NAJČEŠĆE POVREDE U
SAOBRAĆAJNOM
TRAUMATIZMU I PRINCIPI
ZBRINJAVANJA ISTIH
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
MEHANIZAM POVREĐIVANJA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
MEHANIZAM POVREĐIVANJA
Omogućava da se u 90% predvidi
vrsta i obim povrede, na osnovu
čega se donosi odluka kako
zbrinuti i transportovati povređenu
osobu.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
FAZE DOGAĐAJA
1. PRE SUDARA
2. SUDAR
3. POSLE SUDARA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SUDAR MOTORNIH VOZILA
ČEONI SUDAR
IZNAD I PREKO
ISPOD I DOLE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SUDAR MOTORNIH VOZILA
SUDAR OD POZADI
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRZAJNE POVREDE VRATA
SUDAR MOTORNIH VOZILA
BOČNI SUDAR
PUTNIČKI
PUTNIČKI
PUTNIČKI
KOMBI
PUTNIČKI
TERETNO
MOTOCIKLISTIČKI SUDAR
ČEONI
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE GORNJIH EKSTREMITETA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE DONJIH EKSTREMITETA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
MOTOCIKLISTIČKI SUDAR
KOSI
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE DONJIH EKSTREMITETA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
MOTOCIKLISTIČKI SUDAR
ZBACIVANJE PRI SUDARU
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE PEŠAKA
ODRASLI
I FAZA
II FAZA
III FAZA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE DONJIH EKSTREMITETA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE PEŠAKA
DECA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE GLAVE






Povrede mekih delova lica i poglavine
Poglavina je dobro prokrvljena pa rane u ovoj regiji obilno krva re.Prelomi lobanje se mogu
podeliti na prelome svoda lobanje i prelome baze lobanje.
Prelomi svoda lobanje su pukotine, prelomi u vidu ulegnuć
ulegnuća i rasparč
rasparčavajuć
avajući prelomi.
Simptomi i znaci:
znaci: lokalno otok, bolna osetljivost na dodir, vidljivo ulegnu će, deformitet. Znaci i
simptomi povrede mozga mogu, ali i ne moraju biti prisutni.
Prelomi baze lobanje daju sledeć
sledeće simptome i znake: krvni podlivi tipič
tipične lokalizacije (oko
očiju – “fenomen naoč
naočara”
ara” i iza uva), krvarenje iz usta, krvarenje i/ili curenje bistre t ečnosti iz
nosa ili uva.
Povrede mozga.
mozga. Simptomi i znaci su: gubitak svesti, gubitak seć
sećanja za događaje koji su se
dogodili pre i/ili posle povrede, neubič
neubičajeno ponaš
ponašanje, nerazgovetan govor, nemoguć
nemogućnost
pomeranja nekog dela tela ili slabost ruke ili noge, promene na zenicama, glavobolja, muč
mučnina,
povrać
povraćanje, vrtoglavica, slabost, promene u disanju, bleda, hladna i v laž
lažna kož
koža, gubitak vida,
sluha.
Znaci i simptomi povrede glave mogu nastati odmah nakon povrede ili se sporo razvijati tokom
nekoliko sati. Glava mož
može biti bez vidljivih znakova povređivanja,
povređivanja, a da komplikacije nastanu kao
posledica krvarenja unutar lobanje i nagnječ
nagnječenja mozga.
Svaki povređeni sa povredom glave se mora zbrinjavati kao da ima povredu vratne kič
kičme.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE GLAVE
Postupak prve pomo ći kod povrede glave
1. Postaviti osobu da le ži u odgovarajućem položaju:
- Ležeći položaj sa blago podignutom glavom i ramenima kod povrda samo mekih
tkiva glave,
- Ležeći na boku ako je povređeni bez svesti a di še.
- Ležeći na strani povređenog uva kod povreda uva .
- Ležeći na leđima na tvrdoj, ravnoj podlozi kod sumnje na povredu ki čmenog stuba.
2. Izvršiti stabilizaciju glave i vrata postavljanjem svojih ruku sa obe strane glave
povređenog, održavajući položaj glave u ravni sa kičmenim stubom. Ako je potrebno
da se povređena osoba okrene i postavi u bo čni položaj, a postoji sumnja na povredu
vrata ili kičme, potrebno je zatra žiti nečiju pomoć. Povređenog treba pažljivo okrenuti
na stranu pridržavajući sve vreme glavu i vrat. U toku okretanja glava, vrat i telo
moraju biti u istoj ravni.
3. Zaustaviti krvarenje, previti rane, zbrinuti prelome, ukoliko za to postoji potreba
4. Pratiti znakove životnih funkcija.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE GRUDNOG KOŠA



Povrede grudnog koša mogu biti probojne i tupe.
Probojne rane mogu biti: ustrelne, prostrelne i ubodne.
Tupe povrede nastaju mehanizmom pritiska i cepanja.
Simptomi i znakovi: vidljive otvorene i zatvorene rane
u području grudnog koša, bol, otežano disanje,
plavičasta prebojenost kože, kašalj sa iskašljavanjem.
Posebna opasnost su probojne rane grudnog ko ša, koje
prepoznajemo po pojavi penu šave krvave tečnosti na
rani i zvuku šištanja.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
ZBRINJAVANJE OTVORENOG PNEUMOTORAKSA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE GRUDNOG KOŠA
Postupak prve pomoći:
Na osnovu procene stanja povređenog određuje se redosled postupa ka.





Prepoznati vrstu povrede.
Obezbediti prohodnost disajnih puteva: odstraniti strani sadr žaj, kod osoba
bez svesti odabrati odgovaraju ću metodu za oslobađanje disajnog puta
(zabaci glavu - podigni bradu ili trostruki hvat).
Postaviti povređenog u odgovaraju ći položaj: svesne osobe postaviti u
polusedeći položaj a osobe bez svesti u bočni koma položaj, na stranu
povrede.
Na otvorenu ranu na grudima postaviti sredstvo od nepropusnog ma terijala
i zalepiti ga flasterom sa tri strane i tako napraviti lepr šavi zalistak (vazduh
može da izađe, ali ne može da uđe u grudni koš).
Stalno nadzirati povređenog i pratiti životne funkcije.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE TRBUHA



Povrede trbuha mogu biti probojne i tupe. Probojne rane
mogu biti strelne i ubodne. Tupa povreda mo že nastati
kao posledica direktnog pritiska na trbuh, često sa
nagnječenjem i/ili povredom unutra šnjih organa i
pripadajućih krvnih sudova.
Povrede trbuha su često praćene krvarenjem, infekcijom i
šokom.
Simptomi i znakovi: rane u području trbuha, bol,
osetljivost trbušnog zida, mučnina i povraćanje.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE TRBUHA
Postupak prve pomoći kod povrede trbuha
- Prepoznati vrstu povrede.
- Postaviti povređenu svesnu osobu u le žeći položaj sa
savijenim nogama u kolenu, a osobu bez svesti u bo čni
koma položaj.
- Strogo je zabranjeno davati povređenom hranu ili pi će!
- Organe trbušne duplje, ako su kroz ranu iza šli napolje, ne
vraćati. Prekrite ih sterilnom vla žnom gazom i zaviti
(oprez! - ne stezati).
- Uklanjanje stranih tela, koji su zabodeni u trbu šnu duplju,
je zabranjeno.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE TRBUHA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE KARLICE


Prelom kostiju karlice je često povezan sa
povredom unutrašnjih organa i gornjim
delom nadkolene kosti.
Simptomi i znakovi: bol, nemogućnost
pokretanja, otok i podliv, vidljivi znaci
preloma butne kosti (asimetrija nogu,
iskrenuto stopalo), sumnja na unutara šnje
krvarenje, bolno mokrenje ili prestanak
mokrenja, krv u mokraći.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE KARLICE
Postupak prve pomoći



Prepoznati vrstu povrede.
Mirovanje, imobilizacija.
Postaviti svesnu povređenu osobu u
odgovarajući položaj. Tako je položaj kod
povrede karlice ležeći sa savijenim nogama u
kuku i kolenu i blago razmaknutim kolenima.
Kod istovremene povrede karlice i butne kosti
položaj je ležeći s ispruženim nogama.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POVREDE KOŠTANO-ZGLOBNOG SISTEMA
Povrede zglobova su nagnječenje, uganuće, iščašenje i prelom delova
kostiju koje ulaze u sastav zgloba.
Simptomi i znakovi su bol, otok, krvni podliv, ograni čena pokretljivost, kod
težih povreda vidljiv je deformitet.
Postupci prve pomoći




Mirovanje,
Hladni oblog (kesa sa ledom) ,
Imobilizacija,
Podizanje povređenog ekstremiteta.
Zabranjeno je nameštanje zgloba.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PRIMARNA
( PRIVREMENA )
IMOBILIZACIJA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRETMAN PRELOMA KOSTIJU,
IŠČAŠENJA I UGANUĆA ZGLOBOVA
Imobilizacija je stavljanje nekog dela tela
ili celog organizma u stanje mirovanja
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PODELA IMOBILIZACIJE

privremena (transportna)

stalna (definitivna)
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
CILJ IMOBILIZACIJE

Udoban transport povređenog

Ublažavanje bola i sprečavanje šoka

Poboljšanje cirkulacije


Sprečavanje naknadnih povreda krvnih sudova, nerava i
mekih tkiva fragmentima povređenih kostiju .
Sprečavanje daljeg širenja infekcije.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PRAVILA IMOBILIZACIJE
1. Postupak imobilizacije mora biti pa žljiv bez grubih manipulacija koje mogu da
prouzrokuju naknadne povrede.
2.
Prilikom imobilizacije p ridržavati se "pravila dvojke": prvu pomo ć pružaju dva lica,
imobilisati dva susedna zgloba, imobilizaciono sredstvo pri čvrstiti na dva mesta
(iznad i ispod mesta preloma).
3. Povređene kosti se ne nameštaju tokom pružanja prve pomoći.
4. Pri imobilizaciji ispoštovati prirodni (fiziolo ški) položaj (noga – ispružena, ruka –
savijena pod pravim uglom u laktu i pripijena uz telo, šaka - u položaju kao da
drži lopticu) ukoliko je mogu će. U suprotnom, imobilisati u zate čenom položaju.
5. Povređeni zglob ostaviti u zatečenom položaju i imobilisati 2/3 susedne kosti.
6. U slučaju krvarenja (otvoren prelom), prvo zaustaviti krvarenje i zbri nuti ranu
sledećim redosledom: digitalna kompresija, kompresivni zavoj, imobiliz acija, sve
vreme pridržavati povređeni deo tela
7. Imobilizaciju vrše najmanje dve osobe, jedan spasilac pridr žava povređeni deo
tela dok drugi postavlja sredstvo za imobilizaciju. Pri imobiliz aciji kičme, karlice i
većih kostiju potrebno je vi še spasilaca.
8. Sredstvo za imobilizaciju ne sme da ometa cirkulaciju (kontrolis ati boju i
temperaturu kože, boju noktiju, pojavu otoka, osetljivost i pokretljivost ispod
mesta imobilizacije).
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU

standardna

improvizovana
(priručni materijal koji se nađe na mestu nesre će)
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
STANDARDNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU





sve vrste zavojnog materijala
trougla marama
udlage
Šanc-ove kragne
Daske za imobilizaciju ki čmenog
stuba
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
STANDARDNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU
Spinalna daska
Vakum dušek
Streč nosilo
Kratka spi nalna daska
De čiji body splint
K.E.D .( Kendrick Extrication Device )
PRIRUČNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA
KIČME KRAMEROVOM UDLAGOM
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA
KIČME PRIRUČNIM SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA
KIČME PRIRUČNIM SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMOBILIZACIJA SPINALNOM DASKOM
1.
2.
3.
IMOBILIZACIJA SPINALNOM DASKOM
–
Zaštita od pokreta:
gore – dole; levo desno
(sprečava kompresiju i lateralno
pomeranje pršljenova)
Cefalično pomeranje
Pomeranje karlice i
donjeg dela kičme
Kaudalno pomeranje
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA KIČME
PRIRUČNIM SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
KARLICE PRIRUČNIM
SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA KLJUČNE KOSTI
TROUGLOM MARAMOM
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA GORNJIH
EKSTREMITETA DELOVIMA ODE ĆE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
GORNJIH EKSTREMITETA
TROUGLASTOM MARAMOM
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
GORNJIH EKSTREMITETA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA GORNJIH EKSTREMITETA
PRIRUČNIM SREDSTVINA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
KUKA PRIRUČNIM
SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
PRIRUČNIM SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
DONJEG POVREĐENOG
EKSTREMITETA UZ ZDRAVI
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
PRIRUČNIM SREDSTVIMA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMOBILIZACIJA DONJIH
EKSTREMITETA ĆEBETOM
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
ZAVOJEM UZ HLAĐENJE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
Download

9. najčešće povrede u saobraćajnom traumatizmu i principi