KARDIOLOGIJA
Kardiovaskularni sistem sastoji se od:
srca
arterija
vena
kapilara
Zid srca se sastoji iz tri sloja:
mioendokard – unutrašnji sloj
kard – srednji sloj
epikard – spoljašnji sloj
KARDIOLOGIJA
Patološki proces može da zahvati celo srce ili da bude lokalizovan
na pojedinim slojevima srčanog zida:
√ bolesti endokarda – endokarditisi
√ bolesti perikarda – perikarditisi
√ bolesti miokarda – miokarditisi
√ bolesti arterija
KARDIOLOGIJA
Glavni i najčešći faktori rizika koji dovode do pojave
kardiovaskularnih bolesti su:
Arterioskleroza
Hiperholesterolemija
Arterijska hipertenzija
Gojaznost
Šećerna bolest (diabetes mellitus)
Duvan (pušenje)
Fizička neaktivnost
Stres
Nasledni faktori
Pol
Prerana menopauza
Starost
KARDIOLOGIJA
Najčešće stanja kod kardioloških bolesnika:
Kolaps
Nagli prestanak perifernog krvotoka koja je praćena gubitkom svesti
naziva se kolaps.
Znaci i simptomi kolapsa: malaksalost, slaboist, gubitak svesti, koža
bleda oblivena hladnim znojem, ubrzan puls (filiforni), široke zenice,
izražena hipotenzija, ubrzano disanje i površno, ne retko javlja se i
cijanoza.
Nega i pomoć obolelom podrazumeva: staviti bolesnika u
Trendelenburg-ov položaj, osloboditi grudni koš, vrat i glavu
okrenuti na stranu zbog mogućeg povraćanja, utopliti bolesnika i
omogućiti pravilno disanje. Nega je usmerena na prevenciji nastanka
šoka.
KARDIOLOGIJA
Šok (akutna cirkulatorna insuficijencija)
Šok je težak oblik smanjenog perifernog krvotoka, praćen padom
vitalnih funkcija organizma.
Znaci i simptomi šoka: osoba je uplašena, bleda, orošena hladnim
znojem, bolan izraz lica, slabost, malaksalost, pospana, somnolentna,
konfuzna, slabo orijentisana sa nepravilnim pulsom. Srce radi ubrzano,
a pritisak je nizak. Bolesnik je dehidriran, diureza je mala, ugrožena je
funkcija svih organa, padaju vitalne funkcije i bolesnik može da umre.
Lečenje: odnosi se na lečenje uzroka šoka i nadoknada krvi
(transfuzija). Kod šoka koji je nastao zbog tamponade srca, radi se
evakuaciona punkcija iz perikarda. U rešavanju glavnog problema
(šok) i svih ostalih problema koji prate stanje šoka sestra kao član tima
aktivno učestvuje u rešavanju istih. Odgovorna je za zdravstvenu negu
obolelog koji je na nivou intenzivne nege.
KARDIOLOGIJA
Obeležja zdravstvene nege kardioloških bolesnika
Sestra kod kardioloških bolesnika uočava i identifikuje:
1.Subjektivni iskaz
•Nesvestica, sopor, omaglice, uznemirenost, slabost, nedostatak vazduha,
glavobolja, nesanica
•Palpitacija
•Stenokardičan bol
2.Vitalni znaci
•Puls: tahikardija, bradikardija, aritmija, bigeminija
•Krvni pritisak: hipertenzija, hipotenzija
•Disanje: ortopneja, dispneja, noćna dispnea, Cheyne-Stokseono disanje
Znaci - cijanoza, edemi, vene na vratu, batičasti prsti
3.Izlučevine
•Urin: oligurija, nikturija, veća specifična tećina (zamućen urin)
•Stolica: opstipacija
•Kašalj: nadražajni
KARDIOLOGIJA
Cijanoza se može ispoljiti kao:
1.Centralni tip cijanoze – niska zasićenost arterijske krvi kiseonikom
gde je lividna koža i sluzokoža.
2.Periferni tip cijanoze – posledica usporene cirkulacije kroz
periferne krvne sudove (ugroženi su periferni delovi tela – uši, nos,
prsti).
Sam znak cijanoze je uznemiravajući za obolelog pa bi sestra trebala
da uradi sledeće:
•da obezbedi mirovanje obolelom
•da obolelom sugeriše sedeći položaj
•da smiri obolelog ako je uznemiren
•da primeni blagu masažu isturenih delova tela kod periferne
cijanoze
•da primeni predloženu terapiju za poboljšanje cirkulacije
KARDIOLOGIJA
Kardijalni edemi:
Klinička slika kardijalnih edema:
•Anasarka – generalizovani edem (celo telo)
•Ascites – trbušna šupljina (zastoj cirkulacije u portalnom krvotoku)
•Edemi na nogama – potkolenice, zglobovi (najčešći su kardijalni
edemi)
KARDIOLOGIJA
Zdravstvena nega za bolesnika sa kardijalnim edemima podrazumeva:
•merenje telesne težine (TT) i telesne visine (TV) dva puta dnevno (ujutru i uveče) u
isto vreme
•merenje obima ekstremiteta (nogu) i trbuha
•održavanje lične higijene
•negu kože (blaga masaža hranljivim kremama)
•predohrana dekubitisa
•kontrola unete i izlučene (dijareza) tečnosti
•davanje na vreme propisane terapije (diuretici, kardiotonici)
•uzimanje uzoraka krvi zbog kontrole elektrolita
•nadoknada kalijuma, ako je potrebno, uz mere predostrožnosti
•pomoć obolelom da zauzme najudobniji položaj (sedeći, ležeči)
•sprovodjenje dijetetskog režima za kardiološkog bolesnika (manje masnih jedinica,
soli)
•postizanje idealne telesne težine, što podrazumeva eliminaciju nagomilane
tečnosti iz organizma (u organizmu može biti nagomilana tečnost i do više litara, a
da se ne uočavaju edemi).
KARDIOLOGIJA
Edem pluća
Postupak sa bolesnikom sa edemom pluća
 hitan prijem bez procedure redovnog prijema
 visok Fovlerov položaj
 timski pristup
 rad sestre po nalogu
 kontinuitana identifikacija promene zdravstvenog
 stanja ugroženog i saradnja sa drugim članovima tima
KARDIOLOGIJA
Položaj i mobilnost bolesnika u krevetu





Teška arterijska insuficijencija donjih ekstremiteta zahteva strogo
mirovanje u krevetu koji omogućuje položaj bolesnika da nožni
palac bude ispod nivoa srca.
Popuštanje srca i plućni edem zahteva mirovanje i to polusedeći
ili visoki Fovlerov položaj
bolesnika - sedeći sa spuštenim nogama.
Nesvestica i šok zahtevaju Trendeliburgov položaj
(autotransfuzijski položaj), donji ekstremiteti u položaju
elevacije.
Duboka venska trombnoza donjih ekstremiteta zahteva strogo
mirovanje, dok se oboleli ekstremitet postavlja u povišeni položaj
sa oblogama.
KARDIOLOGIJA
Dijagnostičke procedure u kardiologiji



Standardne dijagnostičke procedure
Anamneza
Objektivni pregled
Palpaciju pulsa
Inspekciju
Auskulutacija srca
Merenje arterijskog pritiska
KARDIOLOGIJA
Biohemijske (laboratoriske) analize
√ elektrolite Na i K (Srčani mišić je osetljiv na promene nivoa kalijuma u
ekstracelularnoj tečnosti. Kalijum se u organizmu može pojaviti u obliku
hiperkalemije i hipokolemije. I u jednom i u drugom slučaju trpi srčani
mišić, a oboleli je u velikom riziku)
povećane vrednosti K (hiperkolemija) može da izazove fibrilaciju i
prestanak rada srca
smanjene vrednosti K (hipokomija) izaziva umor, slabost mišića,
ekstrasistole, zastoj rada srca
√ glikemiju – povećane vrednosti kod infarkta miokarda u prvih 24 č.
√ ukupni holesterol (HDL, LDL, trigliceridi)
√ acidobazno stanje – odnos kiseonika i ugljen dioksida u arterijskoj krvi
√ kardijalni enzimi (CPK, LDH)
KARDIOLOGIJA
Hematološke analize u kardiologiji
√
√
√
√
√
vreme koagulacije
trombociti
vreme krvarenja
protrombinsko vreme
aktivirano parcijalno tromboplastinsko vreme kod bolesnika
koji su na terapiji heparina
√ KKS
√ SE
Mikrobiološke analize – hemokultura
Serološke analize – antistreptolizinski titar (AST),
KARDIOLOGIJA
Elektrokardiografija
Kolaborativna dijagnostička procedura
Elektrode se postavljaju u obliku trougla, ili po principu
Einthovenovog trougla.
KARDIOLOGIJA
EKG se sastoji od 12 odvoda i oni su podeljeni u 3 grupe:
Prva grupa – standardni (bipolarni) odvodi označeni su kao DI, DII,
DIII.
Druga grupa su tzv. unipolarni odvodi: a VR, a VL, a VF
Treću grupu čine prekordijalni odvodi.
Položaj prekordijalnih elektroda
KARDIOLOGIJA
Sestrinske akcije i intervencije:










priprema aparata u skladu sa fabričkim uputstvom (uzemljenje)
kontrola EKG aparata (ispravnost)
bandažiranje aparata – visina kompleksa koji treba da bude 1 sm
priprema bolesnika za izvodjenje procedure
fizička (slobodni delovi tela, čista koža, obrijana mesta gde se stavljaju elektrode i dr.)
psihička (saradnja sa obolelim pre i za vreme izvodjenja EKG, ako to dozvoljava njegovo
aktuelno zdravstveno stanje, odnosno ako oboleli nije u stanju hitnosti)
provera brzine kretanja papira (25mm/sek)
primena sprovodnika izmedju kože i elektrode (voda, gel. pasta)
postavljanje bolesnika u pravilan položaj (kako bi se maksimalno opustio)
objasniti bolesniku proceduru
snimiti sve odvode EKG
ako se uoče greške, EKG ponoviti pre skidanja elektroda – svaki EKG zapis treba da je
obeležen tako da sadrži:
sve odvode pojedinačno
ime i prezime bolesnika
datum i vreme kada je procedura izvedena
KARDIOLOGIJA
Kontinuirano registrovanje elektrokardiograma
(Holter monitoring)
Cilj: Kontinuirano praćenje srčanog rada 24 časa
Priprema bolesnika:
 fizička
(čista koža, obrijana mesta na kojima se postavljaju
elektrode i čišćenje istih pilig pastom)
 psihička (razgovor sa bolesnikom pre postavljanja aparata
u cilju motivacije da aktivno učestvuje u izvodjenju ove
dijagnostičke procedure)
 edukativna (sadržaj razgovora u vezi postavljanja i nošenja
aparata)
KARDIOLOGIJA
Neinvazivne dijagnostičke procedure
Fonokardiografija
Podrazumeva prikazivanje čujnih vibracija srca i velikih krvnih sudova.
Ergometrija
Test fizičkog opterećenja je značajna dijagnostička metoda za identifikaciju ishemiske bolesti srca.
Sadržaj sestrinskog rada u procesu pripreme i izvođenja ergometrijskog testa:

sestra zakazuje vreme izvođenja ergometrijskog testa

sestra fizički priprema bolesnika (odeća, obuća)

sestra priprema dokumentaciju bolesnika

sestra obezbeđuje pratnju bolesniku

sestra objašnjava bolesniku proceduru testa

sestra predočava bolesniku pojavu mogućih komplikacija u toku testa (bol, dispneja, vrtoglavica, nesvestica,
zamor i dr.)

sestra proverava da li je bolesnik pod terapijom, da li je prestao da uzima terapiju i kada

sestra u kabinetu proverava aparaturu, opremu, terapiju
Test se prekida i to kod pojave:
 bola u grudima
 znaka cerebralne insuficijencije
 pada TA ili enormni skok TA
 patoloških promena na EKG
 nedostatka vazduha
KARDIOLOGIJA
Ehokardiografija (UZ)
Sadržaj sestrinskog rada u proceduri ehokardiografije:
- upoznavanje bolesnika sa pregledom
- priprema medicinske dokumentacije
- registrovanje dobijenih nalaza
- pomaže bolesniku da oslobodi regiju koja treba da se
pregleda
- pomaže bolesniku da zauzme odgovarajući položaj
- prisustvo sestre u toku pregleda
- zbrinjavanje bolesnika – asistencija nakon pregleda
- specifična priprema bolesnika za ehokardiografiju nije
potrebna
KARDIOLOGIJA
Neinvazivne dijagnostičke procedure
Dopler dijagnostika
procenjivati strepen i intenzitet stenoza
Stres ehokardiografija
Testom se određuje prisustvo nepravilnih pokreta i promene u
zadebljanju pojedinih segmenta zida leve komore koje su uslovljene
miokardnom ishemijom.
Priprema bolesnika
- upoznavanje pacijenta sa svrhom testa
- ukazati bolesniku na bitnost njegove saradnje
- objasniti bolesniku da na dan pre dolaska na test ne uzima beta
blokatore koji usporavaju srčanu frekvenciju
- na sam dan testa uzima svu antihipertenzivnu terapiju kako bi se test
uradio do kraja
- objasniti bolesniku da test nije bolan, da je potrebna maksimalna
opuštenost i da bilo kakve smetnje odmah treba da prijavi
KARDIOLOGIJA
Neinvazivne dijagnostičke procedure
Farmakološki test
Bolesnicima kojima nije moguće uraditi ehokardiografsjki stres test
fizičkim opterećenjem, mogu se primeniti farmakološki agensi, kao što su
dobutamin i dipiridamol.
Oscilografija
Metoda se izvodi na sledeći način:
- bolesnik se postavlja u ležeći položaj
- koriste se simetrične tačke ekstremiteta
- postavljaju se manžetne na:
 nadlaktici
 podlaktici
 potkolenici (srednja)
 potkolenici (donja)
KARDIOLOGIJA
Neinvazivne dijagnostičke procedure
Kompjuterska tomografija (CT)
Nuklearna magnetna rezonanca (NMR)
Vektorkardiografija
Pletizmografija
Schellingov test
Radioizotopska ispitivanja u kardiologiji
- Nuklearna angiokardiografija
- Prikazivanje akutnog infarkta miokarda
- Prikazivanje miokarda
KARDIOLOGIJA
Invazivne dijagnostičke procedure
Dijagnostičko terapiske procedure su:
- aterotomija
- balon diletacija
- uvođenje pejs mekera
- postavljanje «Stenta»
- interkoronarno davanje leka
KARDIOLOGIJA
Sestrinske aktivnosti pre intervencije
- oboleli ne sme da jede 12 sati pre intervencije
- uspostavlja mu se venski put i uzimaju uzorci krvi za analize,
krvnu grupu i Rh faktor
- oboleli se upozorava da mokri pre intervencije ili ga
kateterizirati, ako je vitalno ugrožen
- dati obolelom premedikaciju iz terapijskog plana transportovati
bolesnika u salu za intervencije
KARDIOLOGIJA
Sestrinske aktivnosti posle intervencije
- snimanje EKG
- monitoring vitalnih funkcija (kontrola na 15 minuta, a
kasnije na 2-4 sata)
- kontrola ubodnog mesta
- osigurati mirovanje obolelog 24 sata (polusedeći položaj)
- osigurati 1,5 l tečnosti da oboleli popije u roku od 8 sati
- hraniti, pojiti, pomoći u ličnoj higijeni i pri eliminaciji
kontrasta iz organizma
- pratiti bolesnikovo stanje i u slučaju promena reagovati
adekvatno
KARDIOLOGIJA
Metode invazivne dijagnostike u kardiologiji su:
- Kataterizacija srca
- Angiokardiografija
- Hiseografija
- Mikrokatetarizacija srca
- Endomiokardna biopsija
KARDIOLOGIJA
Kabinet za invazivnu dijagnostiku
Oprema i kadrovi:
- kateteri
- oprema za perkutani i hiruški pristup krvnom sudu kroz koji se uvodi
kateter
- rengenska oprema
- defribrilator
- pribor za endotrahealnu intubaciju
- ambu maska
- privremeni pejs meker
- foto i kinefotolaboratorija
- kontrasna sredstva
- oksimetrija
- oprema za zbrinjavanje urgentnih stanja
- osoblje (lekari, sestre, rengen tehničari, laboranti i dr.)
KARDIOLOGIJA
Zadaci sestre:
- priprema sale i materijala
- priprema bolesnika
- asistencija u toku procedure
- zbrinjavanje bolesnika posle završene intervencije
- raspremanje upotrebljenog materijala
KARDIOLOGIJA
Centralni venski pritisak (CVP)
Normalne vrednosti CVP su od 8-14 mm H2O. stuba.
Zadaci sestre pri pravilnom održavanju CVK-a (Centralni venski pritisak):
- Promena sistema za infuziju na 24 časa
- Registrovanje vrednosti CVP-a
- Kontinuirano praćenje ubodnog mesta katetera (krvarenja, zapaljenski
proces – oprez)
- Higijena ubodnog mesta pod aseptičkim uslovima (sterilan materijal za
obradu) svakodnevno
Komplikacije – Kateter se vadi bolesniku ako je došlo do:





infekcije i gnojenja
zapaljenskog procesa
nepoznatog uzroka bakterijemije
limfadenitisa
visoke temperature, jeze, drhtavice
KARDIOLOGIJA
Terapijske procedure u kardiologiji
Obim i sadržaj sestrinskog rada
- aplikacija lekova, I.V., I.M., S.C., infuzije
- planira odgovarajuću ishranu
- kontroliše doziranu fizičku aktivnost
- relaksira obolelog
Grupe lekova koji se koriste u kardiologiji
Kardiotonici
Diuretici
Koronarni dilatatori
Antihipertenzivi
Antiaritmici
Antikoagulanti
Fibrinolitici
Antiagregaciski lekovi
Anksiolitici
KARDIOLOGIJA
Trombolitička reperfuziona terapija
Sestrinske intervencije:
- Stvara uslove da oboleli što bolje podnese trombolitičku terapiju;
- Prikuplja podatke o subjektivnim tekobama obolelog (muka, gađenje,
povraćanje, vrtoglavica, gušenje, lokalizacija i intenzitet bola);
- Aplikuje simptomatsku terapiju iz terapijskog plana;
- Identifikuje na licu obolelog, boju i izgled, kao rezultat hemodinamskih
promena pre, u toku i posle primene streptokinoze;
- Kontinuirano prati srčanu frekvenciju (monitor) zbog pojave srčanih
aritmija koje se očekuju u toku terapije, a koje mogu biti vrlo opasne;
- Vodi preciznu dokumentaciju o primeni i toku trombolitičke terapije, kao
i stanju obolelog nakon dobijene terapijske doze.
KARDIOLOGIJA
Kardiopulmonalna cerebralna reanimacija (KPCR)
Svrha:
- sačuvati mozak od oštećenja
- uspostavljanje srčane radnje
- sprečavanje komplikacija
Redosled reanimacionih postupaka
A. – disajni put – oslobadjanje disajnog puta (procena respiratprne funkcije)
B. – disanje – arteficijalna ventilacija
C. – arteficijalna cirkulacija
spoljašnja masaža srca
prekordijalnžudarac
Elektokardiografski oblici zastoja srca
KARDIOLOGIJA
Terapija kod srčanog zastoja
Primarni lekovi u KPCR
(→ adrenalin; → lidokain; → atropin)
- putevi aplikacije lekova
- komplikacije KPCR
- neurološke posledice
- postreanimacioni tretman
- dužnosti sestre
KARDIOLOGIJA
Invazivne terapijske procedure:
Perkutana transluminalna angioplastika
- balon dilatacije
- ugradnja stenta
Punkcija perikarda
By pas
Aterotomija
Rehabilitacija
KARDIOLOGIJA
Koronarna jedinica
Najčešće komplikacije hospitalizovanih bolesnika u koronarnoj
jedinici su:
→ oštećenje kože i sluzokože
→ plućne komplikacije
→ tromboembolije
→ infekcije urinarnog trakta
→ kardiovaskularni poremećaji
→ infekcije od intravenskih katetera
→ psihički poremećaji obolelih
KARDIOLOGIJA
Svaka koronarna jedinica obavezno treba da ima:
Specijalne krevete
Monitore
Elektrokardiograf (EKG)
Pokretni rentgenski aparat
intervencije sa defibliratorom
Kolica za hitne
Ehokardiografski aparat
Infuzomat
Centralni kiseonik
Respirator
Aspirator
Aparate za merenje krvnog pritiska (TA)
Setove za uspostavljanje venske linije
KARDIOLOGIJA
Klinički slučajevi i zdravstvena nega u kardiologiji
Obimu i sadržaju sestrinskih intervencija:
- Identifikaciju aktuelnog stanja obolele osobe.
- Participaciju sestre u dijagnostičkim procedurama za kardiovaskularne
bolesnike.
- Participaciju sestre u terapijskim procedurama kod kardiovaskularnih
bolesnika.
- Pružanje opšte i specijalne zdravstvene nege obolelima od kardiovaskularnog
sistema.
- Zadovoljavanje prepoznatih potreba kod obolelih od kardiovaskularnog
sistema.
- Zdravstveno vaspitni rad, edukacija obolelog.
- Stvaranje uslova za kvalitetan život obolelog.
KARDIOLOGIJA
Hipertenzija i zdravstvena nega
Dijagnostičke procedure
1. anamneza, fizički pregled – rutinski pregled
2. merenje TA po utvrđenom ritmu (24 satni monitoring TA)
3. ultrasonografija
– angiografija primenom NMR;
– angiografija;
– I.V. urografija;
– radionuklearni scintigram
4. EKG
5. pregled očnog dna
6. pregled urina
7. biohemiske analize
KARDIOLOGIJA
Zdravstvena nega za obolelog od hipertenzije
Prepoznavanje znaka od strane sestre:
- dispnea pri naporu
- krvarenje iz nosa
- razdražljivost
- promena boje kože
Prepoznavanje simptoma za hipertenziju:
- nesanica
- vrtoglavica i omaglica
- smetnje vida
- stenokardični bol
- palpitacija
- zujanje u ušima
KARDIOLOGIJA
Hipertenzivna kriza
Sestra kod hipertenzivne krize identifikuje sledeće znake i simptome:
1. nagli porast TA (200/100 mmHG stuba)
2. stenokardija (prekordijalni bol)
3. znojenje
4. povraćanje
5. glavobolja i vrtoglavica
6. dezorijentisanost i uznemirenost
7. palpitacije
8. parestezije
9. smetnje u vidnom polju (omaglica)
10. edem pluća
11.zujanje u ušima
12. crvenilo ili bledilo kože lica
KARDIOLOGIJA
Opšte mere:
1. izbegavati fizički i psihički napor (stres)
2. umerena šetnja (svakodnevna)
3. dovoljan odmor
4. kontrola TT
5. pravilna ishrana – umerena ishrana 5 – 6 obroka (dijeta, voće i
povrće u ishrani, unos soli – 3 do 5 gr., smanjiti kafu i čaj)
6. redovna terapija
7. kontrola TA i opšta zdravstvena kontrola
8. život bez rizikofaktora (duvan, alkohol)
9. kontrola šećera u krvi
10. oprez pri upotrebi kontraceptivnih i hormonskih preparata
11. pešačenje, smeh, bavljenje poslom koji osoba voli
KARDIOLOGIJA
Angina pektoris i zdravstvena nega
Standard - sestrinske intervencije u napadu angine pektoris
- subjektivna procena teskobe i bola
- upisati intenzitetg bola na skali
- evidentirati neverbalne pokazatelje bola
- EKG zapis
- kontrola krvnog pritiska i pulsa
- aplikacija terapije iz terapijskog plana
- registrovati nuz efekte aplikovane terapije(nitroglicerin)
- primena O2 preko nazalnog katetera
- postavljanje bolesnika u odgovarajući položaj
- obezbediti mir obolelom
- upoznati obolelog o značaju mirovanja na određeno vreme
- edukovati bolesnika o važnosti interpretacije bola
KARDIOLOGIJA
Angina pektoris je po svim parametrima urgentno stanje.
Posle napada angioznog bola sestra treba da:
- proceni spremnost obolelog da preuzme određene
aktivnosti
- pomogne u otktivanju rizičnih aktivnosti i savetuje da pre
njih uzme nitroglicerin
- pomogne bolesniku u povećanju aktivnosti uz oprez
- edukuje bolesnika da preduzme mere u prevenciji
komplikacija
KARDIOLOGIJA
Akutni infarkt miokarda (AIM) i zdravstvena nega
Za nastanak koronarne tromboze neophodna su tri faktora:
1. abnormalnost intime koronarnog krvnog suda (ateroskleroza)
2. aktivacija trombotskog sistema
3. provocirajući faktor koji uzrokuje interakciju faktora 1 i 2
Dijagnoza AIM potvrđuje se kroz:
1. Dobijanje anamneznih podataka
2. Elektrokardiografskih nalaza (EKG). U hospiatalizovanim uslovima EKG se
prati na monitoru i kao što je rečeno uočava se elevacija ST segmenta. EKG
dijagnostika pokazuje lokalizaciju, dubinu, zahvaćenost i težinu nekrotične
lezije.
3. Laboratoriske analize – kod AIM javlja se leukocitoza, povećane vrednosti
SE, hiperglikemija, elektrolitski dizbalans, visoke vrednosti transaminaza.
KARDIOLOGIJA
Karakteristični EKG znaci akutnog infarkta miokarda:
- Ishemija – depresija ST segmenta, negativan T talas
- Lezija – elevacija ST segmenata (traje nekoliko časova)
- Nekroza – dublji i širi Q zubac formacije QS
KARDIOLOGIJA
Lečenje obolelih od AIM
Prehospitalno lečenje
Hospitalno lečenje
Oksigenoterapija
Rehabilitacija:
Hospitalna faza
Posthospitalna faza
Ambulantno-poliklinička faza
Ishrana za obolele od AIM
Preporuke:
- hrana treba da je lakovarljiva, kako se ne bi opterećivalo srce
- hranu treba uzimati u malim, a češćim obrocima
- večera treba da je lagana, kako bi se bolesnik odmorio u toku noći
- ne konzumirati masnu i začinjenu hranu
- ne uvećavati TT, a ako je potrebno napraviti redukciju (zdravstvena kontrola)
- smanjiti količinu soli u ishrani
- izbegavati hranu koja nadima
KARDIOLOGIJA
Standard - Zdravstvena nega za obolele od AIM
sestrinske intervencije
- Obezbediti potpunu pasivnost obolelom u prvih 48 sati.
- Sprovoditi ličnu higijenu i ishranu u krevetu.
- Prevenirati nastanak komplikacija zbog pasivnosti (tromboza, dekubitus, pneumonija i
obstipacija).
- Treba kontinuirano pratiti bolesnikovu hemodinamsku stabilnost (EKG,TA, puls).
- Kontrola ubodnog mesta braonile i centralnog venskog katetera i priključenih elektroda.
- Toaleta anogenitalne regije i higijena urinarnog katetera.
- Obezbediti obolelom da fiziološke potrebe obavlja u krevetu.
- Kontgrola diureze i unete tečnosti.
- Iz dijagnostičkog plana uzimati uzorke krvi za procenu bolesnikovog stanja.
- Poštovati sadržaj terapijskog plana i aplikovati terapiju.
- Praćenje bolesnika nakon aplikovane terapije.
- Registracija sestrinskih intervencija kako bi se izbegli propusti.
- Kontrolisati bolesnikovo ponašanje i prepoznavati promene.
- Proceniti karakter bola, lokalizaciju, dužinu, faktore koji ga pojačavaju i smanjuju.
- Sprovođenje zdravstvene nege profesionalno.
KARDIOLOGIJA
Dekompenzacija srca i zdravstvena nega
Znaci i simptomi:
- dispnea (ortopnoički položaj u mirovanju)
- noćna dispnea
- Cheyne-Stokesovo disanje
- glad za kiseonikom
- uznemirenost i uplašenost
- oblivenost hladnim znojem
- aritmija i tahikardija
- cijanoza
- edemi kardijalnog puta iženi na donjim ekstremitetima po sili zemljine teže,
tvrdi na pritisak, a koža bleda, suva, sjajna i generalizovan otok – anasarka
- ascites, nabrekle vene na vratu
- pasivnost bolesnika, malaksalost
- meteorizam
KARDIOLOGIJA
Po iskazanoj simptomatologiji intervencije koje pruža sestra su:
- stvaranje uslova za mirovanje obolelog
- sprovođenje lične higijene
- sprovođenje nege usne duplje
- pomoć pri hranjenju
- Fovlerov položaj (asistencija bolesniku)
- prevencija dekubitisa
- toaleta urinarnog katetera
- monitoring vitalnih znakova
- kontrola balansa tečnosti
- otvaranje venskog puta I.V. ili CVK (lekar)
- merenje CVP (lekarska inicijativa)
- merenje obima trbuha i nogu
KARDIOLOGIJA
Po iskazanoj simptomatologiji intervencije koje pruža sestra su:
- kontrola TT
- prevencija opstipacije
- makroskopska inspekcija izlučevina
- aplikacija ordinirane terapije (kalijum, kardiotonici, diuretici)
- nadoknada tečnosti (infuzija)
- terapija kiseonikom, prepoznavanje neželjenih pojava
- uzimanje uzoraka krvi za analize, priprema bolesnika za
dijagnostičke procedure (EKG, UZ, Rtg)
- vođenje dokumentacije o promeni stanja obolelog
- priprema obolelog za otpust (zdravstveno vaspitni rad)
KARDIOLOGIJA
Plućni edem
Znaci i simptomi plućnog edema:
- naglo pogoršanje zdravstvenog stanja obolelog
- gušenje, ortopnoja (bolesnik sedi na ivici kreveta)
- tahikardija
- uznemirenost
- koža znojava i hladna
- vene na vratu nabrekle
- uporan kašalj i iskašljavanje penušavog i sukrvičavog ispljuvka
- sedi u krevetu
- cijanoltičan
- krvni pritisak povišen/snižen
- oligurija
KARDIOLOGIJA
Zdravstvena nega
- postaviti obolelog u sedeći položaj sa opuštenim nogama
- sestra je uz obolelog i daje mu jasna i kratka uputstva
- zabranjuje obolelom da govori, jede, pije
- kontroliše vitalne funkcije
- otvara vensku liniju
- aplikuje ordiniranu terapiju (kardiotonici, diuretici,
vazodilatatori)
- prati reakciju obolelog na aplikovanu terapiju i moguće
komplikacije
- daje oksigeno terapiju (ordinirano 6-8 l/min.)
- uzima uzorke krvi za analize
- prati balans tečnosti (diureza)
KARDIOLOGIJA
Reumatska groznica
Komplikacije na KVS su: endokardititis, miokardititis, perikarditis,
srčana insuficijencija
Dijagnostičke procedure u kojima sestra učestvuje su:
- uzimanje brisa grla
- uzimanje uzoraka krvi za ciljane analize (KKS, SE, CRP, ASTO,
elektroforeza i dr.)
- kontrola srčanog rada (EKG)
KARDIOLOGIJA
Zbrinjavanje kardioloških bolesnika u akutnoj fazi
bolesti
Urgentna stanja kardioloških bolesnika su:
- akutni infarkt miokarda
- kardiogeni šok
-nestabilna angina pektoris
-hipertenzivna kriza
KARDIOLOGIJA
Zadaci sestre u toku transporta hitnog kardiološkog bolesnika su:
- kontrola pulsa (tahikardija, aritmija)
- kontrola disanja (forsirano)
- prati rad srca na monitoru
- meri krvni pritisak
- otvara vensku liniju
- oplakuje lekove na predlog lekara
- daje trombolitičku terapiju (redukcija veličine infarkta)
- smiruje bolesnika
KARDIOLOGIJA
Sadržaj pružene nege kardiološkom bolesniku podrazumevao bi:
- Pružanje i održavanje lične higijene;
- Postavljanje obolelog u za njega najpovoljniji položaj;
- Kontrola količine mokraće u toku dana i noći;
- Prevenirati opstipaciju i to pravilnom ishranom, unosom dovoljne
količine tečnosti i blagim pokretima.
Upozorenje: ne davati standardne klizme, jaka laksativna sredstva i
smanjiti naprezanje obolelog za vreme defekcije;
- Fizička aktivnost kardioloških bolesnika je određena u zavisnosti
od stanja;
- Kardiološki bolesnici zahtevaju poseban režim ishrane.
- Obezbediti zdravu mikrosredinu.
- Vodi razgovore terapeutskog sadržaja.
KARDIOLOGIJA
Zdravstveno vaspitni rad
Ciljevi:
1. Zdravstveno vaspitne intervencije po prepoznatim potrebama
obolelog.
2. Osposobljavanje obolelog za samokontrolu, prepoznavanje
komplikacija i izgradnja zdravog stila življenja.
3.Zdravstveno vaspitanje je kontinuirani proces za populaciju KVB
u prevenciji, lečenju (hospitalizacija) pri otpustu bolesnika, nakon
otpusta bolesnika kući, a za neke bolesnike ZV je neophodno
doživotno.
KARDIOLOGIJA
Važno za kardiološkog bolesnika
- redovna zdravstvena kontrola
- redovno uzimanje preporučenih lekova
- poštovanje dijetetskog režima
- dozirana fizička aktivnost
- dovoljno odmora i relaksacije
- boravak na otvorenom, ako je moguće
- izbegavanje hladnog i vetrovitog vremena
- prestanak pušenja
- oboleli ne treba predugo da sedi ili stoji
- ne konzumirati alkohol i kafu
- redovno održavanje stolice i mokrenje
- saniranje koronarnih žarišta
- bolesnik sa pejsmekerom treba da obavesti zdravstvene radnike pri izvođenju
dijagnostičkih procedura
- preventivno se u nekim situacijama daje antibiotska terapija (dijagnostika)
KARDIOLOGIJA
Sestrinske intervencije za minimiziranje straha od ishoda bolesti:
- Ublažavanje i uklanjanje somatskih problema pozitivno utiče na
psihičko stanje obolelog.
- Važna je prisutnost i pomoć obolelom uz oskudan razgovor kroz
kratka i jasna objašnjenja.
- Rad oko bolesnika bez žurbe i panike (stručnost i profesionalnost).
- Zadovoljavanje bolesnikovih potreba.
- Podsticati bolesnika da verbalizuje emocije, slušati ga (poverenje).
- Odgovarati mu na pitanja odmah, iskreno i sa podrškom.
- Osigurati komunikaciju bolesnika sa njemu bliskim osobama.
Download

KARDIOLOGIJA - WordPress.com