24 Görüş-Haber
Türkiye’nin uluslararası
etkinliği nasıl artar?..
P
DİYALOG
Çetinsaya, iki
rof. Dr.
Gökhan
yıla yakın bir süre
Çetinsaya,
üzerinde çalıştığı
giderek
raporda, son 30
hantallaşan ve iş
yılın analizini
göremez hale
yapmış.
gelen YÖK’te, çok
Rapora göre
önemli icraatlara
yükseköğrenim
imza atamasa da,
kurumlarındaki
teorik anlamda,
5.5 milyon
önemli çalışmalar
öğrenciden 1
yapıyor. Her ne
milyon 750 bini
kadar çok fazla
ön lisans (yüzde
[email protected]
dikkate alınmasa
32), 3 milyon 370
[email protected]
Fax: (0212) 230 90 17
da, yeni bir YÖK
bini lisans ( yüzde
yasa taslağı
62), 329 bini ise
hazırlamıştı. İçinde
lisansüstü (yüzde 6)
eleştirilecek çok sayıda madde
programlarda öğrenim görüyor.
olsa da, gidişattan kendilerinin
Bu öğrencilerin, 2 milyon
de memnun olmadığının ve
206 bini birinci öğretim (yüzde
YÖK kanununun
40.5), 654 bini ikinci
üniversitelerimize artık dar
öğretimde (yüzde 12), 2
geldiğinin bir göstergesiydi...
milyon 545 bini açık öğretimde
Çetinsaya’nın üzerinde
(yüzde 46.7) ve 44 bini de
uzun uzadıya çalıştığı bir diğer
(yüzde 0.8) uzaktan öğretim
konu ise Türkiye
programlarında kayıtlı.
Yükseköğretimi İçin Bir Yol
Yani her iki öğrenciden biri
Haritası ismini taşıyan
açık ya da uzaktan eğitim
raporuydu. Kitap haline
görüyor.
getirdi. Büyüme, Kalite ve
Peki, ne kadar hocamız var?
Uluslararasılaşma konularında
İşte onun cevabı:
önce bir durum tespiti yapıyor
141.674 öğretim elemanı
ardından da yeni açılımlar
bulunmaktadır. Bu sayının
getiriyor.
19.877’si profesör, 12.634’ü
Güncel sorunlar arasında
doçent, 30.750’si yardımcı
böylesi ciddi konular nedense
doçent, 44.440’ı araştırma
hiç dikkate alınmıyor. Oysa,
görevlisi, 20.325’i öğretim
geleceğimizin nasıl
görevlisi, 9.942’si okutman,
şekilleneceğine, kısır
geriye kalan 3.696’sı ise uzman
tartışmalar değil, böylesi
ve diğer öğretim elemanı
vizyoner atılımlar yön verecek. kadrolarında çalışıyor. Öğretim
Gelin de anlatın! Nitekim
üyelerinin tüm öğretim
YÖK Başkanı da derdini bir
elemanları içindeki payı ise
türlü anlatamıyor.
yüzde 45.
Peki, yeterli mi? Kesinlikle
Uluslararasılaşma!
hayır. Ama tüm rakamlar düne
göre çok daha iyi durumda...
Bu kavram pek çoğumuza
kakofoni gelebilir. Keşke
Akademik trafik?
yerine daha kolay söylenebilir
bir isim bulunsaydı. En
Türkiye’de yükseköğrenim
azından isme takılıp
gören uluslararası öğrenci
kalınmazdı...
sayısı 2006’da 16 bin iken,
Çetinsaya, üç önemli
2013’e gelindiğinde üç kattan
noktaya dikkat çekiyor.
fazla artarak 47 bine, Nisan
Büyüme, kalite ve
2014 itibariyle ise 55 bine
uluslararasılaşma.
ulaştı. Anadolu Üniversitesi
Hormonlu büyüdüğümüz
Açıköğretim Fakültesi’nde
için sorunlarımız çok. Kalite
okuyan yabancı uyruklu
ise zamanla kazanılacak bir
öğrenciler de dahil edildiğinde
durum ama uluslararasılaşma
bu sayı 70 bine varmaktadır.
için çok da vahim durumda
Üniversitelerimizde 2012
değiliz.
yılı itibariyle 1.700, Nisan
Çok iyi üniversitelerimiz
2014 verilerine göre ise 2600
var. Fiyatlar makul ve en
civarında uluslararası öğretim
önemlisi de cennet bir ülkeye
elemanı görev yapıyor.
sahibiz...
Erasmus programıyla 2004İşte bu yüzden, İngiltere,
2012 yılları arasında gelen
Amerika, Kanada, Fransa,
öğrenci sayısı 28 bin, giden
İtalya ve daha pek çok ülke
öğrenci sayısı 71 bin. Gelen
gibi yabancı öğrencileri
öğretim elemanı sayısı 11 bin,
ülkemize çekerek, hem çok
giden öğretim elemanı sayısı
büyük kazançlar elde
ise 16 bin.
edebiliriz hem de çok farklı
Öğrenci değişiminde,
etki alanları yaratabiliriz.
Avrupa dışı coğrafyalara da
Bu konuya eskiden çok
genişletmek amacıyla
fazla kafa yorulmuyordu.
başlatılan Mevlana Değişim
Kendi gençlerimize yer
Programı çerçevesinde de
bulamıyoruz, elin yabancısını
2009’dan bu yana, binlerce
mı okutacağız, o kalitede
öğrenci ve öğretim elemanı bu
üniversitelerimiz yok, yabancı
olanaktan yararlandı. Aynı
dille eğitim veren hoca mı var
dönemde 6 bin civarında
ki diye dudak bükülüyordu.
öğretim elemanı da yurtdışı
Ama son yıllarda görüldü ki,
araştırma desteklerinden
istendiğinde yabancı öğrenci
faydalandı.
sayıları katbekat artabiliyor!..
Yani içeriden dışarıya
olduğu kadar, dışarıdan da
Devlet politikası
içeriye sürekli bir akademik
trafik söz konusu ama çok daha
Dünyanın en iyi ihraç
fazla çaba gerekiyor...
kalemlerinden biri de iyi
Peki, yayın sıralamalarında
yetişmiş insan gücü. Daha
ve dünya bilimine katkıda
düne kadar üst düzey
neredelerdeyiz? O da 20’li
yöneticilerimizin çoğu
sıralarda. Göreceli olarak iyiyiz
yabancıydı. Ama bugün, biz o
ama ilk 10 ile aramızdaki derin
ülkelere yönetici ihraç etmeye
uçurumlar var...
başladık. Üniversitelerimizde
Özetin özeti: Türkiye’nin
okuyan yabancı gençler,
uluslararası bir güç haline
ülkelerinde kilit noktalara
gelmesinin yolu siyasetten
gelmeye başladılar. Gelecek
daha çok eğitim ve bilimdeki
için bundan daha önemli
uluslararasılaşmadan geçiyor...
yatırım ne olabilir ki!..
Abbas
Güçlü
Gurbette bir Türk
geleneği: Gölge oyunu
Eskiden deri üretiminde Almanya’nın önde gelen şehirlerinden biri olan Offenbach’ta
yaklaşık yüz yıl önce bir deri müzesi kurulmuş. Müzenin deri bölümünün en ilgi çeken kısmı ise
gölge oyunu tasvirleri. Bu tasvirler “Pergament” adı verilen
gerilerek inceltilmiş daha sonra
da kurutulmuş deri parçalarından
yapılıyor.
Müze müdürü Dr. Christian
Rathke’ye göre gölge oyunu dünyanın ortak kültür mirası ara-
sında. Çin’de doğup İpek Yolu
aracılığıyla kültür alışverişi sonucunda birçok ülkeye yayılmış.
Müzede Çin’den Hindistan’a, Mısır’dan Yunanistan’a farklı kültürlerin gölge oyunu tasvirleri ziyarete açık. Geleneksel Türk Tiyatrosu’nun bir parçası olan Karagöz-Hacivat Oyunu da müzede
yer alıyor. 1930’larda toplanmaya başlanan Karagöz Oyunu tasvirleri müzede sahneleri ve hikâyeleriyle birlikte ziyaretçilerini bekliyor.
19 Temmuz 2014 Cumartesi
Uzay teknolojisinin
geleceği kâğıt pilleri
Milliyet işbirliğiyle Almanya Çevre Vakfı (DBU) ile IZOP Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen
projeye katılan Cağaloğlu Anadolu Lisesi öğrencileri, kâğıdın geleceğini inceledi. Uzayda,
çölde ve kutuplarda kullanılabilen kâğıt pilleri, gelecekteki teknolojilerin de önünü açıyor
M
DARMSTADT TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NDEN DR. SCHAFFRATH:
Ülkeler atlasından
güvenlik kontrolü
illiyet işbirliğiyle Almanya Çevre Vakfı (DBU) ile IZOP Enstitüsü tarafından
gerçekleştirilen “Çevrecilikle Kurulan
Köprüler: Türkiye ve Almanya” projesi kapsamında, Cağaloğlu Anadolu Lisesi öğrencileri, kâğıdın geleceği kurtarmaktaki imkânlarını inceledi. Almanya’da kâğıt üzerine çalışma yapan
isimlerle görüşen öğrencilerin “gelecekte metalin yerini alabilir” dedikleri kâğıda dair incelemeleri şöyle:
Metale göre ‘çevreci’ olan kâğıdın gelecekte teknolojik imkânlarla birlikte birçok alanda
metalin yerini alabileceği konuşuluyor. Kâğıt yapımında kısaca, toplanan ağaç kütüklerinden selüloz elde ediliyor. Selüloz, fabrikalarda işlenerek
farklı kâğıt çeşitleri ortaya çıkarılıyor. Kâğıt mühendisleri tarafından yapılan bu işlemler, aynı zamanda gelecek için tıp, elektronik, mimarlık gibi alanlarda da büyük vaatlerde bulunuyor. Geliştirilen yeni yöntemlerle kâğıt içine çeşitli maddeler eklenerek bu gibi alanlarda ilerleme sağlanıyor. Örneğin “Sintern” metodu ile selüloz liflerinin arasına metal parçacıkları yerleştiriliyor ve bu şekilde üretilen kâğıdın çok daha güçlü olması sağlanıyor.
Zararı en aza indiriyor
Kâğıt kullanılarak yapılan piller (kâğıt pilleri) ise uzay, kutup, çöl gibi ortamlarda kullanılabiliyor ve gelecekteki teknolojinin önünü açıyor. Selüloz hammaddeli kâğıdın bu
alanlarda yavaş yavaş metalin yerini alması, çevreye verilen zararı en aza indirgiyor.
Ucuz ve doğada devamlılığı en fazla olan selülozun tek dezavantajı ise, ısı ve nem gibi dış
etmenlere karşı duyarlı olması. Kâğıt bu kadar
önemli bir kaynakken Türkiye’de gerektiği
önemi göremiyor, üretimi ve geri dönüşümü alt
seviyelerdeyken, tüketimi kapasitenin fazlaca
üstünde bulunuyor. Almanya’da ise kaçak kâğıt tespiti ile ağaç israfının önüne geçilmeye çalışılırken diğer yandan ülkede ağırlıklı olarak
geri dönüşümden üretilmiş kâğıtlar kullanılıyor.
keye değişiyor. Örneğin bir ağaç
Almanya’daki ziyaretimiz sıratürünün kesimi bir ülkede yasında Darmstadt Teknik Üniversisakken diğer bir ülkede serbest
tesi’nde Dr.Heinz-Joachim Schaffolabiliyor.
rath ile görüşme şansı yakaladık.
■ Almanya’da kullanılan kâÖzellikle kâğıt geri dönüşümü ve
ğıtlarda geri dönüşüm kâğıdının
eski kâğıt konularıyla ilgilenen Dr.
payı ne kadar?
Schaffrath, üniversitenin Kâğıt MüGünlük yaşamda geri dönühendisliği Bölüm Başkanı. Schaffşüm kâğıdından ziyade beyaz
rath, yasa dışı kâğıt üretimi hakkâğıt dayanıklı olduğu için daha
kında şunları anlattı:
■ Kâğıdın kontrolü nasıl ve kim
çok tercih ediliyor. Fakat gazete,
tarafından yapılıyor?
karton ve ambalaj kâğıtlarını
Greenpeace ve WWF tarafından
da göz önünde bulundurursak
Joachim Schaffrath
talep edilen kontroller bizim araAlmanya’da kullanılan kâcılığımızla yapılıyor. Biz bir çevre kuruluşu de- ğıtların yüzde 70’i eski kâğıt.
■ Hızlı dijitalleşmeye rağmen
ğiliz. Sadece yardımcıyız. Bize gönderilen kâğıt örneklerindeki ağaç liflerini inceliyoruz ve kâğıt kullanımının artması haklif atlasındaki diğer örneklerle karşılaştırarak kındaki görüşünüz nedir?
kâğıdın menşeini belirliyoruz. Kontroller soİnternet üzerinden yapılan
■ ABD kâğıt üretiminde 88.1 milyon ton ile birinci sıradayken,
nucunda güvenilirliği kanıtlanan kâğıtlar FSC resmi yazışmaların korunAlmanya 5., Türkiye ise 28. sırada yer alıyor. Türkiye’de kullanılan
kâğıtların neredeyse yarısı ithal ediliyor ve bunun için yılda 700ve PEFC gibi organizasyonlardan sertifika ması ve saklanması amacıy750 milyon dolar harcanıyor. Ağaçlardan hammadde olarak alınan
alıyorlar.
la çok sık kâğıt kullanılıyor.
selüloz üretiminde ise Türkiye 32. sırada.
■ Yasadışı kâğıdın üretiminin cezai bir yap- Maalesef, halkın zenginli■
Gelişmiş ülkelerde, birçok ürün kâğıt-karton gibi selüloz hammaddetırımı var mı?
ği kullandığı kâğıtla ölçüsinin kullanıldığı malzemelerle ambalajlandığı için kâğıt-karton tüketimi
Bildiğim kadarıyla AB, 13 Mart 2013 tari- lüyor.
gelişmemiş ülkelere oranla daha fazla. Örneğin ABD’de kişi başına dühinde Ağaç Ticareti Kanunu’nu yürürlüğe
Çin, Endonezya gibi
şen kâğıt tüketimi 322 kg, Japonya’da 239 kg, Almanya’da 187.7 kg. Finkoydu. Fakat bu bildiriye göre mobilya ve kâ- gelişmekte olan ülkelerde
landiya, Belçika, Danimarka gibi gelişmiş ülkelerde kâğıt kullanımı 200
ğıt işleriyle ilgilenen firmaların kendi kont- de büyüyen ticaret nedekg’nin üzerinde... Türkiye’de kişi başına 32 kg olan kağıt tüketiminde
rollerini kendisi yapması gerekiyor. Cezai niyle yoğun bir kâğıt isdünya ortalaması ise 48.5 kg olarak tespit edildi.
yaptırım gerektiren durumlar ise ülkeden ül- rafı söz konusu.
■ Kâğıt tüketimi en çok iş ve okullarda gerçekleşiyor. Finans merkezle-
Bunları
biliyor musunuz?
Almanya
yasak
maddeyi
tespit ediyor
rinde ve bankalarda ise kişi başı günlük 180 adet kâğıt tüketiliyor. Toplamda tüketilen kâğıtların yüzde 45’i çöpe gidiyor. Oysa bir ton atık kâğıt geri kazanılırsa 17 adet yetişkin çam ağacı kurtarılabiliyor.
■ Dünyada ormanların yüzde 1.3’ü kâğıt üretimi amacıyla kesiliyor. Bu
da yaklaşık 40 milyon hektara, yani İsviçre’nin yüzölçümüne eşit.
Almanya’da Darmstadt Teknik Üniversitesi’nde 2002 yılında kurulan kâğıt üretimi bölümünde, Makine ve Süreç Mühendisliği Ana Bilim Dalı uzmanları tarafından Almanya’ya
geçirilerek kurulanıyor. En soithal edilen kâğıdın yapısı incenunda da bu parçaları boyamak
lenerek yasa dışı ham madde
için karbondioksit ve tentürdiyot
kullanılıp kullanılmadığı araştıkullanılıyor. Fakat elde edilen
rılıyor.
madde çok dayanıklı olmadığından
Avrupa Birliği (AB) ülkeleişlemden geçirildikten hemen sonrinde kâğıt üretiminde kullanılLisa Neuman
ra mikroskoplarda incelenmesi geması yasaklanan ağaçların karekiyor.
çak olarak üretime katılımı; insanda bulunan
Bütün bu zahmetli incelemeler, yapımına
parmak izi gibi, bitkileri birbirinden ayırt
edilebilme imkânı sağlayan ‘ksilem’ adındaki 2004 yılında karar verilen ağaç lifleri kataloğu projesine hizmet ediyor. Bu kataloğa tek bayapı incelenerek tespit ediliyor.
şına başladığını söyleyen Lisa Neumann, 2012
Mikroskopla titiz inceleme
yılında DBU’nun da yardımıyla bunu geliştirAraştırmalar mikroskopların bulunduğu diklerini belirtiyor. Kataloğu düzenlemenin zorsterilize edilmiş laboratuarlarda özel olarak ya- luklarından bahseden Lisa Neumann sürekli
pılıyor. İncelemelerde kullanılan mikroskop- yeni türler keşfedildiğini ve bunun çok geniş
lar daha büyük ve detaylı görüntü verme bir alan olduğunu söylüyor. Araştırmalara
özelliğine sahip, böylece daha net sonuçlar el- katkı sağlayan ve kaçak kâğıt denetimi istede edilebiliyor. Kâğıt parçalarının mikroskop ğinde bulunan başlıca kuruluşlar DBU, Gremerceği altına alınmadan önce birkaç işlemden enpeace ve Robin Wood. Şaşırtıcı olsa da kâgeçmesi gerekiyor. Önce bir parça kâğıt alınıp ğıt üreticileri de ürettikleri ürünlerde yasal ol15 cm uzunluğundaki ince cam borularda bir mayan hammadde varlığının kontrolü için ensmiktar suyla çalkalanıyor, ardından süzgeçten titüye kâğıt örnekleri ulaştırıyor.
Hazırlayan öğrenciler: Ümit Pelinsu Yergün, Nur Sima Sekban, Bilgehan Bakırel, Nurses
Dila Dizmen, Fatih Burak Akçay, Selin Demir, Irmak Taydaş, Cemre Tarhan, Cemre Yıldırım,
Müşerref Ezgi Öndeş, Berk Gönenç, Kumsal Ecem Çolpan, Oya Serbest
19 Temmuz 2014 Cumartesi
65. Yıl 21285. Sayı
Yayın Sahibi
Milliyet Gazetecilik ve Yayıncılık A.Ş.
Genel Yayın Yönetmeni
FİKRET BİLA
milliyet.com.tr
Yazı İşleri Müdürleri
Yayın Yönetmeni
BERTAN AĞANOĞLU
ERCÜMENT İŞLEYEN
İLKE GÜRSOY
MENDERES ÖZEL
Yayın Yönetmeni
Yardımcısı
Görsel Yönetmen ERSOY DİYAR
Haber Müdürü
Okur Temsilcisi BELMA AKÇURA
Ankara Temsilcisi SERPİL ÇEVİKCAN
EREN DEMİR
EBRU EKMEKÇİ
Tüzel Kişi Temsilcisi
İSMAİL ERALP
Bölüm Müdürleri
Haber Merkezi AZMİ YILMAZ • Ankara GÖKÇER TAHİNCİOĞLU
Ekonomi ŞÜKRÜ ANDAÇ • Haber Araştırma PINAR AKTAŞ
Dış Haberler GİZEM ACAR • Eğitim ABBAS GÜÇLÜ
Spor TAYFUN BAYINDIR • Gece KEMAL BULUT
Fotoğraf BÜNYAMİN AYGÜN • Kültür Sanat FİLİZ AYGÜNDÜZ
Magazin İLKNUR TAŞ • Grafik KORAY NERGİZ
Sorumlu Müdür ALİ NAZIM ONARAN
Milliyet Cadde
Hafta Sonu Ekleri
Bölge Ekleri
ŞİRİN SEVER
ASLI ÇAKIR
DOĞAN SARSAR
Reklam Grup Başkanı SAVAŞ YILMAZER
Reklam Grup Başkan Yardımcısı AYGÜL ERÖZÜ
Reklam Direktörleri CENGİZ EKEN - MURAT KANGAZİ - ŞAHİKA ŞAHİNKAYA
FUNDA TURAN - OYA ANKARALI - NECDET TURAN
Bölgeler Reklam Grup Direktörü MURAT ŞEŞEN
Reklam Rezervasyon Direktörü GÜVEN ÖNEMLİ
Operasyon ve Pazarlama Grup Başkanı VOLKAN KARSAN
Mali İşler Grup Başkanı NİYAZİ ALKAYA
Yönetim Yeri
İzzetpaşa Mahallesi Abide-i Hürriyet Caddesi No. 162
Çağlayan-Şişli 34387 İstanbul T. 0212 337 99 99
Haber Merkezi T. 0212 337 92 39
Temsilcilikler
ANKARA T. 0312 410 88 00 (pbx) F. 0312 417 38 78
EGE İzmir HAMDİ TÜRKMEN T. 0232 464 16 00 (pbx) F. 0232 464 16 01
AKDENİZ Antalya OKTAY PİRİM T. 0242 322 24 60 F. 0242 321 57 60
ADANA AHMET YAMAN T. 0322 458 13 72 (pbx) F. 0322 459 85 03
KARADENİZ ERGUN ATA T. 0462 221 22 55
Basıldığı Yer DPC, Hoşdere Yolu, Esenyurt-İstanbul
Milliyet Basın Meslek İlkeleri’ne uymaya söz
vermiştir. Milliyet Gazetesi ve eklerinde
yayımlanan yazı, haber ve fotoğrafların her
türlü telif hakkı Milliyet Gazetecilik ve
Yayıncılık A.Ş.’ye aittir. İzin alınmadan kaynak
gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Yayın Türü Yaygın Süreli
www.milliyet.com.tr
Download

Uzay teknolojisinin geleceği kâğıt pilleri