www.bursa.bel.tr
ÜFTADE TÜRBES‹
Türbe 1869'da Serasker Hasan R›za Pafla taraf›ndan yenilenmifltir. Kare planl›d›r,
d›fl kap›s› üzerinde on alt› sat›rl›k bir kitâbesi vard›r. Bunda, türbenin Hasan R›za
Pafla taraf›ndan onar›ld›¤› belgelenmektedir. Türbede Üftade ile çocuklar›ndan Mustafa,
Mehmet, Hayrettin ve Ahmet'in mezarlar›n›n yan›nda, müritleri ve Tekke fleyhlerine
ait toplam 19 adet sanduka bulunmaktad›r. Abdülmecit 1845'te Bursa'y› ziyaret
etti¤inde, türbeye bir Kâbe örtüsü arma¤an etmifltir.
Üftade Cami ve Türbesi Konum Haritas›
ÜFTADE TEKKESİ
Üftade Tekkesi Konum Haritas›
www.bursaarastirmalarimerkezi.org
Üftade Sokak, Hisar
MEHMED MUHY‹DD‹N ÜFTADE
Sultan II. Bayezid devrinde Manyasl› bir baban›n, Hamaml›k›z›kl› bir annenin çocu¤u
olarak Bursa'n›n Araplar Mahallesi'nde, 1490'da dünyaya geldi. Gelene¤e uyarak ilk
dini bilgilerini ailesinde ve mahalle camiinde tamamlad›. Babas›n›n mesle¤i ipekçilik
(kazaz) oldu¤u için o¤lunu da ayn› mesle¤e yönlendirdi.
Gençlik döneminin ilk y›llar›nda sesinin güzelli¤i ortaya ç›k›nca Ulu Cami müezzinli¤inin
yolu aç›lm›fl oldu. Bu camide müezzin olmak demek, flehirde yaflayan bütün “büyük”lerle
tan›flmak imkan› demekti.
Üftade ismini almas›: Gençlik y›llar›nda sesinin güzelli¤iyle dikkat çeken Mehmet
Efendi'ye bir gün Ulu Cami'nin vakf›n› yöneten mütevelli, belli bir ücret takdir etti.
Bu ücreti ald›¤› günün gecesi rüyas›nda flöyle bir ses duydu: “Sen Üftade oldun.”
Üftade Farsça, düflen, düflmüfl olan manas›ndad›r. Yani dinî bir hizmeti maddi bir
fleyle satt›¤›n için manevi olarak bulundu¤un makamdan afla¤›ya düfltün demektir.
Daha sonra yazaca¤› fliirlerde bu kelimeyi mahlas olarak kullanm›flt›r. Söz konusu
kelime zamanla o kadar yayg›nlaflm›flt›r ki esas ismi unutulmufl, mahlas›yla an›l›r
olmufltur.
Bursa'n›n kutbu Üftade hazretleri, bu dünyadaki 90 y›ll›k geçici hayat›n› tamamlad›ktan
sonra alem-i cemale intikal etti. Gelene¤e göre fleyh efendiler hizmet verdikleri tekkenin
haziresine defnedilirler. Tekkenin yan›nda mezarl›k olmas›na ra¤men Hisar’da bulunan
caminin bahçesinde s›rlanmas› uygun bulunmufltur. Kendisinden sonra Üftade
tekkesinde hizmet veren fleyh efendiler de ayn› yolu izlemifllerdir.
Üftade hayat›n›n bir döneminde dosta giden yolu ar›yor araflt›r›yor, soruyor soruflturuyordu.
‹çindeki susuzlu¤u gidermenin yollar›n› ar›yordu.
Dost ilinin âfl›klar› Hak yolunun sâd›klar›
Derdlilerin hâz›klar› dost iline yol kandedür
Derdi yüre¤im da¤lad› bu gözlerim kan a¤lad›
Nefsim yolumu ba¤lad› dost iline yol kandedür
Sabr u karâr›m kalmad› cân›m visâlin bulmad›
Gözüm cemâlin görmedi dost iline yol kandedür
Bir menzile vard› yolum hiç nesneye ermez elim
Ay›ruban geldi ölüm dost iline yol kandedür
Bir kâmile bir gün erem dost ilini andan soram
Sadâkatle yolun görem dost iline yol kandedür
Miskîn fakîr ÜFTADE'yi zevkinle eylegil diri
Ölünce söyleye dili dost iline yol kandedür
TEKKEN‹N fiEYHLER‹
Üftade tekkesi Bursa'da hizmet veren tekkelerin en meflhurlar›ndan ve yap›ld›¤›
tarihten itibaren hiç kesintiye u¤ramadan 1925 y›l›na kadar varl›¤›n› sürdüren tasavvufî
kurumlardan bir tanesidir.
Yüzy›llar boyunca bu dergâhta hizmet veren fleyh efendilerin isimleri, vefat tarihleri
ve görev süreleri flöyle gösterilebilir:
Üftade
Mustafa Efendi 1802 - 45 sene
Mehmet Efendi 1585 - 6 sene
Ahmed Hasib Efendi 1808 - 6 sene
Mustafa Efendi 1608 - 23 sene
Burhaneddin Efendi 1845 - 39 sene
‹brahim Efendi 1678 - 72 sene
Mehmet Efendi 1912 - 69 sene
ÜFTADE CAM‹
Mehmet Efendi 1697 - 20 sene
Mehmet Efendi 1913 - 1 sene
Mustafa Efendi 1721 - 25 sene
Hakk› Efendi 1923 - 10 sene
Hayreddin Efendi 1758 - 38 sene
Muhtar Efendi 1945 - 2 sene
Cami, Üftade Mehmet Muhyiddin
taraf›ndan 1579 y›l›nda
yapt›r›lm›flt›r. Bir depremde y›k›lan
cami 1770 y›l›nda Kad› Alt›parmak
‹brahim'in izni ile torunu Kutup
‹brahim Efendi taraf›ndan
temelinden yenilenmifltir. Kay›tlarda
1843 y›l›nda Vali R›za Pafla’n›n,
camiyi ve külliye içindeki köflkü
onartt›¤› anlafl›lmaktad›r. 1855
depreminden sonra, ise 1859'da
yeniden esasl› bir onar›m
görmüfltür. Daha sonra 1869'da
ziyarete gelen Serasker Hasan
R›za Pafla taraf›ndan bir kez daha
elden geçirtilerek onar›lm›flt›r.
1925'te tekkeler kapat›ld›¤›nda Muhtar Efendi dergâh›n fleyhi idi.
Download

ÜFTADE TÜRBES‹