KARKAMIŞ BARAJ GÖLÜ TROFIK DURUMUNUN
DEĞERLENDIRILMESI
Baraj Gölü’nün ortalama toplam fosfor değerine göre mezotrofik karakterde olduğu, ortalama seki diski derinliği ve klorofil-a değerlerine göre ise oligotrofik karakterde olduğu belirlenmiştir. Karkamış Baraj Gölü’ne toplam azot ve toplam fosfor miktarının yıl boyu yüksek
oluşu evsel ve endüstriyel atıklar ile tarımsal faaliyetler sonucu oluşan atıkların göle doğru-
Rıdvan TEPE, Ahmet SESLİ, Gökhan KARAKAYA, Nurten ÖZBEY
dan karışmasına bağlayabiliriz. Bu çalışma Karkamış Baraj Gölü’nün özellikle azot ve fosfor
Su Ürünleri Araştıma İstasyonu Müdürlüğü - ELAZIĞ
yükünün azaltılması ve göle giren kirleticilerin miktar ve niteliğinin kontrol edilebilmesi
için önleyici yada iyileştirici tedbirlerin biran önce alınması gerekliliğini ortaya koymuştur.
-Bildiri Özeti-
Anahtar Kelimeler: Karkamış Baraj Gölü, Trofik Durum İndeksi, Ötrofikasyon
Amaç: Yapımı 2000 yılında biten, Güneydoğu Anadolu Projesi’nin bir bölümünü teşkil
eden, Karkamış Barajı ve HES Tesisi, Fırat Nehri üzerinde, Suriye Sınırı’na 4.5 km mesafede,
beton ağırlık ve toprak dolgu tipinde ve Türkiye’de nehir santrali tanımıyla gerçekleştirilen
ilk uygulamadır. Göl alanı 28.40 km2 toplam su depolama hacmi 157 hm3 tür. 2012 yılı
verilerine göre Karkamış Baraj Gölünde yetiştiricilik yapan 3600 ton/yıl kapasiteli 17 işletme bulunmaktadır. Bu çalışmada, çeşitli trofik sınıflandırma indeksleri ve Carlson’un trofik
durum indeksi kullanılarak Karkamış Baraj Gölü’nün trofik durumunun değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntemler: Karkamış Baraj Gölü’nde 2013 yılında 3 noktada mevsimsel olarak
örnekleme yapılmıştır. Örnekleme noktalarında seki diski derinliği ölçülmüş alınan su örnekleri laboratuvara getirilerek toplam azot, toplam fosfor ve klorofil-a (APHA, 1995) tayin
edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ile çeşitli trofik sınıflandırma indeksleri ve Carlson’un trofik
durum indeksi kullanılarak Karkamış Baraj Gölü trofik durumu değerlendirilmiştir.
Bulgular: Karkamış Baraj Gölü’nde seki diski derinliği 3.2-.6.5 m, klorofil-a 0.21-2.41 μg/L,
toplam fosfor 10-50 μg/L ve toplam azot 1460-2890 μg/L arasında değişim göstermiştir. Ortalama toplam fosfor değerine (25.83 μg/L) göre Karkamış Baraj Gölü’nün trofik durumu
bakımından mezotrofik sınıfa girdiği, ortalama klorofil-a (1.14 μg/L) ve seki diski derinliği (4.46 m) değerlerine göre oligotrofik sınıfa girdiği belirlenmiştir. Carlson’un ortalama
TSI değerine göre ise baraj gölünün mezotrofik seviyede olduğu tespit edilmiştir. Ortalama
TN:TP oranına göre Karkamış Baraj Gölü’nde fitoplankton gelişiminde fosforun sınırlayıcı
olduğu belirlenmiştir.
Sonuç ve Tartışma: Bu çalışma sonucunda bölge için önemli bir su kaynağı olan Karkamış
46
47
Download

KARKAMIŞ BARAJ GÖLÜ TROFİK DURUMUNUN