NESNELERİN İNTERNETİNDE
SATINALMANIN GELECEĞİ
Dr. Şeref Oğuz
Sabah Gazetesi
TİCARETİN 4 YOLU
1.Yüz yüze ticaret (agora)
2.Yazılı ticaret (Mukavele)
3.Telefon (telex ve faks)
4.İnternet (Yakın gelecekte
nesnelerin interneti)
SATINALMAYI DÖNÜŞTÜRECEK
4 TEMEL TEKNOLOJİK SIÇRAMA
1.Nesnelerin interneti
2.M2M teknolojileri
3.Lojistik robotlar
4.Büyük Veri (big data)
NESNELERİN İNTERNETİ
• 2020’de dünyada 30 milyar akıllı nesne olacak
(8 milyarı insan olmak üzere…)
• CV’si çekirdeğiyle yol alan domatesler
• RF sayesinde çevresiyle etkileşim…
• 1. Nesil İnternet (1N), 90 öncesi; Bilim ve araştırma ağları: Telnet, email,
dosya iletimi; düşük trafik, araştırmacılardan oluşan düşük kullanıcı sayısı;
Sınırlı miktarda ekonomik etki.
• 2. Nesil İnternet (2N), 90’lı yıllar; Ticari hizmet ağları: ISS’ler, Web
uygulamaları, temel P2P uygulamaları; şebekelerin genişlemesi, iş amaçlı
kullanım, kullanıcı artışı, trafik patlaması; Artan ekonomik etki.
• 3. Nesil İnternet (3N), bugün; VoIP, IPTV, çoklu ortam (multimedia) içerik;
Web 2.0 – kullanıcı odaklı uygulamalar, sosyal ağlar; çok amaçlı kullanım, hızla
büyüyen internet ekonomisi; Bilgi ve içeriklerin küreselleşmesi, insanlığın bir
ağ üzerinde buluşması.
• 4. Nesil İnternet (4N), yarın; Nesnelerin interneti; Web 3.0 – anlamsal
(semantic) internet; uygulama ve Hizmetlerin küreselleşmesi; canlı-cansız tüm
nesnelerin internet ağına ilişiklenmesi.
M2M TEKNOLOJİLERİ
• Makineler
arasında
iletişim
• Volvo örneği
İNSAN’dan İNSAN’a
(P2P)
• Telefon (ses, görütü)
• Mesajlaşma
• Dosya paylaşımı
• Görüntü, müzik paylaşımı
• Karşılıklı oyun
İNSAN’dan SUNUCU /
MAKİNE’ye
(P2S / P2M)
• Elektronik / uzaktan eğitim
• Elektronik ticaret /
bankacılık
• Teletıp
• Elektronik kamu hizmetleri
• Elektronik iş sistemleri
• Arama motorları
MAKİNE’dan MAKİNE’ye
(M2M)
• Telemetri
• Telematik
• Telesağlık
• Akıllı yollar/araçlar
• Akıllı evler, binalar
• İş gören makineler/robotlar
LOJİSTİK ROBOTLAR
• İnsansız hava araçları
• Taşıyıcı robotlar
• Sürücüsüz araçlar
BÜYÜK VERİ (big data)
• 2020’de bulutta
40 zetabyte birikecek
• (1 ZB = 1 trilyon GB)
SATINALMANIN GELECEĞİ
1.Büyük veri erişimi&üretimi
2.E-ihale algoritmaları
3.Ürüne gömülü satınalma
4.Bilge satınalma maestrosu
E-ihale süreçleri
• Yalnızca kamuda değil özel sektörde dahi en sancılı süreç,
satınalma süreçleridir.
• Satınalma kadrolarının kişisel tercihleri, tedarikçilerle zaman içinde
kurulan bağlar, insani zaaflar ve kötü niyetli davranışlara açık bir
alan olan satınalma, elektronik ihale aracılığıyla son derece radikal
farklılaşabiliyor.
• İnternet veya benzeri ortamlar üzerinden firma, neye ihtiyaç
duyduğunu ilan ediyor. Tedarikçiler buraya geliyor ve teklif veriyor.
• Herkes ne tür mala ne teklif vereceğini görüyor. Kaybeden, hangi
şartları yerine getirmediğinden dolayı kaybettiğini görüyor ve ona
göre kendini şekillendiriyor.
• Fesat odaklı yaklaşımlara yer bırakılmıyor. İhaleyi açan kurum,
geleneksel yoldan yaptığı alımlara göre hem zaman hem de para
tasarrufu sağlıyor. Öyle ki normal yollardan 3-5 haftada
sonuçlanan süreç, dakikalar içinde gerçekleşiyor.
Download

Şeref Oğuz