RAT BARSACINDA
PROSTAGLANDİN
FENOLFATEİNİN
(PG) OLUŞUMU UZERİNE
ETKİsİ
Yrd.Doç.Dr.
Doç.Dr.Tülin
İlyas ÖZATA
SÖYLEMEZaCLu
öZET
Bu çalışmada,
fenolik laksatiflerden
rat ince barsak ve kolonları üzerindeki
etkiler açısından
indometasin
mıştır. Fenolftaleinin
üzerinde
etkileri ve bu
ile etkileşimleri
araştırıl-
laksatif etki açısından kolonlar
ince barsaklara
mıştır. İndometasin
fenolftaleinin
oranla daha etkili oldugu saptan-
her iki barsak segmentinde
de fenol-
inhibe ederken belirtilen
inhibitör
ftaleinin etkilerini
etkinin kolonlarda daha belirgin oldugu saptanmıştır.
Bu bulgular,
din (PG) sentezini
çıkardığını
fenolftalenin
prostaglan-
stimüle ederek laksatif etkilerini
göstermektedir.
(Prostaglandin
barsaklarda
sentetaz)
sonra fenolftaleinin
Çünkü güçlü bir siklooksijenaz
inhibitörU olan indometasindsn
etkileri her iki barsak segmentinde
azalmaktadır.
D.tl.Tıp Fak.Farmakoloji
açığa
Anabilim
465
Dalı
de
GİRİş
Son yıllarda birçok fizyolojik ve patolojik olayda
roloynadığı
saptanan PG'ler ~edavi alanına da girmiştir.
Nitekim pratikte yaygın bir uygulama alanı bulan sentetik
PG'ler obstetrik amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır.
Terapötik abortus amacı ile kullanılan sentetik PG
türevleri bir takım yan e t kILerLn 'açığa çıkmasına neden olmaktadır
(1). öteyandan, çoğu ilaçların etki mekanizmaların-
dan PG sentez ve salınmasını stimüle etmeleri sorumlu
tutulmaktadır. Bu bulgular laksatif amaçla kullanılan bazı
ilaçların etki mekanizmasının
temelinde PG sentezini sti-
müle etmelerinin sorumlu olabileceğini göstermektedir.
Gerek in vivo (2) ve gerekse in vitro
(3)
yapılan çalışma-
larda çeşitli uyarılar sonucu barsaklarda PG sentezinin
arttığı gösterilmiştir. PG sentesindeki artışa bağlı olarak
barsak peristaltik hareketleri artmakta ve diyare oluşabilmektedir
(4). öteyandan yapılan çalışmalarda PG'lerin bar-
saklarda su ve elektrolit absorbsiyonunu inhibe ettiği ve
aynı zamanda elektrolit ve suyun barsak lümenine aktif transportla salınımına neden olduğu gösterilmiştir. (5,6)
Aloin ve 1,8 dioksiantrakinon gibi ilaçların izole
rat kolonunda PG sentezini artırdığı ve laksatif etkilerinin PG sentezindeki artış~ bağlı olduğu belirlenmiştir (6).
466
Tüm bu bilgilerin ışığı altında çalışmamızda rat
ince barsağı ve kolonunda fenolftalenin oluşturduğu etkilere PG'lerin aracılığı edip etmediği araştırılmıştır.
MATERYAL VE METOD
Deneylerde 130-150 gağırlığında
ratlar kullanılmış-
tır. Deneyden bir gün önce aç bırakılanratların
su içmele-
rinide hergangi li~rkısıtlama yapılmamıştır. Bu çalışmada,
Robert ve ark. (7) tarafından geliştirilen "Enteropooling
ssay" yöntemi kullam.lmıştır. Çalışmamızda ratlar üç grup
halinde deneye alınmıştır. Herhangi bir ilaç verilmeyen
birinci gruptaki ratlar öldürülerek ince barsak ve kolonların içerik hacimleri belirlenmiştir. İkinci gruptaki
ratlara ise mide sandası ile 20 mg/kg dozunda laksatif bir
ilaç olan fenolftalein verilmiş ve ilaç verilişinden oniki
saat sonra ince barsak ve kolonların içerik hacimleri belirlenmiştir. Uçüncü grupta bulunan ratlara güçlü bir siklooksijenaz inhibitörü olan indometasin iki gün süreyle
oniki saatte bir tekrarlanan dozlar halinde her seferinde
5 mg/kg olarak s.c. injeksiyonla verilmiş ve indometasin
ile ön tedaviye alınan ratlarda fenolftaleinin etkileri
incelenmiştir.
467
BULGULAR
Kontrol grubundaki ratlar öldürüldükten
barsak ve kolonların içerikhacimleri
sonra ince
belirleniIdi. Aynı
şekilde fenolftalein ve indometasinden sonra fenolftalein
verilmiş ratların ince barsak ve kolonlarının içerik hacimleri belirlendi. Tablo 1 de görülece~i gibi ratların ince
barsak içerik hacimleri kontrol grubuna göre ılımlı bir
artış (p < O.Ol) göstermektedir. Oysa fenolftaleinin
ince
barsak içerik hacminde oluşturduğu artış indometasin ile
lımlı (p <. 0.05) bir inhibisyona uğramaktadır.
İnoe Barsak İçerikHacmi (ml) Deney Sayısı(n)
Kontrol
Fenolftalein
İndometasin+ Fenolftalein
Tablo:
+
0.8-0.1
+
1.45-0.2
+
1.0-0.1
7
7
7
1 İnce barsak içerik hacminde fenolftalein ve indometasinin etkileri
Tablo 2 de ise kolon içerik hacmi üzerinde belirtilen
1
ilaçların etkileri görülmektedir. Fenolftalein kolon içerik
hacminde kontrole göre belirgin
(p < 0.005) artışa neden
olmaktadır. İndametasinden sonra ise fenolftaleinin etkileri a Laml.a
(p ( O.OL) bir inhibisyana uğramaktadır.
468
Kolon
tçerik
Kontrol
+
1.4-0.2
Fenolftalein
2.6-0.3
7
+
7
+
İndometasin
+
1.1-0.2
Fenolftalein
Tablo
D.eney.Say.ısı(n)
Hacild (ml)
2: Kolon
sinin
içerik
7
hacminde
fenolftalein
ve indometa-
etkileri
TARTIŞMA
Biyolojik
nan PG'ler
sistemler
çoğu
ilaçların
üzerinde
etkilerinin
rolu oynayabilmektedirler.
ların etkilerinin
acığa
yaygın
Ozmotik
etkileri
oluşumunda
aracı
Laks atrLf ilaç-
olmayan
çıkmasında
bulu-
PG'ler
aracılık
etmekte-
dirIer.
Yapılan
bu çalışma
fenolftaleinin
miştir.
Kolonların
rın içerik
durum
barsak
içerik
fenolftaleinin
çeşitli
olduğunu
laksatif
le ettiği
ta, bu artış
laksatif
arttırdığı
hacmindeki
daha
aritış
oranla
göstermektedir.
Yapılan
barsak
barsaklarda
antiinflamatuar
hacminde
araştırmalarda
PG sentezini
469
stimüle
stimü-
görüleceği
artışa
Bu durum
Bu
kolonlarda
PG sentezini
bir ilaç olan
azaltılabilmektedir.
belirlen~
ince barsakla-
(2,8). Bu çalışmada
içerik
uygulanan
fazla olmaktadır.
ince barsaklara
ilaçların
etkisinden
oral YOlla
hacmini
artıştan
belirlenmiştir
bi fenolftalein
tarafından
içerik
hacmindeki
daha etkili
sonucunda
neden
gi-
olmak-
indometasin
fenolftaleinin
etmesinin
sorumlu
olabileceğini
göstermektedir.
da fenolftalein
(9) ve hint vaqı
lan ishalin indometasin
Çalışmamızda,
kolonlarda
Nitekim yapılan
(10) tarafından oluşturu-
ile inhibe olduğu gösterilmiştir.
fenolftaleinin
ince barsaklara
daha etkili olduğu ve indometasinin
rik hacmini azaltıcı etkisinin kolonlarda
olduğu belirlenmiştir.
kolonlarda
çalışmalar-
özellikle
stimüle etmesi ile açıklanabilir.
Nitekim ratlarda yapılan bir çalışmada
junum ve ileuma oranla kolonlarda
stimüle ettiği belirlenmiştir
fenolftaleinin
(ll).
barsak lümeninde
stimüle ettiğini ve bu etkinin
tasin ile azaltılabildiğini
je-
PG sentezini daha fazla
Bütün bu sonuçlar fenolftaleinin
PG salgılanmasını
barsak içe-
daha belirgin
Bu durum fenolftalenin
PG sentezini
oranla
göstermektedir.
indome-
Bu bulgular ışı
ışığında ozmotik olmayan laksatif ilaçların etkilerinden
güÇıü biyolojik
aktiviteye
sorumlu olabileceği
sahip endoj endojen maddelerin
kanısına varılmıştır.
SUMMARY
The effect of phenolphytalein
on the smaIl intestine andcolons.
lphtalein has been investigated
material
and colons in this study.
assay method of Robert et al. was used.
Oral administration
increase in intestinal
a prostaglandin
Alsa the effect of pheno-
on the release of PG-like
in the rat smaIl intestine
The Enteropooling
has been investigated
of phenolphtalein
produced an
fluid volume. But indomethacine,
sythesis
inhibitör,
470
caused an inhibitian
as
on the laxative effect of phenolphytalein.
This findings
show thet the PGs are important in thedevelopmant
laxative effect of phenolphytelein,
effect of phenolphytalein
of the
since the laxative
was reduced by Indomethacine.
So it has been suggested that PGs may mediate the laxative action ofphenolphytalein.
On the other hand, it has
been shown that phenolphytalein
is much effective on the
colon than on the small intestine and the PG release. activity of colons ls much more than the small intestine.
KAYNAKLAR
1- Karim, S.M.M., Amy~ J.J.: Advances
din research: Prostaglandins
in prosteglan-
and reproduction.
S.M.M., P.77-148. Medical and Technical
Ed. Karim,
Publications.
Lan-
2- Beubler, E., Juan, H.: Effect of ricinoleic
acid
caster. 1975.
and other laxatives on net water flux and prastaglandin
E release by the
rat calan. J. Prarm. Pharmacol.,
31:
681-685, 1979.
3- Ferreria,
S.H., Herman, A.G., Vane, J.R.: Pros-
taglandin production
relationship
J.Pharmacol.,
by rabbit isolated jejunum and its
to :the inherent tane of the preparetion.
56:467-477,
1976.
4- Bennet, A.: Prostaglandins
In prostaglandins:
halagical
Br.
Physiological
and alimentary
Pharmacological
aspects. Ed.Karim, S.M.M.,P.
471
tract.
and Pat-
247-267, 1976.
5- Matuchansky, C., Bernier, J.J~: Effect of PGE1
on glucose, water and electrolyte absorption in the human
;e;unum. Gastroentero10qv,
64:1111-1118, 1973.
6- Capasso, F., Masco1e, N., Autore, G., Duraceio,
M.R.: Effeet of ındomethaeine on a10in and 1,8 dioxiantraquinone-indueedproduction
of prostaglandins
in rat iso1a-
ted colon. Prostaglandins, 26:557-561, 1983.
7- Robert, A., Nezamis, J.E., Lancaster, C., hanchar,
A.J., Kıepper,
M. S.:
Enteropooling assay : A test for dia·-
rrhea produced by prostag1andins. Prostag1andins,
11:809-828
1976.
8- Cohen, H.H.: The effect of catharties on prostaglandin synthesis by rat gastrointestinal tract. Prostag1anins, Leukitrienes and med. 8:389-397, 1982.
9- Capasso, F., Mascolo.N., Autore, G., Duraeeio,
M.R.: Influence ofncinoleic
acid on the contractions e1i-
cited by PGE2 on the guinea-pig ileum. J.Pharm. Pha.rmacol.,
36-:64-65, 1984.
10- Mischer, P., Casa1s-Stenze1,J.:
Influence of'!l
prostacyelin and indomethacine on eastor-oil-induced
gas-
trointestinal effects in rats. J.Pharm. Pharmaca1., 35:
152-156, 1982.
11- Autore, G., Capasse,
F.,
Hascala, N.: Phenolphyta-
le1n Stimulates the formation af~stam1ne,
5-hydraxytrip-
tamine and prostaglandin-like mateiial by rat jejunuID, i1eum and calon. Br.J. Pharmaca1., 81:347-349, 1984.
472
Dİl'L'E
ÜNİvE BSİTESİ
TIP FAKÜlTESi
DERGiSi
THE JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICINE
UNIVERSITY OF DICLE
CİLT
VOLUME
15
SAYI
NUMBER
3,-4
YIL
YEAR
1988
Download

RAT BARSACINDA PROSTAGLANDİN (PG