NASTAVNI PROGRAM
(SILABUS)
KATEDRA KUR’ANA
Naziv predmeta: Metodologija tefsira
Nivo:
Smjer:
Godina:
Teološki smjer
II
Dodiplomski
Religijska pedagogija
II
Status: Obavezni
Broj sati sedmično: 2P+1V
Nastavnik: Doc. dr. Almir Fatić
Radno vrijeme:
Telefon na poslu: 033/232-982, lokal 20
1. CILJ
PREDMETA
1.1. Predmeti koji su
preduslov za
polaganje
1.2. Osnovne
tematske jedinice
koje se obrađuju
Šifra predmeta: IN NK 2110
Semestar:
Broj ECTS kredita:
3.
4
3.
Ukupan broj sati:
45
Vrijeme za konsultacije: 13,00-15,00
E-mail adresa: [email protected]
Opisivanje, objašnjenje i predstavljanje validnih metodološkoh načina i sredstava u
tumačenju Kur'ana. Metodologija tefsira bavi se metodološkim postupcima,
putevima, kao i instrumentima/sredstvima valjanog deriviranja poruke Kur'ana iz
samog Kur'ana kroz različite povijesne epohe.
SEDMICA
1. sedmica
2. sedmica
3. sedmica
TEMA
Metoda u nauci; metoda u društvenoj nauci --- pojam i sadržaj;
Metode tumačenja Kur'ana; Opći metodi tumačenja Kur'ana --- Tafsir
i ta'wil, sličnosti i razlike, nastanak i razvoj; šarh i bayan kao
pomoćni metodi, nastanak i razvoj; adekvatni termini u evropskoj
tradiciji i metodologiji tretmana Svetog teksta, npr. egzegeza i
hermeneutika kur'anskog teksta.
Metodologija ranog tumačenja Kur'ana; rani izvori u tumačenja
Kur'ana (1. Kur'an, 2. Poslanik, 3. Ashabi (tabiini i pobožni preci
općenito), 4. jevreji i kršćani); Kur'an kao prvi izvor u tumačenju
Kur'ana, i metodološka izreka ''Jedan dio Kur'ana tumači drugi dio
Kur'ana'' i njeni metodološki dosezi; Klasična egzegetska načela
tumačenja Kur'ana Kur'anom u metodologiji ta'mima
(poopćavanja), i tahsisa (konkretiziranja kur'anskih iskaza); Ostali
termini kao što su apsolutni iskazi Kur'ana (mutlaq), ograničeni
iskazi Kur'ana (muqayyad), itd.
Hadis i Sunnet kao verbalni i praktični aspekt tumačenja Kur'ana;
Tumačenje Kur'ana poslaničkim Sunnetom i Hadisom; Hadiske
zbirke i predanja iz tafsira pod naslovom Kitabu't-Tafsir; Poslanička
predanja u funkciji konkretiziranja kao i poopćavanja Kur'ana.
4. sedmica
5. sedmica
6. sedmica
7. sedmica
8. sedmica
9. sedmica
10. sedmica
11. sedmica
12. sedmica
13. sedmica
14. sedmica
Tumačenjski krug Pobožnih Predaka; Tumačenje Kur'ana njihovim
predanjima; Ashabi i mnogobrojni životni konteksti (siyaq) silaska
Objave, smisao i značaj; Rane tefsirske škole: Mekkanska, Medinska
i Iračka, osnivači i učenici.
Forme u kojima su Pobožni Preci (as-salafu's-salih) tumačili
Kur'an: stavovi/mišljenja (al-aqwal); izreke i mudre kaže (al-amtal);
stihovi (al-aš'ar); poente (an-nukat); Tafsirska građa od Pobožnih
predaka i njena metodološka uloga u poopćavanju ili
konkretiziranju Kur'ana.
Tradicionalni komentari i komentatori Kur'ana; Struktura klasičnih
komentara Kur'ana sa metodološke tačke gledanja, vrste njihovih
predanja; pojmovi: jevrejske legendarne pripovijesti, kršćanske
legendarne pripovijesti i islamske legendarne pripovijesti; Pjesništvo
klasičnih komentara Kur'ana.
Racionalni komentari Kur'ana umjerene metode (tzv. ''dopuštenim
razumom"), vrijeme nastanka, historijske prilike i uvjetovanosti,
metodološka struktura ovakvih komentara Kur'ana, akteri i djela.
Rekapitulacija/Test
Metodološki uvjeti za racionalno tumačenje Kur'ana
Komentiranje Kur'ana metodama tzv. ''pokuđenog razuma'', vrijeme
nastanka, povijesni kontekst, akteri i djela; tzv. mu'tezilijski ''ta'wil'',
metodologija tumačenja cjelina Kur'ana saopćenih kroz primjere
(tamthil), slike (taswir) i maštovite iskaze (takhjil).
Metodologija ši'ijskog tumačenja Kur'ana; pojam imameta u ši'izmu,
ši'ijski te'wil Kur'ana, Vanjsko i unutarnje značenje Kur'ana u
ši'ijskom tefsiru; Ši'ijski komentari Kur'ana.
Metodologija pravnog tumačenja Kur'ana; Kur'anski tekst kao jedan
od izvora prava; broj ajeta koje metodologija pravnog tumačenja
Kur'ana smatra specifično ''pravnim'' po naravi, Pojmovi hadd i
ta'zir u tefsirkoj pravnoj terminologiji; Metodologija kijasa;
najpoznatiji pravni komentari Kur'ana.
Metodologija sufijskog tumačenja Kur'ana; Sufijski tefsir i sufijski
te'wil, planovi Kur'ana u sufijskom tumačenju Kur'ana; Najpoznatiji
sufijski tefsiri; Teorijski sufizam i njegova metodologija u sufijskom
tefsiru, kao i metodologija aluzivnog tesavvufa; Metodologija tzv.
filozofskog tumačenja Kur'ana i emanacionistički tesavvuf; ElFarabijeva metodologija u tefsiru, Metodologija ''Iskrene Braće'', Ibn
Sinaov metod u tefsiru.
Metodologija tumačenja Kur'ana u XIX i XX stoljeću (''doba
konstituiranja muslimanske savremenosti''), Metodologija naučnog
tumačenja Kur'ana; Korijeni tzv. metodologije tumačenja Kur'ana
(el-Gazali i njegovo djelo ''Dragulji Kur'ana''), Dželaluddin es-Sujuti
i naučno tumačenje Kur'ana; Tantavijev komentar Kur'ana i druga
15. sedmica
djela i protagonisti ovakvog metodološkog pristupa Kur'anu;
Metodologija savremenog tefsira i primjer djela Tafsir al-Manar
Muhammeda 'Abduhua i Rešida Ridaa.
Rekapitulacija svih oblasti
2. NASTAVA/OCJENJIVANJE
2.1. Način izvođenja nastave
2.2. Način ocjenjivanja studenata
3. LITERATURA
3.1. Obavezna literatura
3.2. Dodatna literatura
Opis aktivnosti (%)
1. eks katedra
80 %
2. prezentacije
10 %
3. gosti predavači
10 %
Učešće u ocjeni (%)
1. esej (pisani rad + prezentacija) 20 %
2. test
30 %
3. završni ispit
50 %
Prof. dr. Džemaludin Latić, Metodologija tefsira --- hrestomatija (FIN, Sarajevo,
2005)
Dr. Jusuf Ramić, Tefsir --- Historija i metodologija (Sarajevo, 2001)
Dr. Enes Karić, Kur'an u savremenom dobu, I i II (Sarajevo, 1997)
Download

Metodologija tefsira