte.
- Analizira primjenu
stilova filtera na
tekst.
- Razvija sposobnost Vježba:
- Usvaja postupak
povezivanja teorije i - Pravljenje slojeva,
pravljenja novog
podešavanje
prakse.
sloja.
vidljivosti,
- Uočava razliku
providnosti i
izmedju pojmova:
ravnanja sloja.
vidljivost i
providnost sloja.
Vježba:
- Usvaja postupak
- Stapanje povezanih i
ravnanja i promjene
vidljivih slojeva u
medjusobnog
jedan.
položaja slojeva.
- Analizira postupak
stapanja više slojeva
u jedan.
- Razlikuje i
prepoznaje vrste
filtera.
- Razvija
samopouzdanje.
Vježba:
- Upotreba filtera po
izboru na
fotografiju.
- Razlikuje i analizira - Razlikuje nevažno od Vježba:
alate za brisanje.
važnog.
- Brisanje djelova slike
upotrebom Eraser
Tool, Background i
Magic Eraser.
189
3 DS MAX
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Uvod i kreiranje slika pomoću kompjuterske grafike
- Podstiče kreativnost. Vježba:
- Razlikuje 3D i 2D
- Upoznaje istoriju i
aplikaciju.
- Pravljenje 2D i 3D
osnove 3D
objekta (Potoshop,
tehnologije i
corel Draw).
objašnjava kako i
gdje se koristi
kompjuterska 3D
grafika.
Orijentacija u 3ds max-u
- Razvija svijest o
- Objašnjava i nabraja - Shvata orjentaciju
Vježba:
geometrijskih oblika
koordinatne sisteme
uticaju grafike na
- Vršiti uvoz objekata
koji se mogu koristiti u koordinatnim
razvoj i socijalizaciju pomoću parametara
sistemima.
i animacija ključnih
u 3ds max-u.
ličnosti.
- Razlikuje termine
- Nabraja različite
- Razvija kreativnost i frejmova u 3D
korišćene za objekte kulturu tehničkog
grafici.
tipove objekata
i površine: primitivi, izražavanja.
korišćenih u 3ds
Bulovi objekti,
max-u.
lofting, splajn,
NURBS,
modifikatore...
- Analizira i priprema
- Objašnjava:
animaciju u 3ds maxskladištenje,
u.
transformaciju,
- Analizira tok i vezu
obradu, sjenčenje
podataka o objektu i
objekata...
primjenjuje
transformaciju.
Interfejs 3ds max-a
- Razvija svijest o
Vježba:
- Nabraja i objašnjava - Koristi komandne
panele.
- Korišćenje ključnih
komandne panele:
važnosti internet
- Kreira objekte i
Create, Modify,
tehnolgije u prenosu komandi sa linije
modifikuje ih kroz
menija i osnovnih
Hierarchy, Motion,
informacija i
rad u komandnim
alata za animaciju,
Display i Utilities.
komunikacije među
panelima.
kretanje kroz
- Objašnjava
ljudima.
- Razumije postupak
objekat i
kreiranje,
navigacije kroz
manipulacija njima u
modifikovanje
prikaze i sjenke.
objekata i
prikazima.
manipulaciju njima,
glavnu paletu sa
alatima, komande u
okviru menija.
Modeliranje
- Upoznaje Mesh
modeliranje.
- Upoznaje i nabraja
načine modeliranja
pomoću primitiva,
- Razvija predstavu o
- Bira metod
prostornoj
modeliranja.
orijentaciji.
- Koristi modifikatore
za modeliranje.
190
Vježba:
- Načini realizacije
modeliranja
objekata.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
- Modelira složene
modifikatora i
forme od
složenih objekata.
jednostavnih.
- Objašnjava Bezier
splajnove,
modeliranje mreža
od Bezier splajnova,
spajanje geometrije
iz različitih fajlova,
modeliranje tipa
editable mesh.
Modeliranje isječaka
- Upoznaje organsko - Pravi modele
modeliranje bazirano korišćenjem
različitih tehnika
na splajnovima.
modeliranja.
- Objašnjava i navodi
Bezier isječke, nove - Koristi 3ds max-ov
Surface Tools za
osobine isječaka i
kreiranje patch
splajn kaveza,
modela.
metode modeliranja
isječaka.
- Objašnjava splajn
- Kreira složeni
kavez i Surface
organski model.
Tools, optimizaciju
low-poly modela.
Primjena teksturnih mapa i materijala
- Upoznaje osnove
materijala i
mapiranja.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
- Stiče sposobnost
Vježba:
ocjenjivanja vlastitih - Modeliranje ljudske
glave korišćenjem
potreba.
opcije Surface Tools.
- Razumije strukturu - Stiče sposobnost
opažanja,
materijala i modele
razlikovanja i
boja, postupak
upoređivanja.
sjenčenja,
materijale i mape.
Vježba:
- Odmotavanje
koordinata
mapiranja za lowpoly karaktere.
Napredni materijali
- Stiče sigurnost i
- Objašnjava efekat i - Primjenjuje i
podešava napredne
upornost.
dinamičke
materijale.
karakteristike
refleksije i
refrakcije, putanje i
zraka.
Animacija
- Razvija smisao za
- Upoznaje vremenski - Koristi Max-ove
alatke za animaciju. toleranciju i timski
raspored animacije.
rad.
- Objašnjava MAX-ove - Kreira jednostavne
alatke za animaciju, animacije
Track View,
transformacije
animiranje
parametarske
transformacije,
animacije, animira
parametarsku
sa uvijanjem
animaciju, uvijanje
prostora...
prostora...
191
Vježba:
- Mrtva priroda Scena sa lampom i
stolom.
Vježba:
- Animacije sa
primjerima za
različite objekte.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Usavršavanje animatorskih vještina
- Razvija
- Bira i koristi
- Objašnjava
odgovornosti.
detaljnije
kontrolere
animacije, kreiranje mehanizme
i editovanje ključeva animacije.
- Primjenjuje stečena
u prikazu Track.
znanja na kratke
- Objašnjava
animacije.
jednostavno
povezivanje
animacije.
Hijerarhijska animacija karaktera
- Stiče sposobnost
- Upoznaje naprednu i - Razlikuje vrste
inverznu kinematiku. inverzne kinematike. uočavanja,
razlikovanja i
- Objašnjava nove IK - Razumije postupak
zaključivanja.
razriješivače,
koršćenja
skeletne animacije,
hijerarhije.
modifikatore.
Renderovanje i efekti okruženja
- Objašnjava postavku - Razumije i koristi
max-ove alatke za
prozora
renderovanje.
Environment,
atmosferske efekte,
max-ove alatke za
renderovanje...
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Izrada kratke
animacije.
Vježba:
- Kompletiranje
animacije.
- Podstiče kreativnost. Vježba:
- Simulacija različitih
atmosferskih efekata
(efekat požara,
magle... ).
192
Razred: TREĆI
WEB DIZAJN
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Planiranje Web sajta
- Ocjenjuje i
- Navodi alate za
- Razvija preciznost u
primjenjuje alate za tehničkom
kreiranje Web
sajtova (Front Page, kreiranje Web-a.
oblikovanju i
Microsoft Publisher –
sposobnost
Web Publication,
kreativnog
Dreamweaver MX,
izražavanja.
notepad itd. ).
- Primjenjuje
- Opisuje interfejs
interfejs programa.
programa i navodi:
menie, palete,
panoe,
prilagođavanje
elemenata ekrana i
pomoć.
Organizovanje Web sajta
- Analizira Web i
- Razvija vizionarsku
- Objašnjava dizajn
upotrebu Weba.
kreativnost.
Web sajta:
tipografiju, boje,
raspored, strukturu
- Razvija sposobnost
Web sajta.
- Primjenjuje upotebu sagledavanja
- Navodi pripremne
potreba i realizacije
postupke za izradu
šablona za Web
zamisli.
Web sajta.
sajtove i šablone za
strane.
- Opisuje uvoz
- Primjenjuje
direktorijuma,
postupke planiranja
datoteka i Web
prilikom izrade Web
sajtova u Web sajt.
sajta.
Kreiranje Web sajta
- Poznaje osnove
- Definiše osnove
- Stiče osjećaj o
HTML-a, php-a.
HTML-a, php-a.
razvoju i primjeni
- Primjenjuje
- Objašnjava
novih tehnologija u
formatiranje teksta. cilju zadovoljenja
dodavanje teksta.
- Objašnjava
individualnih i
- Primjenjuje
hiperlinkove.
kolektvinih potreba.
hiperlinkove (email).
Dizajniranje i postavljanje Web strane - osnove
- Primjenjuje
- Razvija sposobnost
- Upoznaje
umetanje,
za analitičko
hiperlinkove na
uređivanje i
mišljenje.
slikama i kreiranje
pozicioniranje slika.
vrućih tačaka.
- Opisuje umetanje i - Primjenjuje
modifikaciju slika
upotrebu i umetanje
kao pozadine.
clip art sličica.
193
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Upotreba programa za
kreiranje Web sajta.
Vježba:
- Kreiranje Web strana.
Dodavanje
direktorijuma i
daoteka.
Vježba:
- Formatiranje teksta i
povezivanje preko
hiperlinkova.
Vježba:
- Ubacivanje slika.
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Dizajniranje i postavljanje Web strane - multimedije
- Primjenjuje crtanje
- Opisuje crtanje i
i upotrebu alata za
upotrebu
crtanje.
multimedije.
- Primjenjuje
- Opisuje
dodavnje boje,
prilagođavanje i
specijalnih efekata,
upotrebu
i konvertovanje 2D i
trodimenzionalnih
3D oblika.
oblika.
- Dodaje i podešava
- Opisuje upotrebu
zvuk i video.
zvuka i videa.
Dizajniranje i postavljanje Web strane - tabele
- Primjenjuje
- Opisuje upotrebu
- Razvija osjećaj
kreiranje tabele.
tabela.
odgovornosti i
- Primjenjuje
- Objašnjava
radnih navika –
dodavanje ivica,
dodavanje,
motivacije.
boje, slika u
formatiranje
pozadini i korisničkih
dimenzija tabele,
rad sa ćelijama.
stilova u tabele.
Dizajniranje i postavljanje Web strane - liste
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Dodavanje zvuka i
videa na Web sajt.
Vježba:
- Tabele i ćelije.
- Uočava uređene i
Vježba:
- Razvija logičko
neuređene liste.
- Modifikacija liste.
mišljenje i
- Primjenjuje
sposobnost za
formatiranje,
pravilno rasuđivanje
promjene fonta i
i zaključivanje.
boje teksta, stila,
označavanje
uređene i neuređene
liste.
Dizajniranje i postavljanje Web strane – modifikovanje Web stranice
- Razvija kreativnost. Vježba:
- Opisuje modifikaciju - Vrši modifikaciju
Web stranice.
i postavljanje preko
- Modifikacija i
- Analizira izbor Web
mreže.
publikovanje strana.
domaćina,
- Objašnjava
postavljanje sajta na
publikovanje i
modifikaciju Web
Web server i uvoz
sajta.
Web-a.
- Opisuje kreiranje
lista.
- Objašnjava
nastavljanje
prekinute liste i
promjenu stavki u
njoj.
Interaktivni sajtovi - forme
Vježba:
- Razvija svjest o
- Opisuje i objašnjava - Primjenjuje
- Upotreba formi.
kreiranje formi,
upotrebu formi.
važnosti internet
- Objašnjava ubotrebu polja za potvrdu,
tehnolgije u prenosu
dugmadi, padajućih
informacija i
objekata forme,
listi...
komunikacije među
vrijednosti forme i
- Primjenjuje
ljudima.
zapisivanje
zapisivanje rezultata
rezultata.
u obliku datoteke,
korišćenjem
194
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
elektronske pošte.
Interaktivni sajtovi - animacije
- Razvija tehnološku
- Definiše efekat
- Opisuje animaciju
disciplinu.
marquee.
sajta.
- Primjenjuje dhtml
- Objašnjava
animaciju elemenata effects, lebdeću
strane prelaz strane, dugmad i pravi
prelaz stranice.
lebdeću dugmad.
- Primjenjuje
- Definiše efekat
formatiranje teksta
marquee.
koji se kreće po
hodizontali.
Interaktivni sajtovi –komponente
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježba:
- Primjena i
modifikacija
animacije.
- Primjenjuje teme, - Razvija sposobnost Vježba:
- Upotreba Web
sagledavanja
banere za stranu,
knjigu utisaka i Web potreba i realizacije dinamički efekat,
Web search, brojač
zamisli.
za diskusiju.
pogodaka, radne
- Primjenjuje Web
- Opisuje upotrebu
listove i dijagrame,
template.
tema i šablona.
foto-galeriju, ubačeni
- Primjenjuje Web
- Primjenjuje
sadržaj, linije
komponente.
komponenata.
linkova, listu top 10.
Interaktivni sajtovi – java script
- Navodi Plug-inove, - Uočava softver za
Vježba:
activex kontrole,
interaktivni rad na
- Ubacivanje PlugJava Apleti i Java
sajtu.
inova, ActiveX
Script.
kontrola, Java Apleti i
Java Script.
Programski jezici za Web
Vježba:
- Upoznaje i opisuje - Primjenjuje HTML, - Razvija svijest o
php, java script...
- Primjena CSS stilova.
izradu atraktivnog
savremenim
- Primjenjuje
Web sajta.
potrebama i novim Vježba:
ubacivanje radnog
- Opisuje integraciju
tehnologijama
- Osnovna strukura Web
lista Worda, Excela,
Microsoft Officea u
proizvodnje uređaja strane.
Adobe Acrobat (pdf). za prenos
sajt.
Vježba:
informacija.
Pravljenje Web sajta
sa svim usvojenim
formama.
- Opisuje upotrebu
web komponenata.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- S. Bain: Corel DRAW 12, Kompjuter biblioteka, Čačak, 2005.
- T. Boardman: 3DS MAX 5, New Riders Publishing.
- R. Polevoi: 3D Studio MAX R3, The Coriolis Group.
- M. Imamović, D. Ćosić: Adobe Photoshop 7. 0, Soho Graph, Beograd, 2002.
- C. Rose: Naučite Adobe Photoshop CS2 za 24 časa, Sams, 2005. god.
- T. A. Powell: Web Design, Osborne/McGraw-Hill, 2001.
- D. Elderbrock, D. Karlins: FrontPage 2002 Biblija, Hungry Minds Inc, 2002.
- E. Castro: HTML za WWW, Peachpit Press.
195
- K. Jamsa, K. King, A. Anderson: HTML i Web dizajn kroz praktične primere,
Osborne/McGraw-Hill, 2002.
- M. Moncur: DHTML – naučite za 24 časa, SAMS.
- Bartlett: CSS za 24 časa, SAMS.
- J. Jaworski, JavaScript, JScript: Detaljan izvornik, Sybex.
- K. Annwn Page: Macromedia Dreamweaver MX 2004: iz prve ruke, Macromedia Pr,
2004.
- B. Blake: Flash 5, Osborne/McGraw-Hill, 2001.
Časopisi iz oblasti računara i softvera
- PC Press: www. pcpress. co. yu
- Mikro: www. mikro. co. yu
- Svet kompjutera: www. sk. co. yu
Izdavačke kuće
- Mikro knjiga: www. mikroknjiga. co. yu
- CET: www. cet. co. yu
- Kompjuter biblioteka: www. kombib. co. yu
Za izvođenje nastave potreban je softver (2004. god. )
- CorelDRAW Graphic Suite (12) ili noviji
- Adobe Photoshop 7. 0 ili noviji
- 3D Studio Max (5. 0) ili noviji
- Microsoft Office 2003: Front Page i Microsoft Publisher ili noviji
- Macromedia Essentials MX 2004: Dreamweaver MX, Fireworks MX, Macromedia
Flash MX, ... ili noviji
- Mix 1 ACDSee (6. 0), WinZip (8. 0), Nero (6. 0), Visual Studio 6. 0, Internet
Explorer (6. 0), Firefox Mozilla, Opera, CuteFTP, HTML Assistant, HTML Writer,
Mapedit, Adobe Illustrator 10, Illustrator 7, Adobe Acrobat (5. 5), ili noviji...
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u računarskoj učionici koja je opremljena sa najmanje 15
računara i perifernom opremom (A/V sredstvima, projektorom, skenerom,
štampačem).
- Računari su sa odgovarajućim softverom za izradu kompjuterske grafike, 2D i 3D
animacije i web prezentacije, uzorcima alata, šemama i dr.
- Treba omogućiti pristup Internetu, dostupnoj literaturi, tehničkim podacima,
priručnicima, časopisima koji obrađuju teme vezane za softver itd.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se usmeno i u toku vježbi;
- usmena provjera znanja (najmanje po jedna ocjena u svakom klasifikacionom
periodu).
- vježbe (najmanje po jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
196
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inženjer elektrotehnike, smjer: elektronika, računari ili
telekomunikacije.
- Diplomirani matematičar, smjer računarske nauke, smjer primijenjena
matematika.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- WEB
- Fizika
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Grafika, zvuk, slika
197
1.3.4. TELEKOMUNIKACIONE USLUGE
1. Naziv predmeta: TELEKOMUNIKACIONE USLUGE
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
Ukupno
52
20
72
52
20
72
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa postojećim telekomunikacionim uslugama i telekomunikacionim
uslugama u razvoju.
- Razumjevanje korisničkog aspekta i značaja kvaliteta telekomunikacionih servisa.
- Povezivanje teorije i prakse kroz razumljive sadržaje koji se odnose na
svakodnevnu primjenu usluga koje nude telekomunikacioni sistemi.
- Upoznavanje međunarodnih i nacionalnih propisa i standarda.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
198
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: TREĆI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Preporuke za
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
izvođenje nastave
učenik
učenik
učenik
Klasifikacija telekomunikacionih usluga
- Razvija pozitivan
- Shvata tehnološku
- Zna osnovnu
stav prema novim
podlogu po kojoj je
podjelu
saznanjima.
izvršena podjela.
telekomunikacionih
- Identifikuje usluge - Shvata potrebu
usluga.
povezivanja teorije
negovornog tipa i
- Nabraja vrste
i prakse.
njihova osnovna
usluga negovornog
svojstva.
tipa.
- Identifikuje usluge
- Nabraja vrste
govornog tipa i
usluga govornog
njihova osnovna
tipa.
svojstva.
- Nabraja
- Identifikuje usluge
audiovizuelne
audiovizuelnog tipa
usluge.
i njihova osnovna
- Poznaje vrstu
svojstva.
usluge: zakup
telekomunikacionih - Identifikuje usluge
zakupa
vodova.
telekomunikacionih
vodova i njihova
osnovna svojstva.
Usluge fiksne telefonije
- Seminarski rad:
- Uočava važnost
- Vrši komparaciju
- Zna karakteristike
Karakteristike
nauke u
različitih vrsta
usluge telefonskog
prenosa po
svakodnevnom
usluga fiksne
razgovora.
telefonskim
životu.
telefonije.
vodovima.
- Uočava
- Zna karakteristike
Vježbe:
specifičnosti i
usluge prenosa po
- Upoznavanje sa
prednosti usluge
telefonskim
uslugama fiksne
telefonskog
vodovima.
telefonije putem
razgovora.
prezentacija,
- Uočava
- Zna pojam ostale
tematskih filmova i
specifičnosti i
usluge i koje su
fotografija.
prednosti usluge
vrste i
prenosa po
karakteristike
telefonskim
ostalih usluga.
vodovima.
- Zna pojam dodatne
- Uočava
usluge i koje su
specifičnosti i
vrste i
prednosti ostalih
karakteristike
usluga.
dodatnih usluga.
- Uočava
specifičnosti i
prednosti dodatnih
usluga.
Usluge mobilne telefonije
- Seminarski rad:
- Uočava važnost
- Razlikuje usluge
- Poznaje osnovnu
Mobilna telefonija i
nauke u
mobilne telefonije
podjelu i osnovne
najpopularnije
svakodnevnom
kroz razvoj
vrste usluga GSM
199
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
životu.
tehnologije do 4.
mreže (teleusluge:
generacije.
telefonija, SMS,
- Uočava
Telefaks, dodatne
karakteristike i
usluge:
specifičnosti
preusmeravanje
rauličitih vrsta
poziva, govorna
usluga moblne
pošta, poziv na
telefonije.
čekanju, usluga
identifikacije
broja, odloženo
slanje SMS,
komercijalni SMS,
WAP, usluge GPRS,
usluge 3G).
- Poznaje
karakteristike
dodatne usluge
GSM mreže:
preusmeravanje
poziva, govorna
pošta poziv na
čekanju, usluga
identifikacije
broja, odloženo
slanje SMS poruka,
komercijalni SMS,
WAP i roming;
usluge GPRS i
usluge 3G.
Internet usluge
- Uočava važnost
- Shvata važnost i
- Poznaje
nauke u
mogućnosti
mogućnosti
svakodnevnom
Interneta.
Interneta.
životu.
- Razlikuje pojmove
- Zna osnovno o
i uočava svrhu
povezivanju na
postojanja Internet
Internet mrežu.
provajdera i
- Zna osnovnu
namjenu Internet
podjelu Internet
protokola.
servisa na:
- Razlikuje Internet
osnovne, javne,
servise i njihove
servise za
karakteristike.
pretraživanje,
- Uočava svrhu
sigurnosne i
svakog od servisa.
sistemske servise.
- Poznaje podvrste
usluga iz osnovne
podjele.
Zakonska regulativa telekomunikacionog tržišta
- Uviđa važnost
- Upoznaje propise i
poznavanja pravila
standarde koji se
i važnost njihovog
odnose na
200
Preporuke za
izvođenje nastave
usluge.
- Mobilnim
telefonima, kao
pokaznim
sredstvima
praktično,
predstavljanje
usluga mobilne
telefonije.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
uslugama mobilne
telefonije putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Seminarski rad:
Internet
tehnologija –
tehnologija trećeg
milenijuma.
Vježbe:
- Upoznavanje sa
uslugama Interneta
putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
- Seminarski rad:
Internet
tehnologija i
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
telekomunikacije.
- Nabraja propise iz
unutrašnjeg
saobraćaja i iz
međunarodnog
saobraćaja.
- Upoznaje
standardizaciju u
telekomunikacijam
a, granske
standarde, ISO
9000.
- Poznaje pojam
kvaliteta
telekomunikacionih
usluga.
Formativni ciljevi
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
striktnog
poštovanja.
- Uviđa važnost
održavanja i
poboljšavanja
kvaliteta.
Preporuke za
izvođenje nastave
učenik
protokoli.
- Analizira strukturu
i principe
međunarodnih
propisa i preporuka
UIT i osnovu
regulative EU i
granskih drugih
asocijacija.
- Analizira osnovne
odredbe Zakona o
telekomunikacijama,
upoznaje i ulogu
Agencije za
telekomunikacije.
- Razlikuje kvalitet
koncepcije,
kvalitet pružanja
usluge i
ekonomskokomercijalni
kvalitet.
Karakteristike tržišta telekomunikacionih usluga
- Razlikuje tržišni i
- Upoznaje osnovne
- Seminarski rad:
monopolistički
pojmove i
Provajderi, pojam,
model
zakonitosti tržišne
najjači svjetski
privređivanjau
privrede.
provajderi,
telekomu- Poznaje
provajderi u Crnoj
nikacijama.
karakteristike
Gori.
- Analizira
usluge kao vrste
karakteristike
proizvoda.
usluge kao vrste
- Poznaje osnovne
proizvoda, koje su
zakonske obaveze
značajne za
kojima podležu
tržište.
akteri na tržištu
telekomunikacionih - Upoređuje aktere
tržišta telekomuusluga u Crnoj
nikacionih usluga u
Gori.
Crnoj Gori i
- Upoznaje načine i
zemljama regiona.
uslove
- Vrši komparaciju
segmentacija
strukture ponude
tržišta.
različitih
operatera.
Dalji pravci razvoja
- Pozitivno
- Prepoznaje
- Upoznaje nove
procjenjuje
prednosti novih ili
pravce razvoja
važnost novih
poboljšanih
tehnologije,
znanja i novih polja
postojećih usluga i
svojstva novih
nauke koja se
proizvoda iz oblasti
tehnoloških
koriste u struci.
telekomunikacija,
prozvoda.
201
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Formativni ciljevi
učenik
u odnosu na
postojeće.
- Analizira svojstva
novih proizvoda i
predviđa transport,
rukovanje i
skladištenje.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- M. Filipović: Osnove telekomunikacija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,
Beograd, 2006.
- S. Štrbac: Telekomunikacioni servisi, Visoka škola strukovnih studija za
informacione i komunikacione tehnologije, Beograd, 2007.
- Dr Z. Bojković, mr D. Marković: Elementi kvaliteta u poštanskom i
telekomunikacionom saobraćaju, po odluci Saobraćajnog fakulteta iz Beograda
knjigu izdao Jantar-Beograd, 1997.
- Institut za standardizaciju Crne Gore, drugi izvori sa interneta o standardima u
telekomunikacijama.
- Zakon o telekomunikacijama, Ministarstvo saobraćaja, telekomunikacija i
poštanske djelatnosti, SL RCG 59/00.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office i nova tehnička pomagala, po potrebi.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem usmenih ili pismenih odgovora (najmanje jedna
ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer, telekomunikacioni smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer elekotehnike (smjer elektronike i telekomunikacija).
202
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Vidovi eksploatacije
telekomunikacionog
saobraćaja
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Telekomunikacione
- Osnovi elektrotehnike i
saobraćaj
elektronike
- Teorijski osnov razvoja
telekomunikacija
203
1.3.5. MARKETING I PRODAJA USLUGA
1. Naziv predmeta: MARKETING I PRODAJA USLUGA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
58
58
Ukupno
66
66
8
8
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa pojmom uslužna ekonomija.
- Sticanje znanja o osnovnim karakteristikama uslužne ekonomije.
- Upoznavanje sa pojmom marketinga usluga.
- Sticanje znanja o osnovnim karakteristikama marketinga usluga.
- Upoznavanje sa marketing istraživanjem usluga.
- Upoznavanje sa pojmom marketing mix usluga.
- Razumijevanje značaja i uloge marketinga u saobraćaju.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
204
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Pojam i definicija marketinga
- Razlikuje vrste
- Poznaje pojam i
- Razvija pozitivan
marketinga.
definiciju
stav prema novim
- Razlikuje osnovne
marketinga.
saznanjima.
karakteristike
- Zna pojam uslužne
uslužne ekonomije.
ekonomije.
- Poznaje pojam
- Vrši komparaciju
industrijske
osnovnih
ekonomije.
karakteristika
industrijske i
uslužne ekonomije.
Karakteristike marketinga usluga
- Razlikuje elemente - Razvija pozitivan
- Poznaje pojam
stav prema novim
tržišta usluga
tržišta usluga.
saznanjima.
(tražnja, ponuda,
- Poznaje pojam
- Razvija sposobnost
karakteristike,
marketinga usluga.
opažanja.
konkurencija,
segmentacija,
standardi).
- Razlikuje
karakteristike
marketinga usluga
(nedodirljivost,
neseparabilnost,
pomjenljivost,
kvarljivost).
Specifičnosti marketinga istraživanja usluga
- Razvija pozitivan
- Razlikuje
- Upoznaje se sa
stav prema novim
specifičnosti
pojmom marketing
saznanjima.
marketing
istraživanja tržišta.
istraživanja tržišta - Razvija sposobnost
- Upoznaje se sa
opažanja i logičkog
(formulisanje
pojmom strategija
zaključivanja.
projekta,
marketing
prikupljanje
menadžment
podataka, izbor
usluga.
metode i analiza
podataka,
formulisanje
izvještaja).
- Razlikuje faze
strategije
marketing
menadžment
usluga (analiza
tržišta, analiza
konkurencije,
analiza resursa,
formulisanje
marketing
205
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Crtanje šeme
karakteristika
uslužne ekonomije.
Vježbe:
- Crtanje šeme
elemenata tržišta
usluga.
- Crtanje šeme
karakteristika
marketinga usluga.
Vježbe:
- Kreiranje algoritma
specifičnosti
marketing
istraživanja tržišta.
- Kreiranje algoritma
toka faza strategije
marketing
menadžment
usluga.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
strategije).
Marketing MIX usluga
- Shvata ulogu kupca - Poznaje pojam
i potrebu za
marketing MIX
pridobijanjem
usluga.
njegovog
- Navodi elemente
povjerenja.
marketing MIX
usluga (proizvod,
cijena, kanali
prodaje,
promocija).
- Upoznaje se sa
najnovijim
tendencijama u
marketingu.
Karakteristike marketinga saobraćajnih usluga
- Razlikuje osnovne
- Upoznaje se sa
pojmom tržišta
elemente tržišta
saobraćajnih
saobraćajnih
usluga.
usluga, u zavisnosti
- Upoznaje se sa
od vida (grane)
ulogom marketinga
saobraćaja.
u poslovanju
- Razlikuje osnovne
saobraćajnih
karakteristike
preduzeća.
marketinga
- Upoznaje se sa
saobraćajnih usluga
pojmom
u zavisnosti od vida
edukativne
(grane) saobraćaja.
marketinške
- Vrši komparaciju
kampanje
marketing pristupa
poštanskih i
privatnih i javnih
logističkih
poštanskih i
operatera.
logističkih
operatera.
Međunarodni marketing saobraćajnih usluga
- Razlikuje osnovne
- Poznaje pojam
elemente
međunarodnog
međunarodnog
marketinga usluga.
marketinga usluga
- Poznaje pojam
(tendencije na
međunarodnog
tržištu,
marketinga
istraživanje,
saobraćajnih
formulisanje
usluga.
programa).
Preporuke za
izvođenje nastave
Razvija pozitivan
stav prema novim
saznanjima.
Razvija sposobnost
opažanja i logičkog
zaključivanja.
Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada
usluga.
Vježbe:
- Upoznaje se sa
primjerima
uspješnih
marketinških
kampanja putem
prezentacija.
Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada
usluga.
Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
Vježbe:
- Upoznaje se sa
primjerima
uspješnih
marketing pristupa
poštanskih i
logističkih
operatera putem
prezentacija
njihovih marketing
kampanja.
Razvija pozitivan
stav prema
kvalitetu rada
usluga.
Pozitivno
procjenjuje
važnost novih
saznanja iz svoje
struke.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- C. Lovelock: Services Marketing- People, Technology and Strategy, Prentice Hill,
2000.
- A. Palmer: Principles of Services Marketing, McGraw Hill, 4 edition, 2005.
- Č. Ljubojević: Marketing usluga, Institut za tržišna istraživanja, Beograd, 1996.
206
- O. Bakić, Č. Ljubojević: Menadžment usluga u savremenoj ekonomiji, Univerzitet
u Beogradu, Ekonomski fakultet, Beograd, 1998.
- Izbor najznačajnijih članaka iz oblasti marketinga usluga (Journal of Service
Marketing, Harvard Business Review i drugi časopisi).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalizovanim flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, MS office instaliranim na svim računarima).
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- pismenih vježbi.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani ekonomista (smjer marketing).
- Alternativno rješenje može biti sljedeće:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Karakteristike marketinga
saobraćajnih usluga
- Karakteristike marketinga
saobraćajnih usluga
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Poštanske usluge(IV razred)
- Karakteristike tržišta
poštanskih usluga
- Razvoj komercijalnih
poštanskih usluga
- Telekomunikacione usluge
- Karakteristike tržišta
(III razred)
telekomunikacionih usluga
207
1.3.6. BAZE PODATAKA
1. Naziv predmeta: BAZE PODATAKA
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
36
36
Ukupno
66
66
30
30
3. Opšti ciljevi nastave
- Sticanje osnovnih znanja o bazama podataka, njihovom značaju i korisnosti.
- Razvijanje pozitivnog stava prema informatici i njenoj širokoj primjeni.
- Razvijanje logičkog razmišljanja, sticanja samopouzdanja i sposobnosti za
samostalan rad.
- Povezivanje prakse i teorije kroz poznavanje baza podataka.
- Razvijanje radnih navika (sistematičnost, tačnost, dosljednost).
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
NAPOMENA:
U okviru ovog predmeta učenici ovladavaju programom MS Office Access.
208
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Programi za kreiranje baza podataka
- Razvija sposobnost
- Uočava da ravnu
- Upoznaje osnovne
opažanja i logičko
bazu čini jedna
pojmove: ravna i
rasuđivanje.
tabela.
realaciona baza
- Uočava da
podataka, osnovni
relacionu bazu čini - Razvija preciznost.
elementi baze
više povezanih
podataka, tabele,
tabela sa
slogovi podataka,
podacima.
polja.
- Zna pojmove: polje - Vrši komparaciju
ovih elemenata i
podataka; slogovi
izvodi zaključke o
podataka; tabela
razlikama.
podataka.
- Upoznaje načine
- Upoznaje pojam
sortiranja
ključa i relacije
podataka.
unutar baze,
između podataka ili - Shvata značaj
integriteta
tabela.
podataka za
kvalitet i korisnost
baze.
- Razlikuje relacije:
- Jedan-jedan;
- Jedan-više.
Korišćenje aplikacije
- Razvija osjećaj
- Upoznaje izgled
- Upoznaje interfejs
samopouzdanja i
menija, njegove
Mikrosoftovog
sposobnosti za
funkcije i funkcije
office programa za
samostalan rad.
dugmadi.
baze podataka - Kreira jednostavnu
Access.
bazu podataka,
- Zna da napravi
upoznaje
jednostavnu bazu
korišćenje
podataka.
’’čarobnjaka’’ za
kreiranje baze.
Kreiranje tabela
- Razvija osjećaj
- Kreira primere
- Zna pravljenje
samopouzdanja i
tabela.
tabele na
sposobnosti za
jednostavan način. - Podešava
samostalan rad.
karakteristike
- Poznaje
podataka i pravila
podešavanje
unosa prilikom
prikazivanja
kreiranja tabele.
podataka.
- Poznaje
manipulisanje
kolonama i
podacima.
Kreiranje obrazaca
- Zna da napravi
- Shvata funkciju
- Razvija osjećaj
209
Preporuke za
izvođenje nastave
- Zadaje zadatak:
Kreiranje
jednostavne baze
podataka
samostalno i uz
pomoć
‘’čarobnjaka’’.
- Zadaje zadatak:
Kreiranje tabele sa
podešavanjima
karakteristika
podataka i pravila
unosa.
- Zadaje zadatak:
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
obrazac za unos uz
pomoć
‘’čarobnjaka’’ i da
podesi njegova
svojstva.
- Zna da doda
kontrole u obrazac.
Kreiranje upitnika
- Upoznaje značaj
pronalaženja
informacija u bazi.
- Zna filtriranje
podataka u tabeli.
- Zna pronalaženje
podataka po
višestrukim
kriterijumima.
- Zna pravljenje
upita u dva
prikaza: design i
pomoću
‘’čarobnjaka’’.
Kreiranje izvještaja
- Zna pravljenje
izveštaja od
početka i pomoću
‘’čarobnjaka’’.
- Zna da uredi
izveštaj.
- Zna da pregleda
izveštaj pre štampe
i da ga podesi.
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
samopouzdanja i
sposobnosti za
samostalan rad.
Formativni ciljevi
učenik
obrasca.
- Kreira obrazac za
kreiranu tabelu.
- Dodaje kontrole na
poljima
korišćenjem
funkcija dugmeta
Toolbox.
Preporuke za
izvođenje nastave
- Kreiranje obrasca
nad tabelom i
dodavanje kontrola
iz menija Toolbox.
- Uočava da
izdvojene podatke,
može da analizira i
mijenja na razne
načine.
- Izvodi filtriranje na
tabeli sa podacima
po različitim
kriterijumima.
- Pronalazi zadate
podatke po više
kriterijuma.
- Kreira isti upit nad
jednom tabelom u
dva prikaza: design
i pomoću
‘’čarobnjaka’’.
- Razvija osjećaj
samopouzdanja i
sposobnosti za
samostalan rad.
- Zadaje zadatak:
Pronalaženje
određenih
podataka iz
postojeće tabele i
štampa.
- Pronalaženje
podataka iz
postojeće tabele
po višestrukim
kriterijumima i
štampa.
- Shvata značaj
izveštaja kao
finalnog proizvoda
rada na bazi
podataka.
- Pravi izveštaje iz
prethodno kreirane
baze.
- Podešava sadržaj i
formu izveštaja pre
štampe i štampa
ih.
- Razvija osjećaj
samopouzdanja i
sposobnosti za
samostalan rad.
- Zadaje zadatak:
- Kreiranje izveštaja
iz date tabele po
zadatom
kriterijumu i
podešavanje
prikaza izveštaja sa
ciljem
naglašavanja
rezultata traženog
izveštaja.
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- Microsoft access, Korak po korak, Microsoft Press, CET, Beograd, 2002.
- M. Amundsen, C. Smith: Visual basic5, Kompjuter biblioteka, Čačak, 1998.
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Univerzalna učionica.
- Specijalizovana učionica za smjer Poštansko-logistički tehničar (PLT), sa 16
računara povezanih u mrežu s mogućnošću pristupa Internetu (računar nastavnika
s CD pisačem), LCD projektor, MS office.
210
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu);
- vježbe na kompjuteru.
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitivna ocjena na kraju školske godine.
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani matematičar, sa diplomom o završenom kursu MS Access.
- Diplomirani inžinjer tehničkog smera, sa diplomom o završenom kursu MS Access.
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Osnovnih pojmova:
realaciona baza podataka,
osnovni elementi baze
podataka, tabele, slogovi
podataka, polja
- Interfejs mikrosoftovog
office programa za baze
podataka –access i njegovo
korišćenje
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Informatika
- Tipovi podataka
- Tabele, njihovo kreiranje i
raspoređivanje podataka u
tabelma, povezivanje
tabela
- Integritet i racionalnost
baze
211
1.3.7. ORGANIZACIJA RADA U SAOBRAĆAJU I TRANSPORTU
1. Naziv predmeta: ORGANIZACIJA RADA U SAOBRAĆAJU I TRANSPORTU
2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave
Razred
I
II
III
IV
Ukupno
Vrste nastave
Praktična
Teorija
Vježbe
nastava
60
60
Ukupno
66
66
6
6
3. Opšti ciljevi nastave
- Upoznavanje sa osnovnim pojmovima organizovanja i pojmom organizacije.
- Upoznavanje sa principima na osnovu kojih se definiše radna jedinica kao osnovni
element organizacione strukture.
- Upoznavanje sa pojmom organizacione strukture.
- Sticanje znanja o organizacionim modelima i njihovoj primjeni kod saobraćajnih
preduzeća.
- Upoznavanje sa podjelom rada i opisom radnih mjesta kod saobraćajnih
preduzeća.
- Upoznavanje sa organizovanjem organizacionih jedinica saobraćajnih preduzeća.
- Upoznavanje sa pojmom i značajem organizacione kulture.
- Upoznavanje sa upravljanjem ljudskih resursa kod saobraćajnih preduzeća.
- Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci.
- Razumijevanje neophodnosti pravilnog korišćenja stručne literature.
- Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.
212
4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi
Razred: ČETVRTI
Informativni ciljevi i
Socijalizacijski
Formativni ciljevi
sadržaji
ciljevi
učenik
učenik
učenik
Osnovni pristup organizovanja
- Pozitivno
- Razlikuje faze
- Poznaje pojam
procjenjuje
procesa kreiranja
organizovanja.
važnost novih
organizacione
- Poznaje pojam
saznanja iz svoje
strukture
organizacione
struke.
preduzeća.
strukture
- Razlikuje principe
preduzeća.
na osnovu kojih se
- Poznaje pojam
definiše radna
radne jedinice kao
jedinica kao
osnovnog elementa
osnovnog elementa
organizacione
organizacione
strukture
strukture
preduzeća.
preduzeća.
Podjela rada i opis radnih mjesta
- Razvija sposobnost
- Analizira podjelu
- Upoznaje se sa
opažanja i logičkog
rada kod
kriterijumima na
zaključivanja.
poštanskih
osnovu kojih se vrši
- Shvata potrebu
operatera.
podjela rada u
povezivanja teorije
- Analizira podjelu
saobraćajnim
i prakse.
rada kod
preduzećima.
kompanija čija je
- Upoznaje se sa
djelatnost iz
pojmom opisa
oblasti logistike.
radnih mjesta u
- Razlikuje zadatke
saobraćajnim
radnih mjesta u
preduzeća.
saobraćajnim
- Poznaje zahtjeve
preduzećima.
zadataka radnih
- Razlikuje funkcije
mjesta u
menadžera i
saobraćajnim
izvršioca na
preduzećima.
radnom mjestu u
saobraćajnim
preduzećima.
Organizovanje organizacionih jedinica
- Pozitivno
- Razlikuje faktore
- Upoznaje se sa
procjenjuje
na osnovu kojih se
pojmom
važnost novih
vrši organizovanje
organizovanja
saznanja iz svoje
saobraćajnih
saobraćajnih
struke.
organizacionih
organizacionih
jedinica.
jedinica.
- Razlikuje elemente
- Upoznaje se sa
saobraćajnih
metodama koje se
organizacionih
koriste za
jedinica.
organizovanje
- Razlikuje faze
saobraćajnih
delegiranja
organizacionih
autoriteta.
jedinica.
- Razlikuje koncepte
- Upoznaje se sa
213
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Upoznavanje sa
primjerima
rješenja podjele
rada i opisa radnih
mjesta kod javnih i
privatnih
poštanskih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Informativni ciljevi i
Formativni ciljevi
sadržaji
učenik
učenik
efikasnog
pojmom autorit.
delegiranja
- Upoznaje se sa
autoriteta.
problemima
delegiranja
autoriteta.
- Upoznaje se sa
aktivnostima koje
se trebaju
preduzeti u cilju
otklanjanja
problema
delegiranja
autoriteta.
Centralizacija i decentralizacija
- Upoznaje se sa
- Vrši komparaciju
pojmovima
decentralizovane i
centralizacija i
centralizovane
decentralizacija.
organizacione
strukture
saobraćajnih
preduzeća.
- Razlikuje tipove
decentralizacije.
Organizacioni modeli (struktura)
- Analizira
- Upoznaje se sa
funkcionalnu
osnovnim
organizacionu
pristupom
strukturu.
struktuiranja
- Analizira divizijsku
organizacije.
organizacionu
- Nabraja
strukturu.
organizacione
- Analizira projektnu
modele.
organizacionu
strukturu.
- Analizira matričnu
organizacionu
strukturu.
- Vrši komparaciju
pojedinih
organizacionih
modela (struktura).
Organizaciona kultura
- Razlikuje funkcije
- Upoznaje se sa
organizacione
pojmom
kulture.
organizacione
- Razlikuje faktore
kulture.
značajne za
- Upoznaje se sa
organizacionu
značajem
kulturu
organizacione
saobraćajnih
kulture za uspješno
preduzeća.
poslovanje
214
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
Vježbe:
- Crtanje šema
organizacionih
modela.
- Upoznavanje sa
organizacionim
strukturama javnih
i privatnih
poštanskih
operatera putem
prezentacija,
tematskih filmova i
fotografija.
Vježbe:
- Primjeri
komparacije
organizacionih
kultura kod
uspješnih i
neuspješnih
saobraćajnih
preduzeća.
Informativni ciljevi i
sadržaji
učenik
saobraćajnih
preduzeća.
- Upoznaje se sa
metodologijom
upravljanja
organizacionom
kulturom kod
saobraćajnih
preduzeća
Socijalizacijski
ciljevi
učenik
Formativni ciljevi
učenik
Preporuke za
izvođenje nastave
5. Okvirni spisak literature i drugih izvora
- V. Vešović: Menadžment u saobraćaju, Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni
fakultet, Beograd, 2001.
- V. Vešović, N. Bojović, N. Knežević: Organizacija saobraćajnih preduzeća,
Univerzitet u Beogradu, Saobraćajni fakultet, Beograd, 2007.
- Publikacija FedEx: FedEx Corporation Annual Report 2006, FedEx, Memphise,
USA, 2006.
- UPS Corporate Sustainability Report: Operating in Unison, United Parcel Service
of America, Inc (UPS), Atlanta, USA, july 2006.
- Publikacija TNT: TNT 2005 Annual Report, TNT, Hoofddororp, Netherland, 2006.
- Publikacija Deutche post AG: “sustainability report 2006”, Deutche postAG, Bonn,
Germany, 2006.
- Z. Nedić: Organizaciono pozicioniranje kompanije za pružanje ekspresnih
poštanskih usluga na tržištu Crne Gore, magistarski rad, Ekonomski fakultet
Podgorica, Univerzitet Crne Gore, Podgorica, 2007.
- Stručni članci u specijalizovanim časopisima za poštansku industriju: Postal
technology (UK), Savremena pošta (Srbija), Pošta (Hrvatska).
6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave
- Nastava se izvodi u:
- Univerzalnoj učionici, opremljenoj sa osnovnim školskim mobilijarom (tabla,
specijalni flomasterima za pisanje po tabli, brisačem);
- specijalizovanoj učionici za smjer Poštansko-logistički tehničar (plt),
opremljenom sa specijalizovanim školskim mobilijarom (16 računara povezanih u
mrežu s mogućnošću pristupa Internetu, jednim lokalnim server-om (računar
nastavnika), LCD projektor, Ms Office.
7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika
- Provjera znanja vrši se putem:
- Usmenih ili pismenih odgovora (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom
periodu);
- pismenih vježbi na kojima radi zadatke iz oblasti koje se izučavaju u tom
klasifikacionom periodu (najmanje jedna ocjena u klasifikacionom periodu).
- Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u
klasifikacionom periodu.
- Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena
dobijenih u klasifikacionim periodima.
8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta
- Pozitina ocjena na kraju školske godine.
215
9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja.
- Alternativno rješenje može biti:
- Diplomirani ekonomista (smjer organizacijski menadžment).
10. Povezanost predmeta
Znanja
- Organizacioni modeli
(strukture)
- Organizacioni modeli
(strukture)
- Organizaciona kultura
Povezanost sa drugim predmetima
Predmet
Znanja
- Preduzetništvo (IV razred)
- Organizaciona struktura
privrednog društva
- Poslovna komunikacija (II
- Timski rad
razred)
- Komunikacija sa ostalim
zaposlenima
- Komunikacija sa
klijentima
216
2. STRUČNI ISPIT
2.1. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNO - TEORIJSKI DIO ISPITA
2.1.1. SMJER - LOGISTIKA I ŠPEDICIJA
2.1.1.1. LOGISTIKA
1. Naziv ispitnog kataloga: LOGISTIKA
2. Cilj ispita
- Na ispitu kandidat treba da pokaže poznavanje i upotrebu znanja iz predmeta
Logistika, uz:
- uspješnost traženja i upotrebe informacija iz različitih izvora;
- poznavanje pojmova, definicija, postupaka realizacije logističkih rješenja;
- poznavanje mjesta i uloge logistike u privredi;
- poznavanje elemenata logističkog sistema;
- poznavanje metodologije planiranja logističke strategije;
- poznavanje uloge špeditera kao logističkog operatera;
- objašnjavanje značaja primjene specijalizovanih software-skih aplikacija u
logistici;
- poznavanje elemenata logističkih lanaca;
- poznavanje pojma distribucije;
- objašnjavanje uloge distribucije u kretanju robe;
- poznavanje postupka kreiranja prateće dokumentacije;
- poznavanje i poštovanje propisa sa područja zaštite na radu i zaštite okoline;
- poznavanje standarda i propisa i njihova pravilna primjena;
- primjenu normi i smjernica za obezbjeđivanje kvaliteta logističke usluge.
3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu
1. Logistika, opšti pojmovi
- Pojam logistike.
- Parametri razvoja logistike.
- Pojam i zadaci poslovne logistike.
- Značaj logistike za povećanje uspješnosti poslovanja.
- Mjesto poslovne logistike u organizacionoj strukturi preduzeća.
2. Elementi logističkog sistema
- Elementi logističkog sistema.
- Funkcije povezivanja distributivnih tokova.
- Logistički sistem na mikro nivou.
- Logistički sistem na makro nivou.
3. Logistički podsistemi i logističke organizacije
3. 1. Logistički podsistemi
- Pojam robno-transportnog centra kao logističkog centra.
- Osnovni logistički podsistemi.
- Karakteristike logističkih podsistema.
- Struktura funkcija prema konceptu usluga.
- Struktura funkcija prema karakteru aktivnosti.
217
3. 2. Logističke organizacije
- Organizovanje logističkog sistema.
- Četiri koraka planiranja logističke strategije.
- Troškovi logistike.
3. 3. Kreiranje i organizovanje logističkih lanaca
- Elementi logističkih lanaca.
- Karakteristike logističkih lanaca.
- Interakcija učesnika u transportu robe.
- Uloga špeditera kao logističkog operatera.
4. Logistički informacioni sistem
- Osnovni elementi u logističkom informacionom sistemu.
- Način prikupljanje podataka za potrebe logističkog informacionog sistema.
- Procesi u logističkom informacionom sistemu.
- Primjeri logističkih informacionih sistema.
5. Logistički transportni lanci
- Izgled i obilježje logističkih lanaca u drumskom saobraćaju.
- Izgled i obilježje logističkih lanaca u željezničkom saobraćaju.
- Izgled i obiježje logističkih lanaca u vazdušnom saobraćaju.
- Izgled i obilježje logističkih lanaca u telekomunikacionom saobraćaju.
- Izgled i obilježje logističkih lanaca u kombinovanom saobraćaju.
-Osnove upravljanje lancima snabdijevanja (SCM-Suplly Chain Management).
- Virtuelna logistika.
6. Pojam, mjesto i kanali distribucije
- Pojam distribucije
- Uloga distribucije u kretanju robe.
- Uloga i značaj kanala distribucije.
- Vrste kanala distribucije.
- Interakcija izmjeđu logistike i distribucije.
- Interakcija izmjeđu proizvodnje i distribucije.
- Implementacija kanala distribucije u e-trgovinu.
7. Organizacija logistike i distribucije u preduzeću
- Modeli organizacije logistike.
- Modeli organizacije distribucije.
- Pojam i elementi logističko-distributivnih centara.
- Usluge logističko-distributivnih centara.
- Model prijema robe.
- Model otpreme robe.
- Povezanost logističko-distributivnih centara i tržišta.
8. Međunarodni logistički i distributivni sistemi
- Pojam međunarodne logistike.
- Učesnici međunarodnih logističkih procesa.
- Pojam međunarodne distribucije.
- Karakteristike međunarodnih logističkih sistema.
- Karakteristike međunarodnih distributivnih sistema.
- Modeli organizacije međunarodnih distributivnih sistema.
- Modeli organizacije međunarodnih logističkih sistema.
218
4. Tip ispita
- Usmeno.
- Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja, kombinovana po složenosti na
odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih
tematskih oblasti, kako bi težina pitanja (zbirna) na svakom ispitnom listu bila
ista. Detaljan spisak ispitnih pitanja sastavlja se na osnovu okvirnog spiska
pitanja, datih u ispitnom katalogu.
- Kandidat ima pravo da se pripremi za ispit 20 minuta.
- Ispit traje najviše 20 minuta.
5. Dozvoljena pomagala
- Pomagala nijesu predviđena.
6. Literatura i drugi izvori
- Za kandidate je za pripremu preporučena literatura i drugi izvori dati u katalogu
znanja i godišnjem planu rada nastavnika.
219
2.1.2. SMJER - POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE
2.1.2.1. POŠTANSKI SAOBRAĆAJ
1. Naziv ispitnog kataloga: POŠTANSKI SAOBRAĆAJ
2. Cilj ispita
- Na ispitu kandidat treba da pokaže poznavanje i upotrebu znanja iz predmeta
Poštanski saobraćaj, uz:
- uspješnost traženja i upotrebe informacija iz različitih izvora;
- poznavanje pojmova, definicija, postupaka i njihovog korišćenja iz oblasti
poštanskog saobraćaja;
- pravilne upotrebe stručne terminologije;
- rješavanje jednostavnih problema – zadataka, vezanih za poštanski saobraćaj;
- odgovarajući pristup pri modeliranju i izradi dokumentacije;
- poznavanje i poštovanje propisa sa područija zaštite na radu i zaštite okoline;
- poznavanje standarda i propisa i njihova pravila upotrebe;
- primjena normi i smjernica za obezbjeđivanje kvaliteta rada;
- objašnjenje i interpretaciju rezultata;
- odluke o racionalnoj upotrebi materijala i vremena;
- upotrebu savremene informacione tehnologije.
3. Standardi znanja koji se ocenjuju na stručnom ispitu
1. Osnovni pojmovi o poštanskom saobraćaju
- Pojam i značaj poštanskog saobraćaja.
- Osnovne karakteristike poštanskog saobraćaja.
- Poštanski saobraćaj kao dio saobraćajnog sistema zemlje.
- Principi organizacije poštanskog saobraćaja.
- Predmet proučavanja poštanskog saobraćaja.
2. Istorijski razvoj poštanskog saobraćaja
- Osnovne karakteristike razvoja poštanskog saobraćaja.
- Uloga pisma i pismenosti u razvoju poštanskog saobraćaja.
- Glasničko-kurirske veze kao prvobitni oblici poštanskog saobraćaja.
- Javni poštanski saobraćaj.
- Razvoj poštanskog saobraćaja na području Crne Gore.
3. Delatnosti u poštanskom saobraćaju
- Osnovne djelatnosti poštanskog saobraćaja.
- Pojam i klasifikacija poštanskih usluga.
- Usluge osnovne delatnosti pošte.
4. Poštanske pošiljke
- Vrste poštanskih pošiljaka.
- Obične pismonosne pošiljke.
- Knjižene pošiljke.
- Posebne, dopunske i ostale poštanske usluge.
- Dopunske poštanske usluge.
- Ostale poštanske usluge.
5. Oprema poštanskih pošiljaka
- Adresovanje poštanskih pošiljaka.
220
- Pakovanje i zatvaranje poštanskih pošiljaka.
- Pošiljke isključene od prenosa poštom.
- Pošiljke koje se primaju uslovno.
6. Plaćanje poštanskih usluga
- Pojam i vrste cena poštanskih usluga.
- Oblici plaćanja poštanskih usluga.
- Oslobađanje od plaćanja poštarine.
- Vraćanje naplaćene poštarine.
7. Poštanska mreža
- Pojam poštanske mreže.
- Struktura poštanske mreže.
- Jedinice za pružanje poštanskih usluga korisnicima.
- Posebni organizacioni djelovi jedinica za pružanje poštanskih usluga korisnicima.
- Sredstva za samousluživanje korisnika.
- Tehnička opremljenost jedinica poštanske mreže.
8. Ugovor o prenosu poštanskih pošiljaka
- Opšti pojmovi o obligacionom pravu i obligacionom odnosu.
- Pojam i vrste ugovora u obligacionom pravu.
- Ugovor o prenosu pošiljke.
9. Pravi položaj poštanske organizacije i korisnika poštanskih usluga (pošiljaoca
pošiljaka)
- Osnovne obaveze poštanske organizacije.
- Prava i obaveze pošiljaoca, korisnika poštanskih usluga.
10. Organizacija prijema pošiljaka
- Pojam organizacije prijema pošiljaka i opšti uslovi.
- Prijem običnih pismonosnih pošiljaka.
- Prijem pošiljaka frankiranih mašinama za frankiranje.
- Prijem tiskovine koje sadrže novine i časopise.
- Prijem knjiženih pošiljaka.
- Prijem paketa.
- Prijem pošiljaka sa posebnim uslugama.
- Prijem pošiljaka u širem i najširem području pošte.
11. Organizacija otpreme poštanskih pošiljaka
- Pojam otpreme poštanskih pošiljaka.
- Otprema pošiljaka iz prijemne pošte.
- Otprema zaključaka i spisak razmjene.
- Razmjena zaključaka.
- Pregled rada.
- Otprema pošiljaka u poštanskom centru.
- Otprema poštanskih pošiljaka u glavnom poštanskom centru (GPC).
- Prevoz poštanskih pošiljaka.
12. Organizacija prispeća poštanskih pošiljaka
- Pojam prispeća poštanskih pošiljaka.
- Preuzimanje zaključaka u odredišnoj jedinici poštanske mreže.
- Ptvaranje zaključaka i preuzimanje pošiljaka.
- Nepravilnosti u zaključcima.
- Prekartovanje zaključaka.
221
- Postupak sa predmetima čiji je prenos zabranjen.
13. Organizacija uručenja poštanskih pošiljaka
- Osnovni pojmovi o uručenju poštanskih pošiljaka.
- Dokaz identiteta.
- Mjesto i način uručenja pošiljaka.
- Sredstva za dostavu i isporuku poštanskih pošiljaka.
- Organizacija dostave pošiljaka.
- Rad poštonoše na terenu.
- Poštanski kovčežići.
- Isporuka pošiljaka.
14. Isporuka poštanskih pošiljaka
- Isporuka pošiljaka preko pregradaka.
- Isporuka post-restant pošiljaka.
- Isporuka pošiljaka za koje je ostavljen izveštaj o prispeću.
- Isporuka tiskovine koje sadrže novine i časopise.
- Isporuka pošiljaka opterećenih ležarinom.
15. Uručenje sudskih pisama i pisama u upravnom i prekršajnom postupku
- Pojam sudskog pisma i pisma u upravnom i prekršajnom postupku.
16. Naknadni postupak u vezi sa primljenim pošiljkama
- Izdavanje naknadne potvrde o prijemu knjižene pošiljke.
- Postupak po zahtevu pošiljaoca za raspolaganje pošiljkom.
- Postupak po zahtevu primaoca u vezi sa uručenjem pošiljke.
- Nadoslanje pošiljaka.
- Neuručive pošiljke- vraćanje pošiljaka.
- Postupak sa neispravnim pošiljkama.
- Sačinjavanje i rešavanje odjave o neispravnosti.
- Postupak sa neisporučivim pošiljkama.
- Sređivanje i čuvanje manipulativnih isprava.
17. Reklamacije i potraživanje pošiljaka
- Osnovni pojmovi o reklamacijama u unutrašnjem saobraćaju.
- Postupak sa reklamacijom pošiljaoca u vezi sa neuručenjem i prekoračenjem roka
za prenos.
- Postupak u prijemnoj pošti koja je sačinila Potražnicu.
- Potraga za pošiljkom putem kartovanja.
- Rok za rješavanje Potražnica.
- Reklamacija primaoca zbog oštećenja ili umanjenja sadržine pošiljke.
- Zahtjev za obeštećenje o uručenju knjižene pošiljke.
18. Odgovornost i naknade
- Naknada štete za pošiljke.
- Naknada štete za knjižene pošiljke.
- Ostvarivanje potraživanja i zastarelost.
19. Devizna kontrola nad poštanskim pošiljkama
- Osnovni pojmovi o deviznoj kontroli nad poštanskim pošiljkama.
20. Poštansko-carinski postupak
- Osnovni pojmovi o poštansko-carinskom postupku.
- Obaveze pošte u poštansko-carinskom postupku.
222
- Postupak prilikom izvoza pošiljaka.
- Dostava i isporuka ocarinjenih pošiljaka.
21. Osnovni pojmovi o međunarodnom poštanskom saobraćaju
- Zadatak i društvena uloga međunarodnog poštanskog saobraćaja.
- Značaj međunarodnog poštanskog saobraćaja sa gledišta naše zemlje.
22. Pregled razvoja međunarodnog poštanskog saobraćaja
- Pregled razvoja međunarodnog poštanskog saobraćaja.
23. Principi organizacije Svjetskog poštanskog saveza (SPS)
- Odnosi Svjetskog poštanskog saveza sa OUN.
- Arbitraža.
- Opšti principi Svjetskog poštanskog saveza.
- Poštanska legitimacija.
24. Pismonosna služba
- Oprema i adresovanje pismonosnih pošiljaka.
- Naročita rukovanja.
- Raspolaganje pošiljaoca pismonosnim pošiljkama.
- Potraživanje pošiljki.
- Zabrane.
- Carinska kontrola.
25. Razmjena pismonosnih pošiljaka i zaključaka
- Razmjena pismonosnih pošiljaka i zaključaka.
26. Razmjena pisama sa označenom vrijednošću
- Razmjena pisama sa označenom vrijednošću.
27. Obračun troškova pismonosnog prenosa
- Obračun troškova pismonosnog prenosa.
28. Razmjena poštanskih paketa
- Postupak sa paketima kod prijemne pošte.
- Sačinjavanje zaključaka.
- Osnovni pojmovi o poštansko-carinskom postupku.
- Obaveze pošte u poštansko-carinskom postupku.
29. Obračun troškova razmjene paketa
- Obračun troškova razmjene paketa.
- Analiza i struktura međunarodne paketske tarife.
30. Međunarodne poštanske veze u ratnim uslovima
- Međunarodne poštanske veze u ratnim uslovima.
31. Bilateralni sporazumi
- Bilateralni sporazumi.
223
4. Tip ispita
- Usmeno.
- Na ispitnom listu treba da bude tri pitanja, kombinovana po složenosti na
odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih
tematskih oblasti, kako bi težina zadataka (zbirna) na svakom ispitnom listu bila
ista. Detaljan spisak ipitnih zadataka sastavlja se na osnovu okvirnog spiska
zadataka, datih u ispitnom katalogu.
- Kandidat ima pravo da se pripremi za ispit 20 minuta.
- Ispit traje najviše 20 minuta.
- Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija, na prijedlog ispitivača.
5. Dozvoljena pomagala
- Za računske zadatke dozvoljeno je koristiti digitron i pribor za crtanje.
6. Literatura i drugi izvori
- Za kandidate je za pripremu preporučena literatura i drugi izvori dati u katalogu
znanja i godišnjem planu rada nastavnika.
224
2.2. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNI RAD
2.2.1. SMJER - LOGISTIKA I ŠPEDICIJA
2.2.1.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA - STRUČNI RAD
1. Naziv ispitnog kataloga: ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG
ISPITA - STRUČNI RAD
2. Cilj ispita
-
Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže:
prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata;
poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi;
pravinu upotrebu stručne terminologije;
stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja;
samostalnost u uočavanju problema, njihovom rješavanju, predstavljanju i
vrjednovanju predloženih rješenja;
samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora, sistematičnost u radu;
poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline;
racionalno korišćenje materijala, vremena, energije;
samostalnost u komunikaciji, predstavljanju i argumentovanju stavova.
3. Spisak tema/zadataka
- Na osnovu oblasti obrađenih u toku praktične nastave, teme stručnog rada su
sljedeće:
1. Organizacija rada u Depou poštanskih maraka i vrijednosnica Pošte Crne Gore.
2. Tehnološke procedure koje se izvršavaju u Depou maraka i vrijednosnica Pošte
Crne Gore.
3. Manipulativni obrasci koji se koriste u radu u Depou maraka i vrijednosnica
Pošte Crne Gore.
4. Organizacija rada u Hibridnoj Pošti Pošte Crne Gore.
5. Tehnološke procedure koje se izvršavaju u Hibridnoj Pošti Pošte Crne Gore.
6. Elektronski servisi Pošte Crne Gore.
7. Uloga Call Centre-a u u radu poštanskih operatera.
8. Organizacija rada u Call Centre-u Pošte Crne Gore.
9. Call Centre-i preduzeća na području Crne Gore.
10. Organizacija rada u Glavnom telegrafu Pošte Crne Gore.
11. Organizacija rada telegrafa u poštama na području pokrivenosti Pošte Crne
Gore.
12. Specijalizovane software-ske aplikacije za potrebe logistike.
13. Specijalizovane software-ske aplikacije za potrebe špedicije.
14. Track&trace, sistem za označavanje i praćenje pošiljaka.
15. Sistem za označavanje i praćenje pošiljaka zasnovan na RFID tehnologiji.
16. Primjena Geografskog informacionog sistema (GIS) u saobraćaju.
17. Skladištenje, pojam i primjena.
18. Organizacija rada u skladištu.
19. Osnovni elementi preradnih centara javnih poštanskih operatera.
20. Organizacija rada u Poštanskom centru Pošte Crne Gore.
21. Tehnološke procedure koje se izvršavaju u Poštanskom centru Pošte Crne Gore.
22. Osnovni elementi transportno-distributivnih centara privatnih poštanskih
operatera.
225
23. Organizacija rada u transportno-distributivnim centrima privatnih poštanskih
operatera na području Crne Gore.
24. Procedura skladištenja u transportno-logističkim preduzećima na području Crne
Gore.
25. Procedura skladištenja u preduzećima na području Crne Gore čija osnovna
djelatnost nije transport.
26. Organizacija rada u Poštanskoj špediciji Pošte Crne Gore.
27. Tehnološke procedure koje se izvršavaju u Poštanskoj špediciji Pošte Crne Gore.
28. Špediterska preduzeća na području Crne Gore.
29. Procedura rada dispečera u poštanskom saobraćaju.
30. Procedura rada dispečera kod taxi preduzeća.
4. Uputstvo za sprovođenje stručnog rada
- Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema stručni rad na zadatu temu.
Teme za stručni rad date su u tački 4 ovog poglavlja.
- Nastavnici, odnosno stručni aktiv definišu teme stručnog rada, koje treba da su
ujednačene po težini za sve kandidate, usaglašene između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave.
- Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađene teme stručnog
rada.
- Kandidat po izvlačenju teme stručnog rada radi na izradi stručnog rada uz
asistenciju mentora. Mentor je predmetni nastavnik koji daje kandidatu
smjernice i podršku u izradi stručnog rada (u pogledu forme rada, metodologije
izrade rada). Kandidat stručni rad radi u toku školske godine u kojoj završava
razred. Ispitni odbor propisuje početak, završetak i rok predaje radova.
- Odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta.
5. Dozvoljena pomagala
- Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala.
6. Literatura i drugi izvori
- Za kandidata je za pripremu preporučena literatura i drugi izvori objavljena u
katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.
226
2.2.2. SMJER - POŠTANSKO I ŠALTERSKO POSLOVANJE
2.2.2.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA – STRUČNI RAD
1. Naziv ispitnog kataloga: ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG
ISPITA – STRUČNI RAD
2. Cilj ispita
-
Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže:
pravilnu upotrebu stručne terminologije;
stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja;
samostalnost u uočavanju problema, njihovom rješavanju, predstavljanju i
vrjednovanju predloženih rješenja;
samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora, sistematičnost u radu;
poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline;
racionalno korišćenje materijala, vremena, energije;
samostalnost u komunikaciji, predstavljanju i argumentovanju stavova.
3. Spisak tema/zadataka
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Osnovne poštanske usluge-postupak rada i tok dokumentacija.
Svjetski poštanski savez-organi akta.
Uži poštanski savezi, POSTEUROP, CEPT.
Faza prenosa poštanskih pošiljaka.
Svjetski poštanski savez-uloga, organi i dokumenta.
Organizacija poštanskog saobraćaja u nekoj od razvijenih zemalja Evrope ili
svijeta.
7. Univerzalni poštanski operater i privatni poštanski operateri u Crnoj Gori.
8. Istorijat nastanka i korišćenja poštanske marke u svijetu i u Crnoj Gori.
9. Filatelija u Crnoj Gori danas.
10. Podjele i vrste poštanskih pošiljaka.
11. Podjele i vrste poštanskih usluga u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom
saobraćaju.
12. Kategorizacija poštanskih usluga u okviru Evropske unije.
13. Osnovne karakteristike i razlike između pismonosnih, paketskih, posebnih,
dopunskih, ostalih i novih usluga u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom
saobraćaju.
14. Direktiva Evropske unije o poštanskim uslugama 97/67 EC.
15. Zakon o poštanskim uslugama iz 2005. god.
16. Uloga regulatornog organa –Agencije za telekomunikacije i poštansku
djelatnost.
17. Principi funkcionisanja poštanskog saobraćaja.
18. Ugovorni odnos između pošiljaoca i poštanskog operatora.
19. Kartovanje u poštanskom saobraćaju – interno kartovanje i eksterno kartovanje.
20. Dostava pošiljaka-priprema i rokovi.
21. Dostava pošiljaka- organizacija dostavnih rejona.
22. Uručenje poštanskih pošiljaka lično.
23. Uručenje poštanskih pošiljaka u pošti.
24. Pismonosne usluge.
25. Paketske usluge.
26. Post expers i kurirska služba.
27. Usluge novčanog poslovanja.
28. Elektronski servisi.
227
29. Posebne usluge.
30. Dopunske usluge.
31. Usluge po posebnim ugovorima.
32. Ostale usluge.
4. Uputstvo za sprovođenje stručnog rada
- Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema stručni rad na zadatu temu.
Teme za stručni rad date su u tački 3 ovog poglavlja.
- Nastavnici, odnosno stručni aktiv definišu teme stručnog rada, koje treba da su
ujednačene po težini za sve kandidate, usaglašene između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave.
- Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađene teme stručnog
rada.
- Kandidat po izvlačenju teme stručnog rada radi na izradi stručnog rada uz
asistenciju mentora. Mentor je predmetni nastavnik koji daje kandidatu
smjernice i podršku u izradi stručnog rada (u pogledu forme rada, metodologije
izrade rada). Kandidat stručni rad radi u toku školske godine u kojoj završava
razred. Ispitni odbor propisuje početak, završetak i rok predaje radova.
- Odbrana zadatka (stručnog rada) traje najviše 20 minuta.
5. Dozvoljena pomagala
- Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala.
6. Literatura i drugi izvori
- Kandidatu je preporučena literatura za pripremu kao i drugi izvori objavljeni u
katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.
228
3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA
Redni
Naziv predmeta
Obavezni načini provjeravanja znanja
broj
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
1.
Poštanski saobraćaj
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
2.
Osnove saobraćaja
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
3.
Transportne osobine robe
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
4.
Poslovna komunikacija
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
5.
Saobraćajno i poslovno pravo
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
6.
Telekomunikacioni saobraćaj
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
7.
Transportne mreže
pismenih vježbi.
Standardi kvaliteta i upravljanje Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
8.
kvalitetom
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
9.
Preduzetništvo
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
10. Elektronsko poslovanje
pismenih vježbi
Novčano poslovanje u poštama I Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
11.
bankama
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
12. Poštanska tehnologija
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
13. Poštanske mreže
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
14. Poštanske usluge
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
15. Terminali i skladišta
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
16. Logistika
pismenih vježbi
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
17. Špedicija
pismenih vježbi
Agencijski poslovi i osiguranje u Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
18.
prevozu
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
19. Praktična nastava
pismenih vježbi, praktičan rad na vježbama.
IZBORNA NASTAVA
Ekologija i zaštita životne
1.
Provjera znanja vrši se usmenim putem.
sredine
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
2.
Računarska grafika i internet
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
3.
Telekomunikacione usluge
pismenih vježbi.
229
Redni
broj
4.
5.
6.
Naziv predmeta
Obavezni načini provjeravanja znanja
Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
pismenih vježbi.
Provjera znanja vrši se usmenim putem, vježbe na
Baze podataka
kompjuteru.
Organizacija rada u saobraćaju I Provjera znanja vrši se usmenim putem, pomoću
transportu
pismenih vježbi.
Marketing i prodaja usluga
4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA
- U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno
ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda, realizovali slobodne aktivnosti i ako su
obavili profesionalnu praksu, koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog
programa POŠTANSKO LOGISTIČKI TEHNIČAR (smjer Poštansko i šaltersko
poslovanje, smjer Logistika i špedicija).
- Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za
obrazovni program POŠTANSKO LOGISTIČKI TEHNIČAR (smjer Poštansko i šaltersko
poslovanje, smjer Logistika i špedicija), potrebno je završiti četvrtu godinu
obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni
ispit.
- Stručni ispit za obrazovni program POŠTANSKO LOGISTIČKI TEHNIČAR
Smjer Logistika i špedicija sastoji se iz:
- Pismenog ispita iz maternjeg jezika i književnosti;
- pismenog /usmenog/ ispita matematike ili stranog jezika;
- usmenog ispita iz stručno- teorijskog predmeta Logistika;
- stručnog rada sa odbranom.
Smjer Poštansko i šaltersko poslovanje sastoji se iz:
- Pismenog ispita iz maternjeg jezika i književnosti;
- pismenog /usmenog/ ispita matematike ili stranog jezika;
- usmenog ispita iz stručno- teorijskog predmeta Poštanski saobraćaj;
- stručnog rada sa odbranom.
5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA
- U skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama (u roku od
mjesec dana) škola bi izradila individualni program (nacrt) uzimajući u obzir
odluku o usmjerenju. Individualni program omogućava prilagođeno izvođenje
kako bi učenici dostigli propisani stručni standard u svim predmetima.
6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH
- Programi stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za
odrasle u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih
programa obrazovanju odraslih tako da:
- iz nastavnog plana se izostavljaju predmeti fizičko vaspitanje i slobodne
aktivnosti, koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja-škola je
obavezna da odraslim ponudi sportske aktivnosti kojima se odrasli mogu
dobrovoljno priključiti;
- škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i
zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja;
- za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima nego
uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle;
- provjeravanje znanja izvodi se putem ispita, pri čemu se uzimaju u obzir načini
provjeravanja znanja (usmeno, pismeno, vježbe, praktični rad), određeni
obrazovnim programom;
230
- odrasli ne polažu međuispit iz uspješnosti praktičnoga obrazovanja.
7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA
Redni
Profil stručne spreme nastavnika i stručnih
Naziv predmeta
broj
saradnika
- Diplomirani inžinjer saobraćaja- (PTT smjer,
1. Poštanski saobraćaj
poštanski smjer)
2.
Osnove saobraćaja
3.
Transportne osobine robe
4.
Poslovna komunikacija
5.
Saobraćajno i poslovno pravo
6.
7.
8.
9.
- Diplomirani inžinjer saobraćaja,
- diplomirani inženjer hemije, diplomirani inženjer
tehnologije
- Diplomirani psiholog, diplomirani pedagog,
diplomirani sociolog
- Diplomirani pravnik
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
telekomunikacioni smjer)
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer, smjer logistike, smjer drumski)
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
Transportne mreže
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika);
- iplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
- Diplomirani inženjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer, menadžment u saobraćaju) i
inženjer kvaliteta.
Standardi kvaliteta i upravljanje
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
kvalitetom
- Diplomirani inženjer tehničkog usmerenja i
inženjer kvaliteta.
Telekomunikacioni saobraćaj
Preduzetništvo
10. Elektronsko poslovanje
11.
- Diplomirani inžinjer saobraćaja
Novčano poslovanje u poštama I
bankama
12. Poštanska tehnologija
13. Poštanske mreže
14. Poštanske usluge
15. Terminali i skladišta
- Diplomirani ekonomista
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer),
- diplomirani inženjer elektrotehnike (smjer
elektronika i telekomunikacije)
- Diplomirani ekonomista
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer)
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer)
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer);
- diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
231
Redni
broj
Naziv predmeta
16. Logistika
-
17. Špedicija
18.
Agencijski poslovi i osiguranje u
prevozu
19. Praktična nastava
-
-
-
-
Profil stručne spreme nastavnika i stručnih
saradnika
Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer logistika).
Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer);
diplomirani inžinjer saobraćaja (drumski smjer).
Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
poštanski smjer, menadžment u saobraćaju).
Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
Diplomirani ekonomista.
Diplomirani inžinjer saobraćaja (za drumski,
vodeni ili vazdušni saobraćaj ili menadžment u
saobraćaju).
Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
Diplomirani pravnik;
diplomirani ekonomista.
Na I i II godini za oba smjera i na III i IV godini na
smjeru Poštansko i šaltersko poslovanje:
Diplomirani inžinjer saobraćaja (smjer PTT,
poštanski),
diplomirani pravnik ili diplomirani ekonomista sa
radnim iskustvom na poslovima poštanskog
saobraćaja najmanje pet godina;
na III i IV godini smjer Logistika – Diplomirani
inženjer saobraćaja (smjer logistika, PTT,
poštanski, drumski)
IZBORNA NASTAVA
1.
2.
3.
4.
5.
6.
- Diplomirani biolog ili diplomirani inženjer pejzažne
arhikteture
- Diplomirani inženjer elektrotehnike, smjer:
elektronika, računari ili telekomunikacije.
Računarska grafika i internet
- Diplomirani matematičar, smjer računarske nauke,
smjer primijenjena matematika.
- Diplomirani inžinjer saobraćaja (PTT smjer,
telekomunikacioni smjer).
- Alternativna rješenja mogu biti sljedeća:
Telekomunikacione usluge
- Diplomirani inžinjer elekotehnike (smjer
elektronike i telekomunikacija).
- Diplomirani ekonomista (smjer marketing).
Marketing i prodaja usluga
- Alternativno rješenje može biti sljedeće:
- Diplomirani inžinjer saobraćaja.
- Diplomirani matematičar, sa diplomom o
završenom kursu MS Access.
Baze podataka
- Diplomirani inžinjer tehničkog smera, sa diplomom
o završenom kursu MS Access.
- Diplomirani inžinjer saobraćaja.
Organizacija rada u saobraćaju i - Alternativno rješenje može biti:
- Diplomirani ekonomista (smjer organizacijski
transportu
menadžment).
Ekologija i zaštita životne sredine
232
8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA
- Obrazovni program se organizuje i izvodi u školskom obliku.
8. 1. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE
Broj časova kod kojih
Vrsta
nastave
se odjeljenje dijeli u
Redni
Ukupno
Naziv predmeta
Razred
grupe
broj
časova
T
V
P
T
V
P
I
108
108
Poštanski
saobraćaj
II
72
72
1.
III
72
72
2.
Osnove saobraćaja
I
108
92
3.
Transportne
osobine robe
I
72
72
4.
Poslovna
komunikacija
I
72
52
20
II
72
52
20
5.
Saobraćajno i
poslovno pravo
II
72
6.
Telekomunikacioni
saobraćaj
II
108
88
20
III
108
88
20
7.
Transportne mreže
II
72
34
38
8.
Standardi kvaliteta
i upravljanje
kvalitetom
III
72
62
10
9.
Preduzetništvo
IV
66
18
48
10.
Elektronsko
poslovanje
IV
66
56
10
11.
Novčano poslovanje
u poštama i
bankama
III
108
72
36
IV
108
66
33
12.
Poštanska
tehnologija
III
72
56
16
IV
66
56
8
13.
Poštanske mreže
IV
66
50
16
14.
Poštanske usluge
IV
66
62
4
15.
Terminali i skladišta
16.
Logistika
17.
Špedicija
III
IV
III
IV
III
IV
72
66
72
66
72
66
66
60
66
60
54
30
6
6
6
6
18
36
16
72
233
Redni
Naziv predmeta
broj
18.
Agencijski poslovi i
osiguranje u
prevozu
Praktična nastava
19. 1. za oba smjera
Praktična nastava
19. 2. za smjer poštansko i
šaltersko poslovanje
Praktična nastava
19. 3 za smjer logistika i
špedicija
IZBORNA NASTAVA
Ekologija i zaštita
1. životne sredine
Razred
Vrsta nastave
Ukupno
časova
T
V
56
10
P
Broj časova kod kojih
se odjeljenje dijeli u
grupe
T
V
P
IV
66
I
108
108
108
II
144
144
144
III
108
108
108
IV
132
132
132
III
108
108
108
IV
132
132
132
I
72
58
14
2.
Računarska grafika i
internet tehnologije
I
72
72
II
72
72
3.
Telekomunikacione
usluge
III
72
52
20
4.
Marketing i prodaja
usluga
IV
66
58
8
5.
Baze podataka
IV
66
36
30
6.
Organizacija rada u
saobraćaju i
transportu
IV
66
60
6
T– Teorijska nastava
V– Vježbe
P– Praktična nastava
9. PROFESIONALNA PRAKSA
- Učenici I, II I III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu
praksu u trajanju od 10 dana u skladu sa nastavnim planom. Profesionalna praksa
se izvodi u specijalizovanoj učionici za PLT smjer, koja raspolaže kadrovskim i
materijalnim uslovima i kod zainteresovanih poslodavaca(preduzeća koja se bave
logistikom, Pošti crne Gore doo Podgorica, taksi udruženja i sl. ), u skladu sa
obrazovnim programom. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu
realizaciju zadužena je škola. Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji
sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. O realizaciji
programa profesionalne prakse je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse.
U dnevniku po danima upisuje sadržaje rada. Dnevnik profesionalne prakse
potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa. Podatke o profesionalnoj praksi
(ime i prezime, mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama
u odjeljenskim knjigama.
234
- Profesionalna praksa se ne ocjenjuje, ali je uslov za završetak razreda.
10. SLOBODNE AKTIVNOSTI
- Slobodne aktivnosti su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa.
- Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju, a
da pomognu njihovu socijalizaciju, ali i da upotpune, prošire i prodube znanja i
kompetencije.
- Program slobodnih aktivnosti radi škola, polazeći od utvrđenog broja časova u
nastavnom planu (u I, II i III razredu po 36 časova, a u IV-33 časa godišnje).
- Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole.
- Uspješnost na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje, ali su učenici obavezni da
realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti.
- Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole, a
sastoji se iz tri cjeline:
- Sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta, ekološke aktivnosti,
filmske, pozorišne, muzičke predstave i likovne izložbe, posjeta istorijskim
spomenicima, muzejima, sajmu knjiga i dr.
- Obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i
preduzećima koja su stručno vezana s obrazovnim programom koji se realizuje,
posjete sajmovima informatike, tehnike i nastavne tehnologije, učešće na
stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti.
- Sadržaji po izboru: učešće u raznim sekcijama (sportska, dramska, literarna,
muzička, likovna, informatička, prva pomoć, saobraćajni propisi, Internet klub i
dr); socijalni rad; organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr.
11. SPISAK UČESNIKA U IZRADI OBRAZOVNOG PROGRAMA
- Slađana Vujović, diplomirani inženjer, Pošta Crne Gore doo, Podgorica.
- Mr Zoran Nedić, diplomirani inženjer, Pošta Crne Gore doo, Podgorica.
- Antonija Stojović, diplomirani ekonomista, Srednja stručna škola »Ivan
Uskoković« Podgorica.
- Vjera Mitrović, dipl. psiholog, Centar za stručno obrazovanje.
- Nada Šekarić, dipl. pravnik, Centar za stručno obrazovanje.
- Vladislav Koprivica, koordinator, Centar za stručno obrazovanje.
235
Download

POŠTANSKO - LOGISTIČKI TEHNIČAR