Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
Jadranka Perović
Beograd
173
UDK: 279.123-784-057.875"1991/2009";
279.123-784 Петровски С.(047.53)
Pregledni članak
Primljen: 05. 03. 2010.
EVANĐEOSKO UDRUŽENJE STUDENATA
(EUS) U SRBIJI
Rezime
Evanđeosko udruženje studenata (EUS, od 1991) u Srbiji, sagledano u svom najbližem
prirodnom okruženju, balkanskih udruženja, Albanije (BSKSH, od 1991), Bugarske (BHSS,
od 1993) i Rumunije (OSJHR, od 1998) temelji se na zajedničkim načelima za sva ova i
druga nacionalna istorodna udruženja. Evanđeosko udruženje studenata u Srbiji svoje rane
začetke temelji na hrišćanskim, biblijskim vrednostima i širenju internacionalnog duha
svoga matičnog udruženja - Međunarodnog udruženja evanđeoskih studenata (International
Fellowship of Evangelical Students – IFES, neformalno od 1880, a formalno od 1946).
EUS-ov rad u najvećoj meri je volonterski. Na takvom temelju Udruženje organizuje
konferencije, seminare, kampove, projekte, dobrovoljne akcije, razmenu studenata, škole
stranih jezika, izlete, i druge delatnosti kojima je osnovni cilj sazrevanje ličnosti kroz
razumevanje ključnih postulata Biblije, lično zaključivanje primenjeno na svakodnevni život
i integritet hrišćanskog vernika. Balkansko udruženje sa kojim EUS najviše sarađuje,
organizujući zajedničke kampove pomirenja, jeste Udruženje albanskih studentskih
hrišćana. Kvalitetu ovih, a i kampova uopšte, doprinosi i opšta protestantska etika i njen
pogled na rad, tako da u budućnosti možemo da očekujemo sve više uspešnih međunarodnih
i nacionalnih kampova koji će obuhvatati i razvoj hrišćanskih vrednosti i razvoj ličnog
profesionalizma.
Ključne reči: pomirenje, tolerancija, kampovi, internacionalni duh, volonterski rad.
I Istorijat širenja evanđeoskog studentskog pokreta
Internacionalni duh i rani počeci: Međunarodno udruženje evanđeoskih
studenata (International Fellowship of Evangelical Students – IFES)
Još se 1880. godine u cilju promovisanja i širenja hrišćanskih vrednosti,
okuplja evanđeoska studentska omladina Univerziteta Kembridž na svom matičnom fakultetu, te se 1880. godina smatra neformalnim začetkom studentskog
protestantskog pokreta. Početkom 20. veka osnivaju se već nacionalni protestantski studentski pokreti u nekoliko evropskih zemalja i u Kanadi.
Međunarodno udruženje evanđeoskih studenata (IFES) zvanično je registrovano 1946. godine, sa sedištem u Oksfordu. Međutim, njegove aktivnosti odvija-
174
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
le su se i pre II Svetskog rata, na najširem prostoru okupljali su se pokreti među
kojima su: britanski, švedski, kanadski, kineski, australijski, novozelandski, danski i
američki.22 Temelji Udruženja postavljeni su još 1930. godine, a tokom zvaničnog
okupljanja lidera i predstavnika studenata 1946. ugovoren je i novi saziv za sledeću
godinu na Univerzitetu Harvard, radi samog formalnog ozvaničenja.23
Lista osnovnih načela24 vere Međunarodnog udruženja evanđeoskih studenata, predstavlja osnovnu sponu između ovog opšteg i zajedničkog udruženja i
unutrašnjih nacionalnih pokreta. Član ovog pokreta može postati svako ko veruje u
sledeća načela:
1 Jedinstvo Oca, Sina i Duha svetoga u Svetoj Trojici.
2 Božja suverenost u stvaranju, otkrovenju, otkupljenju i poslednjem
sudu.
3 Božansko nadahnuće i potpuna verodostojnost Svetoga pisma u svom
izvornom obliku, kao i Njegov vrhovni autoritet po svim pitanjima vere i
ponašanja.
4 Čovekova grešnost i krivica, počevši od pada u greh kojim je postao
podložan Božjem gnevu i osudi.
5 Iskupljenje od krivice, kazne, vlasti i prljavštine greha, žrtvom Isusa
Hrista, Božjeg Sina koji je smrću na krstu i vaskrsenjem postao posrednik i
zastupnik između Boga i čoveka.
6 Telesno vaskrsenje Gospoda Isusa Hrista iz mrtvih i Njegovo
vaznesenje na mesto sa desne strane Očeve.25
7 Prisutnost i sila Duha svetoga, koja se ogleda u delu duhovnog
preporoda.
8 Opravdanje grešnika Božjom milošću, isključivo po veri.
9 Jedna, sveta, sveopšta i apostolska Crkva koja je telo Hristovo i kojoj
pripadaju svi istinski vernici.
10 Delovanje Duha svetoga koji prebiva u verniku i posvećuje ga.
11 Drugi dolazak Gospoda Isusa Hrista u slavi.
Petrovski, Samuil (2006): Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu,
referat generalnog sekretara evanđeoskog studentskog pokreta (EUS) u Srbiji, Jugoslovensko udruženje za naučno istraživanje religije (JUNIR), str. 1 referata. Izvor korišćen u
elektronskom obliku.
23
Podaci preuzeti sa zvaničnog sajta IFES-a (www.ifesworld.org):
www.ifesworld.org/about/history.php (preuzeto sa interneta 16.6.2009).
24
Petrovski, Samuil (2006): Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu,
JUNIR 2006, str. 2-3.
25
Poslanica Rimljanima 8 : 34; Poslanica Kološanima 3 : 1
22
Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
175
IFES je trenutno registrovan u 183 zemlje26 sveta: Karibi – 15 zemalja;
Centralna Evropa – 20 zemalja; Istočna Azija – 16 zemalja; Englesko i portugalsko
govorno područje u Africi27 – 24 zemlje; Evroazija – 12 zemalja; Frankofona
Afrika – 23 zemlje; Latinska Amerika – 20 zemalja; Srednji Istok i Severna Afrika
– 17 zemalja; Severna Amerika – 2 zemlje; Južna Azija – 9 zemalja; Južni Pacifik –
8 zemalja; Zapadna Evropa – 17 zemalja.
Prema navedenoj podeli balkanske zemlje uvršćene su u centralnoevropsku grupu zemalja, koju čine: Albanija, Austrija, Bosna i Hercegovina, Bugarska,
Crna Gora, Češka, Estonija, Grčka, Hrvatska, Kipar, Letonija, Litvanija, Mađarska, Makedonija, Poljska, Rumunija, Srbija, Slovačka, Slovenija i Turska.
Evanđeosko studentsko udruženje u Srbiji od svog nastanka i svojim savremenim
aktivnostima vezano je prvenstveno za područje Balkana.
Balkanska udruženja studenata i Evanđeosko udruženje studenata (EUS)
Prvi studentski evanđeoski pokreti na Balkanu javljaju se s početka
osamdesetih godina 20. veka, i to u Grčkoj i bivšoj SFR Jugoslaviji.28 Protestantskoevanđeoski hrišćanski studentski pokreti na Balkanu,29 koji nastaju devedesetih
godina 20. veka su: albansko, bugarsko, rumunsko, srpsko i crnogorsko udruženje.
Udruženje albanskih studentskih hrišćana (Besëlidhia e Studentëve të
Krishterë Shqiptarë – BSKSH) osnovano je 1991. godine na Univerzitetu u Tirani,
proširivši se kasnije i na ostale univerzitete širom Albanije (BSKSH zvanično je
registrovano 1997, dve godine kasnije postaje i član IFES-a). Biblijski hrišćanski
studentski savez (Bulgarian Christian Student Union – BCSU), BHSS, jeste
bugarsko udruženje koje je osnovano u Sofiji, dve godine posle osnivanja u
Albaniji, 1993. Prema navodima u referatu autora Samuila Petrovskog, studentski
pokreti postojali su u Rumuniji i pre devedesetih godina 20. veka. Međutim,
predstavnici različitih grupa, ali pod okriljem iste ideje, sastaju se 1991. godine, s
ciljem organizovanja protestantskog rumunskog studentskog pokreta. Organizacija
studenata jevanđeoskih hrišćana u Rumuniji (Organizatia Studentilor Crestini
Evanghelici din Romania – OSCER) OSJHR zvanično je registrovana 1998.
godine, a od 1999. je i član IFES-a.
Vidi opširnije o tome na IFES-ovom sajtu: www.ifesworld.org/home, redosled navođenja
je zadržan (preuzeto 16.6.2009).
27
Isto, svi navedeni podaci su na engleskom jeziku: Epsa (English and Portuguese speaking
Africa), prevod na srpski J. Perović.
28
Petrovski, S. (2006): referat Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu,
JUNIR, str. 2 .
29
Đorđević, Dragoljub B. (2006): Protestantizam u akciji. Tri teme iz savremenog
protestantizma na Balkanu, referat u okviru prve teme „Jevanđeoska studentska udruženja“
u Zborniku referata Protestantizam na balkanskoj vetrometini, Biblioteka „Religija i
društvo“, JUNIR, prvo izdanje, str. 95-96.
26
176
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
Zajednica evanđeoskih udruženja studenata ZEUS, sa područja bivše
Jugoslavije, beleži svoje prve aktivnosti posle I Svetskog rata u Srbiji, u saradnji sa
svojom maticom na Kembridžu, čiji su ugledni profesori besedili na temu „Biblija“
u Beogradu. Predavanja su bila izložena kritici komunista, međutim, naši viđeniji
ljudi toga vremena poput vladike Nikolaja Velimirovića, Ratibora Đurđevića i
Dimitrija Ljotića, pružali su podršku svojim učešćem u ovim predavanjima.30
Posle II Svetskog rata prve aktivnosti Udruženja organizuju se uglavnom
među studentima afričkog porekla.31 Udruženje se zvanično registruje na nivou
bivše Jugoslavije 1986. godine, kada u Beograd dolazi nekoliko međunarodnih
evangeličkih misionara. Osniva se protestantska knjižara i biblioteka, ujedno i prve
studentske grupe na Univerzitetu u Beogradu. Prvi aktivniji počeci rada Evanđeoskog udruženja studenata vezuju se za učesnike iz Pančeva, zatim i za
okupljanja u beogradskoj knjižari „Alfa i Omega“. Evanđeosko udruženje studenata
(EUS) u Srbiji registrovano je 1991. godine u Beogradu. Od 1994. godine EUS se
znatno razvija i širi na ostale gradove, prvenstveno na Novi Sad i Niš. Od 1995. do
1997. godine zaposlena su dva člana EUS-a zadužena za grupe u Beogradu i
Novom Sadu; održava se i EUS-ova prva konferencija u Novom Sadu. Od 1997. do
1998. godine EUS ima kancelariju u Beogradu, a od 1999. počinje da širi svoj rad
na srednjoškolce i studente u Srbiji i u Crnoj Gori.32
Dane Vidović (pastor I baptističke crkve u Beogradu), prvi generalni
sekretar Udruženja, predvodio je EUS tokom deset godina. Od tada do danas, u
istoj funkciji Udruženje vodi g. Samuilo Petrovski. EUS ima centre u sedam
gradova širom Srbije: u Beogradu, Novom Sadu, Subotici (mađarska studentska
grupa), Zrenjaninu, Pančevu, Nišu i Leskovcu; a u do skora zajedničkoj državi sa
Crnom Gorom u dva grada: u Podgorici i Nikšiću.
II Delatnosti protestantsko-evanđeoskih nacionalnih
udruženja studenata na Balkanu
Evanđeoski pokret već u svom osnivanju postavlja temelje u duhu internacionalizma i balkanska udruženja uključuju taj duh internacionalizma u
pojedinačnim organizacionim pristupima. Radu EUS-a u Srbiji, po njegovoj
organizaciji, najbliži je rad još tri balkanske zemlje (azbučnim redom), Albanije,
Bugarske i Rumunije.
O kampovima kao ključnom obliku rada svih udruženja, i pre svega EUS-a
u Srbiji, govorićemo pod posebnim podnaslovom.
Bjelajac, Branko (2003): Protestantizam u Srbiji, Prilozi za istoriju reformacijskog nasleđa
u Srbiji - I deo, urednik Dane Vidović – prvi EUS-ov sekretar, Alfa i Omega Beograd,.
Navedeno prema Samuilu Petrovskom, navedeni referat.
31
Opširnije o tome v. Kod S. Petkovskog: Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na
Balkanu, nav. delo.
32
Petrovski, S.: Srpska brošura o EUS-u, referat preuzet u elektronskom obliku, str. 2.
30
Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
177
Albanija
Zahvaljujući kontaktu albanskih i američkih studenata, novonastali albanski
hrišćani (1991) organizuju Udruženje albanskih studenata hrišćana. U roku od oko
godinu dana priključuje se dvadesetak studenata. Danas ovo udruženje organizuje
svoje aktivnosti u četiri grada. U aktivnostima učestvuje više od 200 studenata, i to
u: grupnim diskusijama, radionicama i raznim obukama, sve u cilju širenja
jevanđelja među studentskom populacijom.
Na čelu sa svojim generalnim sekretarom, Nikolom Zefjanom, kako je to
praksa svih pokreta, studenti učestvuju u nedeljnim okupljanjima, ali se bave i
drugim humanitarnim aktivnostima koja uključuju i pomoć licima van udruženja.33
U dobroj komunikaciji sa susednim evanđeoskim udruženjem EUS, od 2004.
godine, organizuju se srpsko-albanski kampovi, sve u cilju pomirenja i širenja
prijateljstva među akademskom populacijom ove dve zemlje.
Bugarska
Biblijski hrišćanski studentski savez (BHSS) koji predvodi generalni sekretar Trif
Trifonov, čiji referat34 ovde i navodimo, ima za cilj širenje biblijskih načela među studentskom populacijom u Bugarskoj. Od posebnog značaja je prisustvo članova turske i romske
manjine, zahvaljujući kojima studenti upoznaju i druge nacionalne manjine, što im
uzajamno pomaže boljem razumevanju i poštovanju svega onog različitog, a u suštini istog
kada je okupljeno oko hrišćanstva.
Iako je unutrašnja organizacija svakog nacionalnog studentskog pokreta neza-
visna po strukturi i delovanju, čini se da se pokreti ipak drže veoma slične organizacije i delatnosti, a to su: nedeljna okupljanja, učestvovanja u manjim diskusionim
grupama, radionicama i na konferencijama. Težišta pokreta u Bugarskoj jesu diskusije samih studenata o različitim aspektima života: porodični odnosi, etička načela,
razni stavovi i odnosi prema različitom i drugačijem, zdravstvena pitanja i drugo.
Zajedničko svim pokretima jeste to što se teme i diskusije temelje na biblijskim načelima, s ciljem donošenja ličnih zaključaka primenjivih na svakodnevni život. Organi-
Zefjan, Nikola, referat generelnog sekretara albanskog udruženja BSKSH, preuzeto u
elektronskom obliku iz referata S. Petkovskog: Protestantski studentski pokreti i njihova
uloga na Balkanu, nav. delo, str. 2.
34
Trifonov, Trif: referat bugarskog generalnog sekretara, preuzet u elektronskom obliku iz
referata S. Petrovskog: Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu, nav.
delo, str. 3-4.
33
178
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
zuju se i razne dobrovoljne akcije, razmene studenata, škole jezika, konferencije,
seminari. Cilj je razumevanje Biblije i integritet samog hrišćanskog vernika.
Rumunija
Organizacija studenata jevanđeoskih hrišćana u Rumuniji (OSJHR) jeste
protestantski studentski pokret uključen u Udruženje koje broji više od 600
studenata. Kao članovi društva oni učestvuju u zajedničkim sastancima i
molitvama, manjim diskusionim grupama, oformljenim u cilju proučavanja Biblije,
u koncertima i mnogim drugim aktivnostima zajedničkim svim studentskim
pokretima.35
Studenti ovog pokreta danas organizuju mnoge volonterske aktivnosti u
uređenju svoga grada, a i učesnici su u njima. Oni organizuju i tribine na kojima
oštro nastupaju protiv akcija koje nikako nisu u saglasnosti sa biblijskim načelima
(zloupotreba publiciteta povodom trgovine ljudima, pornografija).
Srbija
Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji okuplja više od 200
članova. Do sada je organizovano oko 30 konferencija i kampova na nacionalnom
nivou i desetak međunarodnih konferencija i kongresa: preko 5000 studenata
upoznalo se sa EUS-ovim aktivnostima. Pored dobre saradnje sa balkanskim
studentskim pokretima, EUS svoje projekte ostvaruje zahvaljujući dobroj saradnji i
sa drugim, skandinavskim evanđeoskim udruženjima.36
Samuilo Petrovski nas u svom referatu dalje upućuje na EUS-ovu
organizaciju i misiju. Jednom sedmično, uglavnom ponedeljkom, organizuju se
predavanja uz aktivno učešće studenata na predloženu temu: međunacionalno
pomirenje, poslovna i medicinska etika i druge teme iz okvira hrišćanskog života.
Centralna zamisao ovog okupljanja jeste diskusija samih studenata i njihovo
viđenje savremene problematike kroz biblijska načela. Da bi se i drugi studenti
uključili u slične diskusije, EUS organizuje ista predavanja i na fakultetima. Teme
su iz oblasti filozofije, teologije, medicine, ekonomije, politike, a često se govori i o
aktuelnim društvenim temama: abortus, kloniranje, pušenje, eutanazija, korupcija,
integritet ličnosti, način na koji treba učiti, postmoderna i druge teme. Povremeno
se organizuju i koncerti u gospel stilu, promoviše se jedinstvo i tolerancija među
vernicima različitih hrišćanskih crkava i među svim vernicima uopšte. Početak
35
36
Đorđević, Dragoljub B.: nav. delo, str. 96-98.
S. Petrovski, nav. delo, str. 5.
Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
179
EUS-ove izdavačke delatnosti datira od 1991. godine, sa izdavačkom kućom „Alfa
i Omega“, od skora pod novim imenom „Soterija“, čiji je glavni urednik Dane
Vidović, bivši EUS-ov glavni sekretar. Izdate su mnogobrojne publikacije i više od
40 knjiga, među kojima: ''Darvin na sudu''37, ''Svemir moga suseda''38, ''Svrha
Života''. Jednom godišnje održava se trodnevna nacionalna konferencija. Lajt motiv
i misijska zamisao koju EUS sledi, a navodi je sam sekretar društva u brošuri jeste:
„EUS je misija među studentima i srednjoškolcima, čiji je glavni cilj evangelizacija
i učeništvo, motivisanje i osposobljavanje studenata tako da oni mogu postati
svedoci za Isusa Hrista u studentskoj kulturi govoreći i živeći po principima poruke
Evanđelja. EUS je produžena ruka ili servis lokalnih crkava u dosezanju srednjoškolaca i studenata sa Evanđeljem u našoj zemlji“. Moto je: „studenti studentima!“
U okviru svojih sastanaka, radionica, kampova i drugih aktivnosti, Udruženje pomaže studentima i srednjoškolcima u ličnom duhovnom razvoju. Među
programima organizovanja internacionalnih kampova ima i onih u cilju učenja jezika, medicinskih kampova, čak i onih koji se bave pitanjem ekonomske diplomatije.
Tri aktivnosti39 su od posebnog značaja: evangelizacija, učeništvo i svetska
misija. U okviru navedenih aktivnosti EUS ukazuje studentima na važnost širenja
Jevanđelja i rada na ličnoj evangelizaciji. Na predavanjima i u biblijskim
proučavanjima on svoje prijatelje studente motiviše da žive hrišćanskim životom.
Studentima se omogućuje i misijski rad u zemlji i širom sveta, u studentskim
pokretima i crkvama.
Studentske internacionalne konferencije, seminari, kampovi i projekti
Osvrnućemo se na najaktivnije konferencije i kampove i na njihove početke. Prva studentska konferencija na Balkanu održana je aprila 1998. godine u Baji
(Mađarska) u organizaciji EUS-a iz Srbije i Studentskog univerzitetskog pokreta
(STEP) iz Hrvatske, a učesnici su bili studenti svih bivših jugoslovenskih pokrajina.
Albansko-srpski kamp pomirenja (Ulcinj, 2004. godine)40 organizovan je s
ciljem praštanja, pomirenja i prijateljstva dveju susednih zemalja, u nadi rađanja
uzajamne bratske, hrišćanske ljubavi, ljubavi prema Hristu i prevazilaženju predrasuda i stereotipa u široj, multireligijskoj komunikaciji. Norveška vlada pomogla je
ovaj program ne samo finansijski, već i prisustvom nekolicine svojih građana oplemenila ovaj događaj. Program su predvodili evangelički i neevangelički predavači,
sekretari evanđeoskih udruženja, organizatori i domaćini, i mnogi drugi prijatelji
udruženja. Organizovane su i ekskurzije upoznavanja kulturnog nasleđa okruženja
37
Interesantno zamišljen sudski postupak u kome se principi darvinizma podvrgavaju
pravosudnom procenjivanju.
38
Prikaz postojećih pogleda na svet, knjiga doživela milionske tiraže.
39
S. Petrovski, nav. referat: „Srpska brošura“ o EUS-u, str. 2.
40
S. Petrovski, referat preuzet u elektronskom obliku na engleskom jeziku: „Ulcinj report
2005: Reconciliation camp for Albanians and Serbs, Ulcinj, Montenegro, summer 2004 “,
str. 1-4.
180
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
(Cetinja, Kotora; Shkodre, Skadarskog jezera). U zajedničkim večernjim programima učesnici su imali priliku još bolje da se upoznaju sa svojim balkanskim susedom
i skandinavskim prijateljima, a sve to uz razgovor, igru i muziku – predstavljajući
neka od nacionalnih obeležja. Biblijske teme bile su ipak centralne. Letnji studentski kamp u Crnoj Gori s temom „Identitet“ (jul 2005.) nadovezuje se na pomenuti
srpsko-albanski kamp iz 2004, te se i dalje radi na prijateljstvu ove dve zemlje.
Uz odličnu saradnju sa Nemačkom hrišćanskom organizacijom, organizovane su konferencije i seminari u njihovom odmaralištu „Life Center“ u Crikvenici, a na jednom od seminara i sama sam učestvovala, decembra 2004. godine.
Tema seminara bila je „Martin Luter kao prevodilac Biblije“, uz predavanja dipl.
luteranskog teologa Martina Šredera, sa temama: Luterovo doba i njegov životni
put, Luterova teološka pozicija i distanca prema određenim grupama (reformistima,
harizmatskom pokretu i drugima), stanje jezika s početka 16. veka i Luterov
prevodilački rad. U seminaru su učestvovale dve grupe: iz Srbije i iz Nemačke (uz
podršku jednog učesnika iz Kenije, Tajtusa Kioka, protestanta, luterana). Predavanja i diskusije vođeni su na nemačkom jeziku, s tim što su ove dve grupe imale
zasebna predavanja (verovatno zbog broja učesnika – otprilike 40), u periodu
između doručka i ručka, a u poslepodnevnim slobodnim aktivnostima prevodili su
se određeni delovi Biblije, boravilo se u prirodi, a u večernjim časovima okupljalo
se ponovo na molitvu sa našim novim dragim prijateljima. Organizovani su i
jednodnevni izlet do ostrva Krka, poseta Rijeci i Opatiji i zajedničko planinarenje
do brda nad Crikvenicom.
Majska konferencija iz 2007. godine, takođe u Crikvenici, imala je za temu
„Proučavanje hrišćanskih odnosa u Pavlovoj poslanici Filipljanima“ i za cilj
„razvijanje biblijske bliskosti sa drugim hrišćanima“41 Učesnica ove konferencije
dalje navodi da su studenti učestvovali u prepodnevnim diskusijama i večernjim
prezentacijama. Diskusije su vođene prvo u malim grupama, a zatim u jednoj,
većoj. Kao što tradicija nalaže, predavači su bili inostrani, a i srpski gosti. Izlet do
Opatije i Rijeke upotpunio je ovaj program.
Navešćemo još neke od internacionalnih konferencija i kampova u navedenoj 2005. godini42 na kojima su učestvovali EUS-ovi članovi. IFES održava konferencije svake druge godine u Poljskoj s ciljem praktičnog treninga studenata u
službi vodećih aktivnosti u svojim matičnim udruženjima. Kamp za obuku i trening
vođa u Americi, u trajanju od tri meseca, bio je omogućen za dva studenta. U
razgovoru sa jednim od njih saznajemo da biti vođa znači imati aktivno učešće i biti
sluga, kao što nas tome uči Biblija. Zatim, projekat za balkanske studente održan je
u Turskoj, Izmiru, iste godine avgusta meseca. Projekat je organizovao IFES, uz
Đekić, Milena (2007): Crikvenica izveštaj, studentkinja iz Niša, učesnica konferencije.
Izveštaj dobijen od S. P. u elektronskom obliku.
42
Petrovski, S.: nav. izveštaj: „EUS student camps“, preuzet u elektronskom obliku na
engleskom jeziku, 2005, str. 4.
41
Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
181
pomoć nekoliko američkih državljana koji žive i rade u Turskoj, radi uspostavljanja
novih kontakata sa studentima i radi širenja hrišćanstva u jednoj islamskoj zemlji.
Istočni kamp u Crikvenici, april/maj 2005. godine imao je za temu „Biblija: in ili
aut?“. U diskusiji su učestvovali studenti i srednjoškolci. ROM (Renewing Our
Minds) konferencija u Hrvatskoj, Fužinama, jula/avgusta, nosi u svojoj osnovi
promenu načina mišljenja. Učesnici su bili uglavnom sa (do nedavno) ratom
zahvaćenih područja iz bivše Jugoslavije, sa Kipra, iz bivše Burme, iz Zimbabvea,
Izraela i drugih zemalja.
Srednjoškolski kampovi i izleti
Iz navedenog vidimo da je program i broj internacionalnih konferencija i
kampova bio i te kako bogat, međutim, i domaći, srednjoškolski kampovi i izleti43
imali su svoje značajno mesto za buduće akademske građane. Od posebne važnosti
je letnji srednjoškolski kamp učenja engleskog jezika u Crnoj Gori, Prčnju,
jula/avgusta 2005. godine, a u saradnji sa evangeličkim crkvama iz Leskovca i
Niša, organizovan je izlet posete Leskovcu.
III Zaključak
U okviru međunarodne IFES-ove mreže studentskih evanđeoskih pokreta,
EUS je već skoro dve decenije uspešna organizacija studenata na Balkanu, a vrlo
uspešno sarađuje na širokom internacionalnom nivou. Međutim, u EUS su
uključeni i srednjoškolci, postdiplomci i drugi stariji prijatelji Društva, zapravo
hrišćani svih dobi, s ciljem razvijanja biblijske bliskosti. Studentima i đacima se
pomaže u duhovnom sazrevanju, zahvaljujući domaćim i internacionalnim
aktivnostima koje se mogu sagledati u njihovom krešendu: molitveni sastanci,
predavanja, projekti, izleti, seminari, konferencije i kampovi. Misija na svetskom
nivou svih ovih pokreta jeste evangelizacija i širenje biblijskog učenja i u
nehrišćanskim zemljama.
U sklopu zajedničkih standarda aktivnosti evanđeoskih studentskih pokreta
na Balkanu ovde treba navesti koje su najznačajnije: nedeljna okupljanja i molitve,
aktivno učestvovanje studenata u diskusionim manjim grupama – teme i diskusije
temelje se na biblijskim načelima, a ciljevi su razumevanje Biblije, integritet samog
hrišćanskog vernika, motivisanje hrišćanskog života i širenje biblijskih načela. U
diskusijama studenti često sagledavaju i lični stav o savremenoj problematici.
Uspešnost ovih aktivnosti vidi se i na primeru pojedinaca iz nacionalnih manjina,
npr. Roma u jugoistočnoj Srbiji, aktivnosti kakve se beleže i u Bugarskoj. Ovde
bismo posebno naglasili zajedničko nastupanje u okviru IFES-a protiv trgovine
ljudima i protiv svih oblika života nedostojnog hrišćanina i čoveka uopšte.
Kampovi su ipak najuočljiviji i najkonkretniji oblik EUS-ove delatnosti. Nisu samo
kampovi učenja stranih jezika ono što EUS čini posebnim, iako je i rad tih kampova
43
Petrovski, S.: nav. izveštaj: „EUS student camps“, str. 1-3.
182
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
intenzivan, posebno sa srednjoškolcima, EUS-ova još obuhvatnija je organizacija i
rad u okviru kampova pomirenja, jedinstva i tolerancije, u već navedenim EUSovim oblicima aktivnosti. One se dalje šire i u volonterske i humanitarne aktivnosti,
kakve se sprovode i u udruženjima susednih balkanskih zemalja.
INTERVJU
Naposletku, navešćemo intervju sa g. Samuilom Petrovskim, održan 26.
06. 2009. godine u EUS-ovim prostorijama, upravo na jednom nedeljnom
okupljanju studenata, a ovoga puta bile su prisutne i članice Udruženja iz Sijetla.
Intervju je vodila Jadranka Perović:
Koliko ste zadovoljni dosadašnjom organizacijom rada i aktivnostima EUS-a
na nacionalnom i međunarodnom planu?
Ja sam generalni sekretar i nacionalni direktor. U načelu sam veoma zadovoljan, iz
više razloga: imamo kvalitetne programe i projekte, vidimo da studenti dobijaju
dosta toga kvalitetnog i doživljavaju pozitivnu promenu. Zahvalni smo jer je EUSov rad baziran na volonterizmu. Vidimo nove studente iz sastanka u sastanak iz
različitih hrišćanskih pozadina, čak i dosta studenata koji nisu religijski opredeljeni.
Ponosan sam kada bojažljivi brucoši dolaze, a izlaze kao zrele moralne ličnosti koje
su spremne da utiču na društvo u Srbiji.
Da li oni postaju protestanti?
Neki da, neki ne, a neki postaju i simpatizeri protestantske crkve. Od 18. do 23.
godine kreira se pogled na svet i tu studenti dobijaju usmerenja života. Naš rad je
vrlo specifičan, kreativno je raditi sa studentima, nauči se nešto novo. Neki naši
studenti postali su eminentni stručnjaci i u inostranstvu. Mi smo zadovoljni zbog
toga. Na međunarodnom nivou IFES je fantastično organizovan, studenti dobijaju
posebne obuke, treninge, konsultacije (npr. studenti medicine upućuju se na
specijalističke nedeljne konferencije; preko 50 studenata išlo je na mesečne
konferencije). Naš cilj u okviru EUS-a je da promovišemo hrišćanske vrednosti.
Sarađujemo i sa neprotestantskim organizacijama u Srbiji. Svake treće godine
organizuju se međunarodne studentske konferencije.
Da li ste zadovoljni svim rezultatima rada dosadašnjih kampova?
Kampovi i konferencije su naše najbolje sredstvo rada. Studenti su zajedno, mogu
da se upoznaju i praktično vide kako funkcionišu hrišćanski principi života. Cilj
kampova je da studenti razmisle o važnim odlukama koje će odrediti dalji tok
života. Naveo bih ipak i neke prepreke u radu: Nemamo uopšte podršku države.
Trebalo bi da nas podrži kao nevladinu organizaciju i neke od naših projekata.
Treba da imamo više zaposlenih.
Religija i tolerancija, Vol. VIII, Nº 13, Januar – Jun, 2010.
183
Šta Vas ometa u tome?
Nema dovoljno kvalitetnih ljudi koji bi mogli da rade, a i materijalna situacija je u
pitanju. Neizvesna političko-ekonomska situacija. Studenti nisu motivisani da urade
ništa svojim studentskim aktivnostima.
Posebno bih Vas pitala da li su kampovi u planu na nivou balkanskih
evanđeoskih studentskih udruženja?
Ne postoje balkanski kampovi. Kampovi su bilateralni. Kampovi su za veće i manje
grupe studenata. Naročito se organizuju kampovi zemalja bivše Jugoslavije.
Da li se predviđaju neki novi kampovi i neke nove delatnosti?
Planiramo jedan kamp u Austriji, sa studentima iz Albanije. Pokrenuli smo socijalni
rad; treba da se razvije i karitativni rad (pomoć siromašnima, izbeglicama).
Planiramo kreativne izložbe, koncerte, koji će da motivišu studente, sve u cilju
promovisanja hrišćanstva.
Kako vidite pravac razvoja budućih kampova i EUS-a?
Želimo što više kampova (međunarodnih i nacionalnih), ne samo suvoparna
predavanja, već da kampovi budu i neka vrsta polu-odmora. Verujemo u rad
volontera, studenti treba da budu inicijatori i da nauče kako da budu lideri.
Kampovi i konferencije naša su najjača strana. Svake nedelje imamo zanimljive
aktivnosti. Cilj nam je da studenti razvijaju kvalitetne lične odnose. Želimo da
pratimo kulturu. Razvijaćemo nove strategije, da bi studenti razumeli poruku.
Da li biste sami želeli nešto da dodate ovom razgovoru?
Mi kao lokalni studentski pokret zalažemo se za kvalitetne međunarodne odnose,
naročito na Balkanu, i na takav način želimo da damo primer integracije, našoj
državi koja teži evropskim integracijama. Voleli bismo da imamo više prostora u
medijima. Izazov za nas je integrisanje više nacionalnih studentskih grupa u jedan
pokret Evropske integracije i integracije svih studenta, bez obzira na gradove iz
kojih dolaze. Protestantska etika i protestantski pogled na rad pomaže uspešnosti.
Želimo da iskoristimo prednost naših međunarodnih kontakata iz dva razloga:
dovodimo studente i profesore, da bismo obogatili obrazovni sistem u Srbiji, koji je
bio zatvoren. Našim članovima predstavljamo primere kako čovek može biti dobar
hrišćanin i dobar profesionalac.
LITERATURA
Bjelajac, Branko (2003): Protestantizam u Srbiji. Prilozi za istoriju reformacijskog nasleđa u
Srbiji – I deo, Urednik Dane Vidović, Beograd: Alfa i Omega.
Đekić, Milena (2007): Crikvenica izveštaj. U elektronskom obliku, dobijen od Samuila
Petrovskog.
184
J. Perović: Evanđeosko udruženje studenata (EUS) u Srbiji
Đorđević, Dragoljub B (2006): „Protestantizam u akciji. Tri teme iz savremenog
protestantizma na Balkanu“, referat u okviru prve teme „Jevanđeoska studentska
udruženja“ u Protestantizam na balkanskoj vetromentini, Niš: JUNIR.
Đorđević, Dragoljub B: „Isusom do kampa – kampom do Isusa“. Žurnal za sociologiju, broj
4, jesen 2006, str. 313-327.
Đorđević, Dragoljub B (2006): „Through Jesus to a Camp – Through the Camp to Jesus“,
in: Protestantism on the Balkans: In the Past, Today and Future, edited by T.
Branković and D. B. Đorđević, pp. 73-86. Niš: YSSSR, FME, Punta.
IFES-ov zvanični sajt: www.ifesworld.org (preuzeto sa interneta 16.6.2009).
Petrovski, Samuilo: „Srpska brošura“ o EUS-u. Referat preuzet u elektronskom obliku.
Petrovski, Samuilo (2006): „Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu“, u
zborniku radova JUNIR, Niš. Izvor korišćen u elektronskom obliku.
Petrovski, Samuilo (2005): „EUS student camps“. Izveštaj preuzet u elektronskom obliku na
engleskom jeziku.
Petrovski, Samuilo: „Ulcinj report 2005“. Referat preuzet u elektronskom obliku na
engleskom jeziku.
Trifonov, Trif (2006): „Protestantski studentski pokreti i njihova uloga na Balkanu“. Izvor
korišćen u elektronskom obliku, preutet iz referata Samuila Petrovskog, u
elektronskom obliku, JUNIR.
Zefjan, Nikola: „Reconciliation camp for Albanians and Serbs, Ulcinj, Montenegro, summer
2004“. Preuzeto iz referata Samuila Petkovskog „Ulcinj Report 2004“, u
elektronskom obliku.
Jadranka Perovic, Belgrade
THE EVANGELICAL SOCIETY OF STUDENTS (EUS) IN SERBIA
Summary
The Evangelical Society of Students (EUS, since 1991) in Serbia, seen in its closest natural
surroundings, amongst the Balkan societies of Albania (BSKSH, since 1991), Bulgaria (BHSS,
since 1993), and Romania (OSJHR, since 1998), is also founded on the common principals of
these and other like-minded societies. The Evangelical Society of Students in Serbia has from
its very beginning been based upon Christian, biblical values and spreading the international
spirit of its home society, the International Fellowship of Evangelical Students (IFES,
unofficially since 1880, and officially since 1946). The work of the EUS is in the main part
voluntary. On this basis the Society organizes conferences, seminars, camps, projects,
voluntary work, student exchanges, foreign language schools, excursions and other activities,
the basic aim of which is to encourage in individuals an understanding of the key postulates of
the Bible, accepting its conclusions into ones everyday life, and of the integrity of the Christian
believer. The Balkan society with which the EUS most frequently co-operates, oragnizing
reconciliation camps, is the Society of Christian Albanian Students. The Protestant ethic of
these camps and the Protestant approach to work also contributes to their quality, so that in the
future we can expect much more international and national camps which will be concerned
with both the development of Christian values and of personal professionalism.
Key words: reconciliation, tolerance, camps, international spirit, voluntary work.
Download

EVANĐEOSKO UDRUŽENJE STUDENATA (EUS) U SRBIJI