SUNUŞ
Bir söz vardır Nasip-kısmet. Şimdilerde bunu daha iyi özümsüyoruz.
Süleymaniye, Yavuz Sultan Selim, Nuruosmaniye, Kılıçali Paşa, Piyale
Paşa, Nişanca Mehmet Paşa, Hadım İbrahim Paşa, Bali Paşa, Edirnekapı
Mihrimah Sultan ve daha pek çok caminin restorasyonlarını tamamladık.
Fatih Camii’nin restorasyonu sona erdi. Vakıf Restorasyon Yıllığı dergisinin
7. sayısına da Fatih Camii ve Külliyesinin restorasyon çalışmalarının
anlatıldığı makaleler nasip oldu. Nasipten bizim payımıza düşense, bu ulvî
görevde şahsımızın da payının oluşu.
İstanbul’un fethinin hemen akabinde yeni başkenti adeta saran bir
yorgandır Fatih Külliyesi. Tüm sosyal faaliyetlerin yürütüldüğü koca bir
yapılanma, küçük bir şehir görünümündedir. Bir kolda Haliç, bir kolda
Hırkai Şerif, beride Edirnekapı, geride Süleymaniye. Tıpkı, çocukluğumuzda
dedemizden dinlediğimiz masalların son kısmında olduğu gibi. Buradan
bir nasip de İstanbul’un payına çıkıyor: Fatih Külliyesi.
Her iki sayıdan birini, restorasyonu tamamlanmış bir esere ayırmaya
çalıştığımız Vakıf Restorasyon Yıllığı’nın Fatih Camii ve Külliyesi özel
sayısını da tıpkı diğer sayılarımızda olduğu gibi merakla okuyacağınızı
ümit ediyorum. Yayınladığımız her sayıdan sonra söylediğimiz gibi, bir
sonraki sayıda buluşmak dileğiyle…
Dr. Adnan Ertem
Vakıflar Genel Müdürü
ÖNSÖZ
Bâde-i nâb ile buldu rûh-ı cânân revnak
Gûyiyâ güller ile buldu gülistân revnak
Zülf-i miskîn ki rûh-ı yâr ile tâbende durur
Şem’-i pürnûr ile san buldu şebistân revnak
Göricek yaşımı naz ile salınır ol yâr
Cûyibar ile bulur serv-i hırâmân revnak
İşidip nâlemi handân olur ol yâr bulur
Na’ra-i bülbül ile gonca-i handân revnak
Eşk-i çeşmimle olur lâ’l-i leb-i yâr ferah
Tâb-ı kevkeble bulur lâ’l-i Bedahşân revnak
Hatt u hâl ile bulur Avnî rûh-ı yâr şeref
Bâblarla nitekim buldu Gülistân revnak
Avni (Fatih Sultan Mehmet)
Şehrin en önemli yükseltilerinden birinin zirvesini taçlandıran Fatih Camii ve bağlı
yapılar için ne denilirse az kalır. Elbette ki kendi adına yaptıracağı külliyesinin yerini
tesadüfen seçmemiştir Fatih Sultan Mehmet. İlk kurulduğundan beridir kenti Trakya
üzerinden Avrupa’ya bağlayan tarihi yolun kenarında olan cami ve külliyenin kurulduğu
alan, yoğun bir tarihi geçmişe sahipti. Erken Bizans döneminin İmparatorları için de
önemli bir arterdi. Bu bağlamda, fethettiği bu kutsal şehrin yeniden imarına ağırlık
veren Sultan, tam teşekküllü yapılar topluluğuyla bir nevi şehircilik örneğinin ortaya
çıkmasına sebep oluyordu. Peygamber efendimizin övgüsüne mazhar olan Fatih
Sultan Mehmet Han bir şiirinde; “Hüner, bir şehir bünyâd itmekdür, Reâyâ kalbin âbâd
itmekdür” demektedir. Evet. Marifet bir şehir yapmaktır. Fakat asıl marifet halkın kalbini
ve gönlünü kazanmaktır. Bu bakımdan cami ve külliye yapılarının restorasyonu,
emeği geçen herkes için bir gururdur. Sürecin dergimiz aracılığıyla sunulması,
mutluluğumuzun kamuoyu ile paylaşılması açısından bir vesiledir.
Sadece çağ kapatıp çağ açan, cesur bir sultan değil, aynı zamanda iyi bir okuyucu,
entelektüel, filozof, şair ve çizerdir Fatih Sultan Mehmet. Topkapı Sarayı’nda bulunan
çocukluk defterindeki çizimleri, Avnî mahlası ile yazdığı şiirler, bildiği dillerin çokluğu
ve dönemin önde gelen bilim/sanat adamlarıyla akşamları sıkça bir araya gelmesi
O’nu farklı kılmaktadır. Bir İstanbul aşığı Sultan’dır, şiirler yazacak kadar.
Bu bakımdan Fatih Külliyesi’nde yapılan restorasyon uygulamasının ağırlıklı olarak
anlatıldığı makaleleri içeren 7. sayımız son derece zevkli bir içeriğe sahip. Bu sayımıza
değerli makaleleriyle destek veren, Prof. Dr. Gönül Cantay, Prof. Dr. Ferudun Çılı, Prof.
Dr. Oğuz Ceylan, Prof. Dr. Atilla Bir, Prof. Dr. Mustafa Kaçar. Doç. Dr. Ahmet Güleç, Yard.
Doç. Dr. Burak Barutçu, Yard. Doç. Dr. Fatih Köse, Haluk Yıldız, Tuğba Keleş Ocakcan,
Sevinç Karahan, Özlem Doğan, Gülşah Altun, Nilgün Nurhan Şener’e teşekkür ediyorum.
Ayrıca bu güzel restorasyonu gerçekleştiren Yılmaz Yapı Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti’ne ve
Bölge Müdürlüğümüz personeline teşekkür eder, diğer çalışmalarında başarılar dilerim.
İbrahim Özekinci
Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürü
| Yıl: 2013 Sayı: 7
ISSN: 2146 – 3166
Vakıflar Genel Müdürlüğü
İstanbul I. Bölge Müdürlüğü
Yayınıdır.
Restorasyon-Konservasyon-Arkeoloji ve Sanat Tarihi Yıllığı
Yıl: 2013 Sayı: 7
Vakıflar İstanbul I. Bölge Müdürlüğü Adına
SAHİBİ
İbrahim ÖZEKİNCİ
Vakıflar İstanbul I. Bölge Müdürü
FATİH CAMİİ VE SULTAN I.MAHMUT
KÜTÜPHANESİ 2007-2012 ONARIMINDA
BEZEME ÇALIŞMALARI
Decoration Works in 2007-2012 Restoration of Fatih
Mosque and Sultan Mahmut I Library
Prof. Dr. Gönül Cantay
6
YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ / TASHİH
Murat SAV
İNGİLİZCE TASHİH
Seda ELHAN
YAYIN KURULU
Prof. Dr. E. Füsun ALİOĞLU
Hayri Fehmi YILMAZ
Dr. Esin Demirel İŞLİ
Dr. Olcay AYDEMİR
Murat SAV
H. Murat CEYLAN
Acar AVUNDUK
FATİH SULTAN MEHMED CAMİİ
GÜNEŞ SAATLERİNİN YENİLENMESİ
The Renovation of the Fatih Sultan Mehmed
Mosque Sundials
Prof. Dr. Atilla Bir
Yard. Doç. Dr. Burak Barutçu
Prof. Dr. Mustafa Kaçar
EDİTÖR
H. Murat CEYLAN
DANIŞMA KURULU
Prof. Dr. Zeynep AHUNBAY / İ.T.Ü. Mimarlık Fak.
Prof. Dr. Şerife ATLIHAN / Marmara Ü.Tekstil Böl.
Prof. Dr. Önder BİLGİ / İ.Ü.Emekli Öğr. Gör.
Prof. Dr. Oğuz CEYLAN / Mimar Sinan Ü. Mimarlık Fak.
Prof. Dr. Feridun ÇILI / İ.T.Ü.Mimarlık Fak.
Prof Dr. Erol GÜRDAL/ İ.T.Ü. Mimarlık Fak.
Prof. Dr. Turgut KOCATÜRK / Yıldız Teknik Ü. Müh. Mim. Fak.
Prof. Dr. Selçuk MÜLAYİM / Marmara Ü. Türkiyat Böl.
Doç. Dr. Şevket DÖNMEZ / İ.Ü.Arkeoloji / Protohistorya Böl.
Doç. Dr. Ahmet GÜLEÇ / İ.Ü.Koruma ve Onarım Bölümü
Doç. Dr. Ferudun ÖZGÜMÜŞ / İ.Ü.Güzel Sanatlar Fak.
Doç. Dr. Seden Acun ÖZGÜNLER / İ.T.Ü
Yard. Doç. Dr. Ahmet Vefa ÇOBANOĞLU / İ.Ü.Sanat Tarihi Böl.
Yard. Doç. Dr. Özkan ERTUĞRUL / Trakya Ü. S.Tarihi Böl.
KAPAK ve SAYFA TASARIM
H. Murat CEYLAN
Şevket EROĞLU
BASIM
Bilnet Matbaacılık
Biltur Basım Yayın ve Hizmet A.Ş.
Dudulu Org. San. Bölgesi 1. Cad. No:16 Ümraniye-İST
Tel: 444 44 03 www.bilnet.net.tr
İLETİŞİM
Vakıflar İstanbul I. Bölge Müdürlüğü
Sanat Eserleri ve Yapı İşleri Şube Müdürlüğü
İnönü Cad. No. 2 Kat 5 Taksim / İSTANBUL
Tlf: (0212) 251 88 10 / 7201-7203
www.vgm.gov.tr
http://istanbulavrupa.vgm.gov.tr
Vakıf Restorasyon Yıllığı hakemli bir dergidir.
Makalelerdeki yazılardan yazarları sorumludur.
Kaynak belirtilmek koşulu ile alıntı yapılabilir.
Para ile satılmaz.
(5000 Adet basılmıştır)
Bu sayının yayınlanmasındaki katkılarından dolayı
YILMAZ YAPI TAAH.TİC.LTD.ŞTİ’ne
Teşekkür ederiz.
15
Fatih Camii ve Sultan I. Mahmut
Kütüphanesi 2007-2012
Onarımı Bezeme Araştırma ve
Uygulamaları
Researching and Applications of Ceiling Decorations
in the Restoration of Fatih Mosque and I.Mahmut
Library Between 2007-2012
Özlem Doğan
21
Fatih Camii ve I. Mahmut
Kütüphanesi Proje
Değerlendirme ve
Uygulamaları
The Examination and Applications of Fatih
Mosque and I. Mahmut Library’s Drawings
Sevinç Karahan
37
Fatih Camii 2007-2012 Restorasyonu
Uygulamaları
The Restoration of Fatih Mosque Between 2007-2012
Prof. Dr. Oğuz Ceylan
Tuğba Keleş Ocakcan
43
İÇİNDEKİLER
FATİH CAMİİ ve I. MAHMUT
KÜTÜPHANESİ GÜÇLENDİRME
ÇALIŞMALARI
Sultan I. Mahmut Kütüphanesi
2007-2012 Restorasyonu
The Restoration of I. Mahmut Library Between
2007-2012
Strengthening Works of the Fatih Mosque
and Mahmut I. Library
Prof. Dr. Feridun Çılı
Haluk Yıldız
64
Tuğba Keleş Ocakcan
Arşiv Belgelerine Göre Fâtih Camiinin
İnşaası ve Onarımları
Fatih Camii Hünkâr Köşkü
2007-2012 Onarımı
Construction Repairs Of The Fatih Mosque According To The
Archive Documents
Restoration of the Sultan’s Lodge of Fatih
Mosque Between 2007-2012
Yrd. Doç. Dr. Fatih Köse
85
145
FATİH CAMİİ KÜLLİYESİ HAZİRE
DUVARLARI VE ÇEŞMELERİN
RESTORASYONU İLE SPONSOR
OLARAK RESTORE EDİLEN
TÜRBELER
FATİH CAMİİ VE SULTAN I.MAHMUT
KÜTÜPHANESİ 2007-2012
ONARIMINDA BEZEME ÇALIŞMALARI
Decoration Works in 2007-2012 Restoration
of Fatih Mosque and Sultan Mahmut I
Library
Prof. Dr. Gönül Cantay
Gülşah Altun
127
95
Fatih Camii, I. Mahmut
Kütüphanesi Harç ve
Sıvalarının Karakterizasyonu
Restorations of Fatih Mosque’s Cemetery WallsFountains and Sponsored Restorations of Tombs
Nilgün Nurhan Şener
157
AÇILIŞLAR
Characterization of the Mortars and Plasters of the
Mahmut the First Library of Fatih Mosque
Doç.Dr. Ahmet Güleç
FATİH CAMİİ’NİN
İtalya’dan Assorestauro
ile ortak projemiz hayata
geçirildi:
ÖZEL TASARIMLI TABAN HALISI
Specially Designed Floor Carpet of the Fatih
Mosque
Serpil Özçelik
Fatma Uludağ
179
109
Med-Art
119
180
Download

Kapak / Sunuş / Önsöz / İçindekiler - İSTANBUL (1. Bölge)