KADIKO?Y-10:Layout 2
10
2/12/15
4:01 PM
Page 1
HABER
13 - 19 UBAT 2015
Bahariye
Caddesi'nin en
güzel binası
Süreyya
Operası’nın
kurucusu
Süreyya İlmen
Paşa,
ölümünün
60.yılında
eserleriyle
anılıyor
ÖN CE SEV Gİ
SIKINTI
indeki önemli sorunlar nedeniyle
büyük skntlar çektiini söyleyen
bir arkadamla konuuyordum.
“Sknt yalnzca iimde olsa daha
kolay katlanacam ama eimle, çocuklarmla, arkadalarmla da aram bozuk.
Her gün biraz daha bunalyorum. Sanki
Allah her gün bana ayr bir üzüntü hazrlyor gibi bir bezginlik içindeyim. Kurtulu aryor ve bulamyorum” diyordu. “Allah'n sana düman olduunu, senin ac
çekmen için planlar yaptn m düünüyorsun?” diye sordum. “Haa...” diye
itiraz etti.
skntlarnn nedenini sordum;
“Tahsil edemediim alacaklar” dedi. Evdeki skntlar sordum; “ skntlarm ve
stresim eve yansyor, eimi ve çocuklar
kryor, incitiyorum” dedi. “Peki ya arkadalar neden uzak?” diye sordum. “Sorunlarm ve skntlarmdan baka bir ey
düünemiyorum. Dertli, kederli, sorunlu,
skntl bir insana kimse yakn olmak istemiyor” dedi.
Bir gün sonra arad. “Dünkü konumamzda çektiim tüm skntlara benim
neden olduumu mu anlatmak istedin?”
dedi. Yalnzca, skntlar kendinin yarattn anlamas ile sorun bitmiyordu. Skntlarda kendi hatalarnn ve paynn olduunu kabul etmesi, Allah'n bu skntlar
ona hangi eksiklerini tamamlatmak için
verdiini bilmesi ve bu anlay içinde yaamna yeni yönler vermesi, deiiklikler
yapmas gerekiyordu.
Skntlarn ba nedeni olan, borcunu
zamannda ödeyemeyen zayf müterileri o seçmiti. Çünkü iyi müterinin koullar ardr. Ucuz mal ister, kaliteye itina
gösterir, pein öder, az kar verir. Kendisi
salam olduu için alveriinde kesin
prensipleri vardr. Zayf müteri ar koullar ileri sürmez. Vadeli verenlerden
mal alr, iler iyi giderse borcunu öder,
ilerin kötü olduu kriz dönemlerinde ise
ödeyemez. Eer siz salam deilseniz,
iyi eyler üretmemiseniz, makul karlarla,
ciddiyet içinde, hak ve hukuka saygl,
düzenli bir i yaam kuramadysanz
salam müterilerle karlaamazsnz.
Yaamn deimez bir kural vardr.
Doru adam ararsanz bulamazsnz; öncelikle sizin doru olmanz gerekir. Çevrenizdeki insanlar müstakbel rakipler,
deitirilecek, idare edilecek zayf mahlûklar, sklp atlacak limonlar, size balanmas gereken uydular gibi görürseniz
teker teker her biri için ayr bir hayal krklna urarsnz. Bir konferansmda
dinleyicilerden bir hanmefendi, “Otuz
yldan beri kocam deitirmeye çalyorum. Zaman zaman umutlandm halde
öyle anlar geliyor ki, hiç mesafe katedemediimi görüp çok üzülüyorum. Artk
mücadele edecek gücüm kalmad. Ne
önerirsiniz?” diye sormutu. Bence hanmefendi ilk hatay bir insan deitirebilmeyi umut ederek yapmt. kinci hata
ise otuz yl verdii deitirebilme mücadelesi idi. Bir insan deitirmek hiç kimsenin harc deildir. Otuz yln olanaksz
bir eyin kavgas ve gürültüsü içinde ziyan etmiti. Biz ancak insanlara severek,
anlayarak, yan yana akarak, paylaarak
yardmc olabiliriz. Onlar deitiremeyiz,
ancak mevcut deerlerini kefedip fark
ettirerek gelimelerine ve iyi yönlerinin
yaamlarnda daha etkili olmalarna destek vererek güçlendirebiliriz.
Eer insan iine dikkat eder, tüm taahhütlerini zamannda yerine getirir, ald satt eylerin en iyi olmas için çaba gösterir, adil karlarla, hak hukuk saygs içinde çalrsa iyi müterilerle karlar. ine bereket gelir, alacaklar gününde ödenir, ii sknt deil, zevk ve
mutluluk üretir. Eer i, ite kalmal, i
skntlar eve yansmamal diye bir prensip edinirse, eve iin yalnzca hayr, bereketi ve kazanc girer. Dertlerimizle
baka insanlar igal etmenin ise hiçbir
yarar yoktur. Kendinizi beceriksiz, yeteneksiz tantmaktan, çevrenizdeki insanlar da kendinizden soutmaktan baka
bir ie yaramaz.
Sizi skntlardan kurtaracak olan tek
ey güçlenmenizdir. Kendinizi suçlayarak, kurban yerine koyarak gerçek gücünüze ulaamazsnz. Allah'a isyan ederek
huzur bulamazsnz. Ancak verdii her
nimete, acya, kedere ükrederek, her
acnn içindeki hikmete ve verecei derse ulama çabas göstererek huzur kaplarn açabilirsiniz. Allah'n hazineleri büyüktür; etrafmz yiyemeyeceimiz, içemeyeceimiz, kullanamayacamz kadar bol nimetlerle doldurmutur. Çevrenize dönüp baknz; istediinizden çok
daha fazla, hatta yetiemeyeceiniz kadar çok sevgi, sevinç ve dostlukla doludur. Allah tüm dünyay sevgisiyle, hayr
ve bereketi ile doldurmutur. Bunlar ancak içtenlikle isteyenlere, kalp huzuru
içinde dua edenlere, sahip olduklarn
baka insanlarn ihtiyac için cömertçe
sarf edenlere, hiçbir karlk beklemeden
hizmet edenlere verir.
İ
‹nal AYDINO⁄LU
Kadıköy’ün AKM’sini
kuran PAŞA…
● Gökçe UYGUN
nadolu yakasna birçok hizmetlerde
bulunan asker, siyasetçi ve iadam
Süreyya lmen Paa, ölümünün 60.
Yldönümü olan 6 ubat’ta anlyor. Kadköy’de ilk tramvaylarn çalmasndan ilçeye
temiz su gelmesine, Yourtçu Park’nn kurulmasndan Kadköy’ün kanalizasyon sisteminin inasna dek pek çok alanda
Kadköy’üne hizmet etmi bir hayrsever
olan Süreyya Paa’y, Kadköylülere hizmetleriyle anyoruz…
Kadköy'de ehrin kültür hayatn çadalatrmak ve zenginletirmek için müzik ve
sahne sanatlarna uygun bir bina yapmaya
karar veren Süreyya Paa, yapmna giritii
binayla ilgili anlarnda, binay yaparken sinema, tiyatro ihtiyacn karlamakla beraber,
Kadköy'e bir eref vermeyi de düündüünü belirtir. Paa, inaat 3 yl süren binay
yaptrrken, binann estetik olmas, tüm tiyatro opera ihtiyaçlarn karlamas ve örnek
olarak gösterilmesi için Avrupa ülkelerinde
bulunan ünlü tiyatro opera binalarn gezer.
Böylece Süreyya lmen Paa, fuayesini Paris'in anzelize Tiyatrosu'nun fuayesinden, iç
bölümlerini ise Alman tiyatrolarndan örnek
alarak tasarlar ve adn verdii Süreyya Sinemas ve Operas’n yaptrr. 6 Mart 1927’de
Belediye Bakan Muhittin Bey’in açl ko-
A
numas ve seçkin davetlilerin katld törenle Süreyya Operas açlr.
KADIKÖY’DE OPERA HAYAL…
Süreyya Paa, opera temsillerine uygun bir
bina yapmay amaçlasa da, Süreyya Operas’nn sahne bölümü yaplamad, gerekli teknik donanm tamamlanamad için burada hiç
opera oynanamaz. Bu nedenle bina kültür sanat hayatmza “sinema” olarak yerleti ve Kasm 2005’e dek de Süreyya Sinemas olarak
iletildi. Süreyya Paa'nn giriimiyle burada
opera gösterileri düzenlemek için kurulan Süreyya Opereti Topluluu da temsillerini hep
Süreyya Binas tam olarak bitirilmedii için
Beyolu'ndaki Fransz Tiyatrosu ile Kadköy'deki Apollon Tiyatrolarnda sahneledi.
Böylece Süreyya Paa'nn ilk bata binay yaparken gerçekletirmeyi düündüü “opera”
amac ksmen gerçeklemi oldu. 1927-1950
arasnda sinema olarak kullanlan bina,
1950’de Süreyya lmen Paa'nn ölümüyle
kültür hizmetlerinde kullanlmak artyla Darüafaka Cemiyeti'ne verildi. Daha sonra da
Kadköy Belediyesi binay cemiyetten 49 yllna kiralayarak, Süreyya Paa'nn amacna,
ideallerine ve hatrasna uygun biçimde Opera Binas'na dönütürdü. Tarihi Süreyya Binas, Kadköy Belediyesi Süreyya Operas
olarak 27 Ekim 2007’de kaplarn bir kez daha sanata, sanatçya ve sanatseverlere açt. Kadköy Belediyesi 80 yl aradan sonra Süreyya
Süreyya Binası, dönemin koullarında
Kadıköy'ün müstesna bir mimari eseri
olarak ehrin sanat hayatına katıldı
Süreyya Paa, erken Cumhuriyet yıllarında, stanbul ve
özellikle Kadıköy'de batılılama giriimleri ile isim yapmıtı
lmen Paa'nn “Kadköy’de Opera” hayalini
gerçekletirmi oldu…
Süreyya lmen’in 6 Mart 1927’de açlan,
7 Mart 1947’de 20 yl geride brakp 21. yan kutlayan Süreyya Operas’nn 21. ya
erefine, “Kadköylülerimize Bir ükran Hatras: 1947 SÜREYYA TAKVM” adl bir
kitapçk bastrmt. Süreyya Paa , bu opera
binasn nasl açtn öyle anlatyor: “1923
senesinde ben ne yapp yapp derin bir hamiyet hissiyle memleketimizde ei olmayan Süreyya Sinemas’n inaya baladm.
Maksadm para kazanmak olsayd hiç üphesiz ki ayn masrafla bu abideyi Beyolu’nda pek güzel ina edebilirdim. Ben ayn
zamanda Kadköylülerimizin sinema ve tiyatro ihtiyaçlarn temin etmekle beraber Kadköy’ümüze bir eref vermeyi de
düünmütüm. Binada tavann ortasna bir
daire içinde “Tiyatro mektebi edebdir. Musiki ruhun gdasdr.” Ve dört köesine de
“geliniz, görünüz, anlaynz, ibret alnz”
yazdrttm. Nihayet 1927 senesi Mart’nn altnc günü ehremini Sayn Muhiddin beyefendinin nutuklaryla resmi küad icra edildi.
Sahnesi 1933 senesinde yapld.”
YOURTÇU’NUN LK MMARI
Süreyya Paa’nn Kadköy hizmetleri
opera ile snrl deil. Kadköy Hilal-i Ahmer
Cemiyeti (Kzlay) bakanyken halktan toplanan yardmlar sayesinde 1923’te Yourtçu
çayrn kurutarak, dere kenarna bir rhtm
ina etti, Moda ile Yourtçu'yu sahil yolundan birletirmeye balad. Daha sonra Kadköy Belediyesi yaplan ileri üstlenerek,
Yourtçu Park’n açt. Süreyya Paa, Tesisi
Mekatip Cemiyeti’nin (Okullar Dernei) de
bakanln yapmt. Bu cemiyet Kadköy'de devletten yardm görmeden, okul ve
kütüphane gibi eitim amaçl tesisler yaptrmak için kurulmu bir vakf olarak faaliyet
gösteriyordu. Süreyya Paa bu cemiyetin
bakanyken birçok yeni okulun kurulmas
için çalt, 1923’te Kadköy Sultanisi'nin
(Erkek Ortaokulunun) bahçesine çok sevdii
merhume halasnn adna, 200 kadar örenci
eitme kapasitesi olan Zehra Hanm Paviyonu’nu yaptrd.
KADIKÖY’E SU VE TRAMVAY GELD
Süreyya Paa, Üsküdar Vilayeti Bakan iken de Üsküdar ve Kadköy tramvaylarn yaptrd, 1927’de Üsküdar-Kadköy ve
Havalisi Halk Tramvaylar irketini kurdu.
Üsküdar ve Kadköy'ün elektrie kavumas için giriimlerde bulundu. Haydarpaa
tren yolu üst köprüsü inaatnn balanmasna öncülük etti. 1924’te, o zaman yaklak 50 bin nüfuslu ve Anadolu'nun en büyük
ehirlerinden olan Kadköy'e gerekli olduuna inand iskele meydannn düzenlenmesi için giriimlerde bulundu. Halkn
temiz su içmesini salamak için Kayda
suyunun Kadköy'e getirilmesine katk sundu. Kanalizasyon yaplmas için Belediyeyi
tevik etti, hatta masrafn bir ksmn kendisi üstlendi.
1920'li yllarn sonunda Moda'y güzelletirmek için tasarlad plan uygulamaya
Moda'daki iskeleyi üst caddeye balayan bir
merdiven yapmakla balad. Belediyeye bu
fikrinden söz ettiinde ihaleyi almas öngörüldü. O srada inaat halinde olan Süreyya
Sinemas’nn mimar ve mühendisi olan Kavafyan Bey’e, hazrda bulunan inaat malzemesinden faydalanarak merdiveni yaptrd.
Bu merdivenler, 1200 Liraya mal oldu. Bu
parann yalnzca yarsn alabildi, gerisini cebinden ödedi.
Yüreği kimsesiz çocuklarla atıyor
● Mustafa SÜRMEL
endisi de çocuk yurdunda yetien,
Kadköylü Terzi Hüseyin Gülsen,
1974 ylndan bu yana yaad Kadköy’de imkânlar ölçüsünde kimsesiz çocuklarn topluma kazandrlmas için çaba
gösteriyor.
Terzi Hüseyin Gülsen Hasanpaa’daki
dükkânnda mesleini sürdürüyor, ama filmlere konu olacak türden yaam hikâyesini hiç
unutmuyor. “Yetitiim çocuk yurdunu nasl unuturum. Her zaman ziyaret ediyorum.
K
Kadıköylü Terzi Hüseyin Gülsen kimsesiz
çocukların topluma kazandırılması için çalışıyor
Oradaki kardelerimizin, yavrularmzn yannda olmaya gayret ediyorum. Çünkü onlarn ne hissettiini, yaayan biri olarak çok iyi
biliyorum. Bir olum bir kzm var, ama yurttakiler de benim yavrularm” diyerek onlara
kol kanat germek gerektiini söyleyen Hüseyin Gülsen, Kadköylülerin desteiyle Tekirda’da kimsesiz çocuklar için sosyal
çalmalar yapyor. Gülsen bir yandan da hayatn kitaplatrmak için u sralar anlarn
kaleme alyor.
AAÇLAR KADIKÖY’DEN
Kadköy Belediye Bakan Aykurt Nuholu ile yapt görümede Tekirda’da
kimsesiz çocuklar için aaçlandrma yaplmasn arzu ettiini kendisine ilettiini söyleyen Gülsen, Bakan Nuholu’dan, yer
belirlenir belirlenmez aaçlar gönderme sözü alm. Tekirda’daki yetkililerin uygun
yeri belirlemesinin ardndan Kadköy Belediyesi’nin bir kamyon dolusu aaç gönderdiini söyleyen Gülsen, “Tüm yetkililerimize
teekkür ediyorum. Allah hepsinden raz olsun. Her ey kimsesiz, bakma, sevgiye muhtaç çocuklarmz için” diyerek hayalini
kurduu projenin gerçeklemesinden duyduu memnuniyeti dile getiriyor.
Aaçlarn, Tekirda’da çocuklarn faydaland Barbaros Kamp yerine dikileceini
belirten Gülsen, yaknda yurtta kalan çocuklar için de sanatsal faaliyetler düzenlemeyi
düündüünü de ifade ediyor.
YURT YAAMINA VE TERZLE ADIM
63 yanda olan Terzi Hüseyin Gülsen zorluklarla, anne, baba, aile özlemiyle geçen
yllarn ve terzilik mesleiyle tanmasn
ise öyle anlatyor: “Daha bebekken babam
kaybetmiim. Hatrlamyorum. Annem ve
kardeimle hayatn zorluklaryla kar karya kalmz. Yardmlarla annem ailemizi bir
arada tutmaya çalm. Çaresiz annem daha iyi, güvende yetimem için beni 6 yanda çocuk yurduna verdi. O günleri
hatrlyorum. Çok zor günlerdi.”
Yurt yaam srasnda ilkokuldan mezun
olarak, terzilie çrak olarak adm atan Gülsen, kald yurdun folklor ekibiyle katld
törenlerde de büyük baarlar elde eder. Aile
özlemiyle geçen skntl dönemlerinde hem
kendini hem de terzilik bilgisini gelitiren, stanbul Terzilik Tekamül Enstitüsü’nden de
mezun olup terzilik diplomasn da alan Gülsen’in yurt hayat 18 yanda biter ve meslek
sahibi olarak topluma katlr. Derken askerlik
Terzi Hüseyin Gülsen
görevini de tamamlar. Ardndan terzilikte
uzmanlamak amacyla yllar önce diplomayla mezun olduu stanbul Terzilik Tekamül Enstitüsü’ne uzmanlk eitimi için
balar. Okuldaki baarsyla hocalarnn da
takdirini kazanan Hüseyin Gülsen, onlarn
yönlendirmesiyle Kadköylü bir terzi ile ortak olur. Böylece Kadköy’deki meslek hayat 1974 ylnda balam olur.
Download

Yüreği kimsesiz çocuklarla atıyor