www.bursa.bel.tr
ORHAN BEY HAMAMI (AYNALI ÇARfiI)
Orhan Gazi'nin yapt›rd›¤› ve külliyesinin evkaf›nda olan Çifte Hamam, Ulucami'nin
bat›s›nda, Emir Han ile Koza Han'›n aras›nda yer al›r. Osmanl›-Türk hamam
mimarisi örneklerinin ilklerindendir. Çifte hamam s›n›f›ndan olan yap›n›n duvarlar›
kesme tafl, kubbe kasnaklar› üç s›ra tu¤la, bir s›ra kesme tafl ile örülmüfltür.
Günümüzde 'Aynal› Çarfl›' olarak an›lan hamamda geleneksel giysi ve eflyalar
ile antika dükkânlar› yer almaktad›r.
Orhan Gazi Türbesi Konum Haritası
EM‹R HAN
Külliye bünyesindeki han, Ulu Cami'nin hemen kuzeyinde yer al›r. Orhan Bey
taraf›ndan 14. yüzy›l›n ikinci yar›s›nda yapt›r›lm›flt›r. Osmanl› flehir hanlar›
mimarisinin ilk örne¤idir. Tarihi kay›tlarda Emir Han›, Han-› Bezzaziye, Eski
Bedesten ve Kepenekçiler Çarfl›s› olarak an›lm›flt›r. Bursa'daki sükka (çarfl›)
kantar› burada oldu¤u için Bahar Kapan› da denilmifltir. Bursa'n›n ilk bedesteni
Emir Han'd›r. Di¤er bedesten yap›ld›ktan sonra buraya Eski Bedesten denilmifltir.
fiehirde yenen veya yenmeyen, al›n›p sat›lan her tür eflya bu handa tart›l›p, al›nan
kantariye, han›n gelirini olufltururdu. Han›n kap›s›nda sabun sat›l›rd›. Sabunu,
konuklardan baflkas›n›n satmamas› için de bir ferman mevcuttu. Bursa'n›n
fethinden, 1781 y›l›na kadar kantarc›l›k için konulmufl üç peyke, halen kap›n›n
iki taraf›nda bulunmaktad›r.
Revakl›, kare bir avlu etraf›nda, alt katta 36 mahzen ve küçük bir ah›r, üst katta
da 38 odas› olan han›n, revak ayaklar› kesme taflla ve beden duvarlar› iki s›ra
tu¤la ve bir s›ra moloz taflla infla edilmifltir. Birinci kat revaklar›n›n dört köflesindeki
birer kubbe d›fl›nda kalan yap›n›n tüm bölümlerinin üzeri tonozla örtülmüfltür.
Birçok depreme ve felakete u¤ram›flt›r. Bugün tüm dükkânlar›n dolu oldu¤u
handa kuyum ve tekstil üzerine sat›fllar yap›lmaktad›r.
Orhan Bey Külliyesi Konum Haritası
www.bursaarastirmalarimerkezi.org
ORHAN BEY KÜLL‹YES‹
Bursa'n›n 1326 y›l›nda Orhan Bey taraf›ndan fethinden hemen sonra, kale içine
s›k›fl›p kalan Bursa'y› geniflletmek amac›yla Gökdere'nin sulay›p batakl›k haline
getirdi¤i alanlar kurutularak kullan›labilir hale getirilmifltir. Bu anlamda Bursa
Kalesi d›fl›nda infla edilen ilk külliye Orhan Külliyesidir. Külliyenin ilk yap›ld›¤›nda
yüksek duvarlar ile çevrelendi¤i tarihi kay›tlarda ifade edilir. Bu nedenle bu bölge
ilk dönemlerde 'Afla¤› Hisar' diye de an›lm›flt›r. Külliye; cami, medrese, imaret,
misafirhane-zaviye, han ve hamamdan oluflmaktad›r. Medrese ve imaret 1935'lere
kadar mevcut iken günümüze hiçbir iz kalmam›flt›r.
ORHAN GAZ‹
Babas›
Annesi
Do¤umu
Ölümü
Saltanat›
: Osman Gazi
: Mal Hatun
: 1281
: 1360
: 1326-1359 (33 sene)
Osmanl› Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin o¤lu olan Orhan Gazi,
Osmanl› Devleti'ni teflkilatland›rarak kurumsal bir devlet haline getirmifltir.
45 yafl›nda iken devletin bafl›na geçen Orhan Gazi, daha 15 yafl›nda
iken savafllara ifltirak etmifl ve hayat›n›n büyük bir k›sm›n› cenk meydanlar›nda
geçirmifltir. Kardefli Alâaddin'i kendisine vezir yapm›fl, Alâaddin Pafla'n›n
1331 y›l›nda ölümünden sonra o¤lu Süleyman Pafla bu göreve getirilmifltir.
Babas›ndan 6.000 km2 olarak teslim ald›¤› beylik topraklar›n› alt› misline
ç›kararak 95.000 km2 yapm›fl, Devlet merkezini Bursa'ya alm›flt›r.
Daha sonra Bizansl›lara karfl› Palekanon (Maltepe) zaferi kazan›lm›fl, 1345'de
Karasi Beyli¤i ilhak edilmifl, 1354'de Ankara ve Gelibolu'nun fethedilmesiyle
birlikte birçok beylik ve ahali Osmanl› bayra¤› alt›nda kendili¤inden toplanm›flt›r.
1345 y›l›nda Bizans ile anlaflma yap›lm›fl, Kantakuzenos'un k›z› Teodora
Orhan Gazi ile evlendirilmifltir. Cenevizliler ile ittifak yapan Bizansl›lara karfl›
Süleyman Pafla, Evrenos Bey, Ece Bey'i Rumeli'ye geçmeleri için görevlendirmifl,
1357 y›l›nda Gelibolu, 1358 y›l›nda da Bolay›r, Hayrabolu ve Tekirda¤
fethedilmifltir.
Orhan Gazi döneminde; 1326'da Bursa, 1329'da ‹znik, 1337'de Gemlik
fethedilmifltir. Bursa'y› fethettikten sonra ilk ifl olarak flehri kale içerisinden
ç›kartarak kale d›fl›nda yeni bir merkez oluflturmufltur. Bu kapsamda
cami (Orhan Cami), han (Emir Han), hamam (fiengül Hamam›)
ve imaretten oluflan bir külliye yapt›rm›flt›r. Böylelikle
imparatorlu¤un en önemli ticari nüvesi oluflturulmufltur.
Osmanl›'n›n kurumsallafl›p, topraklar›n›n genifllemesinde önemli bir görev
üstlenen Orhan Gazi, 1360 senesinde 79 yafl›nda iken vefat etmifltir. Vefat›
sonras›nda Saint Elia Manast›r›'n›n bir bölümü türbe haline getirilerek buraya
defnedilmifltir. Daha sonra ayn› yere efli Nilüfer Hatun, o¤lu Kas›m, k›z›
Fatma, Cem Sultan'›n o¤lu Abdullah, II. Bayezid'in o¤lu Musa Çelebi
ve isimleri bilinmeyen on dört kifli defnedilmifltir.
ORHAN BEY CAM‹‹
Cami, tarihi çarfl› içerisinde, Ulucami'nin do¤usunda, Tarihi Belediye Binas›'n›n
bat›s›ndad›r. Orhan Bey taraf›ndan hicri 740, miladi 1339 y›l›nda infla edilmifltir.
“ ” plânl› (tabhâneli - zâviyeli) camilerdendir. Kuzey-güney yönünde arka arkaya
iki kubbe ve yanlarda do¤u-bat› yönünde orta mekâna kemerle aç›lan daha küçük
birer kubbe, girifl cephesinin iki köflesinde uzun, üzeri beflik tonoz örtülü odalar
ve kuzey yönünde buna eklenen son cemaat yerinden oluflmaktad›r.
Toplama moloz tafl› ve aralar›nda yatay ve dik örülen tu¤lalarla infla edilen cami,
erken dönem Osmanl› mimarisinin özelliklerini gösterir. Tu¤la ve tafl s›ralar›yla
yap›lm›fl kemerler, tu¤ladan kurslar, camiyi süsleyen unsurlard›r. Ulu Cami'nin
do¤usunda yer almaktad›r.
Download

Kamu Hizmet Standardı - Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu