25.04.2014
GENİTOÜRİNER TRAVMA
EPİDEMİYOLOJİ

DR.EVREN EKİNGEN
FÜTF ACİL TIP AD.
OCAK-2010
EPİDEMİYOLOJİ



Ürogenital yaralanmaların %80’inde böbrek
yaralanması, %10’unda ise mesane
yaralanması vardır
Travmalarda genitoüriner sistem yaralanması
gözden kaçırılabilir
Anatomik anomali, böbrek tümörü,
hidronefroz öyküsü olan hastalar genitoüriner
travmaya daha duyarlıdır
EPİDEMİYOLOJİ


Çocuklarda abdominal künt travma sonucu
yaralanmaların %10’unda genitoüriner
travma gözlemlenmiş
Çocuklarda artışın sebebi periadipoz doku
yokluğu ve vücut oranına göre böbrek
boyutunun genişliği ile ilişkilidir


Erişkin travmaların %2-5’ini genitoüriner
sistem travmaları oluşturur
Travmaların çoğunluğunu künt travmalar
meydana getirir
Böbrek yaralanmasının olduğu %80 olguda
başka sistem yaralanması da eşlik eder ve
1/3’ü yaşamı tehdit eder
EPİDEMİYOLOJİ


Üreteral yaralanmalar nadir görülür ve
sıklıkla penetre travma sonucudur
Üretral yaralanmalar erkeklerde sıktır ve
genellikle beraberinde pelvik fraktür vardır
KLİNİK YAKLAŞIM



Ürogenital sistem travmaları nadiren acil
müdahale gerektirir
Böbrek yaralanmaları diğer hayatı tehdit edici
yaralanmaların önüne alınmamalıdır
Hastada olan majör bir arter yaralanması
hayatı tehdit eder ancak üretral yaralanma
acil müdahale gerektirmez
1
25.04.2014
KLİNİK YAKLAŞIM




Sekonder bakı esnasında perine, hem erkek
hem de kadında detaylı incelenmelidir
Perineal laserasyon, ekimoz araştırılmalıdır
Hastanın iç çamaşırında kan lekesinin olup
olmadığına bakılmalıdır
Bu bulgu hastada açık pelvik fraktür varlığına
işaret olabilir
KLİNİK YAKLAŞIM

Erkeklerde fizik muayenede
–
–
–
–
–

Her iki cinste de bu bulgular pelvik fraktür
varlığına işaret edebilir
Rektum muayenesi
–
–
–
–
Taze kan varlığı
Sfinkter tonusu
Prostat bezinin pozisyonu
Prostat bezinin yüksekliği
KLİNİK YAKLAŞIM

Skrotum palpasyonu
Ekimoz
Laserasyon
Testiküler patoloji
Penil meatusta kan varlığı
KLİNİK YAKLAŞIM

KLİNİK YAKLAŞIM
Kadınlarda fizik muayenede
–
–
–
Vajinal introitus
Kan, hematom varlığı
Laserasyon
KLİNİK YAKLAŞIM


Eğer vajinal yaralanma söz konusu ise
bimanuel vajinal muayene yapılmalıdır
Vajinada kanın olması, laserasyonu ekarte
etmek için spekulum muayenesini gerektirir
2
25.04.2014
KLİNİK YAKLAŞIM


Sekonder bakıda pelvis anterio-posterior
görüntülemesi de yer alır
Bu, pelvis fraktürü olup olmadığı,
genitoüriner sistem yaralanması olup
olmadığı hakkında ipucu verir
KLİNİK YAKLAŞIM

Genitoüriner travmalı hastalarda
–
–


Spesifik yaralanmalar klinik yaklaşımla
tanımlanır
–
–
–
–
–
–
Pelvik fraktürü olan hastalarda mortalite
oranı yüksektir ve beraberinde
ekstraperitoneal mesane yaralanması sıklıkla
mümkündür
KLİNİK YAKLAŞIM

Akut dönemde hematolojik ve biyokimyasal
testler böbrek yaralanması hakkında yeterli
değildir
İdrar çıkışının kontrolü ve hematüri açısından
Daha çok suprapubik yaklaşım
Mens-hematüri ayrımı
SPESİFİK YARALANMALARIN TESPİTİ
–

İdrar analizi
Kateter uygulaması


KLİNİK YAKLAŞIM
Öykü (künt-penetran)
Yaralanmanın mekanizması
Hematüri(gros-makroskopik)
Hemodinamik stabilite
Fizik muayene
Hastanın yaşı
Radyolojik görüntüleme
SPESİFİK YARALANMANIN TESPİTİ

Böbrek yaralanmaları daha spesifik yöntem
gerektirir
–
Evreleme için görüntüleme-eksplorasyon
3
25.04.2014
RENAL SİSTEM YARALANMALARINDA
KLİNİK BULGULAR







Akselerasyon ve deselarasyon yaralanmaları
(renal pedikül)
Alt kot fraktürleri(böbrek)
Alt torasik veya üst lumbar spine fraktürleri
Pelvik fraktür (üretra)
Abdominal travma
Flank ekimoz, hassasiyet, ağrı (böbrek)
Ata bine tarzda travma (üretra)
RENAL YARALANMA EVRELEMESİ
RENAL SİSTEM YARALANMALARINDA
KLİNİK BULGULAR






KÜNT TRAVMA




KÜNT TRAVMA


Meatusta kan olması durumunda üretrada
meydana gelmiş parsiyel bir yaralanmayı
komplet hale getirmemek için
kateterizasyondan kaçınılmalıdır.
Retrograd üretrogram ile yaralanma tanısı
konabilir (uzun dönemde inkontinans, üretral
striktür)
Penetre travma (renal sistemde herhangi bir
yer)
Penil, skrotal yada perineal hematom (üretra)
Gross hematuri
Mikroskopik hematuri (see text)
Anormal prostat pozisyonu (posterior uretra)
Penil meatusta kan (üretra)
Meatusta kan üretral yaralanma bulgusudur,
erkeklerde sıktır
Posterior üretral yaralanmalar pelvik
fraktürlerle birliktelik gösterir.
Anterior üretral yaralanmalar ata biner tarzda
yaralanmalarda veya enstrümentasyona
bağlı meydana gelir.
Posterior yaralanmalarda prostat superiora
doğru yer değiştirir
HEMATÜRİ

Travmada 10 ml idrarın 5 dakika 2000
devirde santrifüjü sonucu 5’ten fazla
eritrositin tespit edilmesine mikroskopik
hematüri denir
4
25.04.2014
KÜNT TRAVMA


Kırmızı renk idrar sadece kanamada değil
ilaç ve toksinler sonucunda da oluşabilir
Stickle yapılan çalışmalar yanlış pozitif sonuç
verebilir
KÜNT TRAVMA

Travmalı hastalarda makul olan iki idrar
örneğinin alınmasıdır
–

KÜNT TRAVMA

KÜNT TRAVMA

Miksiyonun başında olan hematüri
–
Miksiyonun başında ve sonunda
Bu, yaralanmanın lokalizasyonu hakkında
bilgi verir
Travma sonucu gelişen rabdomiyoliz sonucu
ortaya çıkan myoglobin de idrarı kırmızıya
boyar

Terminal hematüri
–



Gros hematüri, genitoüriner sistemde
herhangi bir yerin yaralanmasında ortaya
çıkabilir
Gros hematüri ile birlikte diğer tanısal
yaklaşımlar birleştirilerek yaralanma
lokalizasyonu hakkında fikir verebilir
Mesane kaynaklı yaralanma
Kontinüe hematüri
–
KÜNT TRAVMA
Distal sistemde (üretra,prostat) yaralanma
Üst renal sistem (böbrek, üreter ve mesane) kaynaklı
yaralanma
KÜNT TRAVMA


Örneğin, pelvik fraktürle birlikte gros
hematüri varlığı mesane veya üretra
yaralanmasının da olabileceğini akla
getirmelidir
Mesane yaralanmalarının %95’inde gros
hematüri vardır
5
25.04.2014
KÜNT TRAVMA


Çoğu çalışmada hematürinin derecesi ile
yaralanmanın ağırlığı arasında bir korelasyon
bulunamamıştır
Minör renal kontüzyonda gros hematüri
görülebileceği gibi mikroskopik hematürinin
tespit edildiği bir durumun altından
renovasküler yaralanma da ortaya çıkabilir
KÜNT TRAVMA

Mikroskopik hematüri tespit edilen travmalı
hastada BT görüntüleme tartışmalıdır
–
İstisna



Hızlı deselerasyon
Renal pedikül yaralanması
Pediatrik travmalar
KÜNT TRAVMA


HIZLI DESELERASYON






PEDİATRİK KÜNT TRAVMA


Erişkinlerin aksine hematüri derecesi ile
yaralanmanın ciddiyeti arasında korelasyon
vardır
Mikroskopide bir büyütme alanında >50
eritrosit olması ciddi yaralanmayı gösterir
Hematüri tespit edilen ve genitoüriner travma
düşünülen hastalarda BT tanıda yardımcıdır
Ayrıca cerrahi eksplorasyon ve one-shot IVP
diğer tanı yöntemleridir.
Renal pedikül ve vasküler yaralanmaya yol
açabilir
Yüksek mortaliteye sahiptir
Nadir görülür (GÜS travmalılarda %1)
Hematüri olabilir/olmayabilir
Radyolojik renovasküler görüntüleme
gereklidir
Cerrahi eksplorasyona da ihtiyaç duyulabilir
PEDİATRİK KÜNT TRAVMA



Renal görüntüleme gerekir
Konservatif yaklaşılır
Tedavi erişkindekine benzer
6
25.04.2014
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEMEDE DİKKAT
1.
2.
3.
4.
5.
IV kontrast madde kullanılan görüntülemede
yanlış pozitif sonuçlar olabilir (kontrast? - kan?)
Şok gelişen hastalarda kontrastlı görüntülemeden
kaçınılmalıdır
Hipotansif travmalı hastalarda kontrast madde
ABY gelişimine yol açabilir
Hemodinamik olarak stabil hastalarda BT önemli
derecede yarar sağlar
Laparatomi sırasında yapılacak one shot IVP için
kontrlateral böbreğin durumu göz önüne
alınmalıdır
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME X-RAY




Alt kot fraktürleri
Alt torasik spinal fraktürleri
Üst lomber spinal fraktürleri
Pelvik fraktürler
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME USG

FAST yöntemi
–
–


Sağ üst kadran (morrison)
Sol üst kadran (splenorenal)
Obezite, hastanın pozisyonu, kot fraktürü
incelemeyi zorlaştırır
Renal fonksiyonları göstermemesi
dezavantajIdır
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME MR


Birinci görüntüleme yöntemi değildir
BT’nin kullanılamadığı durumlarda tercih
edilebilir (kontrast allerjisi vb..)
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME BT
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME BT
Gros hematüri
Multiple travmalı hastalarda
mikroskopik hematüri
 Hızlı deselarasyon yaralanmaları
 Pediatrik künt travma






Renal yaralanmalarda USG ve IVP’ye
üstünlüğü vardır
Noninvaziftir
Ekstravazasyon, hematom, minör
yaralanmalarda detaylı bilgi verir
Eş zamanlı diğer organları da görüntüleyerek
hasar olup olmadığını belirler
7
25.04.2014
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME


Son dönemlerde helikal BT kullanımının
devreye girmesi ile sensivitesinde artış
meydana gelmiş
Stabil hastalarda kullanılması ve vasküler
sistemi iyi görüntüleyememesi
dezavantajlarıdır
ÜST ÜRİNER SİSTEMDE KONTRASTLI
BT ENDİKASYONLARI
1. Şok olsun/ olmasın hematürili hastalar
2. Mikroskopik hematürisi olup hemodinamik açıdan
stabil olan hastalarda abdominal ve pelvik BT
çekilmesi düşünülüyorsa
3. Mikroskopik hematürisi ve künt falank travma öyküsü
olan hemodinamik açıdan stabil hastalar
4. Hematüri derecesi ne olursa olsun penetre falank
yaralanmaları
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME ARTERİOGRAFİ

IVP ve BT ile renal fonksiyonun tespit
edilemediği durumlarda endikedir
–
–
Böbrek iskemiye yaklaşık 4-6 saat dayanır
Arteriografi uzun süreli bir işlem olduğundan pek
tercih edilmez
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME

Abdominal BT, iliak kanatlara kadar
görüntülediğinden alt üriner sistemi
görüntülemek için pelvik BT de istenmelidir
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME ANJİOGRAFİ


BT anjioya yerini bırakmıştır
Arter-ven yaralanması düşünülen durumlarda
endike
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME IVP


Travmada kullanışlı değildir
Üreteral yaralanmalarda ve BT’nin olmadığı
durumlarda kullanılabilir
8
25.04.2014
KÜNT TRAVMALARDA RADYOLOJİK
GÖRÜNTÜLEME SİSTOGRAM


Mesane yaralanması düşünülen durumlarda
endikedir
Retrograd 300-500cc kontrast madde
mesaneye verilerek görüntüleme yapılır
KONTRASTLI GÖRÜNTÜLEME


Üst ve alt üriner sistem yaralanması
düşünülen travmalı hastalarda dikkatli
olunmalıdır
Oral kontrast verilerek yapılan görüntüleme
IVP ve sistografi kadar bilgi vermez çünkü
gastro-intestinal sistem bu görüntülemeyi
gizleyebilir
DİĞER…

Perinefrik hematomların ürinomlardan ayrımı
zordur
–
Ayırıcı tanıda BT
KONTRASTLI GÖRÜNTÜLEME



Mesane ve üretral yaralanmalarda retrograd
üretrogram yarar sağlar
Suprapubik kontrast verilerek de sistografi
çekilebilir
Kontrast nefropatisine karşı dikkatli
olunmalıdır
DİĞER….

Adrenal yaralanmalar nadirdir
–
–
–

Perinefrik koleksiyon USG ile görüntülenebilir
–
–
Künt abdominal travmaların %3 ü
Diğer organ yaralanmaları ile birliktelik gösterir
BT veya USG tanıda yardımcıdır
Genellikle birkaç ay içinde kendiliğinden resorbe
olur
Uzun dönem sekel bırakmaz
9
25.04.2014
PENETRE TRAVMA



Genitoüriner travmalı hastaların %10’unda
hematüri gözlemlenmeyebilir
Bu nedenle hastanın kliniği, yaralanma
mekanizması göz önüne alınarak
değerlendirme yapılmalıdır
Penetre genitoüriner travma öyküsü olan tüm
hastalarda görüntüleme çalışması
yapılmalıdır
PENETRE TRAVMA



Kurşunun blast etkisine bağlı olarak
yaralanmalar olabilir
Çoğu zaman cerrahi eksplorasyonla tespit
edilir
Penetre travmalarda gross hematüri
görülebilir
PENETRE TRAVMALARDA TANISAL
GÖRÜNTÜLEME




Üreteral yaralanmalarda BT veya IVP
kullanılabilir
BT ekstravazasyonu, abdominal organ
yaralanmalarını eş zamanlı gösterir
Sistografi penetre travmalarda kullanılabilir
Unstabil hastalarda laparatomi sırasında one
shot IVP kullanılabilir
PENETRE TRAVMA




Hematüri derecesi ile yaralanmanın ağırlığı
arasında korelasyon yoktur
Görüntüleme yöntemi tercihi yaralanmanın
lokalizasyonuna göre yapılmalıdır
Çoğu ateşli silah yaralanması sonucudur
Hematüri güvenilir bir bulgu değildir
PENETRE TRAVMALARDA TANISAL
GÖRÜNTÜLEME



Böbrek yaralanmalarında BT yararlı bir
görüntülemedir
Ciddi çalışmalarda renal yaralanmada
evrelemede non-operatif yöntemlerin etkinliği
gösterilmiş
Ancak ABD de USG’nin bu konuda yeterli
olmadığı görülmüş
SPESİFİK PENETRE YARALANMALAR

Renal yaralanmalar
–
–
–
–
–



Renal kontüzyon
Renal laserasyon
Renal pedikül yaralanması
Renal rüptür
Renal pelvis rüptürü
Üreteral yaralanmalar
Mesane yaralanmaları
Üretral yaralanmalar
10
25.04.2014
RENAL YARALANMALAR


Böbrekler retroperitoneal yerleşimli, kas,
fasya ve alt kotlar tarafından korunan bir
organdır
Şiddetli bir travma sonucunda hasar
meydana gelebilir
RENAL YARALANMALAR




Alt kot fraktürü
Transvers proçes fraktürü
Flank bölgesinde hematom
Hematüri

RENAL YARALANMALAR

Renal yaralanmalar
–
–
–
–
–
Kontüzyon (% 92)
Laserasyon (% 5)
Renal pedikül yaralanması (% 2)
Renal rüptür
Renal parçalanma (% 1)
RENAL LASERASYON


Minör laserasyonda medüller ve kollektör
tübüllere açılmayan bir yaralanma vardır
Majör laserasyonda ise bu iki yapıyı da içine
alan bir yaralanma söz konusudur
Böbrek yaralanmasını düşündürmelidir
RENAL KONTÜZYON

Minör yaralanmalar sonucu
–
–


Minör laserasyon
Subkapsüler hematom (kapsül intakt)
IVP, genelde normaldir
BT’de mikro ekstravazasyon, ödem şeklinde
görüntülenir
RENAL LASERASYON


Perirenal hematom, gerato fasyası ile
tamponada gidinceye kadar yayılır
Radyolojide renal sınırda bozulma ve
ekstravazasyon olarak tespit edilir
-
11
25.04.2014
RENAL PEDİKÜL YARALANMASI




Renal arter ve venin yaralandığı ve
trombozun görüldüğü durumu tanımlar
Hızlı deselerasyon ve penetre travmalarda
sık
Künt travmada renal vende tromboz şeklinde
ortaya çıkar
İntimanın yırtıldığı media ve adventisyanın
sağlam kaldığı bir tablodur
RENAL RÜPTÜR



Geniş bir perirenal hematom eşlik eder
Renal rüptür daima kanama ile gelir
Radyolojik görüntülemede multiple derin
laserasyonlar, devitalize böbrek parçaları
görülebilir
RENAL PELVİS RÜPTÜRÜ




Genelde küçük laserasyon şeklindedir
Eğer bu laserasyon büyürse hastada yüksek
ateş, karın ağrısı, hassasiyet, retroperitona
idrar geçişi gözlemlenir
Sepsis gelişebilir
Retrograd pyelogram ile görüntülenebilir
RENAL PEDİKÜL YARALANMASI




Renal arter çevresinde çürüme, perirenal hematom
gözlemlenir
Renal arterde tıkanma durumlarında IVP
nonfonksiyone gösterir
Arteriografi renal arter yaralanmasında tanıda
kullanılabilir
BT’de kontrast verilmesi ile subkapsüler kortekse
uzanan bir ağız şeklinde görünür (rim işareti)
RENAL PELVİS RÜPTÜRÜ



Psoas kası boyunca ekstravazasyon gözlenir
Nadirdir ve sıklıkla konjenital böbrek
anomalileri ile birliktedir
Radyolojik incelemede normal böbrek
fonksiyonları görülebileceği gibi kalisyel
sistem kaybı ekstravazasyonda
görüntülenebilir
ÜRETERAL YARALANMALAR



Nadirdir
Sıklıkla penetre travmalar sonucunda oluşur
Künt travmalar sonucu yaralanma,
üreteropelvik bileşkenin hemen altında
kopma şeklindedir
12
25.04.2014
ÜRETERAL YARALANMALAR

Ateşli silah yaralanmalarında kurşun, blast
etki ile
–
–
–
Mikrovasküler trombozis
Üretereal nekrozis
Üriner fistüle yol açabilir
ÜRETERAL YARALANMALAR


Kompleks üreter yaralanmalarında hematüri
görülmeyebilir
IVP, BT ve retrograd pyelogram tanıda
etkindir
MESANE YARALANMALARI


Böbrek yaralanmalarından sonra ikinci
sıklıkla yaralanan genitüüriner sistem
organıdır
Penetre mesane yaralanması genelde diğer
abdominal ve pelvik organların
yaralanmasıyla ilişkilidir
MESANE YARALANMALARI


Çocuklarda mesane intraabdominaldir,
erişkinde ise pelvis içindedir
Ciddi abdominal ve pelvis yaralanmalarında
mesane yaralanması görülebilir
MESANE KONTÜZYONU



Mesane duvarında çürüme, hematüri
şeklinde bulgu verir
Sistogramda mesane intakttır
Pelvis fraktürü ile birlikte olan
yaralanmalarda mesane yukarı ve laterale
çıkar (armut mesane)
13
25.04.2014
MESANE RÜPTÜRÜ

İntraperitoneal


Ekstraperitoneal (en sık)

MESANE RÜPTÜRÜ

Klasik triad
–
–
–

İntraperitoneal mesane rüptüründe
–
–
–



Retrograd veya suprapubik kateter
uygulanabilir
Ancak retrograd kateterden üretral
yaralanma olasılığına karşı dikkatli
olunmalıdır
En iyi tanı yöntemi BT sistogram veya
sistogramdır
Pelvik ring fraktürleriyle ilişkili ve mesane boynu ile
lokalizedir
MESANE RÜPTÜRÜ
Abdominal ağrı
Abdominal hassasiyet
Hematüridir (genellikle gros)
MESANE RÜPTÜRÜ
Posterior kısmın kubbesindan mesane dolu iken
meydana gelir, idrar peritona geçer
Periton irrite olur
İdrar veya kanın peritona geçmesi ile peritonit
gelişir
KEHR işareti belirir
MESANE RÜPTÜRÜ



Mesane rüptüründe gros ekstravazasyon
gözlenir
İntraperitoneal rüptürde ekstravazasyon culde-sac içinde mesane posteriorunda
parakolik alan boyunca yayılır
Ekstraperitoneal rüptürde ise perivezikal
alanda ektravazasyon vardır
14
25.04.2014
MESANE RÜPTÜRÜ

BT veya sistogramda mesane duvarında
düzensizliğin gözlemlenmesi
–
–
–

–
Posterior (prostamembranöz) üretral alan
yaralanması

Anterior (bulböz, penil) üretral alan
yaralanması
Posterior üretra yaralanması pelvik fraktürle
birliktelik gösterir
Komplet posterior üretra yaralanmasında
rektal muayenede
–
–
ÜRETRAL YARALANMA

Anterior üretra yaralanmaları ise direkt
travma ile ilişkilidir
–
–
–

Gros hematüri ve pıhtılaşma nedeniyle
ÜRETRAL YARALANMA


Tanıda sistoskopi yararlı değildir
Kontüzyo
Hematom
İnkomplet yırtığı gösterir
ÜRETRAL YARALANMA

MESANE RÜPTÜRÜ
Ata biner tarzda yaralanma
Tekme,yumruk
Enstrümantasyon
Yüksek yerleşimli prostat
Perineal hematom gözlemlenir
ÜRETRAL YARALANMA

Retrograd üretrogram ile parsiyel anterior
üretra yaralanması tespit edilir,
ekstravazasyon şeklinde belirir
Anterior üretra yaralanmasında eksternal
meatusta kan vardır ve retrograd üretrogram
normaldir
15
25.04.2014
ÜRETRAL YARALANMA


Kadınlarda üretra yaralanması pelvik
fraktürle beraberdir
Vajinal kanama yaralanma bulgusu olabilir
ÜRETRAL YARALANMA

Kadınlarda dikkatli olunmalı
–
–
–
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


Mikroskopik hematüri (5-50 rbc/hpf) görülen
olgular acil servisten taburcu edilebilir
Hastadan güçlü aktiviteden kaçınması istenir,
bir iki hafta sonra üroanalize çağrılır
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM



ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM

Evre 3-4 yaralanmalı hastalar
–
–
Hospitalizasyon gerekir
Bir kısmına operasyon gerekebilir
Labial ödem
Nekrotizan fasiit
Sepsis
Renal yaralanmalarda evre 1-2’de nonoperatif davranılır
Renal kontüzyoda tümör, kist, hidronefroz
yoksa kendiliğinden düzelir
Bütün minör yaralanmalar konservatif
yaklaşımla kendiliğinden düzelme
eğilimindedir
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM



Çoğu hastada ise hemodinami stabil ise
konservatif yaklaşımla düzelme gözlenir
Çoğu klinik, ciddi yaralanma ve konservatif
tedaviye yanıt alınamayacak hastalar hariç
non-operatif konservatif yaklaşımı
benimsemiştir
Cerrahi eksplorasyon için ekstravazsyonun
büyüklüğü endikasyon değildir
16
25.04.2014
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM



Takiplerde hasta sık muayene edilmeli
Tekrar görüntülemelere gerek yoktur
Yatak istirahati, hidrasyon, hematokrit, vital,
hematüri takibi yapılmalıdır
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM

Operasyon düşünülmesi gereken durumlar
–
–
–
–
–
–
–
–
–
Kontrolsüz renal kanama
Penetran travma
Evreleme yapılamadıysa
Multiple laserasyon
Renal rüptür
Avulse major renal damar
Pulsatil veya büyüyen hematom
Erken saptanan vasküler yaralanma
Hızlı ekstravazasyon
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM



Üreter yaralanmaları cerrahi müdahale
gerektirir
Üreter yaralanmalarının tümünün tespiti
zamanında mümkün değildir
Geç kalınan olgularda enfeksiyon, sepsis,
ürinoma gelişebilir
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


Gros hematüri düzelene kadar yatak
istirahati önerilir
Mikroskopik hematüri düzelene kadar hasta
fizik aktiviteden kısıtlanır
ÜST GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


Renal pedikül yaralanması 12 saat içinde
tamir edilmelidir
Arteryel segmental trombozda konservatif
yaklaşım uygulanır
ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM





İnkomplet mesane yaralanmalarında konservatif
kateter uygulaması yapılabilir ve gözleme alınır
Mesane kontüzyonunda spesifik yaklaşım yoktur
İntraperitoneal mesane rüptürü ve penetre mesane
yaralanmaları cerrahi müdahale gerektirir
Ekstraperitoneal mesane rüptüründe kateter
uygulanarak drenaj sağlanmalıdır (10-14 gün)
Persistan üriner ekstravazasyon durumunda hasta
operasyona alınır
17
25.04.2014
ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


Anterior üretra kontüzyonu idrar
yapabilmesine göre kateterizasyonla takip
edililebilir
Parsiyel üretral laserasyon özel
kateterizasyon veya suprapubik sistostomiye
alınır
ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


Komplet lasere ise cerrahi debritman ve endend anstomoz edilir
Posterior yaralanmada ise cerrahi müdahale
düşünülmelidir
ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM


İlerleme durumunda perivesikal alanda idrar
birikimi ve enfeksiyon riski vardır
Bu durumlarda suprapubik kateter
uygulaması yapılmalıdır (s.pubisten iki
parmak yukarısında kateter uygulanır)
Acil hekimi travma merkezi olmayan bir
merkezde üretral yaralanmanın olduğu ve
kateterizasyonun gerektiği mesane globları
ile karşılaşabilir
Çoğu zaman üroloji uzmanının olduğu bir
merkeze sevki gerekir
TESTİKÜLER VE SKROTAL
YARALANMALAR




Testislerin serbest, t.albuginea ile çevrili olması ve
kramester kasının kontraksiyonları nedeniyle
yaralanması nadirdir
Künt travmalar sonucu sıklıkla yaralanma meydana
gelir
Kontüzyon veya rüptür şeklinde yaralanma oluşur
Tunika vaginalis geniş, mor ve hassas skrotal
kitle halinde izlenir
18
25.04.2014
ALT GENİTOÜRİNER SİSTEM
YARALANMALARINDA YAKLAŞIM



Bilateral testiküler yaralanma penetre
travmalarda meydana gelir ve cerrahi
gerektirir
Tanıda USG ve doppler USG kullanılır
Penetre testis travmalarında cerrahi
operasyon başarısı %35’tir
PENİL YARALANMA

Üretral kayıp vardır

Debritman ve rekonstriksiyon gerekebilir (Vakum
temizleyicisi ile travma gibi)
Kesi şeklinde yaralanmalarda ise süperfisiyal
veya komplet amputasyon olabilir
Reimplantasyon yada lokal tamir gerekir
Distal kısım iskemiye 12-18 saatten az dayanır



PENİL YARALANMA



Penil rüptürde cerrahi tedavi gerekir.
Avulsiyonda veya yanıklarda penil deri
temizlenerek tam kat greft uygulanır
Fermuar kazalarında lidokain ve
kayganlaştırıcı sıvı ile fermuardan
kurtarılır
TEŞEKKÜRLER..
19
Download

GENİTOÜRİNER TRAVMA EPİDEMİYOLOJİ