Akademik Goran Nikolić 2011
ABC radiologije
SRCE
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
METODE PREGLEDA SRCA U
RADIOLOGIJI
•
•
•
•
•
•
•
Grafija pluća i srca
Ehokardiografija
Kompjuterizovana tomografija (CT)
Magnetska rezonancija (MR)
Angiografija koronarografija
Nuklearna medicina
PET (pozitronska emisiona tomografija)
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
GRAFIJA PLUĆA I SRCA
Osnovna rendgenska metoda u
dijagnostici oboljenja srca
Zašto ?
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
GRAFIJA PLUĆA I SRCA
EHOKARDIOGRAFIJA
M- mode “motion” mod

B – mode “brightnes” mod

Color Doppler

Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
EHOKARDIOGRAFIJA
 M- mode “motion” mod
 B – mode “brightnes” mod
 Color Doppler
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
EHOKARDIOGRAFIJA
M- mode “motion” mod

B – mode “brightnes” mod

Color Doppler

Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
SPECIJALNE TEHNIKE
EHOKARDIOGRAFIJE
Transezofagealni eho
Intravaskularni eho
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
KOMPJUTERIZOVANA TOMOGRFAIJA
• Otkrivanje kalcifikacija
• Rekonstrukcije
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
KOMPJUTERIZOVANA TOMOGRFAIJA
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
MAGETSKA REZONANCIJA
• Morfologija srca
• Stanje miokarda
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
KORONAROGRAFIJA
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
NUKLEARNA MEDICINA
• Perfuzija miokarda
SPECT normalan
SPECT ishemija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
SEMIOLOGIJA U RADIOLOGIJI SRCA
Šta je to ?
• Sistematski pristup u dijagnostici urođenih i
stečenih srčanih mana
• Odgovori na unapred postavljena pitanja bazirani
na analizi rendgenskih znaka
• Svi odgovori se nalaze na grafiji pluća i srca
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
PODELA ODOLJENJA SRCA
I Obstrukcije protoku krvi kroz srce (preassure overload)
II Opterećenje povećanim volumenom (volume overload)
– Šantovi (levo-desni, desno-levi)
– Insuficijencije valula
III Bolesti koje remete efikasnost srčane kontrakcije
– Bolesti miokarda
– Smetnje sprovođenja (aritmije)
IV Kombinacije predhodnih stanja
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Šta se analizira na grafiji pluća i srca ?
• Veličina srčane senke
• Ivice-oblik srčane senke
• Plućna vaskularna šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Veličina srčane
senke
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Kardio-torakalni index
Kardo torakalni index je
najširi dijametar srca u
odnosu na najširi dijametar
grudnog koša
< 50%
1 Veličina srčane
senke
KTI može biti veći od 50% a da srce bude
normalno
• Ekstra kardijalni uzoci uvećanja srca
–
–
–
–
–
–
Slika “pokretnim” rendgenom
Gojaznost
Trudnoća
Ascit
Sindrom “pravih leđa”
Pectus excavatus
1 Veličina srčane
senkeCrne Gore
Medicinski fakultet *Univerzitet
KTI je veći od 50% ali je srce normalne veličine. Postoji ekstrakardijalni uzrok kardiomegalije.
Na lateralnog grafiji pluća, strelice pokazuju impresiju donje trećine sternuma kod deformiteta
tipa pectus excavatus.
1 Veličina srčane
senkeCrne Gore
Medicinski fakultet *Univerzitet
KTI može biti manji od 50% a da srce ne bude
normalno
• Obstrukcija izvodnog trakta komore
– Ventrikularna hipertrofija
• Treba analizirati ivice srca
1 Veličina srčane
senkeCrne Gore
Medicinski fakultet *Univerzitet
KTI je manji od od 50% ali je srce nije normalne veličine. To se prepoznaje po patološkom
obliku srca. Strelice pokazuju dilataciju aorte.
1 Veličina srčane
senke
Ivice –konture srčane
senke
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Ivice-oblik srčane senke
Luk aorte
Ascendentna aorta
Plućne arterije
Leva
predkomora
Desna predkomora
Postoje 6 lukova koji čine ivicu srčane senke
Leva komora
Arkus aorte
Prvi luk na levoj
sčanoj kontiri je luk
arkusa aorte. Meri
se od lateralne
ivice traheje do
njegove
najisturenije tačke
luka.
Luk aorte mora biti
manji od 35 mm.
ako je aorta
normalna
Arkus aorte
Uvećanje arkusa aorte
Povećan pritisak
(Arterijska hipertenzija)
Povećan protok
(aortna insuficijencija)
Bolesti zida aorte
(aneurizma aorte)
Plućna arterija
Deo srčane konture
neposredno uz levu
granu plućne
arterije
Kako se identifikuje
plućna arterija. ?
Plućna arterija određivanje veličine
Povuče se linija koja
spaja luk leve
komore i arcus
aorte (crvena linija)
Na ovu liniju
normala prema luku
pulmonalne arterije
(žuta linija)
Izmeri se se duđina
normale. (između
zelenih strelica)
U normalnin
okolnostima
ona se kreće
od 0-15 mm.
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna
arterija
Plućna
arterija
Plućna arterija se nalazi
iznad linije aorta-LV
●
●
Povećan pritisak
(plućna hiprtenzija)
povećan protok
(levo desni šant)
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna arterija se nalazi više od 15
mm ispod linije aorta-LV
•Mala plućna arterija
•Truncus arteriosus
•Tetralogija Fallot
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Aorta i leva komora su
uvećane i linija koja ih
spaja je pomerene od
plućne arterije koja je
normalna
Najačešće se vidi
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Mogućnosti odstupanja od normale
• Plućna arterija se nalazi iznad linije aorta-LV
• Plućna arterija je udaljena više od 15 mm od linije
aorta-LV
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Normalna leva predkomora ne čini srčane ivice.
Uvećana može se prikazati i na levoi i desnoj u srčanoj
kontiri u srednjem delu.
Leva predkomora se
nalazi centarlno
pozadi u račvi traheje
Leva predkomora ne
čini srčanu ivicu
normalnog srca
CT sken pokazuje normalnu levu predkomoru pozadi
koju lateralno prekrivaju desna predkomora i leva
komora
Kada se uveća leva predkomora se prikazuje prvo na
levoj srčanoj, a zatim kao “dostruka” kontura na desnij
srčanoj ivici.
“Dvostruka” kontura
na desnoj srčanoj
ivici kod uvećanja
leve predkomore
Crvenom strelicom je
prikazana kontura
desne predkomore a
žutom kontrura leve
predkomore koja je
“preklapa”
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Leva predkomora
Uvećane leve
predkomore se uočava
na osnovu konveksiteta
između plućne arterije i
leve komore gde
normalno postoji
konkavitet
Plućna arterija.
Leva predkomora
Leva komora
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Leva komora
Leva komora
Koja komora je uvećana
Najbolji način da se odgovori na ovo pitanje je
analiza izvodnog trakta svake komore
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koja komora je uvećana
Ako je srce uvečano i
uvečana je arterija
pulmonalis.
Onda je uvećana
desna komora
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koja komora je uvećana
Ako je srce uvečano i
uvečana je aorta.
Onda je uvećana leva
komora
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koja komora je uvećana
Najbolji načina da se odgovori na ovo pitanje je analiza
izvodnog trakta svake komore kod povećanja CTI


Aorta-LV
Plućna arterija-RV
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koja komora je uvećana
Kada se definiše uvećanje jedne komore procena
uvećanja druge je nemoguća.
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Desna predkomora
Ako se desni hemitoraks
izdeli na trećine kontira
normalne desne
predkomore ne sme preći
u srednju trećinu.
Ascendentna aorta
Od ravne do konkavne desne
gornje ivice srčane senke
prikazuje se veličina dilatirane
aorte.
Ivice-oblik srčane senke
Ascendentna aorta
mala
uvećana
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna vaskularna
šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Promene plućne vaskularne šare
• Normalna
• Povećan protok kroz pluća
• Smanjen protok kroz pluća
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Šta se analizira u proceni ?
• Desna donja grana plućne arterije
• Raspodela protoka krvi kroz pluća
– Gornji delovi u odnosu na donje
– Periferni u odnosu na centralne delove pluća
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Šta se analizira ?
2
1
2
3
1. Desna donja grana plućne arterije
Desna donja
grana plućne
arterije
Snabdeva
srednji i
donji režanj
1. Desna donja grana plućne arterije
• Desna donja grana
plućne arterije u
normalnim uslovime ne
sme biti šira od 17 mm
Desna donja
grana plućne
arterije
2. Normala raspodela protoka
Gornji vs. donji delovi pluća
U uspravnom položaju
širina sudova na bazi >
od širine u goenjim
delovima pluća
Širina
sudova na
bazi > od
širine u
vrhovima
Levo bazalno se ne analiziraju krvni
sudovi jer su prekriveni srčanom
senkom
Prikazivanje grana PA
normalno
PH veći protok
HILUS
PH obstrukcija
PERIF
3. Normala raspodela protoka
Centralni vs. periferni delovi pluća
Centralni sudovi
šrogresivno gube
kalibar prema
periferiji
Normalni kalibar
suda od centra
prema periferiji
Normalna vaskularizacija- review
2
DDGPA
< 17 mm u
prečniku
Postepeni
gubirak
lumena od
centra prema
periferiji
1
3
2
Sudovi donjeg
režnja širi nego
gornjeg
POVEĆAN PROTOK KROZ PLUĆA
Prečnik donje desne
grane plućne arterije
> 17 mm.
Kalibar kranijalnih
krvnih sudova je veći
ili isti kao kaudalni
KRANIJALIZACIJA
Kranijalna redistribucija cirkulacije
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
POVEĆAN PROTOK KROZ PLUĆA
Prečnik donje
desne grane
plućne arterije >
17 mm.
Luk plućne
arterije preko
linije koja spaja
aortu i levu
komoru
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
POVEĆAN PROTOK KROZ PLUĆA
Prečnik donje
desne grane
plućne arterije >
17 mm SA
NAGLIM
GUBITKOM
LUMENA.
Centralne grane
plućne artsrije
naglo gube
kalibar
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
NORMALAN PROTOK
POVEĆAN PROTOK
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
POVEĆAN PROTOK
PLUĆNA HIPERTENZIJA
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
SMANJEN PROTOK KROZ PLUĆA
Često se ne
prepoznaje
“Mali” hilusi
Svi krvni sudovi manji
nego normalno
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Cambridge currently lead the series since 1829 by 80-76.
Oxford won the 2011 Race.
The 157th Boat Race takes place on Sunday, 26 March 2011 at 17.00
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Prof. Goran Nikolić MD. Ph.D. 2011
ABC radiologije
SRCE II DEO
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Mitralna stenoza
Prednji mitralni kuspis
Zadnji mitralni kuspis
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Mitralna stenoza
Normalna mitralna valvula
© Frank Netter, MD Novartis®
Stenotična mitral valvulana
Zadebljanje kuspisa
Fuzuja hordi
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Hemodinamski razvoj mitralne stenoze
• Mitralna stenoza
• Pritisak LA ↑
• LA se uvećava
• Zastoj u venskom krvotoku
• Plućni intersticijalni edem
• Plućna hipertenzija
• RV se uvećava
• Dilatacija tricuspidnog anulusa
• Tricuspidna insuficiencija
• RV insuficijencija
© Frank Netter, MD Novartis®
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci mitralne stenoze
•
Normalna ili lako uvećana srčena senka
•
Četiri luka na levoj srčanoj konturi
•
Luk aorte
•
Luk plućne arterije
•
Luk LA
•
Luk leve komore
•
Cefalizacija
•
Plućna hipertenzija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci mitralne stenoze
•Normalna ili lako uvećana srčena
senka
•Četiri luka na levoj srčanoj konturi
Luk aorte
Luk plućne arterije
Luk LA
Luk leve komore
•Cefalizacija
•Plućna hipertenzija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci mitralne stenoze
•Normalna ili lako uvećana srčena
senka
Četiri luka na levoj srčanoj konturi
Luk aorte
Luk plućne arterije
Luk LA
Luk leve komore
•Cefalizacija
•Plućna hipertenzija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci mitralne stenoze
•Normalna ili lako uvećana srčena
senka
•Četiri luka na levoj srčanoj konturi
Luk aorte
Luk plućne arterije
Luk LA
Luk leve komore
•Cefalizacija
•Plućna hipertenzija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Mitralna regurgitacija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
MS-MI
Veličina leve komore
MS normalna
MI uvećana
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Šta je ovo ?
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Aortna Stenoza
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci aortne stenoze
•
Uvećana senka leve komore
•
Uvećana senka aorte
•
Normalna plućna vaskularna šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci aortne regurgitacije
•
Uvećana senka leve komore
•
Uvećana cele aorte
•
Normalna plućna vaskularna šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Radiološki znaci aortne regurgitacije
•
Uvećana senka leve komore
•
Uvećana cele aorte
•
Normalna plućna vaskularna
šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Šta je ovo ?
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Metoda izbora u pregledu valvula
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Atrijalni septum defekt ASD
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
ASD –Šta je uvećano
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
ASD –Rendgenska slika
•
Uvećana senka plućne
arterije
•
Uvećana senka desne
komore
•
Povećana plućna
vaskularna šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Ventrikularni septum defekt VSD
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
VSD -hemodinamika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
VSD –Rendgenska slika
•
Uvećana senka plućne arterije
•
Uvećana senka obe komore
•
Povećana plućna vaskularna
šara
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
VSD –MRI
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Prolazni ductus arteriosus PDA
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
PDA -hemodinamika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
PDA –Rendgenska slika
•
Uvećana senka plućne
arterije
•
Uvećana senka obe komore
•
Povećana plućna
vaskularna šara
•
Uvećana senka aorte
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koarktacija aorte
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koarktacija -hemodinamika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koarktacija -hemodinamika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koarktacija–Rendgenska slika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Koarktacija –MRI
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Transpozicija –Šta je uvećano
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Transpozicija –Rendgenska slika
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna hipertenzija
Osnovna karakteristika plućne
cirkulacije je nizak otpor 1/10
sistemskog
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna hipertenzija
Smer šanta odredjuje
otpor u cirkulaciji
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna hipertenzija
Promenana na
arteriolama pluća
povećava se otpor
u plućima
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna hipertenzija
Reverzija šanta kada
otpor u plućima postane
veći od sistemskog otpora
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Kongestivna srčana
insuficijencija (CHF)
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Srčana insuficijencija CHF je
nemogućnost srčane pumpe da ostvari
potreban minutni volumen
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Kongestivna srčana insuficijancija
uzroci
•
Kardiomiopatije
•
Ishemijska bolest srca
•
Hipertenzija
•
Sistemske bolesti
•
Infekcije i intoksikacije
•
Stečene bolesti zalistaka
•
Urodjene srčane mane
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Kongestivna srčana insuficijancija
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućna cirkulacija
fiziologija
Mala razlika u pritiscima
●
Plućni kapilari sadrže samo 70 ccm krvi
●
Respiratorna površina je veličine teniskog terena
●
Mali periferni vaskularni otpor
●
Uloga leve komore u plućnoj cirkulaciji
●
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Plućni kapilar
Kapilarni
pritisak je 7
mmHg
Onkotski
pritisak je 28
mmHg
Ova razlika
održava
alveole
“suvim”
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Intersticijalni edem pluća
Radiološki znaci
Zadebljanje interlobarnih septa
●
●
Kerley B linije
Peribronhijalni “muf”
●
●
Vidljiv zid bronha
Zadebljale fisure
●
●
Normalno se ne vide
Peuralni izliv
●
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Kerley B linije
Tanke 2-3 cmm
mekotkivne senke
normalne na torakalni
zid.
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Prstenaste senke se
centralnim
transparencijama su
“peribronhijalni muf”
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Tečnost u maloj
interlobarnoj fisuri
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Izliv u pleuralnom
prostoru
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Alveolarni edem
pluća
Medicinski fakultet *Univerzitet Crne Gore
Download

Radiologija SRCA