AKILCI İLAÇ
KULLANIMI
AKILCI FARMAKOTERAPİ
EĞİTİMİNDE GRONİNGEN MODELİ
(AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ)
Yrd. Doç. Dr. İlker KELLE
DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ
Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı
AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ

Tıp Fakültesi mezunları hangi ilaçları, ne
gibi esaslara göre reçete edeceklerini
biliyorlar mı?

Hastalarına ne gibi bilgiler vereceklerini,
hangi uyarıları yapacaklarını biliyorlar mı?

Türkiye’de Tıp Eğitimi:
6 Yıl
 Farmakoloji eğitimi:
 2. ve/veya 3. Yıllarda
İlaç-merkezli konferanslar
Endikasyonlar ve yan etkiler
vurgulanır
YENİ MEZUN
TEORİ
OLAN DOKTOR
UYGULAMA
Hastaya yaklaşım
İlaç seçimi
Reçete yazma, vb
KLİNİK UYGULAMA:
İLAÇ
TANI
AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ

Tıp fakültesi mezunları arasında yapılan bir
araştırmanın sonuçları:



1/2 – Uygun olmayan ilaç seçimi
1/3 – Yanlış reçete yazma
2/3 – Hastaya önemli bilgilerin verilmemesi
Mezuniyetten sonra:

Genel deneyim

Reçete yazma alışkanlıkları
- Artar
- İyileşmez

GUIDE TO GOOD PRESCRIBING





Dünya Sağlık Örgütü/İlaç Eylem Programı (DAP)
Groningen Tıp Fakültesi, Klinik Farmakoloji Bölümü ve Dünya
Sağlık Örgütü İşbirliği Merkezi, Hollanda
http://www.marun.edu.tr/Faculties/medicine/links/who_ggp/inde
x.html
http://www.med.rug.nl/pharma/ggp.html
İYİ REÇETE YAZMA REHBERİ


T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü
http://www.spgk.saglik.gov.tr
PROBLEM ÇÖZME
1. Problemin
tanımlanması
2. Hipotez
3. Deney
4. Sonuç
5. Başarısız ise: Tüm
basamakların yeniden
gözden geçirilmesi
AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ
1. Hastanın probleminin tanımlanması
2. Tedavi hedeflerinin belirlenmesi: Etkin ve
güvenli tedavi alternatiflerinden birinin
seçilmesi
3. Tedaviye başlanması
4. Sonuçların izlenmesi
5. Problem çözülmediyse: Tüm basamakların
yeniden gözden geçirilmesi
İyi reçete yazma kılavuzu
AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ

T.C. Sağlık Bakanlığı
Tanı ve Tedavi Rehberi

Türkiye İlaç Kılavuzu

Rasyonel tedavi
yönünden tıbbi
farmakoloji (S. O.
Kayaalp)
http://www.cochrane.org
http://www.nice.org.uk
http://www.guideline.gov
http://scholar.google.com
 www.plosmedicine.org (FDA)
AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ
K(-işisel)-İlaç
K(-işisel)-Tedavi
(P-drug / P-treatment)
K-İLAÇ SEÇİMİ
1.
2.
3.
4.
Tanıyı iyice tarif edin.
Tedavi hedeflerinizi belirleyin.
Etkili ilaç gruplarının listesini yapın.
Bunları aşağıdaki kriterlere göre sıralayın:
ETKİLİLİK
UYGUNLUK
(Tedavi hedefini karşılama)
(Kontrendikasyon, bulunabilirlik,
pozoloji, formülasyon)
GÜVENLİLİK
MALİYET
(Yan etkiler)
(Tedavi süresince [akut/kronik
hastalık] gerekli olan ilaç ve ilaçla
ilişkili komplikasyonların maliyeti)
K-İLAÇ SEÇİMİ
5. K-ilacınızı seçin.
AKILCI REÇETE YAZMA SÜRECİ
1. Hastanızın tanısını iyice tarif edin.
2. Bu hasta için tedavi hedeflerinizi
belirleyin.
3. Daha önce bu indikasyon
için seçtiğiniz K-ilacınızın
ve K-tedavinizin bu
hasta için uygunluğunu
tartışın.
AKILCI REÇETE YAZMA SÜRECİ
4. Tedaviye başlayın.
5. Hastaya gerekli bilgi ve
talimatları verin, uyarılarda
bulunun:

İlacın etkileri ve istenmeyen etkileri
Ne zaman alınmalı, nasıl alınmalı, nasıl saklanmalı, ne kadar süre
saklanması gerekli
İlacı alırken neleri yapmamalı, maksimum doz, tedaviye uyumun
önemi
Sonraki randevu

HER ŞEY ANLAŞILDI MI???



AKILCI REÇETE YAZMA SÜRECİ


6. Tedavinin izlenmesi (veya kesilmesi)
İlaç tedavisi ve İlaç-dışı tedavi etkili miydi?
 Evet, ve hastalık iyileşti:
Tedaviyi sonlandırın.
 Evet, ancak henüz tamamen iyileşmedi.
 Herhangi bir ciddi istenmeyen etki var mı?
 Hayır: Tedaviye devam edin.
 Evet: Dozu azaltın veya ilacı değiştirin.
AKILCI REÇETE YAZMA SÜRECİ


6. Tedavinin izlenmesi (veya kesilmesi)
Tedavi etkili miydi?
 Hayır, Hastalık iyileşmedi

Tüm basamakları gözden geçirin:
 Tanı doğru mu?
 Tedavi hedefleri doğru ve eksiksiz mi?
 K-ilacınız bu hasta için uygun mu?
 İlaç doğru reçete edilmiş mi?
 Hasta doğru ve eksiksiz bilgilendirilmiş mi, ilacı anlatıldığı
şekilde kullanmış mı?
 Etkililik doğru biçimde izlenmiş mi?
Download

akılcı ilaç kullanımı