Daha Kolay ve Daha Çok
Nasıl Yazarım?
Giriş
• Cem Keskin kimdir?
o Dilbilim doktoru
o Enago Bölge Sorumlusu
o İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent
• Sunumun kaynağı
o Enago’nun 1117 uzmanlık alanından 450 fazla redaktörü var.
40 civarında redaktörle iletişim
o Alan literatürü
Sorunun Teşhisi
 Yazma ve yayın yapma konusunda baskı var.
× Bunun nasıl yapılacağı ile ilgili pratik tavsiye ve eğitim yok.
• Yazma eğitimi denince akla gelen gramer, format vs.
Haber:
Formal grammar is 'ineffective'
• Karş. Ders vermek zordur, o yüzden de eğitim sertifikası vs. gibi şeyler var.
 Genç araştırmacıların birçoğu yazmaya başlayamıyor.
! Bu iş insanlara zor geliyor – çünkü gerçekten zor.
 Yazmaya nasıl başlar ve devam ederiz?
Tüm akademik yazı türlerine uygulanabilecek bazı temel ilkeler
Nasıl Daha Kolay Yayın
Yaparım?
Yayın Yapma Stratejileri
Faydacı Bir Yaklaşım
Akademik Yayıncılık Dünyası
•



Akademik yayıncılıkla ilgili «saf» görüş:
Yazınızı dergi editörü denetimindeki hakem değerlendirmesi sürecine teslim edersiniz.
Kötü makaleler ayıklanır, iyileri yayınlanır.
Aşama aşama bilgimiz artar.
•





Yazılar şu özellikleri yaşıyorsa kabul edilir:
Özgün
Dikkate değer
Bir keşfin ilk açıklaması
Tekrar edilebilir
Etik
Akademik Yayıncılık Dünyası
! Ancak…
! İntihal, kopya yayın, sahtekarlık vs. yayınlanmış yazılarda az rastlanan
bir şey değil.
Blog Yazılarımız:
Kopya Yayın Bir İntihal Midir?
Sahte Bilimsel Makaleden Suçlanmak
Neden Araştırma Makalesi Satın Almamalısınız?
Bilimsel Sahteciliğin Etkileri Nelerdir?
Akademik Yayıncılık Dünyası
! Tamamen saçma yazılar bile var.
Blog Yazılarımız:
SCIgen: Bir Nimet mi, Yoksa Bir Felaket mi?
Sahte Makale Avı
Bilimsel Dergiler Neden Sahte Makale Yayınlar?
! Akademik muhafazakarlık yeniliğin önüne geçebilir, sıradanlığı teşvik
edebilir.
Akademik Yayıncılık Dünyası
• Daha gerçekçi bir yaklaşım
Akademik çalışmaları değerlendirirken kullandığımız ana yöntem
ticari bir sistem üzerine bina edilmiş.
! Milyar dolarlık bir endüstri
Blog Yazılarımız:
Bilimsel Yayıncılığın Gerçek Maliyeti
Milyar Dolarlık Sektör Bitiyor Mu?
Bilimsel Yayınların Ticarileşmesi ve Bunun Etkileri
Akademik Yayıncılık Dünyası
• Editörlerin yayınların devamını garanti altına alması gerekiyor.
• Makalelerin okunması ve bunlara atıf yapılması lazım.
Blog Yazılarımız:
Akademik Yayıncılıkta Zorlama Atıf
Etki Faktörü Gerçekten Önemli Mi?
Etki Faktörü Yüksek Olan Dergiler
! «İyi» yazılar otomatikman kabul görecek diye bir şart yok.
Yayın Yapmaya Faydacı Bir Yaklaşım
• Akademik yayıncılığa «pazarlama yaklaşımı»
 Editörlerin dergileri doldurmak için makaleye ihtiyacı varsa…
 Doğru pazara doğru ürünü arz et.
! Kariyerinizde ilerlemek için yayına ihtiyacınız var; insanların yayın yapmak için
temel nedeni bu. «Satışlarınızı» artırmanın yolu da doğru pazarlara ürün arz
etmek.
o
Akademisyenler hangi makalelerin «iyi» olduğu konusunda hemfikir değiller;
bunu bir ölçüt olarak almayın.
o
Hem böylelikle başarı ve başarısızlığı ölçmek için daha kolay ve açık seçik bir
yolunuz olur.
Makalenizin Tasarımı
Tek Bir Mesaj
• Ne yazmak istediğinizle ilgili genel bir fikriniz olduğunu varsayalım.
! Yazmaya başlamadan önce ilk olarak gayet açık bir hedef bulmanız gerek.
 Makalenizle aktarmak istediğiniz tek bir mesaj
 Okuyucu makalenizden tek bir mesaj alacaksa bu ne olmalı?
 Tek bir cümle ile ifade edilebilmeli.
 Bu mesajı bulmak için en az birkaç saat harcayın.
 Bu bir tür «kuluçka evresinde» yazılmalı.
 Elinizde bu genelleme için yeterince veri olmalı!
 Bu mesajın siz yazıyı yazdıkça belirmesini beklemeyin!
 Bu mesajı bulmadan yazmaya başlamayın!
«Pazarın» Seçimi
• Mesajınızın hangi dergide yayınlanmasını istiyorsunuz?
! Karar vermek için yazınız bitene kadar beklemeyin.
! Cevap siz yazdıkça kendiliğinden belirmez.
! Dergilerin yazınızı basmak için birbiriyle yarışacağını da varsaymayın.
• Neden böyle erken bir aşamada?
 Hedef «pazar» ve «ürününüz» uyumlu mu?
Zaman ve enerji yatırmadan önce bunun cevabını bulmak önemli –
kimsenin basmayacağı bir makale yazmaktan kaçının!
 Dergiyi seçtikten sonra size yok gösterecek bir bilgi kaynağınız olacak:
Derginin yazarlara yönergeleri ve önceki makaleler
«Pazarın» Seçimi
• Dergi nasıl seçilir?
× «Yazımı nerede yayınlatmak istiyorum?» Sorulacak soru bu olmamalı.
 «Kimin yazımı yayınlama ihtimali en yüksek?» Bu olmalı.
o
4-5 dergilik kısa bir liste yapın.
• Bazı temel kurallar
 Mesajınızın içeriği ve haber değeri alanı daraltmanıza yardımcı olur.
 Yazınızdaki metotlar, veriler vs. ne kadar sağlam?
 Bu yayından ne elde etmek istiyorsunuz, hedefiniz ne?
General dergiler, yüksek etki faktörlü dergiler, uzman dergiler vs.
«Pazarın» Seçimi
• Bazı temel kurallar
 Literatür taraması yapın.
Son yıllarda konunuzda hangi dergi kaç adet yazı yayınlamış?
Dergilerin ilgilerine ya da yazı «dizileri», konuşmalar vb. örüntülerine
bakın.
 Okuyup beğendiğiniz bir dergiyi de hedefleyebilirsiniz.
Uzunluk, Termin Tarihleri, Yazar(lar)
• Yazınız hangi uzunlukta olacak?
Uzunluk dergi tarafından belirleniyor.
• Termin tarihlerine karar verin.
Ayrıca bkz. Nasıl Daha Çok Yazarım?
• Yazar(lar) kim olacak?
Blog Yazılarımız:
Bilimsel Yazarlık Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Fahri Yazarlık ile Hayalet Yazarlık Arasındaki Farklar
Akademik Yazarlık: Kurallar ve Sıralamalar
Nasıl Daha Kolay Yazarım?
Makale Nasıl Yazılır?
Altın Kural
• İyi bir metin
× Baştan başlayıp satır satır ilerleyerek yazılmaz!
× Mükemmel bir cümle yazıp sonrakine geçilerek yazılmaz!
 Her oturumda bir bölümün tamamı üzerinde çalışmak daha iyidir.
 Önce makale tasarlanır. Bir oturumda fikirlerin listesi, notlar yazılır.
Bir diğerinde listeler cümlelere çevrilir. Sonra bunlar paragraf haline
getirilir.
 Sonunda yazı «cilalanır» ve akıcı bir metin çıkar.
İyi bir metin evrilerek ortaya çıkar.
İlk Müsvedde
Taslak Oluşturma
• Önce bir taslak, bir iskelet oluşturun.
 Makalenizin temel mesajına götüren temel kilometre taşlarını kısa
ifadelerle belirtin.
 Bunlar yazınızın bölümleri, altbölümleri olabilir.
 IMRAD  Introduction, Methods, Results and Discussion
 Doğrusal olmayan bir alternatif: Mind Mapping
• Taslağı fikirlerle doldurun.
 Her bir bölümün altına aklınıza gelen tüm fikirleri yazın.
 Fikirlerin tamamlanmış ya da mantıklı olması önemli değil.
 Cümle yazmayın.
Ham Cümleler, Ham Paragraflar
• Fikir listenizdeki ifadeleri alıp «ham» cümleler kurun.
 Cümleleri tamamlamak için gerekli bilgiyi de ekleyin.
• Cümleleri konularına göre gruplandırın.
 En sonunda yazınız her biri tek bir fikri işleyen paragraflardan oluşmalı.
 Bunun ilk adımı konuları ortak olan cümleleri bir araya toplamak.
•



Bu tematik grupları «ham» paragraflara çevirin.
Sonunda her paragraf ana fikri veren kilit bir cümleyle başlar.
Bu cümleler metindeki temel tartışmayı ileri taşır.
Sonraki cümleler ilk cümleyi açımlar ve destekler.
Mola – Kuluçka Dönemi
Yazıyı bir kenara koyun; kafanızı boşaltın.
Metinle boğuştukça yazının parçaları duygusal bir ton kazanır.
 Boşluklar ve sorunlu kısımlar daha da sorunlu gelmeye başlar.
 Yeni ilhamlar, akıcı bağlantılar, güzel fikirler fazla parlar ve
olduğundan daha önemli görünür.

 Zaman her şeyi dengeler. Yazıdan uzaklaşın; kafanızı başka işlerle
meşgul edin.
Müsvedde Şekilleniyor
• Metne geri döndüğünüzde taslağı ele alın; bölüm bölüm işleyin.
• Şu anda her bir bölümün altında birkaç tane ham paragraf var.
! Ham paragrafları temizleyip düzeltmek için tekrardan yapılandırmak
gerekir.
 Her bir paragrafı alın ve cümlelerini liste gibi dizin.
 Eğer bir cümle uzunsa, art arda gelen iki-üç cümleye bölün.
Flesch–Kincaid Readability Test
 Her bir cümleyi olabildiğince yalın, düz ve geçişli bir ifade halinde yazın.
 Az sayıda ve iyi seçilmiş birkaç sıfattan ve zarftan fazlasını kullanmayın.
Müsvedde Şekilleniyor
• Cümleleri tekrar sıraya dizin; birbirlerini mantık sırasına göre
izlesinler.
 Her paragraf ana fikri veren kilit bir cümleyle başlamalı.
 Bu cümleler metindeki temel tartışmayı ileri taşır.
 Sonraki cümleler ilk cümleyi açımlayıp desteklemeli.
 Eğer bir cümle konuya yepyeni bir fikir katıyorsa o zaman ayrı bir
listenin başlangıcı olsun.
Müsvedde Şekilleniyor
• Gereksiz şeyleri atın.
! İyi bir makale konunun özünden ayrılmaz ve kesindir.
! Yazıdan konu dışı olan cümlelerin ayıklanması gerekir.
 Her bir cümleyi paragrafın ana fikrini göz önünde bulundurarak
değerlendir.
 Eğer cümle konunun dışına çıkıyorsa, gereksiz detaylar içeriyorsa at!
 Eğer cümle diğer bir cümlenin söylediğini tekrar ediyorsa at!
Müsvedde Şekilleniyor
• Paragrafları tekrar toplayın.
 Cümle listesini paragraf oluşturacak şekilde tekrar birleştirin.
 Tek kalan cümleler varsa, oluşan paraflara dahil edilip edilemeyeceklerine
bakın.
• Kilit cümlesine göre, paragrafa en uygun yerde olup olmadığına karar verin.
Değilse uygun bir yer bulun ve oraya koyun.
• Her bir bölüm için, hangi paragrafın bölümün ana fikrini en iyi ifade ettiğini
bulun.
Bunu konu başlığının hemen altına koy.
İlk Müsveddenin Sonu
•
!





Geçişleri pürüzsüzleştirin.
Artık müsveddenizi okunur hale getirebilirsiniz.
En baştan okumaya başlayın.
Tuhaf kaçan ifadeleri düzeltin.
Cümleler arasındaki geçişleri akıcılaştırın.
Fazla tekrar edilen ifadeleri çıkarın.
Diliniz duru, açık, kesin ve duygusallıktan uzak olsun.
 Yazıyı bir kez daha kenara koyun; kafanı boşaltın.
! Metne geri dönüp cilalayın ve bunu on defa daha yapın!
Cilalamanın Adabı
•





Genel redaksiyon
Mesajınız açık seçik belli mi?
Mesajınızı delillerle yeterince desteklemiş misiniz?
Seçmiş olduğunuz pazar için uygun mu?
Üslup uygun mu?
Yapı uygun mu? Kolay okunuyor mu?
•



Ayrıntılı redaksiyon
Eksiklikler, hatalar
İmla, noktalama
Üslup? – cümle uzunluğu, aktif/pasif, sözcük uzunluğu
Yazmak Yeniden Yazmaktır
• Birçok araştırmacı metni devamlı değiştirmekten şikayetçidir.
× Bir metnin bir kerede mükemmel bir şekilde yazılabileceği gibi bir
sanı var.
! Bir metnin son halini bir kerede çıkarmayı hedeflemeyin.
Bir metin ortaya çıktıktan sonra 3-4 kez tekrardan yazılması gerekir.
Nasıl Daha Çok Yazarım?
Verim Nasıl Artırılır?
Engeller ve Çözümleri
Vakit
• «Yazmaya vakit bulamıyorum!»
Çoğu araştırmacı yazmak için büyük zaman dilimleri arıyor.
Yaz tatili gelsin, Şubat tatili gelsin kapanıp yazayım diye hayal kuruyor.
Enago’ya gelen iş hacminde bunu görebiliyoruz.
 Böyle bir alışkanlık veriminizin düşük olmasına yol açar.
 Yazı yazmayı idare etmesi hayli zor bir iş haline getirir.
 Psikolojik bir yük bindirir.
Vakit
• Çözümü basit.
! Zaman bulmanıza gerek yok. Zamanınız zaten var. Zaman tahsis etmeniz
gerek.
 Ralph Keyes üretken yazarların alışkanlıklarını incelemiş:
 Üretken yazarların tek yaptığı her gün oturup yazmak.
 Üretken yazarlar bir program yapıyor ve buna bağlı kalıyor.
Yazmaya kısa zaman dilimleri ayırabilirsiniz. Önemli olan düzenli olması.
Haftada toplam 3-4 saat başlangıç için gayet yeterli.
! Program yapmamak için uydurulan bahanelere dikkat! Herkesin birçok şey
için bir programı vardır!
Vakit
! Yazma vaktinizi savunmanız gerekebilir.
 İnsanlar yazma vaktinize saygı göstermeyebilir.
• Hayır demeyi öğrenmek gerek:
 Sadece kötü yazarlar size kızabilir. Kötü alışkanlıklarına kapılmayın.
 Yazma vaktinize tecavüz etmek isteyenler ders saatlerinize, özel
vakitlerinize vs. tecavüz etmeyi düşünmezler bile!
 Profesyonel hayatınızın temel gerçeklerinden biri:
Siz profesyonel bir yazarsınız! Nasıl profesyonel bir eğitim
elemanıysanız…
İlham
• «Ben sadece ilham geldiğinde, içimden geldiğinde yazabiliyorum.»
• Robert Boice ilham ile yazma miktarı arasındaki ilişkiyi incelemiş:
× İlham beklemek yazma miktarını artırmıyor, iyice azaltıyor.
 Bir programa uyarak düzenli yazı yazmak yaratıcı fikirleri artırıyor.
Büyük romancılar ve şairler düzenli yazdıkları için üretkenler;
ilhamdan dolayı değil.
! Yaratıcılık ve üretkenlik ilham işi değildir.
Okuma Listeleri, Altyapı vs.
• «Biraz daha analiz yapmam lazım.», «Birkaç makale daha okumam lazım.»
vs.
× Biriktirerek çalışma alışkanlığından dolayı hiç bunlara vakit bulunamaz.
× Sadece sizi yazmaktan alıkoyar.
 Yazmak sadece kağıda bir şeyler dökmek anlamına gelmiyor.
 Bu tür işleri programlanmış yazma vaktinizde yapabilirsiniz.
• «Yazmak için uygun teçhizata, yere vs. ihtiyacım var.»
 Defter, kalem bile yeterli.
 Tren, vapur vs. seyahatlerinde, evin bir köşesinde vs. bile yazabilirsiniz.
Süreci İlerletmek
Böl ve Yönet
• Yazma işi ağır aksak mı gidiyor?
 Herhangi bir yazma etkinliğini ilerletmenin bir yolu:
 Etkinliği aşamalara, parçalara bölün.
 Her bir parça için bir termin tarihi belirleyin.
 Bu aşamaları da küçük görevlere bölün.
 Her bir oturumdan önce hangi görevi yerine getireceğinize karar verin.
Oturumun ödevi ölçülebilecek şekilde somut olmalı.
 Böl ve yönet stratejisi
 İşi daha başa çıkılabilir hale getirir.
 Emin adımlarla, aşama aşama hedefe yürümenizi sağlar.
Ölç Biç
İlerlemenizi düzenli olarak takip edip ölçmeniz gerek.
 Düzenli takip hedeflerinizi ön planda tutar.
 Sadece takip etmek bile oturup yazmanıza yardımcı olur.
Kaydettiğiniz ilerlemeyi ölçmek için bir Excel dosyası tutabilirsiniz.
Bunu proje yönetimi için bir yol haritası ve zaman çizelgesi olarak da
kullanabilirsiniz.
 Hedef ve termin tarihi belirleme beceriniz gelişir.
 Projenizin hedeflerinden birine ulaşınca kendinizi ödüllendirin.
Teşekkürler!
www.facebook.com/kes.cem.kin
www.facebook.com/EnagoTurkiye
twitter.com/EnagoTurkiye
Bibliyografya
Academic Writing and Publishing: A Practical Guide (James Hartley)
Academic Writing for Graduate Students: Essential Tasks and Skills (John M. Swales, Christine B. Feak )
Academic Writing: A Handbook for International Students (Stephen Bailey)
From Research to Manuscript: A Guide to Scientific Writing (Michael Jay Katz)
How to Write a Lot: A Practical Guide to Productive Academic Writing (Paul J. Silvia)
Professors as Writers: A Self-Help Guide to Productive Writing (Robert Boice)
Scientific Writing: A Reader and Writer's Guide (Jean-Luc Lebrun)
Scientific Writing: Easy When You Know How (Jennifer Peat, Elizabeth Elliott, Louise Baur, Victoria Keena)
Scientific Writing: Thinking in Words (David Lindsay)
Successful Scientific Writing (Janice R. Matthews, Robert W. Matthews)
The Handbook of Academic Writing: A Fresh Approach (Rowena Murray, Sarah Moore)
Winning the Publications Game: How to Write a Scientific Paper without Neglecting Your Patients (Tim Albert)
Write to the Top! How to Become a Prolific Academic (W. Brad Johnson, Carol A. Mullen)
Writing for Publication: The Academics Support Kit (Debbie Epstein, Jane Kenway, Rebecca Boden)
Writing Scientific Research Articles: Strategy and Steps (Margaret Cargill, Patrick O'Connor)
Download

Konferansta yapılan sunumu indirmek için