İlaç Etkileşmeleri
“Terfenadin veya Astemizol + Ketokonazol”
Farmasötik etkileşme (Geçimsizlik)
Vücut dışında: Şelasyon, sorpsiyon, vb
Tiyopental + süksinilkolin
(aynı enjektörde çökelirler)
Beta-laktam + proteinli mayi
(immünojenik kompleks oluşabilir)
İnsülin + infüzyon borusunun plastiği
(insülinin % 20’si boruya yapışır)
Farmakodinamik etkileşme – 1
Etki yerinde: Zıt etki oluşturma, kimyasal etkileşim, vb
Kimyasal antagonizma
Antidot: Heparin + protamin
Fizyolojik antagonizma
Zıt etki: Adrenalin + nitratlar
Farmakolojik antagonizma
Kompetitif: Adrenalin + betablokör
Non-kompetitif: Adrenalin + fenoksibenzamin
Farmakodinamik etkileşme - 2
Etki yerinde: Reseptör duyarlığı artışı, sinerjistik etki, vb
Potansiyalizasyon
Geri-alım blokajı: MAO inhibitörü + efedrin
Sumasyon
Aritmetik toplam (!) : 2 adet aminoglikozid
Farmakokinetik etkileşme - Emilim
Etki yerinden uzakta: ADME tipi
•Mide boşalması yavaşlar (antihistaminik, opioid, antikolinerjikler)
Etkilenen: Sülfonamid, parasetamol, tiyazid, fenilbutazon
•Mide boşalması hızlanır (metoklopramid, magnezyumlu antiasidler)
Etkilenen: Parasetamol, siklofosfamid
•Mide pHsında artma (H2-antagonistleri, antiasidler)
Etkilenen: Digoksin, enterik kaplı ilaçlar, ketokonazol
•Bağlama (kolestiramin, kaolin-pektin)
Etkilenen: Pravastatin, varfarin, piroksikam, linkomisin
•Barsak enzim inhibisyonu-emilim artışı (Ca2+ blokör, flukonazol)
Etkilenen:Terfenadin, midazolam, siklosporin
Farmakokinetik etkileşme – Dağılım
Etki yerinden uzakta: ADME tipi
Albumine bağlı ilaç fraksiyonunu azaltma
Salisilat, Klofibrat, Fenilbutazon, Sülfonamid
Etkilenen ilaçlar:
Varfarin, Tolbutamid, Klorpropamid
Metotreksat, Fenitoin, Tiyopental
Farmakokinetik etkileşme - Metabolizma
CYP450 ile metabolize olan ilaçlar
Antibiyotik (klaritromisin, eritromisin, kotrimoksazol, rifampin)
Hipnosedatif (alprazolam, diazepam)
Antiinflamatuar (diklofenak, ibuprofen, indometazin)
Antifungal (itrokonazol, ketokonazol, flukonazol)
Kalsiyum antagonisti (diltiazem, nifedipin, verapamil)
Antidepresan (sertralin, fluoksetin, fluvoksamin, imipramin)
Antidiyabetik (glibenklamid, gliklazid, glipizid)
Hormon (etinilöstradiol, progesteron)
Diğer (parasetamol, astemizol, losartan, omeprazol, simetidin)
Greyfurt suyu, “OTC” ve “Alternatif Tıp ?” ilaçları
İlaç Metabolizmasında Görevli
Başlıca SitokromP450 Enzimleri
CYP3A4
CYP2D6
CYP2C*
CYP1A2
CYP2E1
*CYP2C: CYP2C9, CYP2C10, CYP2C18, and CYP2C19
CYP3A inhibitörleri
CYP3A indükleyiciler
Ketokonazol
Karbamazepin
Itrakonazol
Rifampin
Flukonazol
Rifabutin
Ritonavir
St. John’s Wort
Simetidin
Klaritromisin
Eritromisin
Troleandomisin
Greyfurt suyu
(Kantaron, Binbirdelik otu)
Farmakokinetik etkileşme – Atılma
Etki yerinden uzakta: ADME tipi
İdrar asitleşirse atılımı artar
Amfetamin, Efedrin, Fenitoin
Klorpromazin, Amitriptilin, İmipramin
Meperidin, Kinidin, Teofilin, Nikotin
İdrar bazikleşirse atılımı artar
Varfarin, Salisilat, Fenobarbital
Fenilbutazon, Sulfadiazin, Tolbutamid
Tetrasiklin, Nitrofurantoin, Nalidiksik asit
İlaçların Gıdalarla Etkileşmesi
Aç karnına alınmalı
Antihistaminik
Asetaminofen
ADE İnhibitörleri
Penisilinler
Sefalosporinler
Kinolonlar
Makrolidler
Antifungaller
Tetrasiklin
MAO İnhibitörleri
…
Tok karnına alınmalı
NSAİ İlaçlar
Teofilin (yağlı yemek ile)
Lovastatin
Kortikosteroidler
Sefuroksim aksetil
…
http://meds.queensu.ca
En Çok Satılan 20 İlaç (kutu / 2004 yılı)
NOVALGIN
1
15.723.978
ASPIRIN
2
15.332.493
APRANAX
11
5.157.130
VERMIDON
3
15.235.536
IECILLINE
12
4.796.382
CORASPIN
4
8.858.982
MUSCORIL
13
4.785.711
CEFAMEZIN
5
8.068.199
SUPRADYN
14
4.652.311
IESPOR
6
7.640.236
BEPANTHENE
15
4.455.598
CALPOL
7
7.030.850
AMOKLAVIN
16
4.405.691
GENTA
8
6.956.701
VOLTAREN
17
4.335.317
TYLOL HOT
9
5.304.323
SEFAZOL
18
4.318.576
LINCOCIN
10
5.220.232
MINOSET
19
4.313.439
A FERIN
20
4.278.793
American Medical Directors Association
American Society of Consultant Pharmacists
http://www.scoup.net/M3Project
Uzun Süreli Tedavi Açısından
En Tehlikeli “10” İlaç-İlaç Etkileşmesi
http://www.scoup.net/M3Project
1°
http://www.scoup.net/M3Project
2°
2.
http://www.scoup.net/M3Project
Hikaye Alırken.. “AVOID-Mistakes”
Allergies?
Vitamins and herbs?
Old drugs and OTC drugs?
Interactions?
Dependence?
Mendel: Family history?
http://www.drugdigest.org
http://www.drugdigest.org
• Sunumlarda Merhum Sayın Prof. Dr.
Oğuz GÜÇ Hocamızın sunumlarından
da yararlanılmıştır.
Download

İlaç Etkileşmeleri