ERKEK ÜREME SAĞLIĞI
Güncel Makale Özeti
Sigaranın insan sperminde histonun protamine
anormal dönüşümüyle ilişkilendirilmesi
Bolan Yu, et al.
Fertility and Sterility, Jan 2014
Sigara kullanımı erkek infertilitesi için önemli bir risk
ile saptandı. Total RNA RNeasy Plus Universal Mini Kit
faktörüdür. Yüksek konsantrasyonda serbest radikal içeren
(Qiagen) ile izole edildi. Revers transkripsiyon polime-
sigara dumanı plazma membranındaki yüksek çoklu doy-
raz zincir reaksiyonu ile RNA dan c DNA elde edildi ve
mamış yağ asidi konsantrasyonu nedeniyle spermatozoa-
GAPDH, SP1 ve SP2 genleri elde edildi. Histon –protamin
ya daha fazla oksidatif hasar vermektedir.
oranı Nucleoprotein Transition Test Kit i ile ölçüldü. Anilin
Protaminler matür spermde en fazla bulunan nükleop-
mavisi ile boyanma anormal histondan protamine transiz-
roteindir. İnsanlarda SP1 ve SP2 olarak iki tipi bulunur. Bu
yonu göstermekteydi. Serum kotinin düzeyleri ağır sigara
proteinler yüksek arginin ve sistein içeriğiyle insan somatik
kullanan grupta 203 ng/ml, sigara içmeyen grupta 5 ng/
hücrelerine göre sperm DNA sının daha sıkı paketlenmesi-
ml idi (p<0,01). Sperm sayıları ağır sigara kullanan grupta
ni sağlarlar. Histon transizyonu ve protamin ekspresyonu
anlamlı düşük iken (p<0,05), sperm konsantrasyonu, se-
bozuklukları insanda erkek infertilite sebebi olarak göste-
men hacmi, sperm motilitesi ve vitalitesinde anlamlı fark
rilmiştir. İnsan sperminde histon-protamin değişim oranı
bulunmadı. Sperm nükleer histon-protamin transizyonu
yaklaşık % 85 tamamlanmış ve SP1:SP2 oranı 1:1’dir. İn-
anilin mavisiyle boyama ile gösterildi. Ağır sigara kullanan
fertil erkeklerde ise histondan protamine değişim oranın-
grupta histon-protamin transizyonu anlamlı olarak yüksek
da artış bildirilmiştir. Ayrıca anormal SP1/SP2 oranlarının
saptandı (p<0,01). Bunun yanında iki grupta da asteno-
sperm konsantrasyonu, motilite ve morfolojisine olumsuz
zoospermik ve oligoastenozoospermik hastalarda histon
etkileri mevcuttur. Bu çalışmada ise sigaranın sperm ka-
protamin transizyonu anlamlı yüksek bulundu (p<0,001).
litesine ve matür spermdeki histon transizyonuna etkisi
Düşük sperm motilitesi ya da düşük sperm konsantrasyo-
araştırılmıştır.
nu olan sigara içen grupta histon-protamin transizyonu
On yıldan fazladır günde ≥1 paket ve ya 5 yıldan faz-
oranı anlamlı yüksek bulundu (p<0,01) tüm normozoos-
ladır günde 2 paket sigara kullanan ve hiç sigara kullan-
permik hastalarda sigara içen grupta anormal histon-pro-
mamış kişiler karşılaştırılmıştır. Tüm vakalara fizik muayene
tamin oranı anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Histon-pro-
ve en az iki kez semen analizi yapılmıştır. Sperm kalitesini
tamin transizyon oranı ile sperm parametreleri ve seminal
etkileyebilecek bir hastalığa sahip ya da farklı bir patolo-
kotinin düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulundu.Pilot ça-
jiye ya da bilinen genetik bir bozukluğa bağlı azospermi,
lışmada TM3 hücrelerindeki antioksidan gen ekspresyo-
ciddi oligozoospermi, hematospermi, lökospermi ya da
nunun CSC stimülasyonundan etkilenebileceği gösterildi.
nekrozoospermi mevcut hastalar çalışma dışı bırakılmıştır.
(yayınlanmamış data). 10mc/ml CSC’ye maruz kalan TM3
Çalışmaya 147 ağır sigara kullanımı olan kişi ve 175 sigara
hücrelerinde SP1 mRNA’nın SP2 mRNA ya oranı anlamlı
kullanmayan kişi dahil edilmiştir. Semen örnekleri 2-7 gün
yüksek bulundu, 0,1 mc/ml CSC’ye maruz kalanlarda an-
cinsel perhiz sonrası mastürbasyonla elde edildi. Semen
lamlı fark saptanmadı.
hacmi, pH, sperm konsantrasyonu, canlılık ve hareketlilik,
Ağır sigara kullanan ve sigara kullanmayan gruplar
bilgisayar destekli semen analizi Dünya Sağlık Örgütü kıla-
arasında histon-protamin transizyon oranı farkı sigara
vuzlarına göre analiz edildi. Histondan protamine değişim
kullanımı ve defektif spermatogenezisin anormal his-
her örnekten bir parça alınarak hemen analiz edildi. Ör-
ton-protamin transizyonunu ile ilişkili olduğu hipotezini
neğin diğer kısmı ise santrifüje edilerek seminal plazma
desteklemektedir. Bu çalışma aynı zamanda normozoos-
ve hücreler ayrıldı. Seminal plazma kotinin düzeyi ELİSA
permik ağır sigara kullanımı olan olgularda da histon-pro-
272
ERKEK ÜREME SAĞLIĞI
Güncel Makale Özeti
tamin transizyon oranlarında artış olduğunu göstermiştir.
litesinin histon-protamin transizyon oranı ile güçlü ilişkili
Sigaranın indüklediği protamin anomalilerinde moleküler
olduğu ve sigaranın protamin mRNA transkripsiyonunu ar-
mekanizma henüz net değildir. Çalışmamızın sonuçlarına
tırabildiği ve histon transizyonunu tetiklediği gözterilmiştir.
göre sigara mRNA düzeyleri üzerinden protamin sentezini
artırıyor görünmektedir. Benzer sonuçlara önceki çalışmalarda da ulaşılmıştır.
Bu çalışmada sigara kullanımının ve defektif semen ka-
Çeviri
Prof. Dr. Barış Altay, Dr. Mehmet Şahin
Ege Üniversitesi Hastanesi Üroloji ABD
273
Download

Sigaranın insan sperminde histonun protamine