ZAHTJEV ZA IZDAVANJE OKOLINSKE DOZVOLE
„Uređaj za tretman otpadnih voda grada Srebrenika“
Srebrenik, April 2013.godine
3
ZAHTJEV ZA IZDAVANJE OKOLINSKE DOZVOLE
„ Uređaj za tretman otpadnih voda grada Srebrenika“
Direktor:
_______________________
Muhamed Hasić dipl.ecc
Srebrenik, April 2013.godine
4
SADRŽAJ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ime i adresa operatora
Lokacija pogona i postrojenja Izvod iz planskog akta područja
Opis pogona sa aktivnostima
Osnovne sirovine, supstance i energenti na postrojenju
Izvor emisija iz postrojenja
Stanje lokacije pogona
Priroda i količine emisija iz pogona u okoliš i identifikaacija
značajnih uticaja na okoliš
Predložene mjere i tehnike za smanjenje emisija iz postrojenja
Mjere za sprečavanje produkcije otpada i mjere povrata korisnih
materijala iz nastalog otpada
Mjere za usklađivanje sa osnovnim obavezama operatora u toku
rada i nakon zatvaranja postrojenja
Mjere za planirani monitoring emisija unutar područja i njihov
uticaj na okoliš kao i palnirana alternativna rješenja
Plan sprečavanja nesreća većih razmjera
Netehnički rezime
Prilozi
-
4
5
8
17
17
17
18
18
18
19
19
20
21
22
Izvod iz prostornog plana opštine Srebrenik
Ugovori o odvozu otpada sa Postrojenja za pračišćavanje otpadnih voda
grada Srebrenika
Kopija važeće vodne dozvole
Kopija aktuelnog Elaborata o teretu zagađenja-EBS
Kopija mjesečnog monitoringa
Plan upravljanja otpadom Postrojenja za pračišćavanje otpadnih voda
grada Srebrenika
5
1. IME I ADRESA OPERATORA/INVESTITORA
„Vodovod i kanalizacija Srebrenik “
211.Oslobodilačke brigade Srebrenik
75350 Srebrenik
Tel: 035/644214 Fax: 035/645759
ID broj: 4209127580007
PDV broj: 209127580007
6
2. LOKACIJA POGONA I POSTROJENJA I IZVOD IZ PLANSKOG AKTA
PODRUČJA
Postrojenje za prečišćavanje komunalnih otpadnih voda grada Srebrenika nalazi se u
naseljenom mjestu Ježinac u sjevernom dijelu opštine na udaljenosti od oko 3 kilometara od
centra grada Srebrenika.
Na postrojenje dolaze otpadne vode grada Srebrenika i određenog dijela prigradskih naselja te
kapacitativno zadovoljava projektovane vrijednosti postrojenja od 12000 ES-a.
Fizički postrojenje sa nalazi na zemljištu označenom kao k.p. 457 i 459/2 k.o. Ćehaje, i
obuhvaćeno je Prostornim planom opštine Srebrenik (Sl.glasnik opštine Srebrenik broj:2/99)
prema kojem je na istom zemljištu lociran uređaj za prečišćavanje otpadnih voda grada
Srebrenika i prigradskih naselja.
U prilogu zahtjeva nalazi se i izvod iz planskog akta Općine Srebrenik ( Br:08-23-4-82/13) od
12.02.2013.godine.
Slika 2.1. Lokacija postrojenja (Izvod iz planskog akta Opštine Srebrenik)
7
Slika 2.2. Udaljenost postrojenja od centra grada Srebrenika(Google mapa)
8
Slika 2.3. Postrojenje mikrolokacija (Google mapa)
9
3. OPIS POGONA/POSTROJENJA SA AKTIVNOSTIMA
Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda grada Srebrenika projektovano je i izgrađeno u
cilju opće zaštite okoliša, zaštite izvorišta Vlahulje (koje pokriva 25-30% potreba za vodom
stanovništva sa područja općine Srebrenik), kao i praćenja pozitivnih primjera iz tranzicijskih
zemalja u procesu približavanja evropskim ekološkim standardipa uopće.
Sredstva za finansiranje projekta obezbjedio je Kuvajtski fond zajedno sa Opcinom
Srebrenik ,a projektovanje i izvođenje radova vršila je firma PURAC AB iz Švedske
(podizvođač „Tehnograd“ Tuzla).
LEGENDA
123456-
pumpna stanica sirove vode
roto sito
pužni transporter
filter presa
kontejner
SBR reaktori
7- kompresori
8- pumpa za mulj
9- ugušćivač mulja
10- pumpa za mulj
11- bazen za mulj
12- kompresor
13- pumpa za mulj
14- doziranje PEL
15- centrifuga
16- kontejner
17- bazen prečišćene vode
Slika 3.1. Tehnološka shema postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda grada Srebrenika sa primjenom SBR
reaktora
10
Projektom je predviđeno postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda sa SBR reaktorima uz
obradu viška mulja i njegovo dehidriranje na centrifugi. Odabrani sistem može izdržati
promjene u hidrauličkom i organskom opterećenju i ima efikasno uklanjanje organskih i
suspendovanih materija. Instalirani kapacitet postrojenja je 12000 ES u prvoj fazi, s tim da je
predviđena mogućnost proširenja na 18000 ES u drugoj fazi.
Na osnovu rezultata dosadašnjih analiza aktivnog mulja u SBR-reaktorima, stabilizacijskog i
čvrstog mulja, te analiza na prisutnost toksičnih teških metala, konstatovano je da mulj nije
toksičan i ne sadrži teške metale u količinama koje prelaze granične vrijednosti za unos u
poljoprivredna zemljišta.
U skladu sa zakonskim propisima koji regulišu ovu oblast, prečišćavanje otpadnih voda i
zbrinjavanje pri tom nastalog mulja bi trebalo riješiti na ekonomski i ekološki prihvatljiv
način, što upućuje na potrebu integralnog pristupa projektiranju i izgradnji druge faze
postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda Srebrenika.
Proces prečišćavanja otpadnih voda grada Srebrenika se sastoji od:
o predtretmana – mehaničkog tretmana,
o biološkog tretmana i
o obrade mulja.
Tehnološka blok šema nalazi se na slici 3.1.
3.1. Procesni parametri postrojenja
Ulazni parametri postrojenja
Karakteristike gradskih otpadnih voda:
planirani broj stanovnika
dnevni protok vode (sušni period)
srednji proticaj
maksimalni prihvat predtretmana (kišno vrijeme)
maksimalni prihvat SBR reaktora
12000 ES
1730 m3/dan
162 m3/h
486 m3/h
342 m3/h
Projektovano opterećenje zagađenjem otpadne vode koja dotiče na postrojenje za tretman
otpadne vode dato je u tabeli 1.
Tabela 1. Projektni parametri
BPK5
HPK
Suspendirane materije
Ukupni azot
Ukupni fosfor
Koncentracija
381 mgO2/l
867 mgO2/l
451 mg/l
83 mg/l
21 mg/l
Opterećenje (kg/dan)
660
1500
780
144
36
11
Očekivani efekti rada postrojenja su dati u tabeli 2.
Tabela 2. Očekivani efekti rada postrojenja
BPK5
Suspendirane materije
Amonijačni azot NH4-N
Ukupni azot N
Ukupni fosfor P
Ukupne bakterije
< 10 mgO2/l
< 20 mg/l
> 90 % otklonjeno
> 75 % otklonjeno
> 60 % otklonjeno
10000/100 ml
Osnovne procesne jedinice postrojenja su:
1. Pumpna stanica sa dvije pumpe za transport sirove otpadne vode,
2. Predtretman pomoću rotirajućih dobošnih sita
3. Biološki tretman u SBR reaktorima, u kojima se u zavisnosti od procesa, odvija i
naknadno taloženje
4. Gravitacioni ugušćivač mulja
5. Bazen za obradu mulja
6. Centralni uređaj za cjeđenje tretiranog mulja (centrifuga)
Slika 3.2. Pogled na postrojenje
Slika 3.3. SBR reaktor
Predtretman ulazne vode
Predtretman je projektovan odmah da može da zadovolji fazu II (18000 ES-a) i sastoji se od:
-
dva rotirajuća dobošna sita sa otvorima 1 mm, kapaciteta Q=500 m3/h,
filter prese za cijeđenje izdvojenog otpada na rotirajućem dobošnom situ.
pokretna traka
kontejner
12
Slika 3.4. Odvajanje mehaničkih nečistoća
Slika 3.5. Odvajanje taloga na mikrositima
Otpadna voda na postrojenje dolazi preko mehaničke rešetke za krupni otpad. Predviđeno je i
uklanjanje pijeska, šljake i pepela na pjeskolovu koji bi trebao biti urađen u narednom
periodu.
SBR sistem prečišćavanja otpadnih voda
SBR sistem je tehnološki postupak biološkog prečišćavanja otpadnih voda sa aktivnim
muljem u akumulirajućem postupku i sa stabilizacijom mulja i prihvatom mulja u jednom
posebnom spremniku.
SBR proces je proces aktivnog mulja koji tretira otpadnu vodu serijski, šaržno, kroz
vremenske sekvence operacija u reaktoru, odnosno u reaktoru se dešava više operacija koje
slijede jedna za drugom: uklanjanja bioloških nutrijenata, uklanjanje fosfora, nitrifikacija,
denitrifikacija i uklanjnanje BPK5.
Slika 3.6. SBR reaktor u fazi aeracije
13
Za I fazu (12000 stanovnika) izgrađeni su SBR reaktori u dvije paralelne linije, svaka sa
ekvivalentnim kapacitetom od 6000 stanovnika. SBR reaktor je osnovni objekat za tretman
otpadne vode Srebrenika. Baziran je na biološkom tretmanu gdje se u jednom sistemu uz unos
kiseonika odvija proces biološke razgradnje otpadnih materija i odvajanje prečišćene vode i
mulja.
Parametri SBR reaktora
Ukupni azot (TNK) sa nitrifikacijom
BPK5
Suspendirane materije
Brzina nitrifikacije
Minimalna količina VSS
F/M
Minimalni volumen reaktora
Maksimalni volumen za obradu
Ukupni volumen reaktora kod visokog protoka
Normalan volumen reaktora
Dubina vode kod normalnog protoka
Dubina vode u reaktoru nakon dekantacije
Maksimalna dubina vode u reaktoru
Kapacitet dovoda kisika
Kapacitet miješanja
Kapacitet dekantiranja
82 kg/dan
607 kg/dan
< 20 mg/l
1,6 g NH4-N/kg VSS/h
2872 kg VSS
0,088 kg BPK5/kg VSS/dan
764 m3
480 m3
1259 m3
1152 m3
4,52 m
3,0 m
4,92 m
125 kgO2/h
7,5 kW
720 m
Proces u SBR reaktoru
Proces u SBR reaktoru se odvija na način prikazan u tabeli 3.
Tabela 3. Standardne operacije u SBR reaktoru
1
Punjenje + miješanje
2
3
4
Punjenje + reagovanje
Reakcija
Taloženje
5
Odlijevanje (dekantiranje)
6
7
Prekid rada
Višak mulja
Netretirana otpadna voda je puštena u reaktor i miješana sa
aktivnim muljem u reaktoru.
Punjenje nastavljeno. Aeracija.
Punjenje prestaje . Aeracija se nastavlja.
Aeracija i miješanje zaustavljeno. Reaktor radi kao idealni
taložni tank.
Kada je taloženje završeno prečišćena voda se dekantira.
Dekantiranje uvijek ide dole do predodređenog nivoa
reaktora.
Reaktor je spreman za slijedeće primanje zagađene vode.
Aktivni mulj se prazni (ispušta) u pogodnom vremenu u
toku ciklusa.
Tehnologija prečišćavanja otpadnih voda je bazirana na sistemu dva reaktora, pri čemu se
reaktori naizmjenično stavljaju u rad tokom dana sa pola vremenskog ciklusa za punjenje i
druga polovica za druge karakteristične procese. U drugoj fazi će se instalirati treći reaktor
čime će vrijeme punjenja biti trećina vremenskog ciklusa.
14
SBR sistem karakterišu dva jedinstvena rješenja:
- sistem aeracije je projektovan samo za 8-10 h/dan po reaktoru za razliku od stalne
aeracije kod klasičnih sistema sa aktivnim muljem
- sistem dekantacije je jedinstven za SBR sistem
Svaki reaktor je opremljen mješalicom i sistemom za aeraciju. Efekti rada postrojenja zavise
od mikrobiološkog stanja u reaktorima. Na održavanje optimalnog mikrobiološkog stanja u
reaktoru utiče proces miješanja i proces aeracije.
Kada se u reaktorima ne vrši aeracija, dolazi do taloženja aktivnog mulja i razdvajanja bistre
vode. Moguća su jedan ili više ovih ciklusa u toku dana. Traje vremenski isto kao i aeracija.
Stanje na dnu rezervoara pogodnije je za anaerobne bakterije. Neke od nijh počinju da koriste
azot kao osnovni element i izvlače ga iz komponenata u tečnosti, trošeći azotne smješe
stvorene u fazi aeracije, proces poznato kao denitrifikacija.
Rad u ciklusima onn-off i otimalan rad obezbjeđuju dobro izdvajanje azota. Kod
prečišćavanja otpadnih voda SBR tehnologijom, nitrifikacija i denitrifikacija se odvijaju
simultano i dostižu visok stepen uklanjanja azota.
Oprema SBR reaktora
Opremu SBR reaktora čine:
-
Mješalice,
sistemi za aeraciju (sistem za uduvavanje zraka sa kompresorima za uduvavanje
zraka),
dekanteri (plutajući preliv),
sistemi za evakuaciju mulja (pumpe za evakuaciju mulja iz reaktora u ugušćivač
mulja),
sistemi za mjerenje i regulaciju.
Mješalice
Poslije prethodne sedimentacije i perioda dekantacije aktivni mulj se koncentriše na dnu
reaktora i sadržaj suhe materije treba da iznosi 1,2 – 1,4 %. Prema projektu koncentracija
suspendovanih materija u reaktoru u «kompletno miješanom stanju» treba da iznosi 4500 5500 mg/l. Mješalice imaju dvije različite funkcije u reaktoru:
1. raspršivanje slegnutog aktivnog mulja u reaktoru u homogenu masu u toku 5 minuta
od starta mješalice,
2. održavanje izmiješane tečnosti homogenom u cijelom reaktoru, pri čemu odstupanja
od maksimalne koncentracije suspendovanih materija u izabranim tačkama u reaktoru
može biti manja od ± 6 %.
Mješalica treba da radi od početka punjenja do kraja reagovanja kada počinje faza
sedimentacije u reaktoru. Vrijeme rada traje od 2,2 do 3,2 h/ciklusu.
Sistem za aeraciju
Sistem za aeraciju je odabran tako da je prilagođen naizmjeničnom (cikličnom ) radu. Radi se
o podvodnom aeracionom sistemu sa gumenim membranskim difuzorima koji se snabdijevaju
zrakom preko rotirajućeg klipnog kompresora. Unos kisika se regulira na potrebnu
koncentraciju od 1,5–2,5 gO2/m3. Specifični unos kisika se kreće od 3,2 do 3,6 kgO2/kWh.
15
Vrijeme aeracije je ograničeno, traje oko 9 h/dan u svakom reaktoru. Ukupno vrijeme aeracije
za sistem je oko 18 h/dan. To vrijeme je dovoljno za uklanjanje organskog zagađenja,
nitrifikaciju i stabilizaciju mulja kako je projektom predviđeno. Prednosti podvodne aeracije
je što se ne stvaraju aerosoli i smanjuje se korištenje energije odnosno energetskih troškova.
Dekanter
Za evakuaciju prečišćene vode iz reaktora koristi se plivajući dekanter. Po jedan dekanter je
dovoljan za svaki reaktor sa hidrauličkim opterećenjem od 720 m3/h. Prečišćena voda se
dekantira na kraju predviđenog vremena taloženja. Prema rasporedu ciklusa vrijeme taloženja
je manje od 0,7 sati za vrijeme druge faze. Brzina dekantacije je skoro konstantna. Vrijeme
dekantacije zavisi od početnog nivoa vode u reaktoru. Dekantirana voda je uvijek na najvećoj
udaljenosti od muljnog prekidača. Veoma je bitno da dekanter ima barijeru da ne bi došlo do
evakuacije plivajućeg mulja u reaktoru.
Evakuacija mulja
Višak mulja koji je nastao tokom procesa se stalno uklanja. Evakuacija viška mulja vrši se
pomoću muljnih pumpi. Evakuacija se vrši u svako pogodno vrijeme za vrijeme ciklusa a
preporučuje se vrijeme dekantacije kada je koncentracija mulja u reaktoru na samom
maksimumu od 1,2 %. Otklanjanje aktivnog mulja se vrši u zavisnosti od vremena
zadržavanja istaloženih materija.
Mjerenje i regulacija
U toku biološkog procesa potrebno je kontrolisati sljedeće parametre: vrijeme, nivo tečnosti u
reaktorima i sadržaj slobodnog kisika u reaktoru u toku operativnog kruga. Izmiješana tečnost
u reaktoru treba da sadrži 4,5 – 5,5 kg SS/m3. Koncentracija se reguliše pomoću viška
aktivnog mulja sa pumpama za evakuaciju mulja. Prema uslovima projektovanog opterećenja
pumpe trebaju raditi 5-10 sati dnevno.
Kontrola nivoa tečnosti SBR reaktora mjeri se preko transmitera nivoa. Transmiteri nivoa su
instalirani u svakom reaktoru i označavaju maksimalni nivo punjenja, startni nivo miješanja,
najniži nivo miješanja, nivo prekida za pretakanje i alarm za visoki nivo.
Kontrola sadržaja slobodnog kisika vrši se pomoću instrumenata za mjerenje slobodnog kisika
instaliranih u svakom reaktoru. Normalni sadržaj kisika u reaktorima na kraju radnog ciklusa
treba da se kreće u granicama od 2,5 do 3,0 mg O2/l.
Upravljanje kompletnim sistemom vrši se automatski preko programabilnog logičkog
kontrolera PLC-a.
Obrada mulja
Opremu za tretman mulja sačinjavaju:
- ugušćivač mulja,
- bazena za odlaganje mulja, i
- oprema za dehidriranje mulja.
16
Ugušćivanje mulja
Višak mulja iz SBR reaktora se pomoću muljnih pumpi evakuiše u gravitacioni ugušćivač
mulja. Količina viška mulja prema projektu iznosi 570 kg/m3/dan i odgovara protoku mulja
od 60 – 90 m3/dan.
Sadržaj suhe materije u mulju poslije ugušćivanja u ugušćivaču iznosi 3 % a protok mulja
poslije ugušćivanja iznosi 20 m3/dan. Višak vode iz ugušćivača se vraća u pumpnu stanicu
sirove vode.
Bazen za odlaganje mulja
Iz ugušćivača, mulj se pomoću muljne pumpe evakuiše u bazen za odlaganje mulja koji je
opremljen sistemom za aeraciju. Miješanjem ugušćenog mulja uz pomoć zraka dolazi do
aerobne stabilizacije mulja.
Vrijeme odlaganja mulja po projektovanim uslovima za I fazu je 6 dana a za II fazu je 4 dana.
Slika 3.7. Bazen za odlaganje mulja –stabilizacija mulja
Oprema za dehidriranje mulja
Iz bazena za odlaganje mulja stabilizirani mulj se pomoću muljne pumpe transportuje na
centrifugu gdje dolazi do dehidriranja mulja.
U potisni cjevovod muljne pumpe dozira se polielektrolit koji ugušćava mulj što omogućava
brzo odvajanje krute od tekuće faze u centrifugi i smanjenje vlažnosti «kolača» (dehidriranog
mulja). Rastvor polielektrolita se priprema u posudama opremljenim mješalicama, a dozira se
pomoću dozirne pumpe.
Poslije cjeđenja sadržaj suhe materije u mulju iznosi 18 % a zapremina mulja nakon cjeđenja
u I fazi iznosi 3,2 m3/dan a u drugoj fazi iznosi 4,8 m3/dan.
Odlaganje mulja
Izvještaj o ispitivanju kvantitativnih i kvalitativnih karakteristika mulja nastalog na
postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda Srebrenika, urađen je i na osnovu rezultata analiza
17
konstatovano je da mulj, iako nije toksičan i ne sadrži toksične metale u količinama koje
prelaze granične vrijednosti za unos u poljoprivredna zemljišta, do detaljnih i češćih
ispitivanja ne bi trebalo koristiti kao đubrivo. Razlog za to je visok sadržaj anorganskih
materija (43,8 %) i prisustvo patogenih mikroorganizama. Mulj se u ovom momentu bez
dodatnog tretiranja može odlagati na deponiju krutog otpada ili na degradirana zemljišta
površinskih kopova, šumska zemljišta i sl.
18
4. OSNOVNE SIROVINE, SUPSTANCE I ENERGENTI NA POSTROJENJU
Za rad postrojenja za prečišćavanje koriste se sljedeće sirovine i energenti:
-
otpadna voda grada Srebrenika (897251 m3/god)
Polimer - poliakril amid kationski
Električna energija (Potrošnja električne energije za 2012 389.784,00 kWh)
5. IZVORI EMISIJA IZ POSTROJENJA
Izvori emisija iz postrojenja za prečišćavanja otpadnih voda grada Srebrenika mogu biti u
zrak, vodu i tlo i to:
-
Emisije u zrak (neprijatni mirisi u procesu prečišćavanja otpadnih voda)
Emisije u vode (vode koje izlaze iz postrojenja-efluent)
Emisije u tlo (Prilikom ispuštanja efluenta, otpadni mulj)
Emisije u zrak (neprijatni mirisi u procesu prečišćavanja otpadnih voda) koje nastaju u toku
samog procesa su zanemarivi jer se radi o isparavanjima prilikom kontrolisanog procesa u
toku prečišćavanja otpadnih voda te u periodu probnog rada nije bilo vidljivih drastičnih
promjena u mikroklimatskom području oko postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, kao
ni žalbi okolnog stanovništva u blizini prečistača za otpadne vode grada Srebrenika.
Emisije u vode su prisutne u određenom intenzitetu ali sa obzirom da se radi redovan
periodični monitoring ispuštenih otpadnih voda iz prečistača za komunalne otpadne vode
grada Srebrenik-a treba naglasiti da nema toksičnosti u efluentu te da u ostalim parametrima
analize uglavnom zadovoljavaju MDK (maksomalno dozvoljene koncentracije) pojedinih
parametara.
Emisije u tlo su zanemarive jer je vodotok (rijeka Tinja) u nepostednoj blizini i nema
drastičnih primjera zagađanja tla jer sve površine u i oko prečistača otpadnih voda grada
Srebrenika završavaju u vodoku (Rijeka Tinja).
6. STANJE LOKACIJE I POGONA
Lokacija objekta je u zoni prigradskog naselja Ježinac-Srebrenik kako je navedeno u tački 2.
ovog zahtjeva i u saglasnosti je sa planskim dokumentom Općine Srebrenik.
Pristup postrojenju zadovoljava saobraćajne i sigurnosne uslove kao i požarne uslove, tako da
se postrojenju može preistupiti nesmetano u slučaju sigurnosno-protivpožarnih potreba.
19
7. PRIRODA I KOLIČINE EMISIJA IZ POGONA
IDENTIFIKAACIJA ZNAČAJNIH UTICAJA NA OKOLIŠ
U
OKOLIŠ
I
Sirovine koje su navedene u tački 4. ovog zahtjeva u procesu prečišćavanja otpadnih voda
grada Srebrenika troše se racionalno prema zadanim tehnološkim upustvima.
Tehnološki proces je u većem dijelu automatiziran i istim se upravlja preko procesnih
softverskih jedinica što doprinosi optimalizaciji samog procesa.
Voda u samom postrojenju se troši u skladu sa maksimalno primjenjenim mjerama štadnje po
svakom zaposleniku kao i mjerama racionalne potrošnje u odnosu prema zaposleniku kada je
u pitanju električna energija.
Što kvalitetnije upravljanje tehnološkim procesom osigurat će optimalnu potrošnju sirovina,
energenata i same energije prilikom vođenja procesa prečišćavanja otpadnih voda grada
Srebrenika i u budućnosti vodit će prema ispunjenju obaveza i propisa iz BAT-a.
8. PREDLOŽENE MJERE TEHNOLOGIJE I TEHNIKE ZA SMANJENJE
EMISIJA IZ POSTROJENJA
Predložene mjere za smanjenje zagađenja uvijek ovise o tehnologiji koja se u nekom
konkretnom slučaju koristi, pa se na osnovu toga može govoriti i o ovom konkretnom slučaju.
S obzirom da tehnologija koja se koristi na postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda grada
Srebrenika praktično predstavlja jednu od najčešće korištenih u ovakvim slučajevima
pretpostavka je da se u skorijem periodu neće morati preduzimati radikalne mjere kada je u
pitanju smanjenje emisija iz postrojenja.
Ono što je u obavezi svakog operatora pa tako i ovog preduzeća jeste činjenica da se mora
uvijek raditi na optimizaciji procesa kako u smislu smanjenja zagađenja tako i u smislu
optimizacije potrošnje energenata.
Nezaobilazan problem će svakako predstavljati u narednom periodu konačno rješavanje
zbrinjavanja otpadnog mulja.
Jedna od opcija je da se mulj sa postrojenja kompostira i proizvodi plin koji bi kasnije bio
energent na samom postrojenju a ostatak bi se koristio za đubrenje okolnog poljoprivrednog
zamljišta.
Druga opcija je da se mulj dodatno obezvodnjava, suši i nakon toga spaljuje i opet kao
produkt bi se dobila određena količina toplotne energije koja bi se kasnije prevodila u negi
drugi vid potrebne „korisne“ energija za samo postrojenje.
Treći slučaj je da se mulj odlaže na komunalnu deponiju i da generalno od njega nema
nikakve koristi nego samo dodatni trošak za preduzeće.
S obzirom da je trenutno opcija tri u upotrebi na upravi preduzeća je zadatak da odabere koji
vid optimizacije po pitanju ovog problema će odabrati za naredni period kako bi se smanjile
emisije u okoliš.
9. MJERE ZA SPREČAVANJE PRODUKCIJE OTPADA I MJERE POVRATA
KORISNIH MATERIJALA IZ OTPADA
Na produkciji otpada operator je već preduzeo odrećene mjere tako da je cilj da se sve
količine otpada svedu na najmanju moguću mjeru.
Papir i plastika se odvojeno prikupljaju u odnosu na ostali komunalni otpad u krugu same
lokacije postrojenja. Količina komunalnog otpada je vrlo mala jer na postrojenju je uposleno
svega 6 zaposlenika.
20
Otpadna ulja se koriste za podmazivanja u samom pogonu. S obzirom da se radi o potpuno
novom postrojenju rasipanja na pojedinim dijelovima opreme praktično i nema. U slučaju
rasipanja u pogonima se nalaze određeni apsorbensi koji bi isto pokupili, a onda bi takav
materijal bio predat ovlaštenoj ustanovi za upravljenje opasnim otpadom.
Kada je u pitanju otpadni mulj iz postrojenja mjere za njegovo zbrinjavanje su opisane u
poglavlju 8.
10. MJERE ZA USKLAĐIVANJE SA OSNOVNIM OBAVEZAMA OPERATORA
U TOKU RADA I NAKON ZATVARANJA POSTROJENJA
U cilju postizanja najboljih i najprihvatljivijih uslova za okoliš u JP VIK Srebrenik pa tako i u
samom postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda grada Srebrenika redovno se vrši obuka
zaposlenika o mjerama sprečavanja, i smanjivanja emisija iz pogona u kojem rade. Svaki
zaposlenik prolazi i periodičnu obuku iz oblasti zaštite na radu I zaštite od požara te sa te
strane shvata i dužan je da prihvati odgovornost za svaku oblast zaštite pa tako i oblast zaštite
okoliša. O gore provedenoj obuci vodi se uredna evidencija odnosno dokumentacija.
U slučaju zatvaranja postrojenja u budućnosti treba kazati da su svi dijelovi postrojenja
građeni od materijala koji se ne kontaminiraju opasnim materijama tako da oni i nakon
eksploatacije imaju svoju vrijednost i moguću sekundarnu namjenu i kao takvi bi pronašli
svoju upotrebu. U periodu u kojem bo došlo do odluke o zatvaranju postrojenja iz bilo kojih
razloga bio bi izrađen elaborat o zatvaranju i rušenju postrojenja u skladu sa normativnim
aktima i zakonskim propisima.
11. MJERE ZA PLANIRANI MONITORING EMISIJA UNUTAR PODRUČJA I
NJIHOV UTICAJ NA OKOLIŠ KAO I PLANIRANA ALTERNATIVNA
RJEŠENJA
U skladu sa odredbama normativnih akata kojima podliježe postrojenje za prečišćavanje
otpadnih voda grada Srebrenika vrše se praćenja tj monitoring emisija u okoiliš po tačno
zadanoj dinamici.
S obzirom da nema tačno zadanog periodičnog praćenja emisija u zrak sa postrojenja za
prečišćavanja otpadnih voda, a sa druge strane nije bilo ni pritužbi građana po pitanju
eventualnog neprijatnog mirisa, redovno se radi monitoring efluenta.
Monitoring efluenta se prati 12 puta godišnje kako je određeno Pravilnikom o granični
vrijednostima opasnih i štetnih materija za tehnološke otpadne vode prije njihovog ispuštanja
u sistem javne kanalizacije odnosno u drugi prijemnik (Sl.novine FBiH, 50/07). Prethodno
pomenuti monitoring vrši ovlaštena ustanova i uredno dostavlja na adresu operatera.
Operater takođe redovno vrši i kontrolu EBS-a kako je to propisano Pravilnikom o izmjenama
i dopunama Pravilnika o načinu obračunavanja, postupku i rokovima za obračunavanje i
plaćanje i kontroli izmirivanja obaveza na osnovu opće vodne naknade i posebnih vodnih
naknada (Sl.novine FBiH, 79/11).
Redovno se takođe prati tj redovno se vizuelno nadgleda funkcionisanje svih dijelova
postrojenja, tehnološke opreme i aktivnosti , koje mogu negativno utjecati na okoliš u cilju
sprečavanja i što većeg ublažavanja uticaja na okoliš. U svrhu monitoringa određeno je da je
rukovodilac postrojenja odgovoran za interno praćenje tehnoloških parametara, opreme
postrojenja kao i rada i ponašanja samih uposlenika na postrojenju.
O svemu gore navedenom vrši s redovno izvještavanje nadležnih instanci.
21
12. PLAN SPREČAVANJA NESREĆA VEĆIH RAZMJERA
U članovima 9, 10 i 11 Pravilnika o pogonima i postrojenjima koji mogu biti izgrađeni i
pušteni u rad samo ako imaju okolinsku dozvolu (Sl. novine Federacije BiH 19/04) su
navedene supstance i količine tih supstanci za koje je potrebno uraditi Plan sprečavanja
nesreća većih razmjera.
Količine hemikalija koje su smještene u postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda grada
Srebrenika su zanemarljivo male u odnosu na gore navedeni pravilnik.
Imajući u vidu ove činjenice da za pomenuti objekat nije potrebno praviti Plan sprečavanja
nesreća većih razmjera, nezavisno od primjene važećih zakonskih propisa, bezbjedonosni
aspekt ovog postrojenja kao i materijalnih i ljudskih resursa operater je riješio kroz
zadovoljavanje svih zakonskih propisa iz oblasti svih vidova zaštite.
Naime u tom pogledu na postrojenju su procijenjeni mogući rizici:
a) mogućnost pojave požara,
b) nepažljivo rukovanje kemikalijama,
-
Kada je u pitanju mogućnost pojave požara treba kazati da je ovaj aspekt zaštite
riješan po važećim zakonskim propisima, postrojenje je pokriveno sredstvima za
gašenje požara a takođe u blizini (cca 3 km) se nalazi vatrogasno društvo Srebrenik
koje vrlo brzo može djelovati u slučaju većeg požara na samom postrojenju.
-
U slučaju nepažljivog rukovanja hemikalijama postrojenje je opskrbljeno uputama za
radnike u slučaju povređivanja nekim od hemikalija koje se koriste na postrojenju te
za to postoje tačno određena sredstva za prvu medicinsku pomoć.
22
13. NETEHNIČKI REZIME
Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda grada Srebrenika i prigradskih naselja opštine
Srebrenik nalazi se sa lijeve strane magistralnog puta Tuzla-Orašje (M1.8) u naseljenom
mjestu Ježinac, 3 kilometra od centra grada Srebrenika. Postrojenje je projektovano za
prečišćavanje vode sa teretom zagađenja 12000 ES-a. Voda na postrojenje dolazi kolektorom
otpadnih voda grada Srebrenika i prolazi faze primarnog i sekundarnog prečišćavanja prije
ispuštanja u recipijent (Rijeka Tinja).
Predmetno postrojenje je jedno od najnovijih u Bosni i Hercegovini i može se pohvaliti da je
postrojenje jedno od dva koja uopšte u ovom momentu radi od trinaest opština Tuzlanskog
kantona. U postratnom periodu prva opština Tuzlanskog kantona koja je sebi postavila jedan
od primarnih ciljeva brigu za okoliš je bila opština Srebrenik pa je tako investirala značajna
finansijska sredstva u u jedan ovakav objekat.
Tehnologija koja se koristi na postrojenju je tzv SBR tehnologija to jest tehnologija
sekvencionalnih bioloških reaktora (bazena) u kojima se odvija proces razlaganja organske
materije biološkim putem. Proces je potpuno automatizovan i pod stalnom kontrolom radnika
na postrojenju i stručnim nadzorom rukovdioca postrojenja.
Što se tiče uticaja na okoliš postrojenje ima minimalan uticaj na okoliš jer je i napravljen sa
ciljem smanjenja zagađenja okoliša, što se tiče neprijatnih mirisa pošto se ne radi o gusto
naseljenom području nema žalbi okolnog stanovništva, a uposlenici poštuju tehnološke
procedure i upustva tako da nema većih zastoja u radu.
Sve redovne kontrole i monitoring postrojenjenja sa stanovišta okoliša se obavljaju i dostupne
su na samom postrojenju svim nadležnim zainteresovanim instancama.
Na kraju se može kazati da u skorijoj budućnosti neće biti potrebno tražiti bilo kakve novije
tehnologije prečišćavanja otpadnih voda, ali ono što će biti obaveza i prioritet jeste
optimalnije rješenje zbrinjavanja otpadnog mulja jer ga treba prevesti iz „otpada“ u korisnu
materiju interesantnu po pitanju energetske efikasnosti rada postrojenja uopšte.
23
14. PRILOZI
-
Izvod iz prostornog plana opštine Srebrenik
Ugovori o odvozu otpada sa Postrojenja za pračišćavanje otpadnih voda grada
Srebrenika
Kopija važeće vodne dozvole
Kopija aktuelnog Elaborata o teretu zagađenja-EBS
Kopija mjesečnog monitoringa
Plan upravljanja otpadom Postrojenja za pračišćavanje otpadnih voda grada
Srebrenika
24
Download

JP. "Vodovod i kanalizacije Srebrenik"