 AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR
BAKANLIĞI KOCAELİ İL MÜDÜRLÜĞÜ
 SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ
KANUNUNDAKİ BAZI DEĞİŞİKLER
HAKINDA BİLGİLENDİRME
TOPLANTISI
 23 EKİM 2014
 HAZIRLAYAN
 Cemal ASLAN
BİRİNCİ BÖLÜM
SOSYAL GÜVENLİK
TEBLİĞİN AMACI
 Bu Tebliğ; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 8
inci maddesinin yedinci fıkrası ile 100 üncü
maddesi kapsamında, bankalar ve kamu idareleri
ile diğer kurum ve kuruluşların, işlem yaptığı
kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup
olmadığını kontrol etme Yükümlülüğü ve bu
yükümlülüğe istinaden işlem yaptığı kişilerin
kimlik bilgilerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna
bildirilmesi için yayınlanmıştır.
 Amaç: Tebliğin Asıl amacı kayıp dışı istihdamı
engellemektir.
TEBLİĞİN KAPSAMI
 Özel ve Kamu Bankaları ile Tüm
Kamu Kurumları Tebliğin
kapsamındadır.
TEBLİĞE GÖRE AİLE VE SOSYAL
POLİTİKALAR BAKANLIĞININ
YÜKÜMLÜLÜKLERİ.
AİLE BAKANLIĞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1
 Sosyal Yardım Bilgi Sisteminden (SOYBİS) gelir
tespiti ve araştırması için Kurumca belirlenen
personele sorgulama yetkisi verilir.
 Amaç: Kurum Sistemde sorgulama yaparak
gereken tespitleri yapar
AİLE BAKANLIĞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ 2
 Sosyal
hizmet kuruluşlarında okutulacak ders
saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve
benzeri diğer hususların tespitine dair esaslar
kapsamında resmî görevi olmayıp ders ücreti
karşılığında kuruluşlarda görevlendirilen çalışan
kişilerin T.C. Kimlik Numaralı işyeri sahibi/işyeri
çalışanı ayrımlı kimlik bilgileri ve çalışılan yerin
unvanı ve açık adresi bilgileri ile varsa ücreti ve işe
başlama tarihi bilgileri Kuruma gönderilir.
 Amaç: Ek Ders karşılığı çalışan kişiler kısmi süreli
çalıştıkları ve diğer zamanlarda başka işyerlerinde
sigortasız çalışmasını engellemek.
AİLE BAKANLIĞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ 3
 2/5/2006 tarihli ve 26156 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Özel Mesleki Rehabilitasyon Merkezleri
Hakkında Yönetmelik kapsamında çalışan kişilerin
T.C. Kimlik Numaralı işyeri sahibi/işyeri çalışanı
ayrımlı kimlik bilgileri ve çalışılan yerin unvanı ve
açık adresi bilgileri ile varsa ücreti ve işe başlama
tarihi bilgileri Kuruma gönderilir.
 Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafında Elektronik Sistem
Oluşturulana Kadar Bu Bildirimler Aşağıdaki Form
Doldurularak Her Ayın Sonunda Sosyal Güvenliğin
İlgili Birimine Gönderilecektir.
AİLE BAKANLIĞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ 3-1
 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının denetiminde
bulunan özel Huzurevleri ve Kreşler in denetimi
yapmaya giden yetkili personel, bu denetimleri
yaparken, bu iş yerlerinde çalışan tüm personel ve
işyeri sahiplerinin bilgilerini ek 1 formuna doldurarak
Sosyal Güvenlik Kurumuna resmi yazı ile bildirmesi
Gerekiyor.
 Not: Tebliğde belirtilmeyen diğer denetimler içinde
aynı şekilde bildirim işlemleri zorunludur.
Ek-1
5510 SAYILI KANUNUN 8 İNCİ MADDESİNİN YEDİNCİ FIKRASI İLE 100 ÜNCÜ MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA TEBLİĞ’E
İSTİNADEN KULLANILMASI ZORUNLU İŞVEREN/ÇALIŞAN FORMU
SIRA
T.C. KİMLİK NO
NO
ADI SOYADI
İŞLEM
TARİHİ
İŞE
BAŞLAMA
TARİHİ
AYLIK
ÜCRET
(BRÜT)
*AKTİF OLARAK ÇALIŞMAKTA
OLAN İŞYERİ SAHİBİ / İŞYERİ
ÇALIŞANI İLE İŞYERİ BİLGİLERİ
SİGORTALILIK
STATÜSÜ**
(İşyeri çalışanı,
işyeri sahibi)
İŞYERİ ÜNVANI
İŞYERİ ADRESİ
VE İLİ
EĞİTİM
BAŞLANGIÇ-BİTİŞ
TARİHİ
(İlgili Kurumlarca
doldurulacaktır)
BAŞLANGIÇ BİTİŞ
(*) Bu form; halen çalışmakta olan kişiler için doldurulur. Herhangi bir işyerinde çalışmayanlar için doldurulmayacaktır.
(**) “SİGORTALILIK STATÜSÜ” hanesi; “İŞYERİ SAHİBİ”, “İŞYERİ ÇALIŞANI” bilgilerinin dayanağı belgeler alınarak forma eklenir. (örn. İşyeri
sahibi için vergi levhası veya şirket ortaklığını gösterir belge, işyeri çalışanı için işyeri çalışanı olduğunu gösterir onaylı belge gibi)
İKİNCİ BÖLÜM
İŞ KANUNU
 KAMUDA TAŞERON FİRMALAR ARACILIĞI
İLE ÇALIŞAN PERSONELİN
 KIDEM TAZMİNATI
 İHBAR TAZMİNATI
KIDEM TAZMİNATININ TANIMI
 Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanununa
bağlı bir işyerinde en az bir yıl süreyle
çalışan işçinin, işveren tarafından yasal
olmayan gerekçeler ile iş akdine son
verilmesi nedeniyle
işçiye ödenen bir
tazminat şeklidir.
 Soru: Kıdem Tazminatının Yasal Dayanağı
Hangi Kanunudur ?
KIDEM TAZMİNATININ YASAL KAYNAĞI
 Cevap: Kıdem tazminatının yasal kaynağı 1475 sayılı İş
Kanununun 14. maddesidir .
 Not: 1475 sayılı İş Kanunu 14 maddesi hariç
yürürlükte kaldırılmıştır.
KIDEM TAZMİNATININ ÖDENMESİ İÇİN GEREKEN KOŞULLAR NELERDİR?
 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre çalışanlara
belirli şartlarla kıdem tazminatı ödenmektedir. Buna göre;
Aynı işverene bağlı çalışma süresinin en az 1 yıl olması ve iş
sözleşmesinin; 1- İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak
kurallarına aykırılık nedenleri dışındaki nedenlerle, 2- İşçi
tarafından sağlık, iyi niyet ve ahlak kuralarına aykırılık veya
işyerinde işin durması benzeri nedenlerle, 3- Askerlik
görevi nedeni ile, 4- Emeklilik hakkının elde edilmesi veya
bu kapsamda gereken sigortalılık süresi ve prim gününün
doldurulması nedeni ile, 5- Kadın işçinin evlenmesi nedeni
ile, 6- İşçinin ölümü nedeni ile iş hakkının feshi halinde,
çalışma süresi kadar kıdem tazminatı ödenmektedir.
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI
 11/09/2014 tarihli resmi gazetede
yayınlanan 6552
sayılı
kanun ile,
4857
sayılı
Kanunun
112 nci maddesine eklenen fıkra ile Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında taşeron firmalar aracılığı ile çalışan
personelin kıdem tazminatları yasal güvence altına
alınmıştır.
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI 1
 1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt
işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
 a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın
aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait
işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları
sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı
kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam
çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt
işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş
Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı
ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem
tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI 2
 b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi
çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında
çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş
Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı
ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara,
4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve
kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin
toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum
veya kuruluşu tarafından,
 işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI 3
 Soru: İşçi 4734 sayılı Kanun kapsamında alt
işverene
bağlı
olarak
kamu
idaresinde
çalışmaktadır, alt işveren daha sonra bu işçiyi
4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere
ait işyerlerinin
dışında bir
işyerinde
çalıştırmıştır ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş
sözleşmesi
kıdem
tazminatı
ödenmesini
gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem
tazminatı nasıl ödenecek ?
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI 4
 Cevap:
İşçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem
tazminatının söz konusu kamu kurum veya
kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin
kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son
işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış
oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı
üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum
veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına
yatırılmak suretiyle ödenir.
TAŞERON FİRMA PERSONELİNİN KIDEM TAZMİNATLARI 5
 Taşeron firmalarda çalışan personeller 1475
sayılı iş kanununun 14 maddesine göre
kıdem tazminatını hak etmesi durumunda,
hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin
yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.
KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASI
 Çıplak ücret- Yemek yardımı- Kasa tazminatı- Gıda
yardımı- Yakacak yardımı- Eğitim yardımı- Konut
yardımı- Giyecek yardımı- Erzak yardımı- Sosyal
yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli- Unvan
tazminatı- Aile yardımı- Çocuk yardımı- TemettüHavlu ve sabun yardımı ( işyerinde kullanılacaksa
tazminat hesabında dikkate alınmaz)- Taşıt yardımıYıpranma tazminatı- Kalifiye-Nitelik zammı- Sağlık
yardımı- Mali sorumluluk tazminatı- Devamlı ödenen
primler kıdem tazminatı hesaplanmasına tabidir
KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASI 1
 Kıdem tazminatı her bir yıl için bir aylık ücretlerin




bürüt toplamı kıdem tazminatı olarak ödenir.
Örnek: 10 Yıl 5 Ay 20 Gün kıdem hesaplanması
Aylık Bürüt Ücret * 10 Yıl
Aylık Bürüt Ücret /12 * 5 Ay
Aylık Bürüt Ücret /365* 20 Gün
KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASI 2
 1200 TL Aylık bürüt ücret alan bir işçinin kıdem








tazminatının Yukarıdaki formüle göre hesaplanması
1200*10= 12000 Yıllık Ücret
1200/12= 100*5 = 500 Aylık Ücret
1200/365= 3,29*20= 65,80 Günlük Ücret
12000,00
500,00
65,80
12.565,80 TL Toplam Kıdem Tazminatı Ödenmesi
Gerekiyor.
Not: Kıdem tazminatında damga vergisi hariç başka bir
kesinti yapılmaz.
MAHKEME KARARLARINA GÖRE KIDEM TAZMİNATLARININ
ÖDENMESİ
Taşeron firmalar aracılığı ile çalışan personel zaman
zaman haksız yere işlerine son verilmektedir.
Bu nedenle genelde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
adına davalar açılmaktadır . İş Mahkemeleri Bakanlığı
tazminat ödemekle cezalandırmaktadır.
Ancak bu tazminatlar 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim
Kanununun İlgi Maddeleri gereği, işçi en çalıştığı ve
işine son veren kuruluş tarafında ödenecektir.
İHBAR TAZMİNATI
 Süresi belirli olmayan sürekli hizmet akitlerinin İş
Kanununun 13. maddesinde belirtilen esaslara
uyulmadan sona erdirilmesi halinde işi terkeden işçi
ya da işçinin işine son veren işveren aynı maddede
belirtilen
bildirim
önellerine
(iş
akdinin
feshedileceğinin belli bir süre önceden bildirilmesi)
ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek durumunda
kalacaktır. Bu şekilde ödenecek tazminat uygulamada
"ihbar
tazminatı"
olarak
adlandırılmaktadır
İHBAR SÜRELERİ (öneller)
 İşçi veya işveren tek taraflı iş akdini fes etmeden önce aşağıdaki süreleri




dikkate alarak bildirim yapmak zorundadırlar
1- İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa
yapılmasından başlayarak iki hafta.
2- İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer
tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta.
3- İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer
tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta.
4- İşi üç yıldan fazla sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa
yapılmasından başlayarak sekiz hafta.
 Bu süreler uymayan işçi veya işveren, bu süreler kadar ihbar tazminatı
ödemekle yükümlüdür.
 Not: İhbar tazminatında Gelir ve damga Vergisi Kesintisi Yapılır.
 KATILIMIZDAN DOLAYI TEŞEKÜR EDER ÇALIŞMA
HAYATINIZDA BAŞARILAR DİLERİZ.
 Cemal ASLAN
Download

1 Sosyal Güvenlik ve İş Kanunu Sunumu