GASTROENTERİTLER
ve
DEHİDRATASYON
Prof. Dr. Sema AYDOĞDU
Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji
ve Beslenme Bilim Dalı
28 Mart 2014
ÇOCUKLARDA
1. ÜSYE
2. Gastroenterit
DİYARE
Çocukluk
Çağında
Morbidite
ve
Mortalitenin
LİDERİ...
DİYARE İLE GİDEN HASTALIKLAR
Bu Ölümlerin %98’i
Gelişmekte Olan Ülkelerde...
Ölenlerin
%80’i Süt Çocukları...
5 YAŞTAN KÜÇÜK çocuk ölümlerinin
%20’sinden SORUMLU...
DİYARELİ
BİR BEBEĞİN
ÖYKÜSÜ
5 aylık
kız bebek
3 günlük
ateş yüksekliği ilk gün, 38.5°C
kusma
ilk iki gün, 1-2 kez/gün
ishal
Sarı, bol sulu, ekşi kokulu
yakınmaları ile 10-12 kez/gün, 3 gündür
getirilir.
hemen her bebek
ilk yaşında
en az
bir kez ÜLKEMİZDE ATAK SAYISI: 3
diyare atağı
geçirmekte...
5 aylık
kız bebek
Öncesinde
Sağlık sorunu
YOK
İzlem ve Aşılamaları DÜZENLİ...
Anne Sütü ile
besleniyor
Uykuya Eğilimli
Göz Altları Çökük
Dudaklar Kuru
Ağız Açık
Sarı, bol sulu, ekşi kokulu 10-12 kez/gün
KAN, MUKUS YOK...
Bu hastada ne tip bir diyare düşünüyorsunuz?
ENTERİT ?
KOLİT ?
GASTROENTERİT
6 ay - 2 yaş
ARASINDA SIK
İNCE BAĞIRSAK
TİPİ DİYARE
İNCE BAĞIRSAK TİPİ DİYARE ???
İNTESTİNAL SIVI EMİLİMİ








Oral alım
Tükrük
Mide
Safra
Pankreas
İnce barsak
İleoçekal valv
Dışkı
Bol Sulu Diyare
2000 cc
İnce Bağırsak Kökenli
1500
2500
9000 cc 8000
500
emilir
1500
1000
Az az ve sık sık
1000 cc
kanlı, mukuslu dışkılama
Kolon Kökenli
200 cc
SAĞLIKLI İNCE BAĞIRSAK
PARMAKSI ÇIKINTILARI
(VİLLUSLAR)
EPİTEL HÜCRESİ
ENTEROSİT
LAKTAZ
MİKROVİLLUSLAR
AKUT GASTROENTERİT
GASTROENTERİTLER
 Viral Kökenli
ETKENLER;
 Rotavirus
 Norwalk virus
 Enterik Adenovirus
GASTROENTERİTLERDE
En sık neden (%90)
ROTAVİRUS
2. sırada
ENTERİK
ADENOVİRUS
Sporadik
Ağır Klinik
ETKENLER
NORWALK VİRUS
Epidemik
Hafif Klinik
AKUT GASTROENTERİT
Virüsler
İnce Bağırsağı
Sever…
Enterosit İçinde
Çoğalır
Enterosit Ölümü
Rotavirus
Partikülü
ANNE SÜTÜ
ile beslenen
bebek
LAKTAZ
enzim
düzeyi
yetersiz
Sindirilmeyen LAKTOZ
Su tutarak kolona ulaşır
Kolonda bakterilerce yıkılır
Asidik ürünler ve gaz oluşur
 Bol, sulu
 Gürültülü
 Fışkırır tarzda
 Asidik
 Ekşi kokulu
 İntertrigo (pişik)
FEHLİNG 1-2
SOLÜSYONU
DIŞKIDA
İNDİRGEN ŞEKER
SİNDİRİLMEYEN
LAKTOZ
FEHLİNG DENEYİ
Dışkıda
İndirgen şeker varlığı
Tıpkı idrar gibi !!!
ASİDİK
DIŞKI
İB TİPİ DİYAREDE
DIŞKI KÜLTÜRÜ ALINMAZ...
DİYARENİN
ilk 3-4 gününde
ANLAMLI
30 dakika
İNTESTİNAL SIVI EMİLİMİ








Oral alım
Tükrük
Mide
Safra
Pankreas
İnce barsak
2000 cc
1500
2500
500
1500
1000
9000
8000
emilir
Akut Gastroenteritte
İleoçekal
valv
1000 Dışkı
cc Miktarı > 500 cc
Dışkı
200 cc (bebeklerde 50-100 cc)
Bu hastada
diyareye bağlı
en önemli
yaşamsal sorun
nedir?
BOL, SULU DIŞKILAMA
DEHİDRATASYON
VİRAL AJAN DEĞİL...
Dehidratasyon ÖLÜME neden OLUR...
GASTROENTERİTLERDE
Dehidratasyon Tedavisi
Hayat Kurtarıcıdır...
Uykuya Eğilimli
Göz Altları Çökük
%10-15 dehidratasyon
Dehidratasyon Pilisi
Dudaklar Kuru
Ağız Açık
Ağır dehidratasyon!!!
DEHİDRATASYONUN
KLİNİK DERECELENDİRİLMESİ
 HAFİF
 ORTA
 AĞIR
DEHİDRATASYON DERECELEMESİ
 HAFİF
Vücut Ağırlığında % 3-5 kayıp
Susuzluk hissi
Mukozaların kuruması
Göz yaşının azalması
Konsantre idrar
Nabızda %10-15 artma
DEHİDRATASYON DERECELEMESİ
 ORTA
Vücut Ağırlığında % 5-10 kayıp
Göz altlarının çökmesi
Fontanel çöküklüğü
Göz kürenin yumuşaması
Turgor bozulması
DEHİDRATASYON DERECELEMESİ
 AĞIR
Vücut Ağırlığında % 10 kayıp
Dehidratasyon pilisi varlığı
Vücut Ağırlığında %15 kayıp
Hipovolemik şok
Akut Dehidratasyon >%10
Dehidratasyon Pilisi
AĞIR DEHİDRATASYON
DEHİDRATASYONUN
MATEMATİKSEL DERECELENDİRİLMESİ
Yakın Zamanda
Ağırlık Ölçümü
varsa...
Aradaki Farka
Göre
Hesaplanır...
DEHİDRATASYONUN
MATEMATİKSEL DERECELENDİRİLMESİ
SON TARTI
7.000 kg
ŞİMDİKİ TARTI
6.000 kg
%14
Dehidratasyon
HASTANIZ ŞOKA GİREBİLİR
DİKKAT...
BU BEBEĞİ NASIL TEDAVİ EDERİZ ?
ÖNCE REHİDRATASYON...
DERHAL
REHİDRATASYON
4-6 SAATTE...
BU SÜREÇTE
SADECE
REHİDRATASYON
BESLENME
4-6 saat SONRA
DEHİDRATE ÇOCUK İŞTAHSIZDIR...
REHİDRATASYON
Önce Oral Yol
Kusarsa
NG Sonda ile
Gene Kusarsa
ve
Şokta ise
İV yola Geçilmeli
NASIL
BİR SIVI
İLE
HİDRASYON
SAĞLANIR ?
ORAL REHİDRATASYON
SIVISI (ORS)
Litrede Na+ 90 mEq/L
Na+ : 90 mEq/L
1 poşette:
Sodyum klorür
Trisodyum sitrat
Potasyum klorür
Glukoz
Osmolarite
311 mOsm/L
1.5 litre su ile
sulandırılırsa
Na+ : 60 mEq/L
3.5 gr
2.9 gr
1.5 gr
20gr
Reduced
osmolarity ORS
grams/litre
Sodium chloride
2.6
Sodium
75
Glucose,
anhydrous
13.5
Chloride
65
Potassium chloride
1.5
Glucose,
anhydrous
75
Potassium
20
Citrate
10
Total Osmolarity
245
Trisodium citrate
dihydrate
2.9
Reduced
osmolarity ORS
mmol/litre
4-6 saatte
100 ml/kg
Bu esnada
her dışkılama için
+ 10 ml/kg
KAŞIK KAŞIK VERİLMELİ...
Biberon Kullanılmamalı
13:15
KUSARSA
Nazogastrik Sonda ile
100 ml/kg/4-6 saat
GENE KUSARSA
IV REHİDRATASYON...
Bu Hastada
ve
Enteral Yoldan
Rehidrate
Edilemeyen
Hastalarda
IV TEDAVİ
Kaçınılmaz...
Dehidratasyonların
%90’ı.....İZOTONİK
SERUM
FİZYOLOJİK
20 cc/kg/saat
Hemogram,Üre, Kreatinin, Şeker
Venöz kan gazı, Elektrolitler
Na 154 mEq/l
1/1’lik Solüsyon
Diürez gözlenene kadar
20-40-60 cc/kg/saat
hızla verilir...
Diürezden sonra
devam sıvısı
150-100-70 cc/kg/gün
hızla verilir...
Na 154 mEq/l
Her dışkılama için
+ 10 ml/kg
4-6 saat sonra
BESLENME
ANNE SÜTÜ DEVAM
LAKTOZSUZ ÜRÜNLER
YOĞURT, AYRAN
AKUT GASTROENTERİTTE BESLENME
GASTROENTERİTLERDE
İshal Kesiciler KULLANILMAZ...
(Antikolinerjikler, Absorbanlar Etkisiz)
PROBİYOTİKLER
Normal
RUTİN TEDAVİ
Floranın
PROTOKOLLERİNDE
Laktik Asit Üreten
Saprofit
YER ALMAZ...
Bakterileri

Barsak florasının işgali…

Patojen üremesinin inhibisyonu

Enterosite yapışmada yarışma

İmmunmodülasyon..................
ROTAVİRUS
AŞILARI
2. 4.
AYLARDA
2. 4. 6.
AYLARDA
ESENLİKLER
KOLAY
GELSİN
Download

GASTROENTERİTLER ve DEHİDRATASYON