Doç. Dr. Ender Ateşman
Hacettepe Üniversitesi

Terminoloji nedir?

Terminoloji Yönetimi

SLD MultiTerm



Belirli bir meslek ya da bilgi alanına ait
kavram ve sözcüklerden oluşan derlemler.
Terimlerin derlenmesi, tanımlanması ve
sunulmasıyla ilgili yöntemler ve uygulamalar.
Kavramlar ve terimler arasındaki ilişkilerin
açıklanmasında ve terimlerin derlenmesi,
tanımlanması ve sunulmasında kullanılacak
anlayışlar ve yaklaşımlara ait kuramlar.
Kavram temelli tanım:
Terminoloji,
“Belirli bir bilgi ya da meslek alanına ait
kavramların bu kavramları gösteren
belirtimlerle birlikte belirli bir anlayışa göre
düzenlenmiş şeklidir.”
Ad temelli tanım:
Belirli bir disiplinde özel karşılıkları olan sözler
bu disipline ait “terim”lerdir ve terimlerin
toplamı da o disiplinin terminolojisini
oluşturur; birçok alt dilde genel bir karşılığı
olan maddeler ise “sözcük” olarak adlandırılır
ve bunların toplamına “sözlük” adı verilir.

Belirtimler farklı yapılar gösterebilir:
◦ Basit belirtimler
◦ Kısaltılmış belirtimler
 Kısaltılmış sözcükler (oto, akü)
 Kısaltmalar (UEFA, NATO)
 Akronimler (UNICEF)
◦ Karmaşık belirtimler (bookmarker, mother-in-law)
◦ Birleşik belirtimler (power button, communication
adapter unit)






Kompozisyon (e-learning)
Türetme (kameraman, kameramanlık)
Basit terimlerin oluşturulması (software,
window)
Kısaltma (PC, BA, MA)
Başka dilden ödünçleme (air-bag, sunroof)
Genel dilden ödünçleme (mouse, portal)





Yazım farklılıkları (ara çizgi, birleşik/ayrı
yazım,
Kısa yazılış biçimiyle uzun yazılış biçimi (otootomobil; browser – web browser)
Kısaltmalar (m ya da metre)
Akronimler
Sayıların rakam ya da yazıyla gösterilmesi
-
bark: sound made by a dog
bark: outer covering of the stems of woody
plants
bark: sailing vessel
Türkçe örnekler: “yüz”, “makas”
Temel yaklaşım:
 Betimleyici
 Normlaştırıcı
Terminoloji arama/derlenme yöntemleri:
 Klasik yöntem (sözlük, ansiklopedi vb.)
 Internet
Arama stratejileri
 Manuel
 Otomatik







Verilerin toplanması, düzenlenmesi, import,
eksport;
Bir verinin güncellenmesi, silinmesi;
Otomatik olarak sıralanması;
İstatistik bilgilerin alınması;
Kurumlar ya da meslektaşlar arasında
değişilmesi;
Belirli bir bilginin doğru girilip girilmediğinin
kontrolü;
Değişik kriterlerle arama ve bulma.
TYA’nın türleri:


Tek başına çalışabilen yazılımlar (MultiTerm)
CAT yazılımları içinde yer alan yazılımlar
(across, déjà vu).



Word-dosyası
Excel-tablosu
Access dosyası
Terminoloji Veritabanı (TVT) Nedir?
 Veritabanları çok genel olarak belirli
özelliklere sahip verilerin bir araya getirildiği
ve üzerinde değişik kriterlere göre
arama/bulma işlemlerinin yapılabildiği
kaynaklardır.
 Özel olarak, terminoloji veritabanı “collection
of information on a term or concept in a
structured, electronically readable way
combined with a terminology management
system.”
teşekkür ederim…
Doç. Dr. Ender Ateşman
Hacettepe Üniversitesi
Almanca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı
http://www.atesman.info
[email protected]
Download

Terminoloji Çalışmaları ve SDL Multiterm