ACCIDENT
: Tesadüf, Rastlantı, Ilinek
ACT OF SUPRAMACY
: Ingiliz Kilise BaĢı
AER
: Hava
AGNOSTICISME
: Bilinemezcilik
AGORA
: Kabilesel örgütleniĢ döneminde halkın (siyasal) toplanma
yeri[Pazar alanı]
AGRAPHA DOGMATA
: Yazısız Dogmalar
AHIMSA
: Budizm ve Hinduizm’de yaĢayan canlılara zarar vermeme
ilkesi
AISUMNETIA
: KargaĢa ve tehlike dönemlerinde halk güçlükleri yenmek
için yetenekli bir kimseyi iĢbaĢına getirir.
Bu kiĢinin kurduğu siyasal sistem monarĢi’dir.
AITON
: Biçim Veren (Etkin) Öğe
ALETHEIA
: Doğru ya da Gerçek
ALLEU
: Toprağın Asıl Sahibi
ANAMNESIS
: Anımsama
ANTHROPOMORPHE
: Insan biçimli
ANTHROPOS
: “Insan Sosyal Bir Hayvandır” Zoon Politikon
APATHEIA
: Duygusuzluk
APEIRON
: Sınırsız, belirsiz
APELLA
: Sparta Halk Meclisi
APOLOGIA
: Sokrates’in Savunması (Latince)
AREOPAGUS
: Soylular Kurulu
AREOPAGUS
: Görev sürelerini tamamlayan Arkhonların (yüksek devlet
görevlileri) yaĢam boyu üyesi olduğu kurul. Yasa Bekçisi.
(görevi; devlet iĢlerini denetlemek ve anayasaya karĢı suç
iĢleyenlenleri yargılamak)
ARKHE
: Ilke
1
ARKHON
: Yüksek Devlet Görevlisi
ASTY
: Kent
ATARAKSIA
: Ruhun Dinginliği
AUTARKEIA
: Kendi Kendine Yeterli Olma
AXIOMES
: Belirti
BASILEUS
: Son Kral
BELLUM OMNIUM CONTRA OMNES: Herkesin herkesle savaĢtığı…
BELLUM JUSTUM
: Adil savaĢ (Just War)
BORGE
: ġehir
BULE
: Dört yüzler Meclisi (Halk meclisinin iĢlerini hafifletmek
amacıyla kurulan, Ekklesia’nın gündemini ve görüĢeceği yasa
ve karar tasarılarını hazırlamak yetkisi ile donatılan, her 4
Attkika kabilesinden ilk 3 sınıf üyesi 100’er kiĢinin
seçilmesiyle oluĢan Meclis)
BURGERLISH GESALS’CHAFF : Burjuva toplumu
BRUTISH
: Zalim
BURJUVA
: ġehirde yaĢayan, soylu sınıfına mensub olmayan kiĢiler
CETERIS PARIBUS
: Diğer Ģartlar eĢit olmak Ģartıyla
CIVITAS
: Devlet
CIVITATES LIBERARE
: Özgür Kentler
CIVITATES STIPENDIARE
: Bağımlı Kentler
CONCIL
: Kurul
CONCORDIA
: Toplumsal uyum
DAIMONION
: Tanrısal Ses
DÉDUCTION
: Tümdengelim
DE PRINCIPATIBUS
: Hükümdar-Prens (Machiavelli) [II. ismi]
DEMAGOG/ES
: Halkın duygularını kamçılayarak, gerçek dıĢı güzel söz
söyleyerek onu kazanmaya çalıĢan politikacı
2
DEMAGOGOS
: Halk önderi
DEMIURGI
: Burjuva, Meslek Sahipleri
DEMIURGO
: Zanaatkârlar (toplum için çalıĢanlar)
DEMOS
: Halk
DEMOTES
: 30 yaĢını aĢkın Deme yurttaĢı
DIAKRI
: Dağdakiler
DIANOIA
: Anlak, Çıkarsamalı Usavurma (Eflatun’un Mağara Mitosu)
DIANOIA
: DüĢünce
DIKHOTOMIA
: Evrensel Kavramların Kapsamlarını Ikiye Bölerek Yapılan
Çözümleme
DIYALEKTIK
: TartıĢma sanatı
DOKSA
: Sanı, Duyularla elde edilen bilgi
DYNAMIS
: Gizil
DYNASTEIA
: Ġktidar Ailesi
DYNASTEIA
: OligarĢi, erk grupları
ECLECTIQUE
: Seçmeci
EDEL
: Soylu
EGOIZM
: Bencillik
EIDOS
: Ideal, Biçim
EIKASIA
: Tahmin, BoĢ DüĢünce (Eflatun’un Mağara Mitosu)
EITHER
: Esir
EKKLESIA
: 4 sınıftan (Pentakosiomedimnos, Tamies, Zeugites,
Hippeistler) tüm yurttaĢların katılabildiği, yasama ve devlet
görevlilerini seçme hakkına sahip olan Kurultay
EL ASABIYYE
: Yakınlık Bağı, Asabiyet (Ibn-i Haldun)
EMPIRICISME
: Görgücülük
EMPIRISTE
: Gözlem ve Deneyden Yola Çıkan Görgücülük
ENERGEIA
: Edimsel
3
ENTELEKTE
: Anlık
EPAGOGE
: Tümevarım
EPHOR
: Devlet Denetçileri
EPISTEME
: Gerçek Bilgi, Gerçeğin Bilgisi
EREK
: Telos
ERISTIK
: ÇekiĢme, kavga tekniği
EROS
: Sevgi, AĢk
ESSENTIA
: Varlığın Özü
ETHIKA
: Ahlak
ETHOS
: Tutum
EUDAIMONIA
: Mutluluk
EUDAIMONIZM
: Mutçuluk (insanın mutlu olması ateĢ atomlarından oluĢan
ruhun dingin bir durumda bulunmasına bağlıdır)
EUPATRID
: Iyi DoğmuĢ, Soylu Sınıf
FALANJ
: (Prateorian) BirleĢmiĢ bir kitle durumunda koĢup saldıracak
biçimde eğitilen, derinlemesine 8 sıradan oluĢturulan ve omuz
omuza savaĢan askerlerden kurulu Piyade Düzeni
FIEF SÖZLEŞMESI
: Senyör Ile Serflerin Arasında toprakların kullanımı gibi
karĢılıklı hak ve yükümlülükleri düzenleyen düzenlen
SözleĢme
FAU BOURG
: Bourg duvarlarının dıĢında bir dıĢ mahalle (Burjuvazi)
FRAGMENT
: Parça
GEOMER
: Toprak Beyleri
GEORGOI
: Köylüler
GERUSIA
: 2 kral 28 kiĢiden oluĢan kurul,meclis
GIDOS
: Form
GYMNASION
: Spor Alanı
HADES
: Öbür Dünya
4
HARMONIA
: Evrenin genel uyumu
HEDONE
: Haz
HEDONIZM
: Hazcılık
HEGEMONIKON
: Ruhun Birliği
HEKSIS
: Yetenek
HEKTEMOROS
: Altıda Birciler
HELIAIA
: Halk Mahkemeleri (Biri nevi Yargıtay görevi yapar ve
demokratik niteliktedir.)
HELOT
: Toprağı iĢlemekle ve ürünlerin belirli bir bölümünü
Spartalılara vermekle yükümlü olanlar
HETEROS GENOS
: KarıĢık türden
HIPPEIS
: Atlılar
HIPPEISTLER
: Atlılar
HOBEAS CORPUS
: KiĢilerin yasal güvencelerle güvence altına alınması
HOMOGALEKTE
: Bir Sütten Emzirilenler
HOMO-MENSURA
: “ Insan her Ģeyin ölçüsü, ölçütüdür ”
HOPLIT
: Ağır Piyade
HORISMOS
: Evrensel Tanım
HYDOR
: Su
HYLE
: Madde
IMPERIUM IN IMPERIO
: Devlet içinde devlet
INFEODER
: Fief Vermek
INTIFA
: Yararlanma, Faydalanma
IRONIE
: Alay
ISAGORIA
: KonuĢmada eĢitlik
ISOKRATIA
: Siyasal iktidara katılmada eĢitlik
ISONOMIA /DEMOKRATIA
: Halk Yönetimi
ISONOMIA
: Yasa önünde eĢitlik
5
JUS EMINENS
: Toprak Sahibi Senyör’ün Toprakları Üzerindeki Hakkı
JUS UTILE
: Intifa Hakkı Sahibinin Hakkı(Topraklardan Yararlananların
hakkı)
KANON
: Mantık
KAOS
: KargaĢa
KATALEPSIS
: Kavrama
KEPOS
: Bahçe
KLAN
: Kabile, Gene
KOMAI
: Köy
KONKORDIA
: Uyum (Toplumsal), Konsensüs
KOSMOGONIA
: Evrenin doğuĢunun anlatımı
KOSMOI
: Dünyalar
KOSMOPOLIS
: Dünya Devleti
KOSMOPOLITES
: Dünya YurttaĢı
KOSMOS
: Evren; süs takısı, düzgün
KOSMOTEIZM
: Evren Tanrıcılığı
KREMATISTIK
: Kâr Amacı Güde, Paraya Dayalı Ekonomik DeğiĢim.
KYON
: Köpek (Eski Yunanca)
LEVIATHAN
: Ejder (T.Hobbes-Tevrat’ta temizlerle yaĢadığıanlatılan
canavar)
LIGUE
: Protestan yazarların (monarkomarklar) zorbalar hakkındaki
görüĢlerini paylaĢan-katılan; Protestanlar hakkında yeterli ve
etkili önlemler alamayan yöneticilerin karĢısında yer alan
Katolik yazarlar
LOGIKE
: Mantık
LOGOS
: Evrensel Akıl, Tanrısal Akıl
LYKEION
: Lise (Aristoteles)
MAIUTIKE
: Doğum Yardımcılığı, Doğurtma, Ebelik
6
MARRANO
: Zorla Hıristiyan yada Müslüman olmakla birlikte, dinlerini
gizlice sürdüren Ispanyol Yahudisi
MAJISTRA
: Yüksek Dereceli Görev \ Görevli
MEDIMNOS
: Kile, ağırlı ölçüsü
MESOGEIOS
: Iç bölge
METAPPHHYSIKA
: Metafizik (Aristo)
METORIKOS
: Yabancı
MITOS
: Söylence
MONOGAMI
: Tek EĢlilik
MONARKOMARK
: Zorbanın iĢbaĢından uzaklaĢtırılması görüĢünü savunan
Protestan yazarları
MONOTEISM
: Tek Tanrıcılık
NASTY
: Kötü
NATURALISME
: Doğalcılık
NEIKOS
: Nefret
NOBILIS
: Soylu
NON EST POTESTAS NISI A DEO : “Tanrı’dan gelmeyen iktidar yoktur”
NOBLE
: Soylu
NOESIS NOESOES
: “DüĢüncenin DüĢüncesi” [Allah’a Atfen]
NOESIS
: Arı Akıl, KavrayıĢ (Eflatun’un Mağara Mitosu)
NOMOI
: Insan yapısı yasa
NOMOI
: Yasalar (Eflatun)
NOMOS
: Yasa
NOMOTHET
: Yasa Koyucu
NOUS
: Zihin, an
NOROD
: Halk
OIKONOMI
: Geçimi sağlamaya ve doğal gereksimleri karĢılamaya dönük
ekonomik değiĢim.
7
OIKOS
: Toprak
OLIGOI
: Az sayıda kiĢi
OMNIS POTESTAS E DEO
: “Bütün IKTIDARLAR Tanrı’dan Gelir” (S. Paul
-
MeĢruluk Teorisi)
OMNIS POTESTAS E DEO PER POPULA : “Tanrı Iktidarı halka vermiĢtir. Halkta
yöneticilere. (St. Thomas)
ORGANON
: Alet (Aristo)
OSTRAKON
: Çanak çömlek parçaları
OUSIA
: Varlığın Özü
PAMBASILEIA
: Mutlak MonarĢi
PANTA REI
: Her Ģey akar
PANTEISM
: Kamutanrıcılık
PARALI
: Kıyı, kıyıdakiler
PATHE
: Acı
PATRIOS POLITEIA
: Ataların Anayasası
PEDIAK
: Ovadakiler
PENTAKOSIOMEDIMNOS
: 500 kile buğday ya da bunun değerine eĢit zeytinyağı yada
Ģarap üreten; ticaret, zanaat gibi yollarla bunun değerinde
gelirleri olan YurttaĢlar
PERIOKOS
: Çevredeki (kent) topraklarda oturanlar
PERIPATEKIKOS
: Lykeion [Aristo’nun Geçiciler Devleti Lykeion
Jimnasyomunda KurulmuĢtur
PERIPATES
: Gezinen
PHILANTROPHIA
: Filozof, Bilgiyi Seven KiĢi
PHILARCHI
: T. Morus’un “Utopia” sında 30 aileden oluĢan grupların her
yıl yönetim için seçtiği baĢkan . +BaĢ Philarchi
PHILOTES
: Sevgi
PHYLE
: 10 kabile
8
PHYSEUS
: Fizik
PHYSIS
: Doğa, Evren
PISTIS
: Inanç (Eflatun’un Mağara Mitosu)
PLUTAKRASI
: Zenginlerin yada zenginliğin yönetimi
PNEUMA
: Ruh, soluk
POETIKA
: Yazın (Aristo)
POIESIS
: Öznenin Kendi DıĢındaki Yapıtın DıĢarıya Çıkarması,Ürün
Verme
POIKITE
: Resimlerle Süslü Direkli Galeri
POLEMOS
: SavaĢ
POLIGAMI
: Birden Çok EĢlilik
POLITEIA
: Devlet (Eflatun)
POLITEIZM
: Çok tanrıcılık
POLITIES
: YurttaĢ
POLITIKOS
: Devlet Adamı (Eflatun)
PRAXIS
: Öznenin Eylemi
PROBULOS
: DanıĢmanlar
PROTE HYLE
: Devindiren (Ilk) Madde
PRTANEION
: Ocağında kutsal ateĢin sürekli yandığı kent (devlet) konağı
PRYTANEIAN EPISTATES
: Bule’nin Meclis BaĢkanı
PRYTANIS
: BaĢkan
PSYKE
: Ruh, soluk
PSYTEHE
: Ruh
PYR
: AteĢ
REENKARNASYON
: Ruhların göçü (Hint inancında bir önceki yaĢamına uygun
olarak yeni bir bedende dirilme)
RESERVE SENGHEURIALE
: Senyörlerin Sahip Olduğu Mâlikânenin En Verimli, En
Değerli Topraklarına Verilen Isim.
9
RETORIK
: Güzel söz söyleme sanatı
RIGORIST
: AĢırı Katı
SACRAMENTUM FIDELITATIS : Vassal’ın Kutsal Kitap Üzerine Yaptığı Sadakat Yemini
SALT OPORTÜNIST
: Eyyamcı
SALUS POPULA
: Halkın Selameti
SCEPTICISME
: ġüphecilik, KuĢkuculuk
SENSÜALIST
: Doyumcu
SENYÖR
: Toprak Sahibi Beyler
SEPTIK
: KuĢkucu
SERF
: Kölelerle Özgür Köylüler Arasında Yer Alan Insanlar
SERVAJ
: Toprak Köleliği
SKOITEINOS
: Karanlık, bulanık
SOLON
: Yasa Yapıcı kiĢi, kurul; yasa
SOPHIA
: Bilge
SOPHOS / SOPHIA
: Bilgi
STATIS
: Gerilim [Bir ġiddet Patlamasının Kaçınılmaz Alacağı Kadar
Büyüyünce Ortaya Çıkan Durun]
STRATEGES
: Komutan
STRATEGOS AUTOKRATOR: BaĢkomutan
SUBSTANTIA
: Töz, Madde
SYLLOGISMOS
: Tasım (Belli ġeylerin Belirtilmesiyle Ve Bunların Böyle
Olmasıyla, BelirtilmiĢ Olandan BaĢka Bir ġeyin Zorunlu
Olarak Çıktığı Söylem)
TABULA RASA
: KazımmıĢ, TemizlenmiĢ, BoĢ Levha (J. Locke)
TAMIES
: Hazine Bakanı
TELEOJIK
: Ereksel
TELOS
: Erek, Amaç
THEOGONIA
: Tanrıların doğuĢunun anlatımı
10
THESMOI
: Kutsal YASA, kökenleri bilinmeyen YASA
THETES
: 200 kileden daha az geliri olan, yoksul yurttaĢ sınıfı, Kentli
Yoksul Sınıf
TOPOS
: Cisim ve yer (Epiküros)
TRITTYS
: Üçte bir
TÜMEL
: Kavram, Tanım, Kapsam
UTOPIA
: Hiçbir Yerde Olmayan (T.Morus)
UTOPOS
: Ütopya, Zamanın Ve Mekanın DıĢında Olan
VETIRE
: Tek Süreç
VIILAIN
: Özgür Köylüler
ZEUGITES
: 200 medimnos’luk üreten, bir çift öküzü bulunan kesim
ZOON POLITIKON
: Siyasal Hayvan (Aristoteles)
II PRINSIPE
: Hükümdar-Prens (Machiavelli)
OKULLAR
Akedemıa
: eflatun
Lykıon
: aristoteles
Kepos
: epikuros
Stao poıtık
: zenon
Megara
: eukleides
Elıs-erotrıa
: phaidon & menedemos
Kyrene
: aristippos
Kynık
: antisthenes & diogenes
11
KAYNAKÇA
1. M. Ali AĞAOĞULLARI, Kent Devletinden Imparatorluğa, Imge, yay. 2002
2. Ayferi GÖZE, Siyasal DüĢünceler ve Yönetimler, Beta Yay. 2000
3. N. MACHIAVELLI, Hükümdar, DER Yay. 1999
4. “ Muhtelif ArĢiv ”’den derleme.
12
Download

ACCIDENT : Tesadüf, Rastlantı, Ilinek ACT OF