KIRSAL
KALKINMA
YÖNETİMİ
Hüseyin ÇİFÇİ
İzmir Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü
Japonya
(30.12.2013-30.06.2014)
Sunum Özeti
1
Tanıtım
2
Giriş
3
Kırsal Kalkınma Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişmesi
4
Japonya Tarımı
Conclusion
5
Japonya Balıkçılığı
Conclusion
6
Japonya’da Kırsal Kalkınma
Conclusion
Tanıtım
Kagoshima;
• Kyushu Adasının en güneyinde, eski adı
Satsuma olan Japonya’nın yakın dönem
tarihinde çok önemli bir şehri
• 19. Yüzyıl ortalarında Japonya’nın
modernizasyonunda önemli roller
oynayan birçok lider
• Nüfusu 600.000 civarında
• Önemli tarımsal ürünleri narenciye,
tütsülenmiş yılanbalığı, tatlı patates, yeşil
çaydır.
• Ayrıca halen aktif yanardağı Sakurajima
şehrin en ilgi çeken kısmıdır.
Tanıtım
•
Kagoshima Üniversitesi Hukuk, Ekonomi
ve Beşeri Bilimler Fakültesi, Eğitim
Fakültesi, Bilim Fakültesi, Tıp Fakültesi, Diş
Hekimliği Fakültesi, Mühendislik Fakültesi,
Ziraat Fakültesi, Balıkçılık Fakültesi ve
Veterinerlik Fakültesi olmak üzere 9
Fakülte ve 11 Yüksekokul ile eğitim
vermektedir.
•
Tayland, Çin, Kore gibi ülkelerin yanında
Mısır, Endonezya, Malezya, gibi birçok
Müslüman ülkeden de uluslar arası
öğrenciye eğitim verilmektedir.
Tanıtım
•
•
Prof. Dr. Masaaki SANO
Asst. Prof. Dr. Mizuho KUGA
KIRSAL KALKINMAYA GİRİŞ
• Dünya nüfusunun hızla artması ve doğal kaynakların
tükenmesi, insanoğlunu, ekonomi biliminin çözmek
zorunda olduğu sorunlardan biri olan sınırlı kaynakların
etkin kullanımının önemini anlamaya yöneltmektedir.
• Yeni kalkınma anlayışında hedef; sorunlarının farkına
varan, bununla yetinmeyip çözüm yollarını ve
yöntemlerini üretebilen, öncelikle kendi gücüne
dayanan, karar alma ve uygulama süreçlerine etkin bir
biçimde katılan örgütlü topluluklar oluşturmaktır.
KIRSAL KALKINMAYA GİRİŞ
• Küçük toplulukların, içinde bulundukları ekonomik,
sosyal ve kültürel koşulları iyileştirmek amacıyla
giriştikleri çabaların, devletin bu konudaki çabalarıyla
birleştirilmesi, bu toplulukların ulusal bütünlük
içerisinde kaynaştırılması ve ulusal kalkınma
çabalarına gerekli katkıda bulunmalarının sağlanması
süreci (BM)
• Kırsal yaşamı kolaylaştırmak amacıyla yapılacak her
türlü faaliyet
KIRSAL KALKINMA KAVRAMININ
ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞMESİ
KIRSAL KALKINMADA ETKİN
ANAHTAR TERİMLER
JAPONYA TARIMI
• Tarım yazılı tarihin başlangıcına
kadar uzanan bir şekilde
Japonya gelenek ve kültüründe
önemli bir rol oynamaktadır.
• Tarımı anlatan en önemli resim
her biri zorlukla temizlenmiş,
düzleştirilmiş ve gerekli ölçüde
su ile doldurulmuş küçük
arazilerde büyük biri itina ile
pirinç yetiştirilen çeltik
tarlalarıdır.
• İtina ile yetiştirilir çünkü pirinç
Japon insanlarının başlıca besin
kaynağıdır ve üretimi ile bolluğu
Japonların esenliği açısından
çok önemlidir.
JAPONYA TARIMI
• 1960’larda Japonya hâlihazırda gelişmiş bir sanayi devletiydi buna rağmen
tarım ekonominin %9’unu ve işgücünün %28’ini oluşturmaktaydı. Pirinç
toplam üretim değerinin nerede ise yarısına tekabül etmekte ve ülkedeki
ekilebilen arazilerin çoğunu kaplamaktaydı. Fakat bu noktadan sonra tarım
ekonominin diğer aktörlerinin büyümesi ile baş edemedi, 2005 yılına kadar
tarım, gayri safi yurtiçi hasılanın %1.1’ine ve toplam işgücünün yalnızca
%4’üne tekabül edecek şekilde düştü.
JAPONYA TARIMI
• 1960’larda pirinç üretimi tarımsal
üretim değerinin %50’sine denk
gelmekteyken 2005 yılında %23.5
olan sebze üretiminin de altına
düşerek sadece %23,1’e geriledi.
Et üretimi tarihsel olarak az
olmasına rağmen son yıllarda
Japon yeme alışkanlıklarının
batılılaşması nedeni ile
artmaktadır. 1960 yılında %18.2
olan tarımsal üretim değeri 2005
yılında %30.1’e yükselmiştir.
TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİ VE
KENDİNE YETERLİLİK
Japonya dünyada tarım ürünleri ithalatçıları
arasında birinci durumdadır. 1960’larda
toplam kalori alımının %80’i yurtiçinde
üretilen ürünlerden karşılanmakta iken son
yıllarda kalori bazlı gıdada kendine yeterlilik
oranı %40’ın altına düşmüştür.
TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİ VE
KENDİNE YETERLİLİK
Buna rağmen değişik ürünlerde ithalata bağımlılık farklılık göstermektedir.
Örneğin ticaret politikaları tüketilen pirincin %95’inin yurtiçinde
üretilmesini sağlarken, yurtiçinde üretilen buğday ve soya sırası ile %14 ve
%5 oranında yurtiçi tüketimi karşılayabilmektedir. Sebze ve süt üretimi
%79 ve %66 gibi yüksek bir yeterliliğe sahiptir ve ithal ürünler ile daha az
olarak ikame edilmektedir.
GIDA, TARIM VE KIRSAL BÖLGELER
TEMEL KANUNU
•
•
•
•
Kanunun ana hedefleri
İstikrarlı gıda sağlanmasına yurtiçi üretim, ithalat ve
hissedarlığın uygun bir birleşimi şeklinde ulaşılması
Tarımın çok yönlülüğünün ulusal arazilerin, su kaynaklarının
ve doğal çevrenin korunması ile istenen peyzaj ve kültürel
geleneklerin korunması ile elde edilmesi
Sürdürülebilir tarımsal gelişmenin, çiftlik arazisi,
sulama/drenaj, işgücü vb. bazında istenen bir tarımsal yapı
oluşturularak sağlanması
Tarımsal üretim koşulları ve kırsal refahın yaşamsal altyapıyı
da içerecek şekilde düzelterek kırsal alanların gelişimini
sağlamak
JAPONYA’DA BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN
YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
Japon deniz balıkçılığı üç bölümde
özetlenebilir.
Uzak deniz balıkçılığı: Temel olarak
açık denizlerde olduğu kadar ikili
anlaşmalar çerçevesinde yabancı
devletlerin münhasır ekonomik
bölgelerinde yapılmaktadır.
Açık deniz balıkçılığı: Kendi
münhasır ekonomik bölgesi ve
komşu ülkelerin münhasır
ekonomik bölgelerinde ikili
anlaşmalar neticesinde yapılan
balıkçılık.
Kıyı balıkçılığı: Balıkçı köylerinin
bitişiğindeki sularda yapılan
balıkçılık.
JAPONYA’DA BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN
YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
2008 toplam deniz balıkçılığı üretimi Ulusal balıkçılık üretimin
%78’ine karşılık gelen 4.373.000 ton olarak hesaplanmaktadır
(Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığı - MAFF 2009-2010).
JAPONYA’DA BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN
YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
İç Su Balıkçılığı
Japon nehir ve gölleri çok dar olduğundan dolayı iç su
balıkçılığı oldukça sınırlıdır.
2008 yılında toplam üretimin %0,6’sına tekabül eden 33.000
ton olarak gerçekleşmiştir.
JAPONYA’DA BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN
YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
Kültür Balıkçılığı
II. Dünya Savaşından sonra Japonya’da hızla gelişmiştir
2008 yılında toplam üretim 1.186.000 ton olarak hesaplanmıştır (MAFF
2009-2010).
Bu toplam ülke balıkçılık üretiminin %21’lik kısmına denk gelmektedir.
Denizde yapılan kültür balıkçılığı da toplam kültür balıkçılığının % 97’sini
oluşturur.
JAPONYA’DA BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN
YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
Deniz kültüründe ana
ürünler
Deniz yosunları (% 42)
Deniztarağı (% 20),
İstiridye (%16)
Sarı kuyruk akya (Japanese
Amberjack) (%13),
Silver seabream (%5)
Tatlı su kültüründe ana ürünler
Yılanbalığı (%54),
Alabalık (%26),
Ayu balığı (% 14) ve
Yengeçtir (% 6)
BALIKÇILIK SEKTÖRÜ KURUMLARI
Ülke çapında yönetim ve düzenleme:
Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığı
http://www.maff.go.jp
Balıkçılık Ajansı
http://www.jfa.maff.go.jp
Balıkçılık Sektörü Milli Araştırma Enstitüleri
http://www.fra.affrc.go.jp
BALIKÇILIK SEKTÖRÜ
KURUMLARI
YASAL ÇERÇEVE
Balıkçılık Kanunu (1949 ve 1962 revize)
Balıkçılık Kooperatifleri Birliği Kanunu, (1948)
Balıkçılık Kaynaklarını Koruma Kanunu (1951)
Sürdürülebilir Su Ürünleri Yetiştiriciliği Kanunu (1999)
Balıkçılık Temel Kanunu (2001)
JAPONYA’DA KIRSAL KALKINMA
• Japonya’da kent ve kırsal alanları ayırmak için özel bir tanımlama
sistemi olmamasına rağmen tarımsal köylerin bulunduğu bölgeler
kırsal alanlar olarak düşünülebilir.
• Tarımsal köylerde asıl iş çiftçilik
olmasına rağmen son yıllarda
köylerdeki toplam haneler içinde
çiftçilikle uğraşan hanelerin sayısı
düşmektedir. 2000 yılında sadece
%10’luk bir kesim çiftçilikle
uğraşmaktadır. Tarımsal köylerin
sayısı da son yıllarda düşmektedir.
KIRSAL ALAN NÜFUSU
• 2010 yılında Japonya nüfusunun %80’i kentsel
bölgelerde yoğunlaşmıştır. Kentsel nüfus 2000 yılına
göre %3 oranında artmıştır. Tersine düz tarım
arazilerinde %4, eğimli tarım arazilerinde %8 ve dağlık
arazilerde %15 oranında düşmüştür.
Kentsel alanlar
Düz tarım arazileri
Eğimli tarım
arazileri
Dağlık tarım
arazileri
Toplam
2000
9759
2010
10077 (78,7)
Değişim %
318 (3,3)
1306
1177
1260 (9,8)
1086 (8,5)
-46 (-3,5)
-91 (-7,7)
451
384 (3,0)
-67 (-14,9)
12693
12806 (100)
113 (0,9)
Tarımda nüfus değişimi (10000 kişi)
TERK EDİLEN TARIM ARAZİLERİ
• Terk edilen tarım arazileri 2010 yılı itibarı ile
396000 hektardır. Yıllar itibarı ile bakıldığında
terk edilen arazi miktarı azalmaktadır.
1995
Terk edilen tarım arazisi alanı 24,4
2000
34,3
2005
38,6
2010
39,6
Terk edilen tarım arazileri (10000 hektar)
GIDA, TARIM VE
KIRSAL ALANLAR KANUNU
• Kanun iki ana amaçtan bahsetmektedir:
istikrarlı gıda kaynağı oluşturmak ve tarımın
çok yönlülüğünü hayata geçirmek.
KIRSAL TOPLULUKLAR
• Tarihsel olarak pirinç üretimi tüm Japonya’da sulama
sistemlerinin gelişmesine yol açmıştır. Küçük ve parçalı
arazi yapısı nedeni ile sulama tesislerinin ortak mal
olması kaçınılmazdı. Sistemin çalışması ve tüm arazilere
su verilebilmesi için koordineli ve ortak çalışılması
zorunluydu.
• Bu dayanışma zorunluluğu çiftçilerin sıkı ilişkiler içinde
olan kırsal topluluklar kurmalarını sağladı.
Kırsal toplulukların sayısı
KOOPERATİFLER
• Japonya’da tarımsal kooperatifler (Nokyo) üyeler
arasında ortaklığın sağlanması amacı ile kurulmuşlardır.
Üyelik isteğe bağlı olup tüm üyeler eşit oy hakkına
sahiptir. Üyeliğin isteğe bağlı olmasına rağmen hemen
hemen bütün çiftçiler kooperatife üyedirler.
KOOPERATİFLER
• Resmi üyelik sadece çiftçiler için olmasına rağmen (en
az 1 dönüm arazi işleyen ve 90 günden fazla çiftçilikle
meşgul olan) üyelik ücretini ödeyen çiftçi olmayanlar
da ortak üye olabilirler. 2005 yılı itibarı ile tarımsal
kooperatifler 5 milyon resmi 4,2 milyon ortak üyeye
sahiptir.
KOOPERATİFLER
• Kooperatif üyeleri için 4 ana hizmeti karşılamaktadır.
• 1. Girdi sağlanması, satış, çiftlik yönetimi desteği gibi
konularda destek sağlanması,
• 2. Kredi veya depozito sağlanması gibi finansal
destekler,
• 3. Sigorta hizmetleri,
• 4. Sağlık hizmetleri.
• Her kooperatifin teknik destek sağlamak üzere bir çiftlik
danışmanı vardır. Bir çok kooperatifte ortak kullanım
için değirmen, depo gibi tesisleri bulunmaktadır.
BAKANLIĞIN YAPISI
Özel Kalem
Gıda Güvenliği ve Tüketici İşleri
Bürosu
Kırsal Planlama Bölümü
Gıda Endüstrisi Bürosu
Yönetim Bölümü
Eğimli ve Dağlık Araziler
Geliştirme Bölümü
Tarımsal Üretim Bürosu
Kırsal Politikalar
Bölümü
Kır ve Kent Arası Etkileşim
Bölümü
Yönetim Geliştirme Bürosu
TARIM, ORMAN VE BALIKÇILIK
BAKANLIĞI
Kırsal Çevre Bölümü
Kırsal Kalkınma Bürosu
Dizayn Bölümü
Tarım, Orman ve Balıkçılık
Araştırma Kurulu
Arazi İyileştirme Planlama ve
Yönetim Bölümü
Ormancılık Ajansı
Su Kaynakları Bölümü
Balıkçılık Ajansı
Kırsal Altyapı
Bölümü
Çiftlik ve Kırsal Alan
Kaynakları Bölümü
7 Bölgesel Tarımsal Yönetim
Ofisi
Kırsal Kalkınma Direktörü
Afet Önleme ve Restorasyon
Bölümü
KIRSAL GİRİŞİM ÖRNEKLERİ
• Ağaç Yapraklarının satılması
• Tokushima eyaletinde bir şehir olan Kamikatsu’da nüfus
1955’ten 2000 yılına kadar %66 düşmüştür Ekonomiyi
canlandırmak için bölgedeki ağaç yapraklarının
değerlendirilmesi şeklinde bir iş başlatmışlardır.
• Japonya’da ağaç yaprakları özel Japon restoranlarında
tabakların dekorasyonu için kullanılmaktadır.
• Kamikatsu şehri 2003 yılında 200 milyon Japon yeni (4
milyon TL)’lik ürün satmıştır. Ortalama yaşı 67 olan 180
yaşlı çiftçi katılım sağlamış bazı çiftçilerin yıllık satışı 10
milyon yeni geçmiştir.
KIRSAL GİRİŞİM ÖRNEKLERİ
Kırsal Turizm
• Kyoto şehrinde bulunan Miyama Kasabası dağlık bir
bölgededir. Sadece tarım ve ormancılık geçim kaynağına sahip
olan Miyama diğer benzer şehirler gibi azalan ve yaşlanan bir
nüfusa sahipti.
KIRSAL GİRİŞİM ÖRNEKLERİ
• Miyama yakınlarında Kita köyünde 29 adet geleneksel eski ev
bulunmaktaydı. Bu evler taş avlular, tarımsal alanlar, nehirler ve
dağlar ile geçek kırsal Japonya’nın tam bir örneğidir.
• Kırsal manzarayı korumak için gösterilen çabalar şehre turistlerin
rağbet etmesini sağlamış, 1980 yılında 100.000 olan turist sayısı
2002 yılında 500.000 kişiye ulaşmıştır. Bu turistlerden elde edilen
kazanç 2002 yılında 900 milyon Japon Yenine ulaşmıştır.
KIRSAL GİRİŞİM ÖRNEKLERİ
• Yavru salımı ve rotasyonel avcılık
• Sarufutsu köyü Okhotsk denize bitişik olarak
Hokkaido’da bulunmaktadır balıkçılık
kooperatifince deniztarağı üretimi 1942’de
13.886 tondu. Daha sonra ise hızlı bir düşüşle
yıllık 100 tonun altına indi. 1964’te krize son
vermek için 10 yıllık bir avlanma yasağı
getirildi. Buna rağmen deniztarağı kaynakları
düzelme göstermedi.
JAPONYA’DA KIRSAL KALKINMA
• Devlet ve bölgesel balıkçılık araştırma kurumlarından
aldığı destekle kooperatif yoğun yavru salımı, avcı
türlerin yok edilmesi ve rotasyonel (dönerli) avcılık
şeklinde bir yönetim sistemi oluşturdu. 1971 yılında
başlatılan çalışmalar sonucunda 1974 yılında 1674 ton,
1975 yılında 4255 ton deniztarağı avlandı.
• Şu anda uygulanan rotasyonel avcılık sistemi ve
doğal oluşumunda takip edilerek taşıma kapasitesi
doğrultusunda her yıl salınacak yavru miktarının
hesaplanması sonucunda Sarufutsu Balıkçılık
Kooperatifi tarafından her yıl 40.000 ton deniztarağı
avlanmaktadır.
DİĞER DEVLETLERE VERİLEN
KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ
• Japonya yıllardan beri süregelen çeltik tarımı
ile gelişmiş sulama ve drenaj sistemleri
oluşturmak için planlama metodolojisi ve
mühendislik teknolojisi geliştirmiş bunun
yanında tarımsal üretimi arttırmak için diğer
alanlarda da araştırmalar yapmıştır.
DİĞER DEVLETLERE VERİLEN
KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ
• Kırsal topluluklar için uygun katılımcı su
yönetim şemaları, üreticilerin sunduğu ve
yetkililerce onaylanan projeler gibi sistemler
oluşturulmuştur.
• Milenyum kalkınma hedefleri ve sürdürülebilir
kalkınma için dünya zirvesi gibi uluslar arası
toplantılar ışığında Japonya gelişmekte olan
ülkelere yardımlarına devam etmektedir.
DİĞER DEVLETLERE VERİLEN
KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ
• Dışişleri Bakanlığı ODA politikalarını Gıda,
Tarım ve Balıkçılık Bakanlığı gibi ilgili kurumlar
ile ortaklaşa hazırlar. ODA Japonya Uluslar
arası Ortaklık Ajansı (JICA) ve Japonya Uluslar
arası İşbirliği Bankası tarafından uygulanır.
• Gıda, Tarım ve Balıkçılık Bakanlığı içinde Kırsal
Kalkınma Bürosu tarım alanında Japonya’nın
yardımlarının teknik detaylarını
düzenlemektedir.
DİĞER DEVLETLERE VERİLEN
KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ
• Japonya’nın tarım ve kırsal kalkınma alanında
ortaklık projeleri, kalkınma araştırmaları için Büro
JICA aracılığı ile elemanlarını çalışma ekiplerine ve
komitelerine göndermekte, gelişmekte olan
ülkelerden araştırmacılar kabul etmektedir.
• Ayrıca Asya Kalkınma Bankası, FAO gibi
organizasyonlara temsilci göndermektedir. Bu
kapsamda 50’den fazla ülkeye uzun süreli (bir
yıldan fazla) 800, 100 civarında ülkeye ise kısa
süreli (bir yıldan az olmak üzere) 4000 personel
gönderilmiştir.
DİĞER DEVLETLERE VERİLEN
KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ
İşbirliğinin amaçları:
• İstikrarlı gıda arzı
• Küresel çevrenin korunması
• Tarımın desteklenerek Kırsal Toplumun
kalkınması
• İnsan kaynakları gelişimini desteklemek olarak
tanımlanmıştır.
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
YAPILAN ETKİNLİKLERDEN
BAZI RESİMLER
ありがとうございます。
TESEKKURLER
Download

"Kırsal Kalkınma Yönetimi" konulu Eğitime katılım