25.04.2014
Giriş
GENİTOÜRİNER TRAVMA
• Genitoüriner
yaralanmalar
genellikle
düşmeler,
darplar,
motorlu
araç
yaralanmaları, spor yaralanmaları, ateşli
silah yaralanmaları gibi multiple travma
nedenleri sonucu oluşmaktadır.
Dr. İhsan YİĞİT
FÜTF ACİL TIP AD.
04 ARALIK 2012
• Genitoüriner travmaların atlanmaması için
ayrıntılı bir değerlendirme yapılması
önemlidir.
1/31
2/31
Klinik Yaklaşım – Fizik Muayene
Klinik Yaklaşım – Fizik Muayene
• Genitoüriner sisteme yakın bölgelere olan
künt veya penetran yaralanmalarda hiçbir
belirti ve bulgu olmadan major vasküler ya
da parenkimal hasar ile karşılaşılabilir.
• İdrar çıkarımının olmaması boş mesane
veya ağrı nedeniyle olabilir, ancak aynı
zamanda mesane perforasyonu, üretral
yaralanma veya omurilik yaralanmasının
sonucunda
da
olabileceği
unutulmamalıdır.
• Sfinkter tonusu, prostat bezinin konumunu
ve üretral meada kan varlığı muayene
sırasında mutlaka değerlendirilmelidir.
• Miktarı ne olursa olsun hematüri görülmesi
GÜ yaralanma şüphesini artırır.
3/31
4/31
Klinik Yaklaşım – Fizik Muayene
Klinik Yaklaşım – Fizik Muayene
• Erkeklerde, ekimoz, laserasyon ve testis
deformitesi için skrotum incelenmeli.
Kadınlarda, lezyonlar ve hematomlar için
vajinal introitus incelenmelidir.
• Kesiler ve hematom varlığı pelvis kırığını
işaret edebileceği unutulmamalıdır.
• Vajinal kanama veya hematom varlığında
vajinal
laserasyonu
dışlamak
için
spekulum muayenesi yapılmalıdır.
• Flank bölgesi kontüzyonları ya da
hematomları, alt kot kırığı göstergeleri
yada o bölgenin penetran yaralanmaları
böbrek
yaralanmasını
düşündüren
lezyonlardır.
• Alt kadran karın ağrısı, hassasiyet,
ekimoz, pelvik kırıklar ya da perinealskrotal
ödem
varlığı
mesane
yaralanmasını düşündüren lezyonlardı.
5/31
6/31
1
25.04.2014
Klinik Yaklaşım – Fizik Muayene
Tanı / Ayırıcı tanı
• Vajinal kanama, yüksek yerleşimli prostat,
perineal hematom ve üretral mea da kan
bulunması
üretral
yaralanmayı
düşündüren bulgulardır.
• Hematürinin
derecesi
ve
böbrek
yaralanmasının şiddeti arasında hiçbir
direk ilişki yoktur.
• Böbrek yaralanmasından şüphe duyulan
stabil travma hastası için gold standart
görüntüleme yöntemi “iv kontrastlı
abdominal / pelvik BT” dir.
7/31
8/31
Tanı / Ayırıcı tanı
Acil Serviste bakım / taburculuk
• Mesane yaralanmasını göstermede altın
standart retrograd sistogramdır.
• Kapalı
skrotum
ya
da
testis
değerlendirmesi için ise renkli doppler
USG tercih edilmektedir.
9/31
• Hayati tehdit eden yaralanmalın tespiti ve
müdehalesi sonrası yapılacak ikinci
değerlendirme
mutlaka
GÜ
sistem
muayenesini de içerecek şekide ayrıntılı
olarak yapılmalıdır ve uygun tetkik ve
görüntüleme
yöntemleri
ile
ortaya
koyulmalıdır.
10/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
Böbrek ;
• Böbrek
yaralanmaları
kontüzyon,
hematom, laserasyon ve vasküler hasar ile
beraber veya bağımsız olarak böbreğin
parçalanması, zarar görmesidir.
• Abdominal travması olan hastaların
%8-10 kadarında böbrek yaralanması
görülmektedir.
• Çoğu böbrek yaralanması non operatif
olarak tedavi edilir ancak hayatı tehdit
eden kanamalar, ilerleyen hematomlar ve
Böbrek avülsiyonlarında operatif tedavi
endikedir.
11/31
12/31
2
25.04.2014
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
• Mikroskobik hematürili ya da görüntüleme
endikasyonu olmayan hastalar ağır aktivite
de bulunmamaları önerilerek taburcu
edilebilir, ancak 1 -2 hf sonra idrar analizi
kontrolü uygun görülmektedir.
• Daha şiddetli yaralanması ve gross
hematürili hastalar; gözlem, hidrasyon ve
tetkik kontrolü açısından genel durumu
düzelene kadar hastanede yatarak takip
edilmelidir.
13/31
14/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
• Kontrastlı BT kontüzyon, laserasyon,
hematom ve perfüzyon anormallikleri
gösterebilir.
Erken
kontrast
ekstravazasyonu
ise
aktif
kanama
açısından anlamlıdır.
15/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
• Böbrek
travmasından
şüphenelinen
görüntüleme endikasyonları;
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
• Amerikan travma cerrahisi
derecelendirme skalası ;
derneği
renal
hasar
16/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
hastalarda
17/31
18/31
3
25.04.2014
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Böbrek
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Üreter
Üreter :
• Üreter
yaralanmaları
çoğu
zaman
enstrümantasyon
ya
da
penetran
travmanın
iyatrojenik
komplikasyonu
olarak meydana gelmektedir.
• Hematüri
olmaması
yaralanmayı
dışlamaz ve bazen operatif tedavi (stent)
gerekmektedir.
19/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Üreter
20/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Mesane
Mesane :
• Künt abdominal travmalı hastaların %2
sinde mesane yaralanması olur ve
bunların %80 i pelvik kırıklar ile ilişkilidir.
• Gros Hematüri % 95 oranında görülür.
21/31
22/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Mesane
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Mesane
• Retrograd sistogram mesane rüptürü
tanısı için "altın standart" görüntüleme
çalışmasıdır.
• Ekstreperitoneal rüptür en yaygın (%55 )
olarak ve sonrasında intraperitoneal (%35)
ve kombine (% 5-8) oranında görülür.
• Intraperitoneal rüptür her zaman cerrahi
eksplorasyon ve tamir gerektirmektedir.
23/31
24/31
• Ekstraperitoneal rüptür ise genelde yalnız
mesane kateter drenajı ile tedavi edilebilir.
4
25.04.2014
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Mesane
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Üretra
Üretra :
• Posterior üretral yaralanmalar sıklıkla
major künt zorlayıcı travmalar ve pelvis
kırıkları ile ilişkilidir.
• Tedavi suprapubik mesane drenajı iledir
ve birkaç hafta içinde cerrahi tamir ile takip
edilir. Üriner kateterizasyon ise yaralanma
düzeyini artıracaktır.
25/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Üretra
26/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Üretra
• Anterior üretral yaralanmalar ise genellikle
ata biner tarzda yaralanmalar ya da direk
travmalara bağlı oluşur. Tedavi ise
destekleyici tarzdadır ve üriner kateteri
içerir.
• Üretral yaralanmanın tanısı retrograd
üretrografi aracılığı ile koyulur.
27/31
28/31
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Testis ve Skrotum
Spesifik Yaralanmaların Yönetimi
Penis
Eksternal genital organların yaralanması;
Testis ve Skrotum :
• Künt testis travması ultrason eşliğinde
değerlendirmelidir.
• Eğer testis rüptürü varsa, eksplorasyon ve
onarım endikedir.
• Penetran
testis
travmaları
cerrahi
eksplorasyon ve tamir gerektirebilir.
• Skrotal laserasyon direk onarılabilir.
Eksternal genital organların yaralanması;
Penis:
• Basit kontüzyonlar buz uygulama, ağrı
kontrolü ve dinlenme ile konservatif olarak
tedavi edilir.
• Deriyi kapsayan basit yaralanmalar direk
tamir ile ancak derin laserasyonlar ve
penetran yaralanmalar operatif olarak
onarılır.
29/31
30/31
5
25.04.2014
Teşekkürler…
31/31
6
Download

GENİTOÜRİNER TRAVMA Giriş Klinik Yaklaşım