EKONOMİ VİTRİNİ
TALABANİ’DEN
ERDOĞAN’A TEŞEKKÜR
KAMURAN ABACIOĞLU
[email protected]
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanlık
Takip ve Koordinasyon Başkanı Kubat
Talabani MÜSİAD heyetini kabul etti.
Talabani, “Barış süreci Kürdistan’da
Bahar havası estiriyor.
Ticaretimizi arttırmalıyız Türk
yatırımcıları bekliyoruz” dedi.
EN DEĞERLİ KOMŞUMUZ
KUZEY IRAK
Son beş yılda Türkiye’nin ihracat performansını dikkate alırsak en
değerli komşumuzun Kuzey Irak Kürt Bölgesi olduğunu görüyoruz.
Irak’a yapılan ihracatta önemli payı olan Taha Kargo’nun sahibi Emin
Taha Köprülü’nün davetiyle MÜSİAD temsilciliğinin açılışı münasebetiyle
Kuzey Irak’ın başkenti Erbil’de iki güzel gün geçirdik.
T
HY’nin ful dolu uçağıyla sabaha karşı 4’te indiğimiz Erbil’de Dedeman Otel’de birkaç saat dinlendikten sonra MÜSİAD heyeti sabah ilk olarak Erbil Başkonsolosu Mehmet Akif İnam’ı makamında ziyaret ettik. Kendisi son derece sıcak
bir şekilde heyeti ağırladı. Hemen ardından Kuzey Irak
Kürdistan Bölgesi Ticaret ve Sanayi Bakanı Sinan
Çelebi, Nail Olpak başkanlığındaki MÜSİAD heyetini
makamında kabul etti. Bütün Iraklıların Sinan Abi, (Kak
Sinan) diye hitap ettiği, gerçekten soyadına yakışır çelebi bir insan olan bakan son beş yılda Türkiye’nin Irak’a
yaptığı ihracatın yüzde 100’den fazla artarak nasıl sıçrama yaptığını çok güzel bir şekilde izah etti. Kendisi bir
Türkmen beyi olan Sinan Çelebi, akşam resmi açılış töreninde de Türkçe konuşarak gönlümüzü fethetti.
Sinan Çelebi ile makamında özel bir röportaj yaptık.
BARIŞ SÜRECİ BÖLGEDE
BAHAR HAVASI ESTİRİYOR
Öğleden sonra ilk ziyaret durağımız Başbakanlık
Takip ve Koordinasyon Başkanı Kubat Talabani oldu.
Kuzey Irak’ın ABD’de uzun yıllar temsilciliğini yaptıktan sonra ülkesine dönen Kubat Talabani,
Irak’ın iki önemli Kürt liderinden biri
olan Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin
oğlu. Son derece genç ve iyi yetişmiş biri olan Talabani, önümüzdeki yıllarda Irak
siyasetinde önemli roller üstlenebilir.
TÜRKİYE KERKÜK’Ü
UNUTMASIN
Kendisi de Kerkük’e bağlı
Altınköprü doğumlu olan Emin
Taha’nın davetlisi olan Kerkük
Ticaret Odası Başkan Vekili Nevzat
Avcı “Türkiye Kerkük’ü unutmasın.
Kuzey Irak Kürtlerin olduğu kadar
Türkmenlerin de vatanıdır” dedi.
22
EKOV‹TR‹N MART 2014
Talabani, Türkiye ile ilişkilere çok önem verdiklerini ve barış sürecinin Kürdistan’da adeta bir bahar havası
estirdiğini söyleyerek Tayyip Erdoğan’a da teşekkür etti. Daha sonra Taha Kargo’nun Erbil ofisi içinde faaliyete geçen MÜSİAD temsilciliğine heyet olarak uğradık.
Burada MÜSİAD Başkanı Nail Olpak, Emin Taha
Bey’e temsilciliğin açılması konusunda verdiği destekten
dolayı teşekkür etti. Emin Bey’in Erbil’in en güzel restoranı olan Dava Restoran’daki öğle yemeği davetine kalabalık bir heyet olarak katıldık. Kebaplar ve tatlılar enfesti. O kadar yedik ki akşam Dedeman Otel’deki resepsiyondaki verilen yemekte hiçbir şeye dokunmadık.
Öğleden sonra heyet olarak önce Konya merkezli Seha
İnşaat’ın Erbil ofisine kısa bir nezaket ziyareti yaptık.
İttifak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali
Korkmaz, Irak’taki faaliyetlerini özetledi. Daha sonra havalimanı yolu üzerinde İlci İnşaat’ın yaptığı ve modern
konutların yer aldığı şantiyeye uğradık. Dostumuz MÜSİAD üyesi İlci Holding Başkanı Metin İlci de Ankara
MÜSİAD Şubesi Başkanı İlhan Erdal ve üyelerini özel
uçağıyla Erbil’e getirmişti. Metin Bey, Kuzey Irak’ta en
başarılı projelerden biri olan ve toplam yatırım değeri 450
milyon doları bulan Park View projesini Başkan Nail
Olpak’a tanıttı. Biz de kendisi ve ortağı Selahattin
Holding yöneticileriyle röportaj gerçekleştirdik.
IRAK’TA 2 MİLYONDAN
FAZLA TÜRKMEN YAŞIYOR
Akşam Dedeman Otel’deki toplantıda Kerkük’ten gelen misafir iş adamlarıyla tanıştık. Kerkük Ticaret Odası
Başkan Yardımcısı Nevzat Avcı Bey, Emin Taha’yı kucaklayarak davetinden dolayı gözü yaşlı bir şekilde te-
şekkür etti. Ayaküstü yaptığımız röportajda Nevzat Bey’in son cümlesi
adeta beynime çakılı kaldı. “Türkiye,
Kerkük’ü unutmasın. Burada Türkmen
kardeşleriniz yaşıyor. Kuzey Irak
Kürtlerin olduğu kadar Türkmenlerin
de vatanıdır.” Nevzat Bey’in verdiği bilgiye göre Irak’ta 2 milyondan fazla
Türkmen yaşıyor. Kürt nüfusunun ise 5 milyon civarında olduğu söyleniyor.
Erbil’i tanımak için ikinci gün Emin Taha Bey’le çarşıya çıkıp gezdik. Kürtçe adıyla Niştiman, yani vatan meydanı… Yedi bin yıllık Erbil Kalesi’nin hemen eteğinde
yer alıyor. Meydanın bir yanında tarihi Hanaka Camii,
onun karşısında Erbil Kapalı Çarşı’sı bulunuyor. Şehirdeki
modern AVM’lerin yanı sıra geleneksel ticaret bu çarşıda sürüp gidiyor. Girdiğimiz bütün tekstil ve gıda dükkanlarında ürünlerin tamamı Türkiye’den ithal ediliyor.
Bir başka ifadeyle petrolden gelen dolarlar Kuzey
Irak’tan Türkiye’ye geliyor.
IRAK’A YILDA 12 MİLYAR
DOLAR İHRACAT YAPILIYOR
Gerek Kürdistan hükümet yetkilileri, gerekse çarşıda konuştuğumuz Peşmergeler ve halk Türkiye’den
sevgi ve saygıyla söz ediyor. Erdoğan’ın başlattığı barış
süreci Kürdistan’da bahar havası estiriyor. Çarşıda konuştuğumuz Ahmet isimli yaşlı Peşmerge, o kadar samimiydi ki “Türkler ve Kürtler sonsuza kadar kardeş olsunlar” deyince ben de duygulandım. Birbirimize sarılıp kucaklaştık. Unutmayalım, dünyanın ilk 5 ekonomisi içinde yer alan Almanya’ya yaptığımız ihracat kadar
büyük çoğunluğu Kuzey Irak olmak kaydıyla Irak’a yılda toplam 12 milyar dolar ihracat yapıyoruz. Türkiye geçen ocak ayında komşumuz olan 8 ülkeye toplam 2 milyar dolara yakın ihracat yapmış. Bunun yüzde 52’si yani yarıdan fazlası Irak’a yapılan ihracat. Demek ki Irak
ve özellikle Kuzey Irak bizim en değerli komşumuz.
Türkler ve Kürtler olarak bu dostluğun ve kardeşliğin kıymetini bilmeliyiz…
EKOV‹TR‹N MART 2014
23
HABER / MÜSİAD
caret hacmimiz 5,5 milyar dolar civarında idi. Aynı yıl, BM’nin Irak’a
ambargo başlatması, iki ülkenin arasındaki ekonomik ve ticari ilişkileri
durma noktasına getirdi.
Sonrasında, 2003 yılında, ambargonun kaldırılması ile, ticari ilişkilerimiz tekrar artmaya başladı.
MÜSİAD, ERBİL'DE
TEMSİLCİLİK AÇTI
Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD) Irak Kürt Bölgesel
Yönetimi'nin (IKBY) Erbil kentinde temsilcilik açtı. MÜSİAD’ın Erbil
temsilciliğini Taha Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Emin Taha üstleniyor.
M
üstakil Sanayici ve İş
Adamları Derneği’nin
(MÜSİAD) Erbil temsilciliği açılışı Erbil'deki
Dedeman Otel'de düzenlenen bir resepsiyonla duyuruldu.
Geceye MÜSİAD Başkanı Nail
Olpak,
Türkiye'nin
Bağdat
Büyükelçisi Faruk Kaymakçı, Erbil
Başkonsolosu Mehmet Akif İnam,
IKBY Sanayi ve Ticaret Bakanı Sinan
Çelebi, Erbil Valisi Nevzat Hadi ile
bölgedeki Türk ve Kürt iş adamları
24
EKOV‹TR‹N MART 2014
katıldı. MÜSİAD Başkanı Nail
Olpak, yaptığı konuşmada, "Bugün,
Erbil sokaklarında yürürken kendimizi yabancı bir şehirdeymişiz gibi
hissetmedik. Erbil bizim ezeli kardeşimiz, Erbil bizim ebedi dostumuz, Erbil bizim gönül bahçemiz.
Bu duygu ve düşüncelerle buradayız. Üzerimize düşen sorumluluğu
biliyoruz. Siz de bizi, misafirperverliğinizle kabul ettiniz, teşekkürlerimi
sunuyorum. İnşallah, Erbil ile
İstanbul ve diğer şehirlerimiz ara-
sındaki kardeşlik, daha da gelişecek.
Türk ve Irak halkı, birbirlerini her
zaman yakın bir dost, kardeş ve
önemli bir işbirliği ortağı olarak görmüş ve bunun gereğini de yapmışlardır. Özellikle kuzeydeki bu coğrafyadaki Türk işadamlarının yatırımları da, nasıl bir işbirliği içinde olduğumuzu gösteriyor.
Ülkelerimiz arasındaki ticaretin
gelişimine de kısaca değinmek istiyorum. 1990 öncesinde, Irak’la dış ti-
“TİCARET HACMİMİZ
12,2 MİLYAR DOLAR”
Nitekim, Türkiye ile Irak arasındaki dış ticaret hacmi, 2003 yılındaki 871 milyon dolar seviyesinden,
2009 yılına kadar hızla yükselerek, 5,2
milyar dolar ile, Körfez savaşı öncesindeki rakamları tekrar görmeye
başladı. 2013 yılında, ticaret hacmimizin 2003 yılına göre 14 kat artarak
12,2 milyar dolara yükselmesini de
memnuniyetle karşılıyoruz. Bunun
yaklaşık 8 milyar dolarlık kısmının
Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi
ile yapılmış olması da ayrıca manidardır.
Türk firmalarınca yurt dışında
üstlenilen müteahhitlik projelerine
baktığımızda, 1972-2013 yılları arasında toplam 19,5 milyar dolarla, Irak
4’üncü sırada. Sadece 2012 yılında,
4,4 milyar dolarlık 114 proje ile
Türkiye’nin öne çıkan pazarları arasında, Türkmenistan’dan sonra 2’nci
sırada. 2013 yılında üstlenilen 65
proje bedeli ise 2,1 milyar dolardır.
Bugün, Başkonsolosluğumuzdan
başlayıp, Sanayi Bakanımız, izninizle onun ifadesi ile hitap etmek istiyorum, Sinan Abi ile devam eden ziyaretlerimizi, Planlama Bakanlığı
ve
Başbakanlık
Takip
ve
Koordinasyon Başkanlığı’nda devam eden ziyaretlerimizde, hep çok
yakın bir ilgi ve sıcak bir dostluk gördük. Kendilerine müteşekkiriz.
Daha sonra, üyelerimizin burada
yaptığı işlerden sadece iki tanesini
çok kısaca ziyaret etme fırsatı bulduk.
Yeri gelmişken, hem, Konya üyemiz
İttifak Holding'i, hem de çok güzel
projelere imza atan Ankara üyemiz
İlci holdingi, göğsümüzü kabartan
projeleri için tebrik ediyorum.
EKONOMİK İLİŞKİLERE KATKI SAĞLAMAYI HEDEFLİYORUZ
MÜSİAD Başkanı Nail Olpak, Kuzey Irak ile Türkiye arasındaki ekonomik
ilişkilerin bundan sonraki süreçte artmasını beklediklerini söyledi. MÜSİAD’ın
Erbil temsilciliğini Taha Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Emin Taha üstleniyor.
“Türk firmaları Irak’ta çok aktif”
İki taraflı hükümetlerin teşvik ve destekleriyle,
hep beraber daha fazla çalışarak, işbirliğimizi
daha fazla geliştirerek, inşallah mevcut ticari
ilişkileri çok daha yukarıya taşıyacağız.
Görüyoruz ki, Irak’ta, MÜSİAD
üyeleri ve diğer Türk firmaları oldukça aktif olarak yer alıyor. İki taraflı hükümetlerin teşvik ve destekleriyle, hep beraber daha fazla
çalışarak, işbirliğimizi daha fazla geliştirerek, inşallah bu rakamların çok
daha üstüne çıkacağız.
Biliyorsunuz, 23 Mart 2009 tarihinde, Bağdat’ta, iki ülke arasında, Serbest Ticaret Anlaşması’nın
altyapısını oluşturan, “Kapsamlı
Ekonomik Ortaklık Anlaşması” imzalanmıştı. Anlaşma, ekonomik ve
ticari ilişkilerin yanı sıra, madencilik, yatırım, turizm, ulaştırma, gümrük, KOBİ’ler, enerji, müteahhitlik,
su, sanayi ve bilim-teknoloji alanlarında işbirliği konularını kapsamaktadır. Anlaşmanın onay işlemleri her iki ülke açısından devam
ediyor. İşte bu ekonomik ve ticari iş-
birliğinin hukuki altyapısının tamamlanması ve iki ülke arasındaki
olumlu siyasi atmosferin de devam
etmesi, ekonomik faaliyetlerimize
karşılıklı hız kazandıracak" dedi.
"TÜRKİYE, DÜNYAYA
AÇILAN KAPIMIZ"
Erbil Valisi Nevzat Hadi de konuşmasında büyük bir ortak olarak
gördükleri Türkiye için "bölgemizin
dünyaya açılan kapısı" ifadesini kullandı. Türkiye'nin bölgede değerli
çalışmalar başlattığını aktaran Hadi,
"Türk şirketleri, bölgemizde çok
önemli yatırımlarda bulundular.
MÜSİAD'ın bölgemizde temsilcilik
açmasıyla yatırımların artmasını diliyorum. Ayrıca Kürdistan'daki iş
adamlarının MÜSİAD'a üye olmalarını ümit ediyorum" şeklinde konuştu.
EKOV‹TR‹N MART 2014
25
HABER / IKBY SANAYİ VE TİCARET BAKANI
HABER / TAHA KARGO
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY)
Sanayi ve Ticaret Bakanı Sinan Çelebi:
EKONOMİK
ENTEGRASYONU
Kamuran
Abacıoğlu
Bakan
Sinan Çelebi
SAĞLAYALIM
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Sanayi ve
Ticaret Bakanı Sinan Çelebi, "Türkiye'nin
bölgeye yatırımları inşallah seneye iki katına
çıkar. Zenginlikten zarar gelmez. Ama fakirlik
çok kötü" diye konuştu.
T
ürkiye ile mevcut ekonomik
ilişkileri standartların üzerine çıkartmak için çalıştıklarını belirten Irak Kürt Bölgesel
Yönetimi (IKBY) Sanayi ve Ticaret
Bakanı Sinan Çelebi, bu doğrultuda
yaptıkları çalışmalarla ilgili şöyle konuştu: “Türkiye’nin büyük şehirlerine ekonomik odaklı ziyaretler gerçekleştirdik. Türk bakanlarıyla görüşmeler yapıyoruz. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri iyi bir seviyeye getirdik.
Kuzey Irak ile Türkiye arasındaki ticari hacim 8 milyar doları geçmek
üzere. 4 yıl önce Irak’ın geneli için
toplamda 4 milyar dolar seviyesindeydi. Tabii bu seviyelere ulaşmak kolay olmadı. İki ülke temsilcilerinin çabalarıyla bu aşamaya gelindi.”
Son dönemdeki yatırımlarla bir-
26
EKOV‹TR‹N MART 2014
likte Erbil’in çok güzel bir Anadolu
şehri haline geldiğini söyleyen Çelebi,
“Kuzey Irak ile Türkiye arasındaki ticareti daha fazla geliştirmek istiyoruz.
Zenginlikte hiçbir zaman kötülük
olmaz. Tam tersine iyilik olur. Birçok
sorunlar çözülür. Türk iş adamlarının
buraya gelip buradaki fırsatlardan yararlanıp yatırım yapmalarını arzu
ediyoruz. Ekonomik entegrasyonu
sağlayalım. Bunlar önemli hadiselerdir. Bu bölge sonuç olarak
Türkiye’nin tümüyle entegrasyon
sağlaması durumunda buraya bir
çok sorun kolaylıkla çözülür. Amaç
bu. Burası emniyetli bir bölge. Diğer
bölgelerle mukayese edilemeyecek
kadar güvenli bir bölge. Ticaret için
de şartlar aynı. İş adamları geldikleri zaman ailelerini teşvik ediyoruz” diye konuştu.
“ÇÖZÜM SÜRECİNDE
TÜRKİYE’Yİ
DESTEKLİYORUZ”
Türkiye’nin çözüm süreciyle birlikte güzel bir döneme girdiğini ifade eden Çelebi, hükümetin çözüm süreci konusunda attığı adımları başarılı bulduğunu kaydetti. Çelebi sözlerine şöyle devam etti: “Bu çözüm
süreci Türkiye’nin Ortadoğu’ya açılmasında önemli bir konu. Biz Kuzey
Irak Yönetimi olarak Türkiye’deki
gelişimi yüzde yüz destekliyoruz.”
YATIRIMCILARA DAVET
Türk iş adamlarını Kuzey Irak’a
yatırıma çağıran Çelebi, “İstisnasız
hangi alanda kendilerini iyi hissediyorlarsa o alanda gelsinler. Yani
burada ister inşaat, ister sağlık, ister eğitim olsun, benim için de en
önemli alan eğitim. Bütün alanlarda çalışabilirler. İyi araştırma yapsınlar. Buradaki yasalarla yabancı
yatırımcılara eşit haklar sunuyor.
Yatırımcıya çok cazip teşvik imkanları var. Bu nedenle yatırımcıları
Kuzey Irak’a davet ediyorum” dedi.
Taha Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Emin Taha:
TİCARET HACMİNİ
ARTIRMAK İSTİYORUZ
MÜSİAD'ın Erbil Temsilcisi Taha Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Emin Taha,
“Amacımız iki ülke arasındaki ticaret hacminin yükseltilmesidir. Barış, huzur
ve dostluk ilişkilerinin bir üst dereceye çıkarılmasını hedefliyoruz" dedi.
M
ÜSİAD’ın Kuzey Irak’ın
Erbil kentine şube açmasını
çok anlamlı bulan Taha
Kargo Yönetim Kurulu
Başkanı Emin Taha sözlerine şöyle
devam etti: “Türk Hava Yolları’nın
uçuş koyduğu her noktada
MÜSİAD’ın da bir şubesinin olması iş adamlarına güven verir. Erbil,
Kuzey Irak’ın başkenti olduğu için bizim için çok önemli bir bölge. Irak’a
şu anda ihracatımız 2 milyar dolar ve
bu gittikçe artacak. Bu bölgede petrol ve doğalgazın olması ve bizim gibi firmalara altyapıda, inşaatta ihtiyaç duyulması nedeniyle özellikle
MÜSİAD iş adamlarının birçok üyesi zaten burada hizmet veriyor.
Bunun sayısını artırmak ve iki bölge
arasındaki ticareti üç katına çıkartma
hedefindeyiz. İnanıyoruz ki MÜSİAD şubesi bundan sonra çok büyük
hizmetler verecek. MÜSİAD üyesi
olsun ya da olmasın hem Kuzey
Irak’taki hem de Türkiye’deki şirketlere katkı sağlayacak.”
“AMACIMIZ DAHA ÇOK
TÜRK İŞ ADAMININ
YATIRIM YAPMASI”
MÜSİAD’ın Erbil temsilciliğinin özellikle Türk iş dünyası için
önemli bir adım olduğunu söyleyen
Taha, “MÜSİAD’ın Erbil temsilciliğinin kurulması ilk önce güven demektir. İş dünyasında büyük bir yan-
TAHA KARGO İHRACAT
ŞAMPİYONU
2013 yılında 300
milyon dolar ihracat
yaparak Türkiye’de
35’inci büyük ihracatçı
firma olduklarını
belirten Emin Taha,
Irak’a yapılan ihracatta
3. olduklarını ve Irak
genelinde 30’dan
fazla şubelerinin
bulunduğunu söyledi.
kı uyandırdı. Bizim bütün iş adamlarımıza sanayicilerimize hepsine
müjdeli bir haber bu. Çünkü artık kafasında bir soru işareti kalmayacak.
Uçağa binsin ve Erbil’e insin. Sonra
MÜSİAD ofisine bıraksın işi. Burada
kendi ihtisasına uygun olan bütün
ihalelerde öncülük yapıp onu yetkili kurum ve kuruluşlarla tanıştıracağız ve iş almasını sağlayacağız.
MÜSİAD’ın Türkiye genelinde
73 şubesi var. Yurt dışında da 54 ülkede şubelerimiz var. Üyelere ve
onların tanıdığı herkese burada hizmet edeceğiz. Ayrım yapmayacağız.
Biz Türkiye’den buraya güven getirdik. Burada iş adamlarımızın korkmadan endişe etmeden çalışabilecekler. Biz buradan Irak’ın geneline
de hizmet sunacağız. Bağdat, Musul,
Kerkük, Basra… Hedefimizde Musul
var. Musul çok önemli bir kent.
Yakın tarihimizin bir parçası. Biz
tarihimizi düşünerek de şube açıyoruz. Hizmet için şube açıyoruz.
Erbil’de, Irak Bölgesel Kürt
Yönetimi’ne ve özel sektörüne de büyük katkımız olacak. Amacımız bu
bölgede daha çok Türk iş adamının
yatırım yapması” diye konuştu.
EKOV‹TR‹N MART 2014
27
Download

haberin devamı