T.C. Kalkınma Bakanlığı
TÜRKİYE EKONOMİSİNDE
HAFTALIK GELİŞMELER
Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme
Genel Müdürlüğü
23 Ocak 2015
2
İçindekiler
1. GÜNDEMDEKİ SON GELİŞMELER
(Slayt 3)
2. ORTA VADELİ PROGRAM – TEMEL EKONOMİK BÜYÜKLÜKLER
(S. 7-10)
3. ONUNCU KALKINMA PLANI – TEMEL EKONOMİK BÜYÜKLÜKLER (S. 11-14)
4. BÜYÜME, ÜRETİM VE TALEP
(S. 15-34)
5. İSTİHDAM, ÜCRETLER VE GELİR DAĞILIMI
(S. 35-50)
6. ENFLASYON VE KUR
(S. 51-65)
7. ÖDEMELER DENGESİ
(S. 66-89)
8. MALİ PİYASALAR
(S. 90-110)
9. BORÇLANMA
(S. 111-120)
10. KAMU MALİYESİ
(S. 121-124)
3
Gündemdeki Son Gelişmeler
•
Tüketici Güven Endeksi 2015 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,1 oranında
azaldı. 2014 yılı Aralık ayında 67,75 olan endeks 2015 yılı Ocak ayında 67,71 değerine
geriledi.
•
TCMB Para Politikası Kurulu kararlarına göre, politika faizi olan bir hafta vadeli repo
ihale faiz oranı yüzde 8,25’ten yüzde 7,75 düzeyine indirilmiştir. Marjinal fonlama oranı
yüzde 11,25, açık piyasa işlemleri çerçevesinde piyasa yapıcısı bankalara repo işlemleri
yoluyla tanınan borçlanma imkanı faiz oranı yüzde 10,75, Merkez Bankası borçlanma
faiz oranı yüzde 7,5 düzeyinde sabit tutulmuştur.
•
2014 yılının Aralık ayında toplam otomobil satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre,
sırasıyla yüzde 8,8 oranında artarken, toplam otomobil ithalatı yüzde 1,3 oranında
azalmıştır. Aynı dönemler itibarıyla yerli otomobil satışları ise yüzde 44,4 oranında artış
göstermiştir. 2014 yılının Aralık ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre otomobil üretimi
yüzde 38,4 oranında, otomobil ihracatı ise yüzde 22,2 oranında artmıştır.
•
Aralık 2014 döneminde beyaz eşya üretimi yüzde 15,1, ithalatı yüzde 0,8 ve ihracatında
yüzde 12,5 artış gözlenmiştir. Yerli firmaların yurtiçindeki beyaz eşya satışları ise bu
dönemde yüzde 8,5 oranında artış kaydetmiştir.
4
2015 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi
(Cari Fiyatlarla, Milyon TL)
(1)
(2)
Toplam Tüketim
2013
1 340 421
2014
1 484 672
2015
1 632 747
Kamu Tüketimi
185 163
208 178
225 380
Özel Tüketim
1 155 258
1 276 494
1 407 367
Toplam Yatırımlar
327 430
363 022
401 154
77 476
84 475
87 376
249 954
278 546
313 779
322 629
361 590
399 188
78 165
85 355
88 527
244 463
276 235
310 661
4 801
1 431
1 966
1 667 851
1 847 694
2 033 901
-102 670
-83 730
-89 307
1 549 427
1 747 622
1 928 785
238 505
264 290
284 921
Kamu Tüketimi
185 163
208 178
225 380
Kamu Tasarruf
53 342
56 112
59 541
Kamu Yatırım
77 476
84 475
87 376
-24 134
-28 363
-27 834
1 310 922
1 483 332
1 643 864
Özel Tüketim
1 155 258
1 276 494
1 407 367
Özel Tasarruf
155 663
206 838
236 497
Özel Yatırım
249 954
278 546
313 779
Özel Tasarruf Yatırım Farkı
-94 290
-71 709
-77 281
Toplam Yurt içi Tasarruflar
209 005
262 950
296 039
Kamu Yatırım
Özel Yatırım
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Stok Değişmesi
Toplam Kaynaklar
Net Mal ve Hizmet İhracatı
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
Kamu Tasarruf Yatırım Farkı
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
(1) Gerçekleşme Tahmini
(2) 2015 Yılı Programı
5
2015 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi
(Cari Fiyatlarla, GSYH’ya Oran)
(1)
(2)
Toplam Tüketim
2013
85,6
2014
84,2
2015
84,0
Kamu Tüketimi
11,8
11,8
11,6
Özel Tüketim
73,8
72,4
72,4
Toplam Yatırımlar
20,9
20,6
20,6
4,9
4,8
4,5
16,0
15,8
16,1
20,6
20,5
20,5
5,0
4,8
4,6
15,6
15,7
16,0
0,3
0,1
0,1
106,6
104,7
104,6
Net Mal ve Hizmet İhracatı
-6,6
-4,7
-4,6
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
99,0
99,1
99,2
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
15,2
15,0
14,7
Kamu Tüketimi
11,8
11,8
11,6
Kamu Tasarruf
3,4
3,2
3,1
Kamu Yatırım
4,9
4,8
4,5
-1,5
-1,6
-1,4
83,8
84,1
84,5
Özel Tüketim
73,8
72,4
72,4
Özel Tasarruf
9,9
11,7
12,2
Özel Yatırım
16,0
15,8
16,1
Özel Tasarruf Yatırım Farkı
-6,0
-4,1
-4,0
Toplam Yurt içi Tasarruflar
13,4
14,9
15,2
Kamu Yatırım
Özel Yatırım
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Stok Değişmesi
Toplam Kaynaklar
Kamu Tasarruf Yatırım Farkı
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
(1) Gerçekleşme Tahmini
(2) 2015 Yılı Programı
6
2015 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi
(1998 Yılı Fiyatlarıyla, Yüzde Değişme)
2013
2014
(1)
2015
(2)
Toplam Tüketim
5,2
1,9
3,8
Kamu Tüketimi
7,1
4,5
2,2
Özel Tüketim
4,9
1,6
4,0
Toplam Yatırımlar
11,5
-0,8
4,8
Kamu Yatırım
16,6
-1,0
-2,3
Özel Yatırım
10,1
-0,8
6,7
4,5
-1,8
4,2
Kamu
20,7
-0,9
-2,1
Özel
0,7
-2,1
6,1
Stok Değişmesi
1,6
0,2
0,1
Toplam Kaynaklar
6,7
1,3
4,0
-2,6
2,0
0,0
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
3,9
3,4
4,1
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
9,7
1,6
1,7
7,1
4,5
2,2
16,6
-1,0
-2,3
2,9
3,8
4,5
Özel Tüketim
4,9
1,6
4,0
Özel Yatırım
10,1
-0,8
6,7
Sabit Sermaye Yatırımı
Net Mal ve Hizmet İhracatı
Kamu Tüketimi
Kamu Yatırım
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
(1) Gerçekleşme Tahmini
(2) 2015 Yılı Programı
7
Orta Vadeli Program (2015-2017)- Temel Ekonomik Büyüklükler
2013 G
2014 T
2015 T
2016 T
2017 T
1 565
1 764
1 945
2 150
2 370
GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla)
822
810
850
907
971
Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, Dolar)
10 807
10 537
10 936
11 541
12 229
4,1
3,3
4,0
5,0
5,0
76 055
76 903
77 738
78 559
79 366
48,3
50,1
50,2
50,3
50,5
24 601
25 824
26 340
27 002
27 599
43,9
45,3
45,4
45,7
45,9
9,0
9,6
9,5
9,2
9,1
İhracat (FOB) (Milyar Dolar)
151,8
160,5
173,0
187,4
203,4
İthalat (CIF) (Milyar Dolar)
251,7
244,0
258,0
276,8
297,5
Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar)
-99,9
-83,5
-85,0
-89,4
-94,1
İhracat / İthalat (%)
60,3
65,8
67,1
67,7
68,4
Turizm Gelirleri (Milyar Dolar)
28,0
29,5
31,5
33,5
35,5
-65,0
-46,0
-46,0
-49,2
-50,7
-7,9
-5,7
-5,4
-5,4
-5,2
GSYH Deflatörü
6,1
9,1
6,0
5,3
5,0
TÜFE Yıl Sonu Yüzde Değişme
7,4
9,4
6,3
5,0
5,0
-1,2
-1,4
-1,1
-0,7
-0,3
Faiz Giderleri Hariç KKGD/ GSYH
2,9
2,0
2,5
2,5
2,6
MYB Faiz Giderleri Hariç Denge/ GSYH
2,6
2,2
2,4
2,4
2,5
-0,5
-1,0
-0,4
-0,1
0,1
2,0
1,4
1,8
2,1
2,3
GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla)
GSYH Büyümesi (%)
Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi)
İşgücüne Katılma Oranı (%)
İstihdam Düzeyi (Bin Kişi)
İstihdam Oranı (%)
İşsizlik Oranı (%)
Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar)
Cari İşlemler Dengesi / GSYH
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi / GSYH
Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) / GSYH
(1)
Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD / GSYH
(1) Kalkınma Bakanlığı’nın klasik kamu kesimi genel dengesi formatı esas alınmıştır
T: Tahmin, G: Gerçekleşme
8
Orta Vadeli Program (2015-2017)- Ekonominin Genel Dengesi
(Cari Fiyatlarla, Milyon TL)
Toplam Tüketim
2013 G
1 340 421
2014 T
1 484 576
2015 T
1 632 659
2016 T
1 784 574
2017 T
1 949 604
Kamu Tüketimi
185 163
208 178
225 380
246 487
267 761
Özel Tüketim
1 155 258
1 276 398
1 407 279
1 538 087
1 681 843
Toplam Yatırımlar
327 430
363 118
401 242
464 641
527 887
77 476
84 475
87 376
99 581
108 392
249 954
278 642
313 866
365 060
419 495
322 629
361 686
399 276
457 371
524 714
78 165
85 355
88 527
99 865
108 722
244 463
276 331
310 749
357 505
415 992
4 801
1 431
1 966
7 270
3 173
1 667 851
1 847 694
2 033 901
2 249 215
2 477 491
-102 670
-83 730
-89 307
-99 175
-107 072
1 565 181
1 763 964
1 944 594
2 150 040
2 370 419
238 505
264 290
284 999
322 913
361 562
Kamu Tüketimi
185 163
208 178
225 380
246 487
267 761
Kamu Tasarruf
53 342
56 112
59 619
76 426
93 801
Kamu Yatırım
77 476
84 475
87 376
99 581
108 392
-24 134
-28 363
-27 756
-23 155
-14 590
1 310 922
1 483 332
1 643 786
1 809 891
1 992 215
Özel Tüketim
1 155 258
1 276 398
1 407 279
1 538 087
1 681 843
Özel Tasarruf
155 663
206 934
236 507
271 804
310 371
Özel Yatırım
249 954
278 642
313 866
365 060
419 495
Özel Tasarruf Yatırım Farkı
-94 290
-71 709
-77 359
-93 256
-109 124
Toplam Yurt içi Tasarruflar
209 005
263 046
296 126
348 230
404 173
Kamu Yatırım
Özel Yatırım
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Stok Değişmesi
Toplam Kaynaklar
Net Mal ve Hizmet İhracatı
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
Kamu Tasarruf Yatırım Farkı
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
T: Tahmin, G: Gerçekleşme
9
Orta Vadeli Program (2015-2017)- Ekonominin Genel Dengesi
(Cari Fiyatlarla, GSYH'ye Oran)
Toplam Tüketim
2013 G
85,6
2014 T
84,2
2015 T
84,0
2016 T
83,0
2017 T
82,2
Kamu Tüketimi
11,8
11,8
11,6
11,5
11,3
Özel Tüketim
73,8
72,4
72,4
71,5
71,0
Toplam Yatırımlar
20,9
20,6
20,6
21,6
22,3
4,9
4,8
4,5
4,6
4,6
16,0
15,8
16,1
17,0
17,7
20,6
20,5
20,5
21,3
22,1
5,0
4,8
4,6
4,6
4,6
15,6
15,7
16,0
16,6
17,5
0,3
0,1
0,1
0,3
0,1
106,6
104,7
104,6
104,6
104,5
Net Mal ve Hizmet İhracatı
-6,6
-4,7
-4,6
-4,6
-4,5
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
99,0
99,1
99,2
99,2
99,3
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
15,2
15,0
14,7
15,0
15,3
Kamu Tüketimi
11,8
11,8
11,6
11,5
11,3
Kamu Tasarruf
3,4
3,2
3,1
3,6
4,0
Kamu Yatırım
4,9
4,8
4,5
4,6
4,6
-1,5
-1,6
-1,4
-1,1
-0,6
83,8
84,1
84,5
84,2
84,0
Özel Tüketim
73,8
72,4
72,4
71,5
71,0
Özel Tasarruf
9,9
11,7
12,2
12,6
13,1
Özel Yatırım
16,0
15,8
16,1
17,0
17,7
Özel Tasarruf Yatırım Farkı
-6,0
-4,1
-4,0
-4,3
-4,6
Toplam Yurt içi Tasarruflar
13,4
14,9
15,2
16,2
17,1
Kamu Yatırım
Özel Yatırım
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Stok Değişmesi
Toplam Kaynaklar
Kamu Tasarruf Yatırım Farkı
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
T: Tahmin, G: Gerçekleşme
10
Orta Vadeli Program (2015-2017)- Ekonominin Genel Dengesi
(1998 Yılı Fiyatlarıyla, Yüzde Değişme)
2013 G
2014 T
2015 T
2016 T
2017 T
Toplam Tüketim
5,2
1,9
3,8
4,0
3,9
Kamu Tüketimi
7,1
4,5
2,2
3,8
3,3
Özel Tüketim
4,9
1,6
4,0
4,0
4,0
Toplam Yatırımlar
11,5
-0,8
4,8
8,9
8,2
Kamu Yatırım
16,6
-1,0
-2,3
8,0
3,3
Özel Yatırım
10,1
-0,8
6,7
9,1
9,4
4,5
-1,8
4,2
8,9
9,3
20,7
-0,9
-2,1
7,2
3,3
0,7
-2,1
6,1
9,3
10,9
Stok Değişmesi
1,6
0,2
0,1
0,1
-0,2
Toplam Kaynaklar
6,7
1,3
4,0
5,2
5,0
-2,6
2,0
0,0
-0,2
-0,1
GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR
3,9
3,4
4,1
5,0
5,1
KAMU HARCANABİLİR GELİRİ
9,7
1,6
1,7
7,6
6,6
7,1
4,5
2,2
3,8
3,3
12,7
-1,7
1,1
12,3
10,4
2,9
3,8
4,5
4,6
4,8
Özel Tüketim
4,9
1,6
4,0
4,0
4,0
Özel Yatırım
-6,0
14,1
7,0
6,9
8,2
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Net Mal ve Hizmet İhracatı
Kamu Tüketimi
Kamu Yatırım
ÖZEL HARCANABİLİR GELİR
T: Tahmin, G: Gerçekleşme
11
Onuncu Kalkınma Planı – Büyüme, Enflasyon ve İstihdam Göstergeleri
2012
2013
2018
2014-2018
Büyüme (%)
2,2
4,0
5,9
5,5
TÜFE (12 Aylık % Değişim)
6,2
5,3
4,5
4,8
117,8
122,4
159,7
5,5
1.416,8
1.556,7
2.535,2
10,2
786,3
850,5
1.285,5
8,6
74,9
76,1
80,4
1,1
10.504
11.183
15.996
7,4
Sermaye Stoku
5,6
5,2
6,3
5,7
İstihdam
2,9
4,2
3,0
2,9
-1,1
-0,5
1,2
1,1
Tarım
7,9
7,7
6,8
7,22
Sanayi
19,3
19,2
20,4
19,92
Hizmetler
61,9
61,6
61,9
61,92
1,6
1,6
1,6
1,62
12,4
13,1
12,6
12,72
İşgücüne Katılma Oranı (%)
50,0
51,1
53,8
52,62
İşgücü (Milyon Kişi)
27,3
28,5
32,2
2,5
İstihdam (Milyon Kişi)
24,8
25,9
29,9
2,9
İstihdam Oranı (%)
45,4
46,4
49,9
48,22
9,2
9,2
7,2
8,22
Temel Göstergeler
GSYH (1998 Fiyatlarıyla, Milyar TL)
GSYH (Cari, Milyar TL)
GSYH (Cari, Milyar Dolar)
Nüfus (Yıl Ortası, Milyon Kişi)
Kişi Başına GSYH (Cari, Dolar)
Üretim Faktörleri Artışı (%)
TFV
Sektörel Katma Değer (Cari, GSYH’ya Oran, %)
Dolaylı Ölçülen Mali Ara. Hiz.1
Vergi-Sübvansiyon
İşgücü Piyasası
İşsizlik Oranı (%)
Kaynak: 2012 yılı verileri TÜİK’e aittir. 2013 ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir.
(1) Dolaylı Ölçülen Mali Aracılık Hizmetleri GSYH hesabına eksi olarak girmektedir.
(2) Dönem ortalamasını göstermektedir.
12
Onuncu Kalkınma Planı - Ekonominin Genel Dengesi
Toplam Tüketim
Kamu
Özel
Toplam Yatırım
Kamu
Özel
Sabit Sermaye Yatırımı
Kamu
Özel
Stok Değişimi
Kamu
Özel
Toplam Yurtiçi Talep (Toplam Kaynaklar)
Net Mal Ve Hizmet İhracatı
Mal ve Hizmet İhracatı
Mal ve Hizmet İthalatı
Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYH)
Net Faktör Gelirleri + Net Dış Âlem Cari
Transferleri
Gayri Safi Milli Harcanabilir Gelir (GSMHG)
Kamu Harcanabilir Geliri
Kamu Tüketimi
Kamu Tasarrufu
Kamu Yatırımı
Kamu Tasarruf-Yatırım Farkı
Özel Harcanabilir Gelir
Özel Tüketim
Özel Tasarruf
Özel Yatırım
Özel Tasarruf-Yatırım Farkı
Toplam Yurtiçi Tasarruflar
2012
84,5
11,5
73,0
20,6
4,4
16,2
20,6
4,2
16,4
0,0
0,2
-0,2
105,1
-5,1
26,4
31,6
100,0
(Cari Fiyatlarla, GSYH'ya Oran, Yüzde)
2013
2018
84,9
80,6
11,7
11,6
73,2
69,0
21,2
24,4
4,5
4,8
16,7
19,6
20,9
24,1
4,5
4,8
16,4
19,3
0,3
0,3
0,0
0,0
0,3
0,3
106,1
105,0
-6,1
-5,0
25,2
28,3
31,3
33,2
100,0
100,0
-0,7
-0,6
-0,5
99,3
14,5
11,5
2,9
4,4
-1,4
84,8
73,0
11,8
16,2
-4,4
14,8
99,4
14,1
11,7
2,4
4,5
-2,1
85,3
73,2
12,0
16,7
-4,6
14,4
99,5
15,3
11,6
3,7
4,8
-1,1
84,2
69,0
15,2
19,6
-4,4
19,0
Kaynak: 2012 yılı verileri Kalkınma Bakanlığına aittir. 2013 ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir.
Not: Rakamlar virgülden sonra tek basamağa yuvarlanmıştır. Toplam değerler, alt bileşenlerinin toplamından farklılık gösterebilir.
13
Onuncu Kalkınma Planı - Ödemeler Dengesi
2012
2013
2018
2014-2018
İhracat (fob) (Milyar Dolar)1
152,5
157,8
277,2
11,9
İthalat (cif) (Milyar Dolar)1
236,5
252,3
404,3
9,9
60,1
58,7
74,4
4,9
Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar)
-84,1
-94,4
-127,0
---
Dış Ticaret Dengesi / GSYH (%)2
-10,7
-11,1
-9,9
-10,5
Dış Ticaret Hacmi / GSYH (%)2
49,5
48,2
53,0
51,2
Turizm Gelirleri (Milyar Dolar)1 ve 3
25,7
28,0
40,8
7,8
Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar)
-47,5
-55,3
-67,1
---
Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%)2
-6,0
-6,5
-5,2
-5,8
Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişi (Milyar Dolar)1
12,6
15,3
28,3
13,1
Enerji İthalatı (Milyar Dolar)1
Kaynak: 2006 ve 2012 yılı verileri TÜİK’e aittir. 2013 ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir.
(1) 2014-2018 dönemi verisi yıllık ortalama yüzde değişimi göstermektedir.
(2) 2014-2018 dönemi verisi ortalamayı göstermektedir.
(3) Ödemeler dengesinde yer aldığı şekliyle
14
Onuncu Kalkınma Planı - Kamu Kesimi Dengeleri
(GSYH'ya Oran, Yüzde)
2018
2014-20181
2012
2013
Kamu Tüketimi
11,5
11,7
11,6
11,7
Kamu Tasarrufu
2,9
2,4
3,7
3,1
Kamu Yatırımı
4,4
4,5
4,8
4,6
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği2
0,9
1,4
0,5
0,7
Kamu Kesimi Program Tanımlı Dengesi3
0,9
0,8
1,0
0,9
Genel Devlet Gelirleri
37,8
38,3
37,9
37,9
Genel Devlet Harcamaları
38,7
39,7
38,4
38,6
Genel Devlet Faiz Dışı Harcamaları
35,2
36,4
36,2
36,1
Genel Devlet Faiz Giderleri
3,5
3,3
2,3
2,5
Genel Devlet Yatırım Harcamaları
3,5
3,5
4,1
3,8
-1,0
-1,4
-0,5
-0,7
Genel Devlet Faiz Dışı Dengesi
2,6
1,9
1,7
1,8
Yapısal Genel Devlet Gelirleri4
36,5
37,1
37,7
37,2
Yapısal Genel Devlet Harcamaları5
34,7
35,5
36,4
35,7
1,7
1,6
1,3
1,5
27,6
28,3
28,9
28,6
Genel Devlet Dengesi
Yapısal Genel Devlet Dengesi6
Vergi Yükü (Sos. Güv. Primleri Dâhil)
Kaynak: 2012 yılı verileri Kalkınma Bakanlığına aittir. 2013 ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir.
Not: Kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile GSS, fonlar, döner sermayeler,
İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT’lerin toplamından oluşmaktadır. Kamu kesimi kapsamından KİT’ler çıkarıldığında ise genel devlet tanımına ulaşılmaktadır.
(1) Dönem ortalamasıdır.
(2) (-) işaret fazlayı göstermektedir.
(3) Faiz gelirleri ve giderleri, özelleştirme gelirleri, kamu bankaları kâr payları ve bazı özellikli gelirler ile giderler hariç tutularak hesaplanmaktadır.
(4) Özelleştirme ve bir defalık gelirler hariç, potansiyel GSYH’ya orandır.
(5) Faiz giderleri hariç, potansiyel GSYH’ya orandır.
(6) Potansiyel GSYH’ya orandır.
15
BÜYÜME, ÜRETİM
VE
TALEP
16
Dönemler İtibarıyla Yıllık Ortalama
Reel Büyüme Hızları (%)
DÖNEMLER
TARIM
SANAYİ
HİZMETLER
GSYH
1950-1959
6,2
9,3
7,2
7,0
1960-1969
1,8
9,3
6,7
5,3
1970-1979
1,8
6,3
5,6
4,7
1980-1989
0,6
5,9
4,5
4,0
1990-1999
1,4
4,5
3,9
3,9
2000-2009 (*)
1,7
3,5
4,4
3,6
2003-2013 (*)
2,2
5,6
5,5
4,9
Kaynak: TÜİK
(*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.
17
Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış GSYH
Dönem
Arındırılmamış
GSYH
Yüzde
Değişme¹
Mevsim ve Takvim
Etkisinden
Arındırılmış GSYH
Yüzde
Değişme2
Takvim
Etkisinden
Arındırılmış
GSYH
Yüzde
Değişme¹
2011 - 1
26,4
12,4
28,4
2,5
26,2
12,6
2011 - 2
28,1
9,3
28,6
0,6
27,9
9,3
2011 - 3
31,2
8,7
29,0
1,3
31,3
8,7
2011 - 4
29,5
5,3
29,2
0,8
29,7
5,2
2012 - 1
27,2
3,1
29,1
-0,2
26,9
2,5
2012 - 2
28,9
2,7
29,4
1,1
28,8
3,1
2012 - 3
31,6
1,5
29,5
0,3
31,8
1,7
2012 - 4
29,9
1,3
29,6
0,3
30,1
1,3
2013 - 1
28,0
3,1
30,1
1,8
27,9
3,6
2013 - 2
30,2
4,6
30,6
1,6
30,0
4,2
2013 - 3
33,0
4,2
30,8
0,5
33,1
4,0
2013 - 4
31,3
4,5
31,0
0,8
31,5
4,6
2014-1
29,4
4,8
31,5
1,8
29,2
4,8
2014-2
30,8
2,2
31,4
-0,5
30,7
2,5
2014-3
33,5
1,7
31,5
0,4
33,7
1,8
1.
2.
Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme
Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişme
Kaynak: TÜİK
18
GSYH Sektörel Reel Büyüme Hızları (%) (*)
2012
2013
2014
I.Ç
II.Ç
III.Ç
IV.Ç
Yıllık
I.Ç
II.Ç
III.Ç
IV.Ç
Yıllık
I.Ç
II.Ç
III.Ç
Tarım
5,6
3,7
2,1
3,4
3,1
5,8
6,4
2,7
1,5
3,5
3,4
-2,6
-4,9
Sanayi
3,1
3,4
1,4
-0,5
1,8
1,3
3,4
4,1
4,6
3,4
5,8
3,0
2,7
İmalat
2,8
3,2
1,0
-0,2
1,7
1,8
3,7
4,6
4,9
3,7
5,9
2,6
2,2
Hizmetler
3,2
2,7
1,4
2,2
2,4
4,2
5,4
6,0
6,7
5,6
5,9
3,6
3,1
İnşaat
2,5
-0,7
-0,8
1,5
0,6
5,8
7,5
8,5
6,1
7,0
5,2
2,7
1,0
Ticaret
0,2
0,5
-0,8
0,0
0,0
3,0
5,2
5,2
6,2
4,9
3,4
0,3
0,6
Ulaştırma
2,4
2,6
2,6
0,5
2,0
2,3
2,8
2,8
4,9
3,7
3,5
2,8
2,7
3,1
2,7
1,5
1,3
2,1
3,1
4,6
4,2
4,5
4,1
4,8
2,2
1,7
GSYH
Kaynak: TÜİK
(*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.
19
Harcama Yöntemiyle GSYH'de Reel Büyüme Hızları (%) (*)
2012
I
IV.Ç
Yıllık
I.Ç
II.Ç
III.Ç
IV.Ç
Yıllık
I.Ç
II.Ç
III.Ç
-0,5
0,5
1,1
0,4
3,7
5,9
5,1
6,2
5,3
4,0
0,8
1,0
5,5
4,4
5,5
8,5
6,1
7,9
8,0
1,9
6,9
6,2
9,2
2,6
6,6
-0,4
-1,2
-0,2
-0,2
-0,5
3,1
5,6
5,6
6,1
5,1
3,3
0,5
0,2
-1,4
-4,3
-3,3
-1,7
-2,7
0,4
3,4
5,3
7,4
4,2
-0,2
-3,5
-0,4
Kamu
-0,8
4,9
7,7
23,1
10,3
52,4
27,3
17,6
12,1
23,4
4,4
-3,3
-2,0
Özel
-1,5
-5,7
-5,4
-7,0
-4,9
-5,8
-0,8
2,6
6,1
0,4
-1,1
-3,6
0,0
-3,8
-7,1
-7,4
-10,0
-7,0
-6,1
-1,3
2,3
10,6
1,0
-4,5
-7,7
-1,9
3,7
-2,2
-0,9
-0,9
-0,1
-5,0
0,5
3,3
-2,3
-1,0
6,0
6,1
3,8
Kamu
Özel
II
Sabit Sermaye. Yat.
Makine Teçhizat
İnşaat
II.Ç
0,3
2014
III.Ç
Toplam Tük.
I.Ç
2013
III
Stok Değişimi(1)
-2,3
-1,6
-0,8
-1,4
-1,5
1,4
2,9
1,2
0,9
1,6
-1,0
-0,4
-1,5
I+II
Top. Nihai Yurt İçi
Talep
-0,1
-1,5
-0,4
0,5
-0,4
2,9
5,3
5,2
6,5
5,0
3,0
-0,3
0,7
I+II+III Top. Yurt İçi Talep
-2,2
-2,9
-1,1
-1,0
-1,8
4,4
8,2
6,3
7,8
6,7
2,1
-0,7
-0,8
Net Mal ve Hizmet
İhracatı(1)
5,5
5,9
2,6
2,3
4,0
-1,4
-3,6
-2,0
-3,2
-2,6
2,6
2,9
2,5
Mal ve Hizm. İhracatı
12,2
22,8
14,1
16,1
16,3
3,0
0,0
-2,4
-1,2
-0,3
11,1
5,7
8,0
Mal ve Hizm. İthalatı
-8,4
-1,7
2,9
6,4
-0,4
7,8
12,5
5,2
10,3
9,0
0,8
-4,4
-1,8
3,1
2,7
1,5
1,3
2,1
3,1
4,6
4,2
4,5
4,1
4,8
2,2
1,7
GSYH (Harcama)
Kaynak: TÜİK
(1) GSYH Büyümesine Katkı
(*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.
20
Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) (NACE Rev.2)
Yıllık
2010
2011
2012
2013
Toplam Sanayi
12,8
10,1
2,5
3,0
Madencilik ve Taşocakçılığı
-0,4
6,6
2,1
-3,6
İmalat Sanayi
14,5
10,5
2,3
4,0
Gıda
10,8
6,9
3,5
5,4
Tekstil
10,6
2,1
4,3
3,4
Giyim Eşyaları
12,0
-1,2
6,2
1,7
6,1
8,4
2,1
-3,5
Kimyasallar ve Kimyasal Ürünler
20,5
7,0
1,7
3,3
Temel Eczacılık
-1,4
9,5
12,4
-5,0
Plastik – Kauçuk
20,5
12,1
-0,2
3,2
Toprak Ürünleri
14,5
6,2
0,2
3,4
Ana Metal
11,5
11,2
5,2
4,9
Fabrikasyon Metal Ürünleri
20,0
19,7
5,9
3,7
Elektrikli Teçhizat İmalatı
16,9
13,5
2,5
9,2
B.y.s. Makine ve Teçhizatı İmalatı
30,6
28,4
1,0
7,3
Taşıt Araçları
35,4
17,8
-5,0
6,8
8,3
8,6
4,7
0,1
Kok Kömürü ve Rafine Petrol Ürün.
Enerji
Kaynak: TÜİK
21
TÜİK Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2), (2010=100)
ENDEKS RAKAMLARI
2012
2013
2014
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Kaynak: TÜİK
Aylık Sanayi
Üretim Endeksi
104,5
102,9
115,8
110,0
118,2
116,5
116,1
103,4
116,4
112,3
121,4
116,7
106,8
104,4
116,0
115,3
120,5
120,0
122,9
102,1
123,9
111,7
127,0
124,8
114,4
109,2
120,9
120,5
122,6
121,9
117,2
114,9
129,4
116,8
125,5
Takvim Etkisinden
Arındırılmış Endeks
102,6
99,4
113,4
110,5
118,3
114,5
115,6
108,0
115,7
119,9
118,3
116,0
104,7
103,9
115,9
113,5
118,5
120,2
120,2
108,7
123,2
121,7
123,9
124,0
112,2
108,7
120,7
118,7
122,7
122,1
124,5
114,4
126,3
124,6
124,7
Mevsim
Mevsim Düz. ve
ve Takvim
Takvim Etki. Ar.
Etkilerinden İmalat San. Üretim
Arındırılmış Endeks
Endeksi
111,1
110,7
111,0
110,0
112,6
112,1
112,7
113,7
114,4
115,1
111,9
111,6
112,7
112,5
112,6
112,9
112,7
113,0
114,6
115,3
114,0
114,6
111,6
112,3
113,0
113,9
115,2
116,8
114,9
115,8
115,5
116,6
114,6
115,6
117,5
118,8
117,4
118,7
114,3
115,6
119,9
121,8
117,1
118,2
119,5
121,3
119,2
120,2
120,3
121,5
119,7
120,7
119,2
120,3
120,4
120,9
119,2
119,7
119,7
120,7
121,9
123,0
120,2
120,5
122,8
123,5
120,6
121,4
120,4
121,1
ENDEKSİN YÜZDE DEĞİŞMESİ
Aylık Sanayi
Mev. Düz. ve Takvim
Üretim Endeksi Takvim Etkisi. Arın. Mev. Düz.ve Takvim
Etki. Ar. İmalat
(Bir Önceki Yılın Endeks (Bir Önceki Etki. Ar. Endeks (Bir San. Üretim Endeksi
Aynı Dönemine Göre Yılın Aynı Ayına Göre Önceki Aya Göre %
(Bir Önceki Aya
% Değişme)
% Değişme)
Değişme)
Göre % Değişme)
2,6
0,7
-0,8
-1,0
5,4
2,3
-0,1
-0,7
3,7
3,7
1,4
1,9
2,7
4,8
0,2
1,5
6,0
5,8
1,5
1,2
2,1
2,1
-2,3
-3,1
3,3
3,3
0,7
0,8
-2,6
0,7
0,0
0,3
4,9
4,0
0,1
0,1
-6,3
0,8
1,6
2,0
13,3
3,0
-0,5
-0,5
-2,8
-0,9
-2,1
-2,1
2,2
2,0
1,2
1,4
1,4
4,5
2,0
2,5
0,2
2,2
-0,3
-0,9
4,7
2,7
0,6
0,7
1,9
0,2
-0,7
-0,8
3,0
5,0
2,5
2,7
5,9
3,9
-0,1
0,0
-1,3
0,7
-2,6
-2,6
6,5
6,5
4,9
5,4
-0,5
1,5
-2,4
-3,0
4,7
4,7
2,0
2,6
6,9
7,0
-0,2
-0,9
7,1
7,1
0,9
1,1
4,6
4,6
-0,5
-0,7
4,2
4,2
-0,4
-0,3
4,5
4,6
1,0
0,5
1,7
3,5
-1,0
-1,0
1,6
1,6
0,4
0,9
-4,6
3,6
1,8
1,9
12,5
5,2
-1,4
-2,0
4,5
2,5
2,2
2,5
4,5
2,4
-1,8
-1,7
-1,2
0,7
-0,1
-0,3
22
TÜİK Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre)
(2010=100)
2012
2013
2014
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
ENDEKS RAKAMLARI
(Bir Önceki Aya Göre % Değişme)
Mevsim Düz. ve Mevsim Düz. ve
Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Takvim Etki. Ar. Mevsim Düz. ve Mevsim Düz. ve
Takvim Etki. Ar.
Dayanıklı
Dayanıksız Takvim Etki. Ar. Takvim Etki. Ar.
Ara Malı Üretim Tüketim Üretim Tüketim Üretim
Enerji Üretim Sermaye Malı
Endeksi
Endeksi
Endeksi
Endeksi Üretim Endeksi
109,5
113,2
105,4
111,8
121,6
108,0
114,5
106,4
116,3
118,2
111,7
117,1
108,6
114,2
117,3
112,0
114,3
110,2
107,6
122,8
114,9
116,6
112,6
108,8
121,0
114,3
110,6
108,2
110,8
113,0
112,5
107,2
111,4
112,5
117,0
114,3
115,7
110,7
110,6
112,7
112,5
115,3
112,4
110,5
115,4
115,8
112,7
112,7
109,6
119,9
116,0
117,8
111,1
106,8
119,5
111,9
106,4
111,5
106,7
117,6
113,8
110,7
111,5
107,9
119,0
116,1
111,9
113,4
106,2
126,1
116,6
115,9
113,3
108,0
119,8
117,6
118,4
113,6
108,3
120,0
116,1
120,0
112,6
109,6
117,7
117,4
113,1
115,7
109,9
129,3
119,3
117,3
113,5
109,1
127,2
115,5
114,0
113,0
107,4
120,8
120,0
123,3
116,9
109,9
133,1
117,9
116,3
113,8
110,3
126,9
122,0
120,0
115,1
108,8
130,5
119,6
118,4
116,3
112,0
129,7
123,2
114,1
118,6
111,6
126,8
121,7
117,5
116,2
112,1
128,5
121,1
119,9
117,6
112,5
123,9
121,8
119,6
117,9
115,1
126,6
121,8
118,7
118,2
113,9
120,5
118,1
120,8
118,0
113,5
131,9
118,2
124,7
119,5
115,3
139,8
117,6
117,3
118,4
114,4
135,5
120,8
125,6
118,4
116,4
139,4
119,5
121,9
119,0
113,5
132,1
118,6
119,5
120,9
114,5
130,1
Mev. Düz. ve
Mev. Düz. ve
Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Takvim Etki. Ar.
Mev. Düz. ve
Mev. Düz. ve
Takvim Etki. Ar.
Dayanıklı
Dayanıksız Takvim Etki. Ar. Takvim Etki. Ar.
Ara Malı Üretim Tüketim Üretim Tüketim Üretim
Enerji Üretim Sermaye Malı
Endeksi
Endeksi
Endeksi
Endeksi Üretim Endeksi
-1,9
-3,7
1,8
1,5
-3,0
-1,4
1,1
1,0
4,0
-2,8
3,4
2,3
2,1
-1,8
-0,8
0,3
-2,4
1,5
-5,8
4,8
2,6
2,0
2,2
1,1
-1,5
-0,6
-5,1
-3,9
1,9
-6,6
-1,6
-3,1
2,9
1,5
3,5
1,6
7,9
-0,6
-1,6
-3,7
-1,6
-0,3
1,5
-0,1
2,4
3,0
-2,3
0,3
-0,8
4,0
0,1
4,5
-1,5
-2,5
-0,3
-3,5
-9,7
0,4
-0,1
-1,6
1,7
4,0
0,0
1,1
1,2
2,0
1,1
1,7
-1,6
5,9
0,4
3,6
-0,2
1,7
-4,9
0,9
2,1
0,3
0,2
0,1
-1,2
1,4
-0,9
1,3
-1,9
1,1
-5,7
2,8
0,3
9,9
1,6
3,7
-1,9
-0,7
-1,6
-3,3
-2,8
-0,5
-1,5
-5,0
4,0
8,1
3,5
2,3
10,2
-1,7
-5,6
-2,6
0,3
-4,7
3,5
3,1
1,2
-1,3
2,8
-2,0
-1,3
1,0
3,0
-0,6
3,0
-3,6
1,9
-0,4
-2,3
-1,2
3,0
-2,0
0,5
1,4
-0,5
2,0
1,2
0,3
-3,6
0,6
-0,2
0,3
2,3
2,2
0,0
-0,7
0,3
-1,1
-4,8
-3,0
1,7
-0,2
-0,3
9,5
0,0
3,2
1,3
1,6
6,0
-0,4
-6,0
-1,0
-0,8
-3,1
2,6
7,1
0,1
1,8
2,8
-1,0
-2,9
0,5
-2,5
-5,2
-0,8
-2,0
1,6
0,8
-1,5
Kaynak: TÜİK
23
Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2)
(Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme)
2013
2014
Kas.
Ara.
Oca.
Şub.
Mar.
Nis.
May.
Haz.
Tem.
Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
Toplam Sanayi
4,7
6,9
7,1
4,6
4,2
4,5
1,7
1,6
-4,6
12,5
4,5
4,5
-1,2
Madencilik
-8,8
3,8
11,5
11,6
4,3
9,6
8,7
2,6
-4,6
17,5
8,9
6,9
6,2
İmalat Sanayii
5,6
7,2
7,4
4,0
4,3
4,0
0,8
1,4
-5,7
12,2
3,9
4,5
-2,5
Gıda
5,7
10,1
14,3
6,7
6,6
6,4
-1,0
2,6
-6,0
17,3
2,9
1,9
0,0
Tekstil
3,9
6,4
5,6
3,3
4,0
3,6
-1,5
1,1
-10,8
10,7
3,8
3,6
-3,7
Giyim
-1,2
-5,2
-3,3
-6,3
-3,9
3,0
1,2
0,0
-8,6
5,9
5,2
3,2
-1,6
Petrol Ürünleri
1,1
3,4
-7,4
8,6
15,3
-7,3
-23,9
-15,6
-13,4
-2,1
2,2
7,0
0,0
Kimya
5,7
9,9
13,7
9,8
3,8
6,3
4,6
7,9
0,5
6,0
-2,3
-0,7
-1,9
Temel Eczacılık
-3,0
-6,4
16,1
7,1
12,6
3,1
15,4
2,7
12,4
4,8
16,4
45,1
12,3
Plastik – Kauçuk
4,0
6,8
8,8
2,5
6,7
8,4
2,8
4,7
-9,3
13,7
1,8
4,0
-2,9
Toprak Ürünleri
6,9
0,4
11,7
12,1
7,4
4,5
1,0
-4,1
-10,9
9,2
-2,2
-2,5
-1,6
Ana Metal
4,4
9,4
7,6
0,0
-0,2
1,7
5,3
-0,3
-6,6
11,1
4,9
-4,0
-8,2
Fabrika. Metal
6,4
4,8
4,8
3,8
4,7
-3,7
1,8
6,4
3,0
14,2
-0,1
-3,3
-8,9
Elektrikli
Teçhizat
11,1
9,9
6,7
3,3
4,7
-7,2
-4,1
1,7
-10,3
0,0
0,7
3,3
-4,1
Bys. Mak ve Teç.
19,6
39,3
14,3
7,5
3,8
5,1
-2,0
-0,7
-5,5
17,7
5,9
10,4
-7,8
Taşıt Araçları
3,2
-5,5
-6,1
-6,8
1,2
6,8
1,1
1,4
-13,6
17,0
0,6
5,4
-2,9
Enerji
4,9
6,5
3,6
5,4
3,1
5,8
5,4
2,6
2,2
12,2
6,7
3,1
5,0
Kaynak: TÜİK
24
Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2)
(Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme)
Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre
2013
2014
Kas.
Ara.
Oca.
Şub.
Mar.
Nis.
May.
Haz.
Tem.
Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
Ara Malı
5,2
6,6
9,3
6,2
4,2
4,0
3,5
0,1
-8,9
10,6
1,5
1,5
-3,4
Dayanıklı
Tüketim
1,7
11,3
2,8
5,2
3,7
1,1
-2,3
6,7
-2,6
12,2
2,6
5,0
-1,1
Dayanıksız
Tüketim
3,1
5,1
7,7
3,0
4,4
4,1
-0,4
1,8
-4,6
12,0
5,2
7,3
1,1
Enerji
1,7
5,0
3,3
5,8
4,4
6,4
2,5
3,2
1,2
11,1
6,5
3,2
4,5
Sermaye
Malı
9,0
10,4
6,4
2,2
3,7
5,6
1,2
2,0
-1,3
20,5
8,8
8,0
-4,2
Kaynak: TÜİK
25
Aylık Sanayi Üretim Endeksi (% Değişme) (NACE Rev.2)
Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme)
30,0
20,0
10,0
0,0
-10,0
-20,0
-30,0
Mev. Düz.ve Takvim Etki. Arındırılmış Endeks (Bir Önceki Aya Göre % Değişme)
8,0
6,0
4,0
2,0
0,0
-2,0
-4,0
-6,0
-8,0
26
İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%, NACE Rev, 2)
Yıllık
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
80,2
76,7
65,2
72,6
75,4
74,2
74,6
74,4
Gıda Ürünleri
76,0
73,6
68,4
70,3
70,2
71,7
71,9
71,3
Giyim Eşyası
77,3
73,0
68,1
75,3
76,4
77,8
77,4
77,8
Petrol Ürünleri
91,3
87,3
58,0
65,8
75,3
76,6
73,0
70,0
Kimyasal Madde
73,3
72,4
68,9
80,4
82,6
80,5
77,8
76,5
Metalik Olmayan
Ürünler
81,8
76,6
65,8
75,2
78,7
76,3
76,7
77,5
Ana Metal
85,6
82,7
70,1
76,8
77,9
77,6
77,4
74,7
Motorlu Taşıtlar
85,9
83,3
57,4
69,8
76,4
70,7
74,3
68,8
Dayanıklı Tüketim
73,9
67,9
66,1
70,7
74,5
73,6
72,4
72,2
Dayanıksız Tüketim
74,6
72,7
68,7
71,9
72,1
72,9
72,9
73,1
Tüketim Malları
74,4
71,8
68,2
71,7
72,5
73,0
72,8
72,9
Ara Malları
81,2
77,1
67,7
75,9
77,7
76,1
76,3
76,3
Yatırım Malları
82,3
79,6
57,6
68,8
74,9
72,3
74,3
72,7
Toplam İmalat
Mal Grupları
Kaynak: TCMB
27
İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%) (NACE Rev.2)
2014
2013
Ara.
Oca.
Şub.
Mar.
Nis.
May.
Haz.
Tem.
Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
Ara.
Toplam İmalat
76,0
73,9
73,3
73,1
74,4
74,4
75,3
74,9
74,7
74,4
74,9
74,5
74,6
Toplam İmalat
(Mevs.)
75,8
74,9
74,7
74,5
74,8
74,2
74,6
74,2
74,1
74,1
74,1
74,0
74,4
Gıda Ürünleri
74,3
72,1
72,3
69,9
70,6
70,3
71,1
71,1
69,2
69,6
73,1
72,8
73,1
Giyim Eşyası
76,6
76,9
76,9
76,4
78,2
79,2
78,2
79,5
78,1
78,0
77,3
77,5
77,5
Petrol Ürünleri
73,8
71,7
57,0
65,0
69,4
67,9
63,6
64,3
72,1
74,6
77,4
80,3
76,2
Kimyasal Madde
78,6
76,5
77,2
80,2
78,6
80,2
79,0
79,3
77,1
72,3
72,5
70,3
74,2
Metalik Olm. Ürün.
79,5
75,7
76,0
75,4
77,6
78,5
80,1
79,5
77,3
78,4
78,1
76,4
76,9
Ana Metal
77,9
75,4
75,9
74,3
72,2
71,9
75,0
74,6
76,0
76,6
75,4
74,1
74,9
Motorlu Taşıtlar
77,4
73,8
64,8
66,6
68,7
65,5
68,2
69,0
70,3
67,9
68,3
70,6
72,1
Dayanıklı Tüketim
72,9
68,6
70,4
70,6
74,8
73,8
76,1
72,9
72,4
73,3
73,6
71,2
69,2
Dayanıksız Tüketim
74,0
72,8
72,6
71,4
72,8
73,2
73,5
73,9
72,6
72,6
74,2
74,0
74,0
Tüketim Malları
73,8
71,9
72,2
71,2
73,2
73,3
74,0
73,7
72,6
72,7
74,1
73,4
73,0
Ara Malları
77,8
75,7
76,1
75,9
75,9
76,9
77,9
77,1
76,9
76,5
76,1
75,3
75,8
Yatırım Malları
76,1
73,7
70,9
71,2
73,2
71,4
72,8
72,7
73,2
72,2
73,3
73,9
74,2
Mal Grupları
Kaynak: TCMB
28
Türkiye Brüt Elektrik Enerjisi Üretiminin Birincil Enerji Kaynaklarına Göre Aylık Dağılımı (% Değişme)
YILLAR
AYLAR
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
2013
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
2014
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
2012
2013
2014
TERMİK
-8,2
-9,9
-9,1
14,6
10,0
3,4
-5,4
-7,7
-3,1
-1,6
4,5
-1,4
14,7
19,3
22,0
31,6
23,2
8,1
9,3
25,3
12,3
8,0
10,7
18,0
1,7
-1,9
16,4
HİDROLİK
7,9
-7,0
4,9
-14,1
-16,3
-12,5
1,5
17,1
25,0
23,9
6,3
32,6
-28,9
-29,9
-38,9
-40,1
-41,6
-19,7
-17,5
-22,0
-23,0
-25,1
-25,3
-54,7
10,5
2,4
-31,8
JEOTERMAL +
RÜZGAR
36,9
27,8
51,1
11,6
41,8
2,3
63,2
50,9
5,0
46,9
7,0
29,1
-0,7
22,9
28,9
16,9
57,6
30,3
-12,3
-6,2
53,4
52,4
27,9
31,0
23,7
31,2
20,8
BRÜT ÜRETİM
-3,3
-8,0
-4,1
2,3
2,2
-1,0
-1,8
0,1
2,1
4,5
5,1
6,9
3,1
5,2
3,3
6,4
5,3
2,8
2,1
11,9
6,3
2,2
4,1
-1,0
4,4
0,3
4,3
BRÜT TALEP
0,0
-5,6
-1,5
4,7
3,3
0,0
-0,8
1,1
2,8
5,0
5,3
6,8
2,4
4,2
2,4
6,0
4,3
2,7
2,4
11,1
5,5
1,3
3,8
-1,4
5,2
1,6
3,7
29
Sanayi Ciro Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme )
Toplam
Sanayi
2011
İmalat
Sanayi
Gıda
Ürün.
Tekstil
Petrol
Kimya.
Madde
Ana
Metal
Fabr.
Metal
Ürünleri
Elektrik
Teçh.
B.y.s.
makine
ve ekip.
Motorlu
kara
taşıtı
Mobilya
imalatı
29,7
7,8
9,5
7,2
5,2
2,2
4,8
5,4
6,8
15,1
8,6
16,7
6,9
16,3
17,7
21,5
7,3
12,7
13,8
4,8
6,7
11,3
14,5
12,4
15,3
6,7
18,3
9,2
22,7
16,4
27,3
5,0
11,0
7,1
6,2
3,6
6,5
4,3
7,1
14,1
11,4
19,9
10,5
17,2
23,3
59,6
15,2
-3,0
-2,8
-11,8
-17,8
-18,2
-5,6
3,0
9,4
7,2
-2,5
-6,9
-0,5
11,4
29,4
9,3
6,2
-0,7
10,3
-1,6
-2,0
-0,2
2,6
10,8
5,2
13,0
9,6
12,9
18,4
42,3
5,2
4,3
-1,3
-1,1
-1,3
6,2
-1,1
-0,1
5,4
1,8
8,1
2,1
13,4
19,6
33,9
8,9
11,4
-0,1
9,5
5,6
6,9
6,3
5,4
15,3
17,2
21,9
11,0
18,4
18,1
27,9
8,9
16,7
12,7
6,6
0,1
9,1
11,8
10,0
27,1
11,7
25,2
23,3
28,1
30,7
40,8
10,7
14,4
12,9
0,3
2,4
7,2
8,1
10,2
16,7
14,1
32,1
7,1
26,2
35,8
33,7
-3,6
18,6
8,0
10,5
5,2
12,0
9,9
20,4
37,7
26,2
28,7
18,0
26,4
22,0
25,6
6,5
10,8
-1,9
1,1
-0,1
12,1
10,9
5,9
14,5
15,0
24,6
8,7
10,7
23,8
1
22,9
23,4
16,0
25,7
11,1
37,8
28,8
27,9
27,9
21,6
15,5
24,5
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
20,1
20,4
18,6
22,2
20,6
23,1
18,4
26,7
24,5
25,4
9,9
25,2
18,2
18,3
14,9
21,8
10,0
12,7
18,6
23,0
30,5
18,2
17,7
16,3
17,3
17,5
20,9
20,5
0,0
13,5
17,0
20,3
21,0
18,1
20,2
12,2
12,2
12,6
15,9
13,6
-6,2
13,5
13,9
17,5
10,9
13,4
12,0
1,5
13,4
13,6
20,4
14,5
-6,5
18,7
13,2
18,9
10,6
13,7
13,2
10,3
1,1
1,2
1,5
-0,1
-0,6
1,5
5,1
0,7
-4,3
7,3
-2,6
0,0
19,9
20,0
25,9
20,8
-4,8
18,7
26,3
14,5
8,3
29,7
15,0
24,3
9,6
10,0
18,2
10,1
-3,4
7,2
15,0
5,8
10,0
16,4
7,9
6,4
11,6
12,0
21,8
9,6
-4,6
13,4
12,9
8,2
6,9
19,2
11,8
14,0
1,8
1,9
13,6
-0,3
-9,2
1,7
-2,6
0,1
-5,5
0,0
4,2
4,0
2014
2013
2012
2013
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
29,9
7,9
9,3
6,7
4,9
2,1
4,7
5,4
6,5
14,9
8,2
16,3
6,8
16,0
17,3
Kaynak: TÜİK
30
Yurt İçi Talebe İlişkin Göstergeler
(Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme)
Yıllık
2013
2014
2012 2013 Ara.
Oca.
Şub.
Mar.
Nis.
May. Haz. Tem. Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
2,8
5,2
3,7
1,1
-2,3
6,7
-2,6
12,2
2,6
5,0
-1,1
-13,6 -12,7 -14,8 -13,9
2,9
8,3
-5,2
-0,6
8,0
2,1
5,4
-10,1 13,9 18,1
10,1
-2,3 -12,0 -4,2
-7,6
-1,3 -11,3
8,4
-8,4
-6,9 -13,5
Toplam Otomobil Satışları
-6,3 19,5 25,1
(Adet)
-5,7
-26,2 -27,0 -25,0 -25,7 -18,9 -16,4 -12,6 -6,9
8,1
-6,9
-1,3
-9,0
-1,4
-5,1
Dayanıklı Tüketim Malları
Üretimi(*)
-0,2
2,6
11,3
Beyaz Eşya Yurtiçi
Satışı(**)(Adet)
-0,2
5,8
1,7
Tüketim Malı İthalatı
Yatırım Malı İthalatı
-9,0
8,4
13,1
(*) Sanayi üretim endeksi (2010=100) serisine göre.
(**) Dört Ana Ürünü kapsamaktadır.
8,1
5,1
-5,4
-5,1 -12,0
5,3
-3,3
Ara.
8,5
8,8
31
Beyaz Eşya Sanayindeki Gelişmeler - Adet
2013
2014
Beyaz Eşya Üretimi
Beyaz Eşya İhracatı
Beyaz Eşya İthalatı
Yerli Firmaların
Yurt içi Satışları
Ocak
1.560.241
1.136.028
88.497
443.322
Şubat
1.674.289
1.214.469
94.574
491.445
Mart
1.877.368
1.316.463
131.464
566.841
Nisan
1.870.118
1.226.193
103.936
557.211
Mayıs
1.986.661
1.298.564
96.101
565.630
Haziran
1.677.628
1.304.397
98.559
575.844
Temmuz
1.942.947
1.424.456
130.321
677.167
Ağustos
1.677.314
1.262.032
57.442
678.912
Eylül
2.208.628
1.594.577
112.635
679.587
Ekim
1.831.641
1.356.862
88.720
594.601
Kasım
2.067.097
1.576.644
72.005
543.010
Aralık
1.566.094
1.350.629
49.012
457.205
Ocak
1.527.516
1.217.043
42.984
382.847
Şubat
1.647.346
1.154.051
56.913
429.262
Mart
1.860.960
1.421.901
65.771
483.168
Nisan
1.809.932
1.390.403
77.260
479.963
Mayıs
1.932.513
1.385.615
75.844
582.082
Haziran
1.896.530
1.396.785
70.226
623.531
Temmuz
1.894.900
1.348.080
80.744
641.828
Ağustos
1.844.956
1.417.741
97.549
674.881
Eylül
2.273.832
1.606.895
89.234
733.734
Ekim
1.964.727
1.466.517
57.921
606.831
Kasım
2.140.673
1.579.523
56.693
572.378
Aralık
1.801.990
1.519.046
49.418
495.932
Kaynak: Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği
32
Otomobile İlişkin Aylık Göstergeler - Adet
2013
2014
Ocak
Toplam Satış
(Yurtiçi)
25.835
Yerli Oto. Satışı
6.326
Yabancı Oto. Satışı
(İthalat)
19.509
Üretim
40.071
İhracat
27.961
Şubat
36.814
8.332
28.482
48.821
40.919
Mart
51.785
10.188
41.597
53.534
41.864
Nisan
56.999
11.956
45.043
51.211
40.090
Mayıs
62.383
13.876
48.507
54.157
44.747
Haziran
58.290
13.008
45.282
55.989
37.451
Temmuz
55.712
12.466
43.246
65.411
47.491
Ağustos
51.611
10.481
41.130
30.137
27.844
Eylül
52.925
12.646
40.279
65.199
45.991
Ekim
46.985
10.984
36.001
51.684
40.041
Kasım
64.117
14.643
49.474
66.155
47.271
Aralık
101.199
22.222
78.977
50.935
42.834
Ocak
24.368
6.160
18.208
52.006
35.925
Şubat
27.167
6.645
20.522
53.250
46.549
Mart
37.812
8.537
29.275
61.149
53.966
Nisan
42.769
11.466
31.303
62.594
55.913
Mayıs
46.379
11.657
34.722
62.470
52.296
Haziran
47.278
12.459
34.819
65.578
54.886
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
46.602
45.131
49.262
50.814
59.695
110.054
11.822
10.117
15.336
14.522
16.539
32.089
34.780
35.014
33.926
36.292
43.156
77.965
61.151
37.330
72.120
62.001
69.466
70.480
53.125
26.433
54.468
44.544
51.528
52.360
Kaynak: Otomotiv Sanayii Derneği
33
Açılan ve Kapanan Şirket Bilgileri
Açılan Şirket Sayısı (Limited + Anonim)
2011
2012
2013
Ocak
5.979
5.254
4.170
Şubat
4.897
3.801
4.220
Mart
5.142
3.551
4.437
Nisan
4.679
3.190
4.483
Mayıs
4.330
3.152
4.378
Haziran
4.745
2.998
3.917
Temmuz
3.940
2.484
3.978
Ağustos
3.763
2.335
3.009
Eylül
3.630
2.630
3.982
Ekim
4.352
3.003
3.474
Kasım
3.529
3.356
4.647
Aralık
4.397
3.069
4.295
Toplam
53.383
38.823
48.990
2014
5.801
4.674
4.921
4.859
4.674
4.773
4.318
4.017
5.125
4.325
4.900
5.315
57.710
Kapanan Şirket Sayısı (Limited + Anonim)
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Toplam
Kaynak: TOBB
2011
1.849
901
904
1.032
1.064
1.199
970
888
764
898
763
1.707
12.939
2012
2.065
990
746
756
981
1.146
1.290
899
830
1.029
1.138
2.160
14.030
2013
2.742
1.093
1.037
998
1.065
1.057
1.336
855
980
882
1.028
2.388
15.461
Açılan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme)
2011
2012
2013
Ocak
22,4
-12,1
-20,6
Şubat
20,0
-22,4
11,0
Mart
6,0
-30,9
25,0
Nisan
9,9
-31,8
40,5
Mayıs
10,3
-27,2
38,9
Haziran
13,9
-36,8
30,7
Temmuz
1,4
-37,0
60,1
Ağustos
-11,6
-37,9
28,9
Eylül
-3,8
-27,5
51,4
Ekim
3,8
-31,0
15,7
Kasım
6,4
-4,9
38,5
Aralık
-8,6
-30,2
39,9
Toplam
5,9
-27,3
26,2
2014
39,1
10,8
10,9
8,4
6,8
21,9
8,5
33,5
28,7
24,5
5,42
23,75
17,71
Kapanan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme)
2014
2.542
1.084
967
831
865
950
897
747
872
874
953
2.314
14.002
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Toplam
2010
12,9
-5,4
4,4
31,0
52,9
26,6
14,8
27,6
6,7
17,5
21,7
-0,2
15,1
2011
11,7
9,9
-17,5
-26,7
-7,8
-4,4
33,0
1,2
8,6
14,6
49,1
26,5
8,4
2012
32,8
10,4
39,0
32,0
8,6
-7,8
3,6
-4,9
18,1
-14,3
-9,7
10,6
10,2
2014
-7,3
-0,8
-6,8
-16,7
-18,4
-10,1
-32,9
-12,6
-11,0
-1,01
-8,10
-3,58
-9,89
34
PMI: İmalat Sanayii Satın Alma Yöneticileri Endeksi
58
56
54
52
50
48
Kaynak: Reuters
Not: Mevsimsel etkilerden arındırılmış endeks kullanılmıştır. PMI değerinin 50 olması ilgili değişkende herhangi bir değişim olmayacağına, 50’nin
üzerine çıkması iyileşmeye, 50’nin altına inmesi ise gerilemeye işaret etmektedir.
35
İSTİHDAM, ÜCRETLER
VE
GELİR DAĞILIMI
36
İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri)
Yıllık
Ekim Dönemi
2009
2010
2011
2012
2013
2013
2014
45,7
46,5
47,4
47,6
48,3
48,4
51,0
23.710
24.594
25.594
26.141
27.047
27.252
29.181
20.615
21.858
23.266
23.937
24.601
24.782
26.138
4.752
5.084
5.412
5.301
5.204
5.176
5.404
Tarım Dışı
15.863
16.774
17.854
18.636
19.397
19.607
20.734
Sanayi
4.179
4.615
4.842
4.903
5.101
5.090
5.353
Hizmetler (*)
11.684
12.159
13.012
13.733
14.297
14.517
15.381
İşsiz (Bin Kişi)
3.095
2.737
2.328
2.204
2.445
2.470
3.043
İşsizlik Oranı (%)
13,1
11,1
9,1
8,4
9,0
9,1
10,4
Tarım Dışı İşsizlik Oranı (%)
16,0
13,7
11,3
10,3
10,9
10,9
12,5
Genç Nüfusta İşsizlik Oranı (%)
22,9
19,9
16,8
15,8
17,1
18,0
19,7
İşgücüne Katılma Oranı (%)
Sivil İşgücü (Bin Kişi)
Sivil İstihdam (Bin Kişi)
Tarım
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları
(*) İnşaat sektörü dahildir.
37
İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri)
2012
İşgücüne Katılma Oranı
(%)
Sivil İşgücü (Bin Kişi)
İstihdam Edilenler
(Bin Kişi)
Tarım
2013
2014
(I)
(II)
(III)
(IV)
(I)
(II)
(III)
(IV)
(I)
(II)
(III)
45,7
48,0
48,3
48,3
47,2
49,2
49,1
47,8
49,1
51,2
51,2
24.950
26.319
26.580
26.715
26.241
27.450
27.537
26.958
27.824
29.089
29.257
22.548 24.331 24.457
24.411
23.703
25.186
25.055
24.461
24.999
26.538
26.313
4.783
5.515
5.715
5.192
4.816
5.446
5.669
4.886
5.055
5.820
5.815
Tarım Dışı
17.765
18.817
18.742
19.219
18.887
19.741
19.386
19.575
19.944
20.718
20.498
Sanayi
4.808
4.908
4.892
5.003
5.023
5.200
5.117
5.064
5.359
5.364
5.257
Hizmetler (*)
12.957
13.909
13.850
14.217
13.864
14.541
14.270
14.511
14.585
15.355
15.241
İşsiz (Bin Kişi)
2.402
1.988
2.123
2.304
2.539
2.263
2.482
2.497
2.825
2.551
2.944
İşsizlik Oranı (%)
9,6
7,6
8,0
8,6
9,7
8,2
9,0
9,3
10,2
8,8
10,1
Tarım-dışı işsizlik
oranı (%)
11,5
9,3
10,0
10,5
11,6
10,0
11,2
11,0
12,1
10,7
12,3
Genç Nüfusta İşsizlik
Oranı (%)
16,7
14,4
15,2
16,9
18,5
15,0
17,0
17,9
17,0
15,8
18,9
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları
(*) İnşaat dahildir.
38
İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri)
TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmamış)
Yıllar
2012
2013
2014
(Bin kişi,
15+ yaş)
OCAK
ŞUBAT
MART
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
OCAK
ŞUBAT
MART
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
OCAK
ŞUBAT
MART
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
İşgücü İstihdam
25.122
22.775
24.950
22.548
25.267
22.962
25.848
23.725
26.319
24.331
26.551
24.616
26.560
24.540
26.580
24.457
26.756
24.543
26.819
24.598
26.715
24.411
26.443
23.984
26.256
23.704
26.241
23.703
26.597
24.101
27.140
24.774
27.450
25.186
27.606
25.366
27.518
25.148
27.537
25.055
27.426
24.899
27.252
24.782
26.958
24.461
26.902
24.320
27.261
24.456
27.824
24.999
28.330
25.583
28.773
26.194
29.089
26.538
29.240
26.586
29.276
26.410
29.257
26.313
29.233
26.169
29.181
26.138
İşsiz
2.348
2.402
2.305
2.123
1.988
1.935
2.020
2.123
2.213
2.221
2.304
2.458
2.552
2.539
2.496
2.366
2.263
2.240
2.370
2.482
2.527
2.470
2.497
2.582
2.805
2.825
2.747
2.579
2.551
2.654
2.867
2.944
3.064
3.043
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları
İşgücüne
katılma
İstihdam
oranı (%) oranı (%)
46,1
41,8
45,7
41,3
46,2
42,0
47,2
43,3
48,0
44,4
48,3
44,8
48,3
44,6
48,3
44,4
48,5
44,5
48,6
44,5
48,3
44,1
47,7
43,3
47,3
42,7
47,2
42,7
47,8
43,3
48,7
44,4
49,2
45,1
49,4
45,3
49,1
44,9
49,1
44,6
48,8
44,3
48,4
44,0
47,8
43,4
47,6
43,1
48,2
43,2
49,1
44,1
49,9
45,1
50,7
46,1
51,2
46,7
51,3
46,7
51,3
46,3
51,2
46,1
51,1
45,8
51,0
45,7
İşsizlik
oranı
(%)
9,3
9,6
9,1
8,2
7,6
7,3
7,6
8,0
8,3
8,3
8,6
9,3
9,7
9,7
9,4
8,7
8,2
8,1
8,6
9,0
9,2
9,1
9,3
9,6
10,3
10,2
9,7
9,0
8,8
9,1
9,8
10,1
10,5
10,4
TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmış)
İşgücü
Durumu İstihdam
25.809
23.650
25.592
23.395
25.692
23.506
25.883
23.722
26.016
23.879
25.991
23.899
26.094
23.969
26.172
24.008
26.432
24.187
26.594
24.329
26.781
24.458
26.851
24.481
26.909
24.564
26.834
24.509
26.928
24.555
27.093
24.678
27.094
24.660
27.072
24.652
27.091
24.607
27.187
24.663
27.243
24.691
27.216
24.700
27.185
24.667
27.382
24.888
27.999
25.416
28.408
25.815
28.576
25.957
28.597
25.958
28.695
25.948
28.711
25.846
28.769
25.774
28.814
25.827
29.012
25.926
29.153
26.058
İşsiz
2.159
2.197
2.187
2.161
2.137
2.092
2.126
2.164
2.245
2.265
2.323
2.370
2.345
2.325
2.373
2.415
2.434
2.420
2.484
2.524
2.553
2.516
2.518
2.494
2.583
2.593
2.619
2.639
2.747
2.865
2.996
2.987
3.086
3.095
İşgücüne
katılma İstihdam
oranı (%) oranı (%)
47,3
43,4
46,9
42,8
47,0
43,0
47,3
43,3
47,4
43,5
47,3
43,5
47,4
43,6
47,5
43,6
47,9
43,9
48,1
44,0
48,4
44,2
48,5
44,2
48,5
44,3
48,3
44,1
48,4
44,1
48,6
44,3
48,5
44,2
48,4
44,1
48,4
43,9
48,4
43,9
48,5
43,9
48,3
43,9
48,2
43,7
48,5
44,1
49,5
44,9
50,1
45,6
50,4
45,8
50,4
45,7
50,5
45,6
50,4
45,4
50,5
45,2
50,5
45,2
50,7
45,3
50,9
45,5
Mev. Düz.
İşsizlik
Oranı
(%)
8,4
8,6
8,5
8,4
8,2
8,1
8,1
8,3
8,5
8,5
8,7
8,8
8,7
8,7
8,8
8,9
9,0
8,9
9,2
9,3
9,4
9,2
9,3
9,1
9,2
9,1
9,2
9,2
9,6
10,0
10,4
10,4
10,6
10,6
39
2009 - 2015 Döneminde Ortalama Asgari Ücretteki Gelişmeler
2009
2010
2011
2012
2013
826
905
992
1.110
1.215,1
1.350,6
1.471,8
1.560,0
1.515,9
146
160
176
196
215
248
270,3
286,5
278
133
145
159
178
195
226
246,3
261,1
254
İşsizlik Sigortası Primi (TL)
14
15
16
18
20
22
24,0
25,5
25
BRÜT ASGARİ ÜCRET (TL)
680
745
817
914
1.000,1
1.102,5
1.201,5
1.273,5
1.237,5
143
157
172
193
212
234
252,4
272,9
263
95
104
114
128
140
154
168,2
178,3
173
7
7
8
9
10
11
12,0
12,7
12
37
40
44
50
54
60
63,1
72,3
68
4
5
5
6
8
8
9,12
9,67
9
537
588
644
720
788,3
868,5
949,1
1.000,6
974,8
İşverene Maliyet
9,0%
9,6%
9,7%
11,8%
9,5%
11,2%
6,0%
6,0%
12,2%
Brüt Asgari Ücret
9,0%
9,6%
9,7%
11,8%
9,5%
10,2%
6,0%
6,0%
12,2%
Net Asgari Ücret
9,0%
9,5%
9,6%
11,8%
9,4%
10,2%
6,5%
5,4%
12,2%
Toplam Kesinti Artış Oranı
8,9%
9,8%
9,7%
11,9%
9,6%
13,0%
4,9%
7,0%
12,3%
İşverenden Yapılan Kesinti Artış Oranı
9,0%
9,6%
9,7%
11,8%
9,5%
15,4%
6,0%
6,0%
12,2%
İşçiden Yapılan Kesinti Artış Oranı
8,8%
10,0%
9,8%
12,0%
9,7%
10,5%
3,9%
8,1%
12,3%
Net Asgari Ücret / İşverene Maliyet
65,0%
65,0%
64,9%
64,9%
64,9%
64,3%
64,5%
64,1%
64,3%
Net Asgari Ücret / Brüt Asgari Ücret
79,0%
78,9%
78,9%
78,9%
78,8%
78,8%
79,0%
78,6%
78,8%
Brüt Asgari Ücret / İşverene Maliyet
82,3%
82,3%
82,3%
82,3%
82,3%
81,6%
81,6%
81,6%
81,6%
Toplam Kesinti / İşverene Maliyet
35,0%
35,0%
35,1%
35,1%
35,1%
35,7%
35,5%
35,9%
35,7%
Toplam Kesinti / Brüt Asgari Ücret
42,5%
42,6%
42,6%
42,6%
42,7%
43,7%
43,5%
43,9%
43,7%
İşveren Kesintisi / Brüt Asgari Ücret
21,5%
21,5%
21,5%
21,5%
21,5%
22,5%
22,5%
22,5%
22,5%
İşçi Kesintisi / Brüt Asgari Ücret
21,0%
21,1%
21,1%
21,1%
21,2%
21,2%
21,0%
21,4%
21,2%
ASGARİ ÜCRETİN İŞVERENE MALİYET (TL)
İşverenden Yapılan Toplam Kesinti (TL)
SSK Primi (TL)
İşçiden Yapılan Toplam Kesinti (TL)
SSK Primi (TL)
İşsizlik Sigortası Primi (TL)
Gelir Vergisi (TL)
Damga Vergisi (TL)
NET ASGARİ ÜCRET (TL)
2014 2015 / I 2015 / II
2015 Ort.
ARTIŞ ORANLARI
ÇEŞİTLİ GÖSTERGELER
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
40
İşyerinin Ekonomik Faaliyetine Göre Haftalık Fiili Çalışma Süresi ve Aylık Ortalama
İşgücü Maliyeti, 2012
Ekonomik faaliyet (NACE Rev.2)
TOPLAM
Ücretli
çalışanların
oranı
Haftalık fiili
çalışma süresi
(%)
(saat)
100,0
42,5
2.053
2.680
Aylık ortalama
brüt ücret
Aylık ortalama
işgücü
maliyeti
(TL)
(B)
Madencilik ve taşocakcılığı
1,1
41,2
2.417
3.455
(C)
İmalat
34,1
43,2
1.766
2.356
(D)
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve
dağıtımı
0,6
40,6
3.651
5.546
(F)
İnşaat
5,9
43,6
1.493
1.874
(G)
Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara
taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı
19,1
42,5
1.643
2.121
(H)
Ulaştırma ve depolama
5,6
42,5
1.993
2.524
(I)
Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri
5,8
43,7
1.482
1.907
(J)
Bilgi ve iletişim
1,7
40,2
4.285
6.032
(K)
Finans ve sigorta faaliyetleri
4,3
38,1
4.529
6.418
(M)
Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
2,9
41,6
3.480
4.481
(N)
İdari ve destek hizmet faaliyetleri
5,5
43,0
1.369
1.716
(S)
Diğer hizmet faaliyetleri
1,2
41,2
1.867
2.438
Kaynak: TÜİK, 2012 İşgücü maliyeti araştırması sonuçları
41
Saatlik İşgücü Maliyet Endeksi
(Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme)
I
II
2012
III
IV
Yıllık
I
II
2013
III
IV
Yıllık
I
2014
II
III
TOPLAM
11,1
12,5
13,1
10,7
11,8
13,5
12,6
11,2
14,4
12,9
11,6
12,4
12,2
Sanayi
11,3
12,5
12,5
10,2
11,6
10,7
11,3
11,3
14,7
12,0
14,1
14,8
13,0
Madencilik ve Taş Ocakçılığı
18,1
21,0
12,9
10,8
15,4
15,0
5,9
11,0
12,9
11,2
10,4
14,3
9,8
İmalat
11,2
12,3
12,7
10,5
11,7
10,7
11,7
11,8
14,3
12,2
14,4
15,4
13,3
Elektrik, Gaz Üretimi ve
Dağıtımı
7,2
7,0
6,8
4,6
6,4
3,6
11,5
6,0
20,8
10,5
13,9
6,7
9,3
Su Temini, Atık Yönetimi
8,3
15,4
15,4
9,7
12,4
15,2
7,0
1,7
20,8
10,7
12,3
6,6
15,0
İnşaat
18,3
16,2
17,0
19,6
17,8
17,9
18,1
17,9
15,6
17,3
15,7
16,8
18,1
Hizmetler
10,3
12,1
13,3
10,2
11,5
14,9
12,9
10,5
14,1
13,1
9,6
10,5
11,1
Toptan ve Perakende
Ticaret
10,4
11,4
13,2
13,0
12,0
13,2
13,3
11,7
11,8
12,5
9,9
10,4
10,6
Ulaştırma
10,7
15,8
20,9
6,4
13,3
13,1
12,1
6,1
20,7
12,9
11,1
9,5
9,1
Konaklama ve Yiyecek
Hizmetleri
11,9
9,9
14,3
13,9
12,6
12,3
14,1
12,2
14,8
13,4
16,7
15,0
12,1
Bilgi ve İletişim
10,7
10,5
11,1
12,2
11,2
31,0
14,5
9,7
16,9
18,0
-4,7
16,2
12,5
7,7
9,1
9,7
5,7
8,0
13,3
12,9
9,8
11,5
11,9
7,1
3,2
10,6
Finans ve Sigorta
Faaliyetleri
Kaynak: TÜİK
42
Toplam Sanayide Birim Ücret Endeksi
(Çalışılan Saate Göre) (2010=100)
(Bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde değişme)
Çalışılan
Saat
Üretim
Endeksi Endeksi
2010
2011
2012
2013
2014
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
Yıllık
2010
2011
2012
2013
(1)
(2)
2,0
5,3
4,7
6,0
8,0
6,4
5,3
5,2
5,5
3,8
3,4
3,1
2,1
2,8
2,9
1,2
1,5
1,2
1,2
17,3
14,1
10,8
10,0
14,9
9,7
8,9
7,5
3,9
3,6
1,9
0,9
1,3
3,2
3,9
3,8
5,3
2,6
3,5
4,5
6,5
4,7
3,6
4,5
6,2
3,9
2,2
Saatlik
İşgücü
Verimi
(3)=2/1
Saatlik Nominal
İşgücü
Birim
Dolar
Euro
Maliyet
Ücret
TÜFE
Kuru
Kuru
Endeksi Endeksi Endeksi Endeksi Endeksi
(4)
15,0
8,4
5,8
3,8
6,4
3,1
3,5
2,1
-1,6
-0,2
-1,4
-2,2
-0,8
0,4
1,0
2,5
3,7
1,4
2,2
7,0
7,8
11,6
9,7
7,9
9,1
8,9
10,8
11,1
12,5
13,1
10,7
13,5
12,6
11,2
14,4
11,6
12,4
12,2
12,8
10,1
2,5
3,0
8,0
3,7
-1,3
0,8
(5)=4/3
(6)
(7)
(8)
-7,0
-0,6
5,5
5,7
1,5
5,8
5,2
8,5
12,8
12,7
14,8
13,1
14,5
12,2
10,1
11,6
7,5
10,8
9,7
9,3
9,2
8,4
7,4
4,3
5,9
6,4
9,2
10,5
9,4
9,0
6,8
7,2
7,0
8,3
7,5
8,0
9,4
9,2
-9,0
-2,2
1,1
-1,6
4,6
1,8
14,3
25,6
14,0
15,4
4,1
-2,5
-0,6
2,2
9,5
13,4
24,5
15,0
9,9
-3,4
-8,4
-8,7
-9,6
3,3
15,0
25,2
24,6
9,3
2,8
-7,9
-6,1
0,2
3,9
15,9
19,0
29,1
20,8
10,2
9,0
9,0
10,5
12,7
0,6
5,0
12,0
11,9
8,6
6,5
8,9
7,5
-3,1
11,4
7,2
6,1
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
TÜİK, Üç Aylık Sanayi İşgücü Girdi Göstergeleri (2010=100) (2) TÜİK, Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) (3) (2) / (1)
TÜİK, Üç Aylık İşgücü Maliyeti Endeksi (2010=100) (5) (4) / (3) (6) TÜİK, Tüketici Fiyatları Endeksi (2010=100)
(7)-(8) TCMB Döviz Alış Kurları kullanılmıştır. (9) (5) / (6) (10) (5) / (7) (11) (5) / (8)
(1)
(4)
Reel Birim Ücret Endeksi
TL
Cinsi
(9)=5/6
-14,9
-9,0
-2,7
-1,6
-2,8
-0,1
-1,1
-0,6
2,1
3,0
5,3
6,0
6,8
4,9
1,7
3,8
-0,4
1,3
0,4
-7,5
16,8
-0,9
9,7
Dolar
Cinsi
(10)=5/7
2,2
1,6
4,4
7,4
-3,0
3,9
-7,9
-13,6
-1,0
-2,3
10,3
16,0
15,1
9,8
0,5
-1,6
-13,6
-3,6
-0,2
-7,5
-1,4
2,8
4,1
Euro
Cinsi
(11)=5/8
-3,8
8,5
15,5
16,9
-1,8
-8,0
-16,0
-12,9
3,2
9,6
24,7
20,4
14,2
7,9
-5,0
-6,2
-16,7
-8,2
-0,4
3,9
-5,5
4,0
5,6
43
Sanayide Brüt Ücret-Maaş Endeksi
(Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme)
2012
I
II
2013
III
IV
I
II
2014
III
IV
I
II
III
TOPLAM Sanayi
4,4
2,7
3,2
2,5
3,6
4,1
3,9
3,4
3,9
3,7
3,6
İmalat Sanayii
4,5
2,6
3,4
3,0
3,4
4,5
4,3
3,2
4,3
4,0
3,5
Madencilik ve Taş Ocakçılığı
4,4
2,0
1,5
0,9
7,2
0,2
3,3
4,4
3,3
-0,4
3,0
Aramalı imalatı
4,5
3,5
3,3
3,1
3,8
4,1
4,6
3,4
4,6
4,1
3,6
Dayanıklı tüketim malı imalatı
3,2
2,7
3,5
1,0
5,4
4,9
2,9
4,0
3,4
2,1
6,0
Dayanıksız tüketim malı imalatı
4,5
2,3
3,5
3,4
3,2
4,0
3,3
3,3
3,4
3,4
3,2
Enerji
4,6
2,6
1,1
-1,4
3,2
1,5
-0,1
4,9
0,9
1,8
4,0
Sermaye malı imalatı
4,4
1,8
3,6
2,6
3,3
5,0
5,7
2,7
5,0
4,7
3,1
Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Brüt Ücret-Maaş Endeksi
44
Sanayide Çalışılan Saat Endeksi
(Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme)
2012
I
II
2013
III
IV
I
II
2014
III
IV
I
II
III
TOPLAM Sanayi
1,5
0,5
0,5
0,6
1,1
0,3
0,6
-0,3
0,7
0,4
0,5
İmalat Sanayii
1,5
0,6
0,6
0,6
1,1
0,5
0,7
-0,2
0,8
0,5
0,6
Madencilik ve Taş Ocakçılığı
0,8
0,0
-1,2
-0,3
1,7
-0,6
-0,7
-0,6
0,3
-1,9
-2,4
Aramalı imalatı
2,2
1,2
0,6
0,7
1,2
0,4
0,0
0,5
1,9
0,4
0,8
-0,1
0,8
-1,0
0,1
-0,3
1,5
0,9
-0,9
2,3
-1,0
1,4
Dayanıksız tüketim malı imalatı
1,8
-0,1
0,9
0,7
1,6
0,3
0,2
-0,7
-0,8
0,5
-0,1
Enerji
0,6
0,0
-0,4
0,4
-0,3
-1,9
-0,2
-1,6
-1,5
0,1
-0,9
Sermaye malı imalatı
0,2
0,5
0,6
0,4
0,6
0,5
2,7
-0,
0,9
1,0
0,9
Dayanıklı tüketim malı imalatı
Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Sanayide Çalışılan Saat Endeksi
45
Sanayi İstihdam Endeksi
(Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme)
2012
I
II
2013
III
IV
I
II
2014
III
IV
I
II
III
TOPLAM Sanayi
1,2
1,2
0,7
0,7
1,1
0,9
1,0
0,4
0,9
0,6
0,5
İmalat Sanayii
1,2
1,2
0,8
0,8
1,1
1,1
1,1
0,4
1,0
0,7
0,6
Madencilik ve Taş Ocakçılığı
0,7
-0,2
-1,8
0,1
1,8
-0,4
-0,1
-0,1
-0,2
-2,5
-2,1
Aramalı imalatı
1,8
1,7
0,9
0,6
1,2
0,9
0,9
0,8
1,5
0,8
0,9
-0,7
1,6
0,3
-0,5
-0,1
1,8
1,6
0,0
0,3
0,8
1,0
Dayanıksız tüketim malı imalatı
1,0
1,0
0,8
1,1
1,8
0,8
0,3
-0,3
0,3
0,5
0,2
Enerji
1,0
0,7
-0,5
0,5
0,2
-1,7
-0,3
-1,1
-1,3
-0,1
-0,2
Sermaye malı imalatı
1,1
0,4
0,7
1,0
0,3
1,3
2,9
1,2
1,5
0,3
0,2
Dayanıklı tüketim malı imalatı
Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Sanayi İstihdam Endeksi
46
Seçilmiş Ücret ve Aylıklara İlişkin Bazı Göstergeler
Reel Artış Oranı (12)
(2015 Ocak / 2002
Aralık)
(%)
67,4%
2002
Aralık
(TL)
2015
Ocak
(TL)
En Düşük Memur Maaşı (1) (2)
392,0
1.910,4
Nominal Artış Oranı
(2015 Ocak / 2002
Aralık)
(%)
387,4%
En Yüksek Memur Maaşı (1) (2) (3)
3074,1
8.057,5
162,1%
-10,0%
Ortalama Memur Maaşı (1) (2)
Ortalama Kamu İşçisi Ücreti (4) (13)
Net Asgari Ücret (5)
En Düşük SSK Emekli Aylığı(6) (7) (11)
Ortalama SSK Emekli Aylığı(6) (7) (11)
577,9
1.012,0
184,3
257,0
276,0
2.232,1
3.043,5
949,1
1.035,0
1.084,7
286,2%
200,7%
415,1%
302,7%
293,0%
32,7%
3,3%
76,9%
38,3%
35,0%
En Düşük Bağ-Kur Tarım Emekli Aylığı (6) (7) (8)
65,8
617,2
837,7%
222,1%
Ortalama Bağ-Kur Tarım Emekli Aylığı (6) (7) (8)
110,4
738,2
568,6%
129,6%
En Düşük Bağ-Kur Esnaf Emekli Aylığı (6) (7) (9)
Ortalama Bağ-Kur Esnaf Emekli Aylığı (6) (7) (9)
En Düşük Emekli Sandığı Aylığı (6) (7)
Ortalama Emekli Sandığı Aylığı (6) (7)
150,0
261,0
376,5
502,0
845,6
1.128,7
1.267,0
1.575,3
463,7%
332,4%
236,5%
213,8%
93,6%
48,5%
15,6%
7,8%
Özürlü Aylıkları (7)
24,5
416,6
1601,8%
484,5%
65 Yaş Aylığı
(7)
24,5
138,9
467,3%
94,8%
Muhtar Aylıkları
97,4
904,1
828,6%
218,9%
Öğrenim Kredisi (10)
45,0
330,0
633,3%
151,9%
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, TÜİK, TCMB
(1) Memur maaşlarının hesabında aile yardımı dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi (2015 yılı Ocak ayı için 135,17 TL) dikkate alınmamıştır.
(2) 2002 yılı Ekim ayında bütün memurlara seyyanen yapılan ödemeler 75 TL olarak dikkate alınmıştır.
(3) En yüksek memur maaşı olarak Başbakanlık Müsteşarının maaşı dikkate alınmıştır.
(4) İşçi ücret artışlarında sadece genel artış ve seyyanen artış oranları dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi dikkate alınmamıştır.
(5) Net asgari ücret hesabında bekar çalışan için yapılan asgari geçim indirimi dikkate alınmıştır.
(6) SSK, Bağ-Kur Tarım, Bağ-Kur Esnaf ve Emekli Sandığı emekli aylıkları, 2002 yılı Aralık ayındaki düzeyler esas alınarak yapılan artışlara göre güncellenmiştir.
(7) Vergi iadesi uygulaması yerine getirilen ek ödeme rakamları dahil edilmemiştir.
(8) Bağ-Kur Tarım emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 6. basamak dikkate alınmıştır.
(9) Bağ-Kur Esnaf emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 12. basamak dikkate alınmıştır.
(10) Öğrenim kredisinde her yılın ilk aylarında açıklanan öğrenim kredisi miktarı esas alınmıştır.
(11) 2013 yılından itibaren uygulamaya geçen intibak farkları dahil edilmemiştir.
(12) Reel artış oranlarının hesabında, TÜİK 1994 temel yıllı TÜFE serisinin 2006 yılı sonrası için 2003 temel yıllı TÜFE serisine göre ileriye yürütülmüş hali kullanılmıştır. 2015 Ocak ayı TÜFE
endeksi, Aralık 2014 TÜFE endeksinin Merkez Bankası 2014 Aralık Ayı Beklenti Anketindeki Ocak ayı enflasyon beklentisiyle genişletilmesiyle elde edilmiştir..
(13) 2015 yılı için kamu işçileriyle henüz toplu sözleşme yapılmadığı için ortalama kamu işçisi ücreti, memur maaş artışına paralel olarak %3 artış varsayımı kullanılarak artırılmıştır.
47
Hanehalkı Kullanılabilir Gelirine Göre Yıllık Gelirlerin Dağılımı
TÜRKİYE
Yüzde %
20’lik Dilimler
2003
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
İkinci % 20
Üçüncü % 20
6,0
10,4
14,5
6,0
10,7
15,2
6,1
11,1
15,8
5,8
10,5
15,2
6,4
10,9
15,4
6,4
10,9
15,4
6,2
10,7
15,3
6,5
11,1
15,6
6,5
11,0
15,5
6,5
11,0
15,6
6,6
10,9
15,4
Dördüncü % 20
20,9
21,9
22,6
22,1
21,8
22,0
21,9
21,9
21,9
22,0
21,8
Beşinci %20
48,3
46,2
44,4
46,5
45,5
45,3
46,0
44,9
45,2
45,0
45,2
0,42
0,40
0,38
0,40
0,39
0,39
0,39
0,38
0,38
0,38
0,38
Gini Katsayısı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
KENT
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
İkinci % 20
Üçüncü % 20
6,1
10,3
14,5
6,4
10,8
15,3
6,4
11,5
16,0
6,2
10,7
15,3
6,9
11,2
15,5
6,7
11,1
15,5
6,6
10,9
15,4
6,9
11,4
15,7
6,8
11,1
15,5
7,0
11,3
15,6
7,0
11,1
15,4
Dördüncü % 20
20,8
21,4
22,6
22,0
21,6
21,9
21,7
21,6
21,8
21,6
21,6
Beşinci %20
48,3
46,1
43,5
45,8
44,8
44,8
45,5
44,3
44,8
44,6
44,9
0,42
0,39
0,37
0,39
0,38
0,38
0,39
0,37
0,38
0,37
0,38
Gini Katsayısı
KIR
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
İkinci % 20
Üçüncü % 20
6,4
11,0
15,1
6,3
11,2
15,8
6,1
11,3
15,9
5,8
10,6
15,3
6,6
11,1
15,9
6,7
11,3
15,7
6,6
11,5
16,0
6,8
11,5
16,0
6,6
11,3
15,9
6,4
11,2
15,8
6,8
11,5
15,9
Dördüncü % 20
21,2
22,7
22,6
22,3
22,3
22,1
22,6
22,4
22,4
23,0
22,7
Beşinci %20
46,3
43,9
44,2
46,2
44,1
44,2
43,3
43,3
43,8
43,5
43,1
0,39
0,37
0,38
0,40
0,37
0,37
0,36
0,36
0,37
0,37
0,36
Gini Katsayısı
Kaynak: TÜİK, 22 Eylül 2014
48
Eşdeğer Hanehalkı Kullanılabilir Gelirine Göre Yıllık Gelirlerin Dağılımı
TÜRKİYE
Yüzde % 20’lik
Dilimler
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
5,8
5,8
5,6
5,8
5,8
5,9
6,1
İkinci % 20
10,6
10,4
10,3
10,6
10,6
10,6
10,7
Üçüncü % 20
15,2
15,2
15,1
15,3
15,2
15,3
15,2
Dördüncü % 20
21,5
21,9
21,5
21,9
21,7
21,7
21,4
Beşinci %20
46,9
46,7
47,6
46,4
46,7
46,6
46,6
0,406
0,405
0,415
0,402
0,404
0,402
0,400
Gini Katsayısı
KENT
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
6,2
6,1
6,0
6,3
6,2
6,4
6,4
İkinci % 20
11,0
10,7
10,7
11,0
10,8
10,9
10,9
Üçüncü % 20
15,3
15,3
15,0
15,3
15,2
15,3
15,2
Dördüncü % 20
21,2
21,9
21,1
21,6
21,5
21,3
21,1
Beşinci %20
46,2
46,0
47,3
45,7
46,2
46,1
46,4
0,394
0,395
0,405
0,389
0,394
0,391
0,392
Gini Katsayısı
KIR
Toplam
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Birinci % 20
6,4
6,5
6,1
6,2
6,1
6,1
6,7
İkinci % 20
11,1
10,8
10,9
11,0
10,9
11,2
11,4
Üçüncü % 20
16,0
15,6
15,9
15,7
15,7
15,9
16,1
Dördüncü % 20
22,3
22,5
23,1
22,8
22,5
22,8
22,6
Beşinci %20
44,2
44,5
44,0
44,3
44,8
44,0
43,3
0,375
0,378
0,380
0,379
0,385
0,377
0,365
Gini Katsayısı
Kaynak: TÜİK, 22 Eylül 2014
49
Gelire Göre Gruplar İtibarıyla Tüketim Harcamaları Dağılımı
Gelire göre sıralı hanehalkı yüzdeleri
Gelirden en az pay
alan
Harcama türleri
Toplam
2012 2013
1. %20
2012 2013
>
Gelirden en fazla
pay alan
2. %20
2012 2013
3. %20
2012 2013
4. %20
2012 2013
5. %20
2012
2013
100,0 100,0
100,0 100,0
100,0 100,0
100,0
100,0
100,0 100,0
100,0
100,0
19,6
19,9
29,0
28,8
24,5
25,6
22,0
22,1
19,9
20,0
14,4
14,6
4,2
4,2
4,9
5,3
5,1
4,8
5,0
4,9
4,4
4,7
3,1
3,2
5,4
5,3
4,3
3,9
4,4
4,5
5,3
4,9
5,6
5,4
5,9
6,0
25,8
25,0
33,4
33,3
30,5
29,6
27,9
26,3
25,3
24,1
21,7
21,2
Ev eşyası
6,7
6,6
5,7
5,6
5,7
5,9
6,5
6,4
6,7
7,0
7,3
6,8
Sağlık
1,8
2,1
1,9
2,1
1,7
2,2
1,7
2,0
1,7
2,1
2,0
2,0
17,2
17,4
9,0
8,1
12,8
12,2
14,5
16,3
17,2
17,4
21,8
22,1
Haberleşme
3,9
4,0
3,0
3,0
3,7
3,6
4,0
4,0
4,4
4,3
4,0
4,2
Kültür, eğlence
3,2
3,1
1,6
1,6
2,1
2,2
2,7
2,6
3,2
2,9
4,3
4,1
Eğitim hizmetleri
2,3
2,4
0,6
0,7
0,9
1,1
1,2
1,4
1,7
1,8
4,1
4,0
Otel, lokanta, pastane
5,8
5,9
3,5
4,0
4,7
4,8
5,2
5,4
5,9
6,1
6,9
6,9
Çeşitli mal ve hizmetler
4,2
4,3
3,1
3,5
3,8
3,7
4,0
3,7
4,1
4,3
4,6
5,0
-
-
-
-
1.161
1.282
1.687
1.687
2.335
2.335
3.374
3.374
-
-
1.160
1.282
1.686
1.865
2.334
2.334
3.373
3.373
-
-
Toplam
Gıda ve alkolsüz
içecekler
Alkollü içecek, sigara ve
tütün
Giyim ve ayakkabı
Konut ve kira
Ulaştırma
Grubun en düşük aylık
ortalama geliri (TL)
Grubun en yüksek aylık
ortalama geliri (TL)
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı Bütçe Anketi Sonuçları, 2 Eylül 2014
50
Yoksulluk Sınırı Yöntemlerine Göre Fert Yoksulluk Oranları
Fert yoksulluk oranı (%)
Yöntemler
2002
2003
2004
2005
2006 2007(*) 2008
2009
2010
2011
2012
2013
TÜRKİYE
Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı
(1)
Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı
(1)
3,04
2,39
2,49
1,55
1,41
0,52
0,47
0,22
0,21
0,14
0,06
0,06
30,30
23,75
20,89
16,36
13,33
8,41
6,83
4,35
3,66
2,79
2,27
2,06
KENT
Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı
(1)
Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı
(1)
2,37
1,54
1,23
0,97
0,24
0,09
0,19
0,04
0,04
0,02
0,02
0,02
24,62
18,31
13,51
10,05
6,13
4,40
3,07
0,96
0,97
0,94
0,60
0,64
KIR
Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı
(1)
Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı
(1)
4,06
3,71
4,51
2,49
3,36
1,49
1,11
0,63
0,57
0,42
0,14
0,13
38,82
32,18
32,62
26,59
25,35
17,59
15,33
11,92
9,61
6,83
5,88
5,13
Kaynak: TÜİK, 2013 Yoksulluk Çalışması Sonuçları (11 Aralık 2014)
(1) 1 $’ın SGP üzerinden TL karşılığı olarak ilgili yılın cari değerleri kullanılmıştır.
(*) 2007 yılından itibaren yeni nüfus projeksiyonları kullanılmaktadır.
51
ENFLASYON VE KUR
52
Fiyatlardaki Gelişmeler
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
7,1
9,3
6,2
12,0
5,3
5,7
8,6
6,9
6,1
ÜFE (*)
5,9
9,3
6,3
12,7
1,2
8,5
11,1
6,1
4,5
10,3
TÜFE (**)
8,2
9,6
8,8
10,4
6,3
8,6
6,5
8,9
7,5
8,9
ÜFE (*)
2,7
11,6
5,9
8,1
5,9
8,9
13,3
2,5
7,0
6,4
TÜFE (**)
7,7
9,7
8,4
10,1
6,5
6,4
10,4
6,2
7,4
8,2
GSYH
Deflatörü
2014
Yıllık Ortalama
Yıl Sonu
Kaynak: TÜİK
*2005 yılından önce TEFE verileridir,
**2003 yılı için 1994 = 100 bazlı endeks kullanılmıştır,
53
ÜFE ve TÜFE’de Aylık Gelişmeler
(2003=100)
TÜFE
Yurt İçi ÜFE
Aylık
12 Aylık
Aylık
12 Aylık
2012
2013
2014
2012
2013
2014
2012
2013
2014
2012
2013
2014
Ocak
0,56
1,65
1,98
10,61
7,31
7,75
0,38
-0,18
3,32
11,13
1,88
10,72
Şubat
0,56
0,30
0,43
10,43
7,03
7,89
-0,09
-0,13
1,38
9,15
1,84
12,40
Mart
0,41
0,66
1,13
10,43
7,29
8,39
0,36
0,81
0,74
8,22
2,30
12,34
Nisan
1,52
0,42
1,34
11,14
6,13
9,38
0,08
-0,51
0,09
7,65
1,70
12,98
Mayıs
-0,21
0,15
0,40
8,28
6,51
9,66
0,53
1,00
-0,52
8,06
2,17
11,28
Haziran
-0,90
0,76
0,31
8,87
8,30
9,16
-1,49
1,46
0,06
6,44
5,23
9,75
Temmuz
-0,23
0,31
0,45
9,07
8,88
9,32
-0,31
0,99
0,73
6,31
6,61
9,46
Ağustos
0,56
-0,10
0,09
8,88
8,17
9,54
0,26
0,04
0,42
4,56
6,38
9,88
Eylül
1,03
0,77
0,14
9,19
7,88
8,86
1,03
0,88
0,85
4,03
6,23
9,84
Ekim
1,96
1,80
1,90
7,80
7,71
8,96
0,17
0,69
0,92
2,57
6,77
10,1
Kasım
0,38
0,01
0,18
6,37
7,32
9,15
1,66
0,62
-0,97
3,60
5,67
8,36
Aralık
0,38
0,46
-0,44
6,16
7,40
8,17
-0,12
1,11
-0,76
2,45
6,97
6,36
Kaynak: TÜİK
54
Aralık Ayı Tüketici Fiyatlarındaki Gelişmeler
(% Değişme)
Ağırlık
Aylık
12 Aylık
Yıllık Ortalama
(%)
2013
2014
2013
2014
2013
2014
TÜFE
100
0,46
-0,44
7,40
8,17
7,49
8,85
Gıda ve alkolsüz içecekler
24,45
1,46
0,00
9,67
12,73
9,10
12,62
Alkollü içecekler ve tütün
5,29
-2,66
-0,01
10,52
7,67
15,20
4,05
Giyim ve ayakkabı
7,17
-2,58
-3,71
4,87
8,43
6,39
8,01
16,41
0,89
0,13
4,84
6,83
7,17
5,69
Ev eşyası
7,52
0,19
0,12
5,95
8,06
4,88
8,33
Sağlık
2,44
0,78
0,13
4,85
8,62
2,67
8,45
Ulaştırma
15,54
1,10
-1,78
9,77
2,07
6,83
9,77
Haberleşme
4,70
-0,13
-0,11
1,20
1,61
5,12
1,04
Eğlence ve kültür
3,36
0,19
-0,01
5,18
5,68
2,54
7,34
Eğitim
2,26
0,01
0,01
10,05
8,31
7,12
9,06
Lokanta ve oteller
6,58
0,81
0,51
9,86
13,98
9,26
13,28
Çeşitli mal ve hizmetler
4,28
-0,01
0,79
2,24
9,68
4,93
7,15
Çekirdek Enflasyon
( I_endeksi )
55,38
-0,11
-0,38
7,08
8,73
6,27
9,17
Konut
Kaynak: TÜİK
55
2014 Yılı Aralık Ayı İtibarıyla Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (2003=100)
Aylık
12 Aylık
Yıllık Ortalama
Grup-Kapsam
2013
2014
2013
2014
2013
2014
TÜFE
0,46
-0,44
7,40
8,17
7,49
8,85
A-Mevsimlik ürünler hariç
0,68
-0,06
7,57
8,03
7,21
9,14
B-İşlenmemiş gıda ürünleri hariç
0,22
-0,47
6,76
7,60
7,17
8,25
C-Enerji hariç
0,16
-0,23
7,79
9,80
7,45
9,76
D-(B) ve (C)
-0,18
-0,21
7,08
9,41
7,06
9,20
E-(C) ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç
0,35
-0,25
7,62
9,94
6,95
10,16
F-(E) ve fiyatları yönetilen/ yönlendirilen diğer dolaylı
vergiler hariç ürünler,
0,36
-0,27
7,81
9,74
7,06
10,03
G-(F) ve (B)
0,00
-0,24
6,99
9,35
6,55
9,50
H-(D) ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç
0,04
-0,26
7,11
9,55
6,65
9,69
I-(C) , gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün
ürünleri ve altın hariç
-0,11
-0,38
7,08
8,73
6,27
9,17
Kaynak: TÜİK
56
Aralık Ayı Yurt İçi Üretici Fiyatlarındaki Gelişmeler
(% Değişme)
Aylık
12 Aylık
Yıllık Ortalama
2013
2014
2013
2014
2013
2014
Yurt İçi ÜFE
1,11
-0,76
6,97
6,36
4,48
10,25
Ara Malı
0,63
-0,25
8,88
6,53
3,90
10,82
Dayanıklı Tüketim
-0,52
1,10
0,51
7,55
0,25
8,60
Dayanıksız Tüketim
1,15
0,30
8,24
13,82
5,77
13,59
Enerji
1,54
-5,10
-1,75
-7,64
9,21
1,75
Sermaye Malı
0,74
-0,93
11,42
5,97
7,25
11,20
Kaynak: TÜİK
57
Konut Fiyatlarındaki Gelişmeler (2010=100)
Endeksler
Aylık Yüzde Değişim
Yeni Konut
Fiyatları
Konut Fiyatları
Türkiye İstanbul
Ankara
İzmir
12 Aylık Yüzde Değişim
Yeni Konut
Fiyatları
Konut Fiyatları
Türkiye Türkiye İstanbul Ankara İzmir
Yeni Konut
Fiyatları
Konut Fiyatları
Türkiye Türkiye İstanbul Ankara İzmir
Türkiye
Ara.11
115,30 118,50 112,04 115,68
114,73
0,87
1,48
-0,01 0,49
0,79
11,34
13,35
9,25 11,47
10,32
Ara.12
128,61 133,87 123,04 129,40
129,11
0,90
0,98
0,50
0,43
1,10
11,54
12,97
9,82 11,86
12,53
Oca.13
130,06
135,65
123,62
129,15
128,65
1,13
1,33
0,47
-0,19
-0,36
11,91
13,71
9,70
9,91
10,95
Şub.13
131,86
138,45
125,01
130,93
131,25
1,38
2,06
1,12
1,38
2,02
10,81
12,71
7,88
9,10
10,66
Mar.13
133,46
141,11
126,81
132,72
133,41
1,21
1,92
1,44
1,37
1,65
10,70
12,82
7,60
9,60
11,02
Nis.13
135,14
143,41
128,61
134,73
134,58
1,26
1,63
1,42
1,51
0,88
10,93
14,04
8,36
9,21
10,88
May.13
136,74
145,41
129,93
136,26
136,21
1,18
1,39
1,03
1,13
1,21
12,24
15,63
9,48
10,44
11,72
Haz.13
138,54
147,78
131,29
137,89
137,43
1,32
1,62
1,05
1,17
0,92
12,49
16,46
10,19
10,09
12,37
Tem.13
140,13
149,87
132,10
139,11
139,11
1,15
1,41
0,62
0,88
1,22
11,82
15,84
9,95
10,28
10,97
Ağu.13
141,24
151,25
132,64
140,94
140,70
0,79
0,92
0,41
1,32
1,14
12,12
15,85
9,54
10,85
11,26
Eyl.13
142,21
152,99
133,28
142,07
142,37
0,69
1,15
0,48
0,80
1,19
12,22
16,17
9,64
11,04
11,87
Eki.13
143,22
155,83
134,22
143,05
143,39
0,71
1,86
0,71
0,69
0,72
12,36
17,55
9,63
11,02
12,28
Kas.13
145,35
160,28
135,78
144,85
144,80
1,49
2,86
1,16
1,26
0,98
13,02
19,73
10,35
11,94
12,15
Ara.13
146,37 161,14 136,35 145,99
145,56
0,70
0,54
0,42
0,79
0,52
13,81
20,37
10,82 12,82
12,74
Oca.14
147,55
163,06
137,60
146,85
147,55
0,81
1,19
0,92
0,59
1,37
13,45
20,21
11,31
13,70
14,69
Şub.14
148,98
165,11
139,11
148,56
149,75
0,97
1,26
1,10
1,16
1,49
12,98
19,26
11,28
13,47
14,10
Mar.14
150,81
168,26
141,10
150,49
151,00
1,23
1,91
1,43
1,30
0,83
13,00
19,24
11,27
13,39
13,18
Nis.14
153,41
172,18
141,99
152,02
152,13
1,72
2,33
0,63
1,02
0,75
13,52
20,06
10,40
12,83
13,04
May.14
155,40
175,26
143,69
153,15
153,74
1,30
1,79
1,20
0,74
1,06
13,65
20,53
10,59
12,40
12,87
Haz.14
157,92
179,39
144,78
155,69
156,11
1,62
2,36
0,76
1,66
1,54
13,99
21,39
10,27
12,91
13,59
Tem.14
160,63
184,01
146,68
157,69
158,30
1,72
2,58
1,31
1,28
1,40
14,63
22,78
11,04
13,36
13,79
Ağu.14
162,72
187,94
147,64
159,77
160,79
1,30
2,14
0,65
1,32
1,57
15,21
24,26
11,31
13,36
14,28
Eyl.14
164,00
190,14
148,78
160,56
162,42
0,79
1,17
0,77
0,49
1,01
15,32
24,28
11,63
13,01
14,08
Eki.14
166,05
194,45
150,52
161,65
164,78
1,25
2,27
1,17
0,68
1,45
15,94
24,78
12,14
13,00
14,92
Kaynak: TCMB
58
Temel Malların Fiyat Gelişimleri
2013
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
May
Haz
Tem
Ağu
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Buğday(1)
KG
0,66
0,66
0,67
0,67
0,67
0,66
0,66
0,65
0,66
0,66
0,66
0,68
Pamuk (1)
KG
1,26
1,27
1,28
1,26
1,23
1,25
1,24
1,24
1,30
1,61
1,63
1,61
Toz Şeker
KG
3,18
3,22
3,23
3,21
3,20
3,20
3,19
3,21
3,28
3,34
3,34
3,34
Benzin
Lt
4,69
4,86
4,77
4,64
4,64
4,74
4,86
4,88
4,90
4,82
4,81
4,89
Mazot
Lt
4,23
4,30
4,28
4,16
4,15
4,25
4,34
4,39
4,54
4,46
4,46
4,53
Elektrik
kw/s
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
Doğalgaz
m3
1,06
1,06
1,06
1,06
1,06
1,06
1,06
1,07
1,07
1,07
1,07
1,07
2014
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
May
Haz
Tem
Ağu
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Buğday (1)
KG
0,68
0,69
0,70
0,70
0,71
0,74
0,77
0,77
0,78
0,77
0,78
0,79
Pamuk (1)
KG
1,57
1,57
1,53
1,49
1,49
1,50
1,50
1,50
1,46
1,37
1,30
1,24
Toz Şeker
KG
3,35
3,38
3,38
3,37
3,36
3,51
3,64
3,66
3,66
3,67
3,67
3,68
Benzin
Lt
5,00
5,09
5,09
5,04
4,99
5,07
5,09
4,99
4,95
4,83
4,67
4,35
Mazot
Lt
4,66
4,74
4,63
4,35
4,32
4,44
4,44
4,43
4,39
4,30
4,17
3,88
Elektrik
kw/s
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,36
0,39
0,39
0,39
Doğalgaz
m3
1,07
1,07
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,16
1,16
1,17
(1) Üretici fiyatları
Kaynak: TÜİK-Ortalama fiyat gelişimleri
59
Merkez Bankası Beklenti Anketi Seçilmiş Göstergeler
Gelecek 12.
Ayın Devlet
Para
Cari Ay Sonu
Tahvili
Piyasası
Bankalar
Gelecek 12
24 Ay
İhalesi Yıllık Gecelik Yıllık arası Döviz
Ay
Cari Yıl Sonu
Gelecek Yıl
Sonrasının Bileşik Faiz Basit Faiz
Piyasası
Yıl Sonu
Sonundaki
Yıllık Cari Cari Yıl Sonu Sonu Yıllık
Yıllık TÜFE
Oranı
Oranı
Dolar Kuru Dolar Kuru Dolar Kuru
İşlemler
GSYH
GSYH
Beklentisi
Beklentisi
Beklentisi
Beklentisi
Beklentisi Beklentisi
Dengesi
Büyüme
Büyüme
(%)
(%)
(Cari ayın)
(YTL)
(YTL)
(YTL)
Beklentisi
Beklentisi
Beklentisi
Cari ayın
TÜFE
Beklentisi
Yıl sonu
TÜFE
Beklentisi
Gelecek 12
aylık
dönemin
TÜFE
beklentisi
Ocak-13
0,85
6,32
6,10
5,79
6,57
5,25
1,7799
1,8215
1,8407
-61.084,2
4,2
4,7
Şubat-13
0,53
6,59
6,07
5,78
6,63
5,09
1,7734
1,8131
1,8298
-60.819,8
4,2
4,8
Mart-13
0,48
6,58
6,18
5,88
6,52
5,02
1,8046
1,8219
1,8369
-59.450,9
4,2
4,7
Nisan-13
0,65
6,60
6,13
5,85
6,39
5,36
1,7941
1,8207
1,8372
-59.731,5
4,2
4,8
Mayıs-13
0,46
6,51
6,15
5,80
6,04
4,58
1,7992
1,8213
1,8397
-59.249,4
4,1
4,7
Haziran-13
-0,02
6,53
6,20
5,87
6,93
5,40
1,8782
1,8753
1,8939
-60.071,0
3,9
4,5
Temmuz-13
0,13
7,20
6,45
6,13
8,36
6,08
1,9411
1,9332
1,9510
-59.343,1
3,6
4,3
Ağustos-13
0,32
7,33
6,45
6,23
8,65
6,45
1,9334
1,9339
1,9587
-59.468,2
3,5
4,2
Eylül-13
0,69
7,44
6,64
6,21
9,02
6,49
2,0141
1,9952
2,0324
-58.661,6
3,5
4,0
Ekim-13
1,12
7,39
6,61
6,20
8,66
6,38
1,9891
1,9843
2,0393
-58.848,7
3,5
3,9
Kasım-13
0,59
7,71
6,74
6,28
8,86
6,59
2,0309
2,0171
2,0814
-59.131,3
3,5
3,8
Aralık-13
0,42
7,35
6,74
6,37
9,21
7,17
2,0199
2,0199
2,0832
-59.810,0
3,7
3,9
Ocak-14
1,06
7,44
7,06
6,50
9,76
7,41
2,1943
2,2102
2,2366
-55.800,1
3,2
3,9
Şubat-14
0,69
7,92
7,21
6,63
10,32
10,68
2,2034
2,2260
2,2526
-52.775,5
2,8
3,8
Mart-14
0,65
7,98
7,31
6,62
10,72
11,00
2,2367
2,2351
2,2565
-51.939,6
2,6
3,7
Nisan-14
0,76
8,12
7,22
6,58
9,88
10,16
2,1393
2,2021
2,2473
-50.714,6
2,7
3,7
Mayıs-14
0,63
8,33
7,21
6,66
9,38
10,20
2,0833
2,1724
2,2165
-50.255,9
2,8
3,7
Haziran-14
0,22
8,29
7,19
6,62
8,85
9,25
2,1317
2,1721
2,2267
-50.080,2
3,3
3,9
Temmuz-14
0,06
8,30
7,27
6,73
8,65
8,44
2,1286
2,1754
2,2257
-50.067,1
3,4
3,9
Ağustos-14
0,15
8,70
7,35
6,80
9,18
8,59
2,1577
2,1919
2,2576
-49.482,3
3,3
3,8
Eylül-14
0,53
8,89
7,44
6,80
9,14
8,61
2,2125
2,2383
2,3066
-48382,4
3,2
3,7
Ekim-14
1,38
9,16
7,54
6,79
9,13
9,56
2,2734
2,2832
2,3499
-47798,5
3,2
3,6
Kasım-14
0,46
9,22
7,50
6,87
8,78
9,40
2,2562
2,2707
2,3478
-46705,3
3,2
3,5
Aralık-14
0,31
9,02
7,21
6,72
8,70
10,20
2,3195
2,3195
2,4099
-44626,7
3,0
3,5
Cari Dönem
60
Sektörel Güven Endeksleri
Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi
100,2
100,2
103,3
107,6
109,3
104,6
104,6
95,8
99,9
119,2
141,0
134,5
132,4
122,4
123,4
119,0
117,7
116,3
73,3
86,9
83,8
84,5
86,7
86,2
84,3
80,9
82,2
89,6
88,1
81,9
85,0
91,9
98,7
102,0
99,4
97,2
68,0
73,8
65,7
62,8
61,7
65,3
66,1
61,4
63,0
78,6
100,0
101,9
106,1
111,7
107,2
102,4
100,5
101,4
94,8
108,2
106,0
108,5
115,5
111,6
108,8
107,8
104,4
9
101,9 100,7 100,5
104,4
94,1
97,1
100,5
107,2
110,7
101,0
104,6
109,8
100,3
116,3
80,9
97,1
64,8
97,0
102,7
95,9
93,2
94,8
96,8
89,3
84,4
94,3
93,4
96,8
100,7
100,2
103,9
101,5
97,0
93,5
107,6
98,0
86,7
103,6
104,9
107,4
91,5
89,0
82,8
93,3
88,1
86,4
97,4
94,3
93,7
116,0
110,2
105,0
74,8
75,9
73,5
94,3
95,8
86,5
63,6
63,8
65,3
86,1
88,1
81,6
95,9
99,1
94,1
-6,4
29,4
7,7
9,3
8,8
-6,7
-5,5
-6,9
2,3
-6,3
-15,0
-5,5
-1,9
-2,8
0,0
3,1
4,1
1,6
-4,4
0,1
-8,4
4,2
0,4
-2,8
-3,2
-0,7
4,4
18,2
-4,6
-1,6
-7,6
0,8
-3,6
-1,1
-1,2
0,0
-0,2
-5,0
-4,8
-1,1
-1,6
-4,9
18,5
-3,5
0,7
2,7
-0,6
-2,3
-1,6
-7,5
1,5
-3,2
-7,5
0,6
-7,5
-1,7
-7,1
3,9
8,1
7,3
3,4
-0,1
-2,9
1,6
-9,7
1,9
-0,9
-2,0
-8,4
-10,9
-4,4
-1,7
5,7
1,3
2,8
-1,8
0,3
2,4
-3,5
-2,1
-7,2
27,3
1,9
4,1
5,3
-4,0
-4,5
-4,3
-11,3
2,3
-7,3
-5,0
1,0
-4,6
14,1
-2,0
2,4
6,4
-3,3
-2,5
-1,6
-6,5
3,3
-5,1
10
11
12
98,4 100,8
91,1 91,3
89,5 88,3
98,5
88,9
85,5
Gelecek 3 ayda satış
fiyatları beklentisi
84,2
108,9
117,2
128,1
139,4
130,1
122,9
114,5
117,2
Gelecek 3 ayda toplam
çalışan sayısı beklentisi
Son 3 ayda inşaat faaliyetleri
83,1
101,1
113,4
118,8
130,7
122,4
118,3
106,4
111,8
Alınan siparişlerin
mevcut düzeyi
Endeks
105,2
102,3
104,0
101,9
101,5
104,7
97,5
103,9
105,8
Gelecek 3 ayda satış
fiyatları beklentisi
86,5
77,4
76,2
80,1
91,4
105,1
112,3
109,2
106,2
Gelecek 3 ayda toplam
çalışan sayısı beklentisi
92,0
96,2
99,2
103,4
110,8
113,3
110,9
109,2
109,7
Gelecek 3 ayda iş
hacmi (satışlar) beklentisi
106,7
119,0
117,1
111,6
114,2
110,0
109,7
104,1
105,0
Gelecek 3 ayda
tedarikçilere verilecek
sipariş miktarı beklentisi
Mevcut mal stok seviyesi (*)
95,5
112,1
111,2
111,4
114,9
111,3
105,4
101,6
105,1
Gelecek 3 ayda satış
fiyatları beklentisi
92,6
92,6
88,8
90,5
93,3
97,8
98,7
94,2
93,4
Son 3 ayda toplam
çalışan sayısı
96,2
114,9
122,6
122,7
127,0
119,7
113,7
107,6
112,6
Son 3 ayda
hizmetlere olan talep
95,0 94,8 94,1
95,6 86,4 85,5
98,0 86,1 85,2
99,1 88,0 86,5
104,1 92,6 92,7
105,1 98,4 97,1
105,6 102,1 101,1
99,7 97,0 94,6
103,2 99,2 97,8
Son 3 ayda iş durumu
2013 12
1
2
3
4
5
6
2014
7
8
Endeks
Son 3 ayda iş hacmi (satışlar)
İnşaat Sektörü Güven Endeksi
Endeks
Gelecek 3 ayda toplam çalışan
sayısı beklentisi
Gelecek 3 ayda hizmetlere olan
talep beklentisi
Hizmet Sektörü Güven Endeksi
Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişim
2013 12
1
2
3
4
5
6
2014
7
8
9
10
11
12
-4,6
0,6
2,0
1,1
5,1
0,9
0,5
-5,6
3,5
-1,3
-3,4
-7,4
-1,7
-6,0
-8,9
-0,3
2,2
5,2
6,3
3,7
-5,0
2,3
1,5
0,2
-9,5
-3,3
-4,0
-9,1
-0,4
1,5
7,3
4,7
4,1
-6,5
3,4
2,7
-2,0
-9,7
-3,8
-3,6
19,4
6,7
0,1
3,5
-5,8
-5,0
-5,3
4,6
-7,2
-8,2
-2,8
1,7
-0,1
0,0
-4,1
2,0
3,0
4,8
0,9
-4,5
-0,8
0,7
2,9
-7,8
-5,4
-3,2
17,4
-0,8
0,2
3,1
-3,1
-5,3
-3,6
3,4
-7,7
-2,9
-1,0
3,7
1,2
11,6
-1,6
-4,7
2,3
-3,7
-0,3
-5,1
0,8
-4,2
0,2
-0,5
3,7
-6,4
4,6
3,1
4,3
7,1
2,3
-2,1
-1,6
0,5
-2,3
-5,3
-4,4
-3,6
(*)
-15,6
-10,5
-1,5
5,2
14,1
14,9
6,8
-2,8
-2,7
4,3
-2,8
-9,0
-11,5
3,0
-2,8
1,8
-2,0
-0,5
3,2
-6,8
6,5
1,9
-4,5
2,6
1,3
2,4
-6,8
21,7
12,2
4,7
10,0
-6,4
-3,4
-10,1
5,1
-6,4
-12,5
-2,7
-7,0
Mevcut mal stok seviyesi yayılma endeksinin artışı stok azalışını,
azalışı ise stok artışını göstermektedir,
61
Tüketici Güven Endekslerindeki Gelişmeler
120
110
100
90
80
70
60
50
TÜİK-TCMB Tüketici Güven Endeksi
CNBC-e Tüketici Güven Endeksi
62
Reel Kesim Güven Endeksi
130
120
110
100
90
80
70
60
50
40
Reel Kesim Güven Endeksi
Kaynak: TCMB
Genel Gidişat
63
Nominal ve Reel Döviz Kuru
2,80
-90,00
0.5 US/TRY+0.5EUR/TRY (aylık ortalama)
TÜFE Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru (tersi) (2003=100)
2,60
-100,00
2,40
2,20
-110,00
2,00
-120,00
1,80
1,60
-130,00
1,40
-140,00
1,20
Eki.14
Tem.14
Nis.14
Oca.14
Eki.13
Tem.13
Nis.13
Oca.13
Eki.12
Tem.12
Nis.12
Oca.12
Eki.11
Tem.11
Nis.11
Oca.11
Eki.10
Tem.10
Nis.10
Oca.10
Eki.09
Tem.09
Nis.09
Oca.09
Eki.08
Tem.08
Nis.08
Oca.08
Eki.07
Tem.07
Nis.07
-150,00
Oca.07
1,00
64
Aylık Reel Kur Endeksi (1987=100. 1$+1,5 EUR. TÜFE)
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
1
141,6
128,9
162,5
167,8
186,2
182,0
212,2
180,5
198,6
198,3
182,7
196,2
163,9
2
147,3
132,1
165,9
173,6
189,6
184,9
210,9
176,6
200,8
192,2
189,5
194,2
164,3
3
147,0
132,4
170,1
171,8
187,2
181,8
197,5
171,5
197,8
188,9
185,3
193,3
163,2
4
153,0
138,1
167,8
167,9
185,9
186,9
188,2
180,0
205,0
193,1
187,8
195,5
171,7
5
142,7
147,7
150,7
169,4
173,7
189,8
197,7
183,6
204,4
191,5
188,9
192,6
176,0
6
127,4
152,9
150,8
175,2
155,0
192,7
198,5
180,7
202,9
185,6
188,3
184,8
175,1
7
116,1
157,4
154,6
177,7
160,6
194,5
199,9
185,4
201,8
179,9
191,2
183,4
176,4
8
121,0
159,0
153,7
176,0
168,4
191,4
212,7
186,8
205,0
170,8
190,9
178,7
175,2
9
124,1
164,2
151,9
176,5
170,7
197,6
208,1
185,3
207,8
170,4
186,6
174,1
174,6
10
127,0
155,4
153,0
178,3
173,9
208,2
188,0
190,2
213,7
172,9
189,2
177,7
176,1
11
133,0
153,2
156,3
184,0
176,8
208,6
183,2
188,8
213,2
178,8
193,1
176,4
181,1
12
135,7
154,9
160,0
184,6
176,9
211,9
183,8
190,6
203,9
177,2
192,1
172,2
178,4
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
65
TCMB Reel Kur Endeksi (TÜFE bazlı, 2003=100)
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
1
89,3
106,8
108,6
121,5
114,9
131,7
113,8
122,6
120,9
112,2
120,3
101,5
2
91,4
108,2
112,1
122,8
116,9
130,0
112,7
124,0
117,1
115,7
119,5
102,0
3
91,2
111,6
111,2
121,6
115,4
121,4
109,5
122,9
115,6
114,0
120,0
102,1
4
93,4
110,1
109,1
120,8
118,5
115,5
114,0
127,2
118,1
115,7
121,1
107,6
5
99,1
99,7
110,1
111,9
120,5
122,4
115,2
128,0
117,0
116,5
119,5
109,9
6
103,1
99,3
114,1
100,2
122,1
123,2
113,4
127,3
113,1
116,8
115,0
109,4
7
106,3
101,7
116,2
103,6
122,6
123,5
115,3
125,6
109,2
118,0
114,3
109,7
8
107,6
101,5
114,6
108,4
120,0
131,9
116,1
126,9
103,3
118,6
111,5
109,2
9
110,4
100,1
115,5
109,4
123,7
130,4
114,5
128,3
104,7
116,0
108,5
109,4
10
104,2
101,5
117,7
111,0
129,8
118,2
117,2
131,1
106,5
117,1
110,0
110,5
11
102,0
102,4
120,9
112,5
130,0
115,3
116,4
130,7
110,2
119,1
109,2
114,1
12
102,0
103,7
121,2
112,0
131,7
114,9
116,6
125,5
109,4
117,9
106,7
112,8
Kaynak: TCMB
66
ÖDEMELER DENGESİ
67
TİM Seçilmiş Gruplar İhracatı (Milyon Dolar)
Aralık
Ocak-Aralık
2013
2014
14/13
(%)
2013
2014
14/13
(%)
Hububat, Bakliyat, Yağlı
Tohumlar ve Mamulleri
672
653
-2,9
6.585
6.719
2,0
Tekstil ve Hammaddeleri
662
674
1,9
8.388
8.888
6,0
Kimyevi Maddeler
1.599
1.430
-10,6
17.431
17.847
2,4
Hazır Giyim Konfeksiyon
1.422
1.372
-3,5
17.360
18.744
8,0
Otomotiv Endüstrisi
1.764
1.790
1,5
21.303
22.271
4,5
Elektrik – Elektronik
1.113
1.148
3,1
11.694
12.114
3,6
Makine ve Aksamları
571
556
-2,5
5.797
6.049
4,3
Demir ve Demir Dışı Metaller
572
588
2,7
6.830
7.106
4,0
1.187
1.187
0,0
13.819
13.222
-4,3
248
254
2,3
3.153
3.157
0,1
12.999
13.137
1,1
151.627
157.622
4,0
Çelik
Çimento ve Toprak Ürünleri
TOPLAM
Kaynak: Türkiye İhracatçılar Meclisi
68
İhracat (ISIC Rev.3, Milyar Dolar)
Yıllık
Ocak-Kasım
2010
2011
2012
2013
2013
2014 14/13 (%)
Toplam
113,9
134,9
152,5
151,8
138,6
144,5
4,2
Ana Metal Sanayi
14,4
17,1
29,1
17,5
16,3
15,4
-5,3
Motorlu Kara Taşıtı
14,9
17,0
16,2
18,2
16,7
17,6
5,4
Giyim Eşyası
10,6
11,6
12,0
12,7
11,7
12,8
9,5
Tekstil Ürünleri
10,9
12,9
13,3
14,7
13,5
14,2
5,3
Makine ve Teçhizat
9,1
11,1
11,9
12,8
11,6
12,4
7,1
Gıda Ürünleri ve İçecek
6,7
8,9
9,5
10,7
9,7
10,1
4,0
Kimyasal Madde ve Ürünler
5,7
6,7
7,3
7,6
6,9
7,3
5,4
Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı
2,0
2,1
2,5
2,0
1,8
2,0
8,9
Tarım ve Hayvancılık
4,9
5,1
5,2
5,6
4,9
5,3
6,7
Metalik Olm, Diğer Mineral Ürünler
4,0
4,0
4,1
4,3
4,0
4,0
0,6
Metal Eşya Sanayi
5,0
6,2
6,6
7,1
6,5
6,8
5,5
2,1
1,5
13,3
3,3
3,3
3,2
-4,3
Bilgi için:
Altın İhracatı
Kaynak: TÜİK
69
İhracat (ISIC Rev,3, Milyar Dolar)
2013
2014
Eki.
Kas.
Ara.
Oca.
Şub.
Mart
Nis.
May.
Haz.
Tem.
Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
12,1
14,3
13,2
12,5
13,2
14,7
13,4
13,8
12,9
12,7
11,4
13,7
12,9
13,1
Ana Metal Sanayi
1,2
1,3
1,2
1,4
1,8
2,7
1,3
1,3
1,2
1,4
1,1
1,4
1,1
1,0
Motorlu Kara
Taşıtı ve
Römorklar
1,5
1,8
1,5
1,3
1,6
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
1,0
1,7
1,5
1,6
Giyim Eşyası
0,9
1,1
1,0
1,1
1,1
1,3
1,2
1,3
1,2
1,3
1,1
1,2
1,0
1,0
Tekstil Ürünleri
1,3
1,5
1,3
1,3
1,2
1,2
1,3
1,3
1,2
1,3
1,3
1,5
1,4
1,4
Makine ve
Teçhizat
1,0
1,2
1,2
1,0
1,1
1,2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,0
1,2
1,1
1,1
Gıda Ürünleri ve
İçecek
0,9
1,1
1,0
0,9
0,9
0,9
1,0
0,9
0,8
0,8
0,8
1,0
1,0
1,0
Kimyasal Madde
ve Ürünler
0,6
0,7
0,7
0,6
0,6
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,6
0,6
Radyo,TV,Haber.
Teçhizatı ve
Cihazları
0,2
0,2
0,2
0,1
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
Tarım ve
Hayvancılık
0,5
0,7
0,7
0,6
0,5
0,5
0,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,4
0,6
0,7
Metalik Olmayan
Diğer Mineral
Ürünler
0,3
0,4
0,3
0,3
0,3
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,3
0,3
Metal Eşya Sanayi
0,6
0,7
0,6
0,6
0,6
0,6
0,7
0,7
0,6
0,6
0,6
0,6
0,6
0,6
0,1
0,1
0,0
0,2
0,8
1,5
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Toplam
Bilgi İçin:
Altın İhracatı
Kaynak: TÜİK
70
İthalat (BEC, Milyar Dolar)
Yıllık
Ocak-Kasım
2010
2011
2012
2013
2013
2014
14/13
(%)
185,5
240,8
236,5
251,7
228,5
220,5
-3,5
24,7
29,7
26,7
30,4
27,6
26,2
-5,3
- Binek Otomobil
6,8
8,5
7,2
9,1
8,1
6,7
-17,6
- Diğer
17,9
21,2
19,5
21,3
19,5
19,5
-0,1
Yatırım
28,8
37,3
33,9
36,8
33,0
32,2
-2,4
Ara Malı
131,4
173,1
174,9
183,8
167,3
161,7
-3,4
- Enerji (27, Fasıl)
38,5
54,1
60,1
55,9
50,7
50,5
-0,3
- Altın İthalatı
2,5
6,3
7,6
15,1
13,7
6,5
-52,7
Toplam İthalat
Tüketim
Bilgi İçin:
Kaynak: TÜİK
71
İthalat (BEC, Milyar Dolar)
2013
2014
Kas.
Ara.
Oca.
Şub.
Mart
Nis.
May.
Haz.
Tem.
Ağu.
Eyl.
Eki.
Kas.
21,4
23,1
19,3
18,3
19,9
20,7
20,9
20,8
19,7
19,5
20,6
19,2
21,4
Tüketim
2,8
2,8
2,2
2,2
2,4
2,5
2,5
2,3
2,5
2,4
2,4
2,3
2,4
- Binek Otomobil
0,9
1,0
0,3
0,5
0,5
0,6
0,7
0,6
0,7
0,6
0,6
0,7
0,8
- Diğer
1,9
1,8
1,8
1,7
1,9
1,8
1,9
1,7
1,8
1,8
1,9
1,6
1,6
Yatırım
3,2
3,8
2,6
2,6
3,1
3,4
3,2
2,9
2,9
2,7
3,0
2,8
3,0
Ara Malı
15,3
16,5
14,7
13,4
14,3
14,7
15,1
15,4
14,5
14,3
15,1
14,0
16,0
- Enerji (27.
Fasıl)
4,8
5,2
4,9
4,6
4,6
4,5
4,4
4,5
4,9
4,7
4,7
4,3
4,5
- Altın İthalatı
0,9
1,4
0,4
0,2
0,2
0,4
0,7
1,2
0,2
0,2
0,7
0,4
2,0
Toplam İthalat
Bilgi İçin:
Kaynak: TÜİK
72
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%)
Yıllık
Ocak-Kasım
2002
69,9
71,1
2003
68,1
69,8
2004
64,8
65,0
2005
62,9
63,0
2006
61,3
60,8
2007
63,1
63,4
2008
65,4
65,2
2009
72,5
73,1
2010
61,4
61,9
2011
56,0
55,6
2012
64,5
64,5
2013
60,3
60,7
2014
Kaynak: TÜİK
65,5
73
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%)
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Ocak
63,0
62,0
65,1
85,0
67,0
56,5
59,2
61,1
64,3
Şubat
61,8
67,3
69,1
93,0
70,1
57,4
66,0
63,9
71,6
Mart
63,9
67,7
68,0
77,5
65,8
54,6
63,9
63,8
73,7
Nisan
55,7
64,3
63,5
74,7
62,9
56,7
65,5
54,6
64,7
Mayıs
55,5
61,2
64,6
67,6
66,5
51,8
60,4
57,1
65,6
Haziran
62,7
62,9
60,4
66,6
62,6
52,5
64,7
59,0
62,0
Temmuz
60,4
58,7
61,3
70,4
59,5
56,3
61,6
56,9
67,0
Ağustos
55,5
59,5
57,4
61,2
55,2
57,1
68,1
61,1
58,5
Eylül
62,6
62,5
71,5
67,9
57,0
50,7
65,0
63,3
66,0
Ekim
61,5
63,3
65,1
79,0
63,4
59,8
70,2
61,9
67,3
Kasım
67,0
68,1
77,8
70,6
54,8
59,4
65,7
66,3
61,2
Aralık
65,9
60,3
67,7
66,9
57,5
60,6
63,6
56,9
Kaynak: TÜİK
74
İhracat ve İthalat % Değişmeleri (Bir önceki yılın aynı dönemine göre)
Nominal
Fiyat
Miktar
İhracat
İthalat
İhracat
İthalat
İhracat
İthalat
2011
18,5
29,8
11,5
14,9
6,3
12,9
2012
13,0
-1,8
-2,7
-2,6
16,2
1,0
2013
-0,4
6,4
0,2
-1,6
-0,2
8,1
2012 Ç1
12,4
-0,2
-0,3
1,9
12,7
-2,0
Ç2
14,1
-3,5
-5,8
-3,7
21,2
0,3
Ç3
14,1
-3,8
-4,6
-6,1
19,6
2,5
Ç4
11,5
0,7
-0,1
-2,2
11,6
2,9
2013 Ç1
4,8
5,0
1,2
-0,1
3,6
5,3
Ç2
-2,2
9,1
0,5
-2,6
-2,8
12,0
Ç3
-3,6
3,7
-0,1
-1,6
-3,5
5,3
Ç4
-0,3
7,5
-1,2
-2,1
0,8
9,8
2014 Ç1
8,5
-2,2
-1,8
-2,7
11,1
0,6
Ç2
4,8
-7,1
-0,1
-0,9
5,3
-6,2
Ç3
3,2
-3,0
-0,2
-1,2
3,7
-1,8
Ekim
7,3
-1,5
-2,5
-5,9
10,0
4,6
Kasım
-7,5
0,2
-3,1
-5,3
-4,6
5,8
Kaynak: TÜİK
75
Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar)
CARİ İŞLEMLER HESABI
Yıllık
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
-31.837 -37.779 -40.192 -12.010 -45.313 -75.050 -48.494
Ocak-Kasım
Kasım
2013
2013
2014 2013 2014
-65.035 -56.665 -38.716 -4.215 -5.636
DIŞ TİCARET DENGESİ
-32.936 -40.894 -46.831 -52.917 -24.762 -56.325 -89.103
-65.298 -71.844 -56.673 -5.365 -6.584
İhracat
İhracat f.o.b.
Bavul Ticareti
İthalat
İthalat c.i.f.
92.975 114.393 137.175 105.009 118.829 140.820 148.507 158.234 -71.844 -56.673 -5.365 -6.584
85.535 107.272 132.028 102.143 113.883 134.906 152.462 151.803 138.628 144.486 14.201 13.132
6.408
6.002
6.200
4.783
4.951
4.424
6.290
7.440
6.882
8.132
705
677
130.690 156.884 188.832 132.862 174.794 225.243 219.610 226.568 205.824 205.185 19.714 18.604
139.576 170.063 201.964 140.929 185.544 240.839 236.544 251.661 228.522 220.451 21.414 21.448
-9.960 -11.060
-8.056 -10.762 -11.838 -11.871
13.819 13.935 18.779
18.538 16.594 20.026 22.395
22.827
22.454 24.851
1.352
1.448
Gelir
26.030 29.907 36.937
35.626 36.192 40.691 43.147
46.609
43.870 47.742
3.243
3.412
Gider
12.211 15.972 18.158
17.088 19.598 20.665 20.752
23.782
21.416 22.891
1.891
1.964
4.041
238
238
Uyarlama: Navlun ve Sigorta
HİZMETLER DENGESİ
Taşımacılık
Seyahat
Gelir
-6.792
294
-431
246
1.838
1.340
2.303
-12.910 -11.645 -11.594 -1.089 -1.078
3.650
3.309
3.267
14.468 15.781 19.541
18.405 17.391 20.171 21.251
23.180
22.261 23.842
1.429
1.449
17.457 19.430 23.365
22.980 22.585 25.054 25.345
27.997
26.666 28.431
1.841
1.868
2.989
3.649
3.824
4.575
5.194
4.883
4.094
4.817
4.405
4.589
412
419
-943
-1.415
-1.008
-1.705
-2.137
-2.448
-2.506
-3.662
-3.074
-3.032
-315
-239
-6.655
-7.108
-8.368
-8.310
-7.212
-7.854
-7.162
-9.352
-8.499
-7.923
-342
-598
-72
-67
-66
-105
-123
-163
-215
-288
-258
-354
-30
-39
-6.583
-7.041
-8.302
-8.205
-7.089
-7.691
-6.947
-9.064
-8.241
-7.569
-312
-559
-1.053
-2.105
-2.630
-2.751
-2.190
-2.711
-2.545
-3.739
-3.349
-2.174
-71
-102
-662
383
972
267
-491
-899
-628
-1.327
-1.339
-1.876
8
-30
-4.868
-5.319
-6.644
-5.721
-4.408
-4.081
-3.774
-3.998
-3.553
-3.519
-249
-427
Faiz Geliri
1.453
2.158
2.022
1.685
1.094
1.207
2.054
1.778
1.539
1.443
126
126
Faiz Gideri
6.321
7.477
8.666
7.406
5.502
5.288
5.828
5.776
5.092
4.962
375
553
1.893
2.225
2.314
2.524
1.630
1.881
1.571
1.397
1.224
1.029
140
98
Gider
Taşımacılık ve Seyahat Hariç Net Hizmet
BİRİNCİL GELİR DENGESİ
Ücret Ödemeleri
Yatırım Geliri
Doğrudan Yatırım
Portföy Yatırımları
Diğer Yatırımlar
İKİNCİL GELİR DENGESİ
Kaynak:TCMB
76
Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar)
2013
Aralık
2014
Ocak
Şubat
Mart
Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim Kasım
CARİ İŞLEMLER HESABI
-8370
-4986
-3349
-3340
-4895
-3601
-4129
-2314
-2144
-2287
-2035
-5636
DIŞ TİCARET DENGESİ
-8063
-5199
-3490
-3357
-5579
-5477
-6262
-4783
-6223
-5050
-4669
-6584
14010
13049
13121
14227
14206
14551
13635
14077
12511
14588 13713 13979
13175
12401
13054
14682
13373
13699
12886
13351
11400
13597 12911 13132
558
706
717
821
581
653
609
802
977
23139
19286
18240
19932
20659
20875
20792
19941
19498
20596 19184 21448
İthalat c.i.f.
-1265
-1037
-977
-1066
-1096
-1078
-1101
-1074
-1024
-1085
-978
-1078
Uyarlama: Navlun ve Sigorta
-1265
-1037
-977
-1066
-1096
-1078
-1101
-1074
-1024
-1085
-978
-1078
İhracat
İhracat f.o.b.
Bavul Ticareti
İthalat
881
708
677
373
714
687
1124
1400
2405
2745
3111
4560
3442
3215
1448
Gelir
2739
2638
2549
3128
3487
4495
5083
5281
6721
5595
5353
3412
Gider
2366
1924
1862
2004
2087
2090
2338
2170
2161
2153
2138
1964
42
110
171
265
335
405
360
524
674
479
480
238
919
906
753
1108
1437
2279
2748
2857
3950
3352
3003
1449
Gelir
1331
1275
1213
1557
1812
2726
3230
3242
4328
3653
3527
1868
Gider
412
369
460
449
375
447
482
385
378
301
524
419
-588
-302
-237
-249
-372
-279
-363
-270
-64
-389
-268
-239
-853
-546
-621
-1182
-813
-629
-707
-705
-607
-818
-697
-598
-30
-30
-30
-30
-31
-31
-32
-32
-32
-32
-35
-39
-823
-516
-591
-1152
-782
-598
-675
-673
-575
-786
-662
-559
-390
-141
-143
-334
-298
-194
-269
-332
-127
-127
-107
-102
12
-157
-218
-456
-156
-96
42
-94
-163
-362
-186
-30
-445
-218
-230
-362
-328
-308
-448
-247
-285
-297
-369
-427
Faiz Geliri
239
122
119
131
111
119
190
121
114
170
120
126
Faiz Gideri
684
340
349
493
439
427
638
368
399
467
489
553
173
45
75
75
97
100
95
63
126
139
116
98
HİZMETLER DENGESİ
Taşımacılık
Seyahat
Taşımacılık ve Seyahat Hariç Net Hizmet
BİRİNCİL GELİR DENGESİ
Ücret Ödemeleri
Yatırım Geliri
Doğrudan Yatırım
Portföy Yatırımları
Diğer Yatırımlar
İKİNCİL GELİR DENGESİ
Kaynak: TCMB
77
Sermaye Hareketleri (Milyon Dolar)
Yıllık
2006
SERMAYE HESABI
0
2007
-8
2008
-61
2009
-43
Ocak-Kasım
2010
-51
2011
-25
2012
-52
FİNANS HESABI
-32.064 -37.272 -37.520
-9.087 -44.528 -65.951 -47.463
Doğrudan Yatırımlar
-19.261 -19.941 -17.302
-7.032
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Portföy Yatırımları
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Diğer Yatırımlar
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Rezerv Varlıklar
NET HATA NOKSAN
Kaynak: TCMB
-9.187
-8.019
-4.290
-802
1.035
3.627
2.867
6.657
666
1.939
20.185
22.047
19.851
8.585
9.108
16.154
13.285
12.814
10.886
10.947
1.468
904
-7.415
-833
5.014
3.987
1.947
1.244
2.711
3.534
-2.688
-2.657
-2.601
-2.689
1.590
122
-422
11.402
2.780
-3.770
2.938
19.617
19.299
38.134
21.091
21.235
20.234
1.330
2.781
-11.502 -24.530 -24.174
-3.323
Diğer Varlıklar ve Yükümlülükler
-9.180
4.105
4.622
Net Yükümlülük Oluşumu
-62.076 -54.378 -36.487 -3.654 -9.098
2.370
3.526
Net Varlık Edinimi
0
1.482
10.293
Ticari Krediler
0
2014
1.553
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
-54
2013
2.549
6.849
Net Varlık Edinimi
-96
2014
2.106
5.671
Krediler
-96
2013
924
Efektif ve Mevduatlar
Net Yükümlülük Oluşumu
-7.626 -13.784
2013
Kasım
-227 -16.083 -21.987 -40.791
-1.940 -33.628 -28.367 -18.306
8.927 -16.821 -22.591
13.325 -12.686
4.398
4.135
-18.678 -28.459 -29.414
14.304
725
-139
19.403
422
-23.692 -23.924 -18.644 -1.208 -3.203
-39.108 -36.066 -18.721 -3.743 -7.733
-8.574
-8.822
-8.754 -12.882
-1.023
-4.548
-4.308
7.799
8.633
-9.749 -18.231
-8.901
13.837
-13.181 -15.475
-3.803
-963 -2.594
-6.151
-2.211
-190 -1.690
9.324
1.592
773
904
-21.291 -17.453 -13.430 -3.283 -3.490
282
428
760
817
631
513
2.051
100
-57
28.320
29.836 -14.022
10.177
18.991
9.718
21.922
17.966
15.481
3.383
3.433
1.745
-2.684
-3.300
2.489
-863
-1.145
-135
-4.252
-2.762
-1.019
2.419
1.466
-1.723
1.410
1.273
817
873
1.351
1.480
-376
1.198
-281
674
4.150
1.577
-1.079
2.136
1.962
1.008
5.603
4.242
643
693
1.363
-240
-236
-387
-415
-425
-417
-448
-384
-376
-469
-2
-5
42
116
32
31
39
108
40
196
188
-12
0
0
282
352
419
446
464
525
488
580
564
457
2
5
6.114
8.032
-1.058
112
12.809
-1.813
20.814
9.911
13.631
5.168
2.099
803
-227
515
2.733
2.966
836
9.124
1.083
3.055
2.383
2.283
505 -1.644
561 -3.462
78
Sermaye Hareketleri (Milyon Dolar)
2013
Aralık
2014
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim Kasım
0
-22
0
1
0
0
-3
-21
-6
-3
0
0
FİNANS HESABI
-7698
-2523
-280
-469
-6875
-2567
-5955
-622
-1599
-2550
-3949
-9098
Doğrudan Yatırımlar
-1168
-939
-1253
-907
-701
-80
-809
-705
1092
-609
-414
1035
Net Varlık Edinimi
760
314
336
529
249
613
256
265
1682
188
286
1939
1928
1253
1589
1436
950
693
1065
970
590
797
700
904
232
-71
1766
1034
-4222
-1283
-7229
-3738
1674
-1410
-1962
-3203
88
-318
330
511
411
599
-323
-368
-58
-83
1311
-422
-144
-247
-1436
-523
4633
1882
6906
3370
-1732
1327
3273
2781
-3042
4287
-2409
100
-4674
-3133
596
3610
-6250
-82
-3033
-7733
Efektif ve Mevduatlar
2294
3046
-1763
567
-2605
379
926
2562
-4112
1402
-1611
-2594
Net Varlık Edinimi
1603
2006
-2684
119
-561
-509
1098
2718
-3409
1692
-991
-1690
Net Yükümlülük Oluşumu
-691
-1040
-921
-448
2044
-888
172
156
703
290
620
904
-3838
959
-2010
-1912
-932
-3544
889
1015
-836
-1932
-1637
-3490
118
54
-26
100
4
-110
110
1820
-228
307
77
-57
3956
-905
1984
2012
936
3434
-779
805
608
2239
1714
3433
-1490
326
1375
1482
-1053
84
-1125
88
-1265
481
232
-1644
Net Varlık Edinimi
-129
-420
153
1151
-797
442
-361
92
-1072
812
-95
-281
Net Yükümlülük Oluşumu
1361
-746
-1222
-331
256
358
764
4
193
331
-327
1363
-8
-44
-11
-37
-84
-52
-94
-55
-37
-33
-17
-5
8
-16
0
1
0
0
1
1
0
0
1
0
16
28
11
38
84
52
95
56
37
33
18
5
-3720
-5800
1616
-696
2722
1929
1487
211
1885
-449
1460
803
672
2485
3069
2870
-1980
1034
-1823
1713
551
-260
-1914
-3462
SERMAYE HESABI
Net Yükümlülük Oluşumu
Portföy Yatırımları
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Diğer Yatırımlar
Krediler
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Ticari Krediler
Diğer Varlıklar ve Yükümlülükler
Net Varlık Edinimi
Net Yükümlülük Oluşumu
Rezerv Varlıklar
NET HATA NOKSAN
Kaynak: TCMB
79
Toplam Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyon Dolar)
Yıllık
2006
2007
2008
2009
Ocak-Kasım
2010
2011
2012
2013
2013
2014
Kasım
2013 2014
TOPLAM FİNASMAN İHTİYACI
79.605 82.299 94.605 51.184
87.995 102.034
88.984 104.591 90.211 72.850 8.041 5.417
CARİ AÇIK
31.837 37.779 40.192 12.010
45.313
75.050
48.494
65.035 56.665 38.716 4.215 5.636
BORÇ SENEDİ ve KREDİ GERİ ÖDEMELERİ
30.302 37.604 41.113 47.426
46.162
40.869
42.440
44.527 40.205 33.092 2.596 2.231
DİĞER VARLIKLAR
17.466
-8.252
-3.480 -13.885
-1.950
-4.971
FİNANSMAN KAYNAKLARI
79.605 82.299 94.605 51.184
87.995 102.034
88.984 104.591 90.211 72.850 8.041 5.417
BORÇ SENETLERİ VE KREDİ KULLANIMLARI
59.842 67.716 68.040 32.436
74.624
82.106
85.024
92.301 82.561 66.910 7.230 9.284
BORÇ SENETLERİ
11.977
2.041
18.765
22.038
34.108
21.749 21.648 20.796
UZUN VADELİ KREDİLER
50.704 63.707 64.951 35.067
40.494
48.381
42.631
50.633 42.673 38.608 3.071 2.833
KISA VADELİ KREDİLER (NET)
-2.839
NET DOĞRUDAN YATIRIMLAR (FDI)
NET HİSSE SENETLERİ
MEVDUATLAR (NET)
DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
NET HATA NOKSAN
BANKALAR EFEKTİF VE MEVDUATI
REZERV DEĞİŞİMİ
Kaynak: TCMB
6.916 13.300
1.346 -1.073
558 2.257
-4.672
15.365
11.687
8.285
19.261 19.941 17.302
7.032
7.626
13.784
9.180
9.187
8.019
4.290
802 -1.035
716
2.827
3.468
-985
6.276
842
1.087
2.540
772
524
-1.268 -1.450 -1.791
-829
-503
-1.915
-2.243
-2.000
-1.830 -2.247
-157
-101
2
5
5.138
19.919 18.240
1.042 1.230 -2.450
4.162
1.939
2.663
-6.659
7.506 3.601 4.194
282
344
358
1.900
413
500
436
484
468
403
-227
515
2.733
2.966
836
9.124
1.083
3.055
2.383
2.283
561 -3.462
5.890 -1.873
6.189
4.964
14.340
-2.393
10.042
10.633 11.154
3.839
930 1.005
-6.114 -8.032
1.058
-112 -12.809
1.813 -20.814
-9.911 -13.631 -5.168 -2.099
-803
80
Toplam Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyon Dolar)
2013
Aralık
TOPLAM FİNASMAN İHTİYACI
2014
Ocak
14.380 10.181
Şubat
Mart
Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim Kasım
4.415
8.467
6.160
7.038
9.051
8.681
-249
8.634 5.055 5.417
CARİ AÇIK
8.370
4.986
3.349
3.340
4.895
3.601
4.129
2.314
2.144
2.287 2.035 5.636
BORÇ SENEDİ ve KREDİ GERİ ÖDEMELERİ
4.322
3.889
3.293
3.245
2.208
3.015
4.397
2.104
2.374
3.619 2.717 2.231
DİĞER VARLIKLAR
1.688
1.306 -2.227
1.882
-943
422
525
4.263
-4.767
4.415
8.467
6.160
7.038
9.051
8.681
-249
8.634 5.055 5.417
FİNANSMAN KAYNAKLARI
14.380 10.181
2.728
303 -2.450
9.740
2.311
2.704
3.592
7.454
8.065
11.442
5.621
1.569
7.924 6.944 9.284
101
1.823
1
-1.334
4.054
1.258
7.060
2.708
-1.606
1.735 2.840 2.257
UZUN VADELİ KREDİLER
7.960
3.035
2.720
4.942
3.537
3.499
4.367
3.378
2.988
3.852 3.457 2.833
KISA VADELİ KREDİLER (NET)
1.679 -2.547
-17
-16
-137
3.308
15
-465
187
2.337
647 4.194
414 -1.035
BORÇ SENETLERİ VE KREDİ KULLANIMLARI
BORÇ SENETLERİ
1.168
939
1.253
907
701
80
809
705
-1.092
609
NET HİSSE SENETLERİ
-245
-320
-85
811
579
624
-154
662
-126
-408
433
524
MEVDUATLAR (NET)
-170
-119
-101
-134
-154
-178
-200
-225
-534
-341
-160
-101
16
6
11
39
84
52
92
35
31
30
18
5
672
2.485
3.069
2.870 -1.980
1.034
-1.823
1.713
551
-521
-921
-820
-710
372
381
1.237
696 -2.722 -1.929
-1.487
-211
-1.885
NET DOĞRUDAN YATIRIMLAR (FDI)
DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
NET HATA NOKSAN
BANKALAR EFEKTİF VE MEVDUATI
REZERV DEĞİŞİMİ
Kaynak: TCMB
3.720
5.800 -1.616
-314
2.198
-260 -1.914 -3.462
631
780 1.005
449 -1.460
-803
81
Sermaye Hareketleri (Vade-Sektörel, Milyar Dolar)
Yıllık
2006
2007
2008
Kısa Vadeli (Net)
-6,758
-4,672
-7,634
Uzun Vadeli (Net)
25,675
30,027
DYY (NET)
19,261
Kasım
2010
2011
2012
2013
2013
2014
9,581
47,497
37,004
43,614
40,487
42,170
12,586
2,799
9,127
26,733
-7,457
2,163
13,325
15,431
22,217
17,724
24,725
2,152
1,809
19,941
17,302
7,032
7,626
13,784
9,180
9,187
8,019
4,290
0,802 -1,035
3,212
-7,469
-2,444
2,120
16,222
14,860
17,423
5,671
6,828
1,507
0,149
1,711
15,705
32,824
21,543
0,004
33,438
35,469
41,622
57,033
53,066
35,804
4,802
9,225
Bankalar (net)
-3,068
-1,497
-1,163
4,897
40,443
15,073
31,759
42,197
39,833
23,841
3,873
4,692
Bankacılık Dışı Özel Kesim (net)
18,773
34,321
22,706
-4,893
-7,005
20,396
9,863
14,836
13,233
11,963
0,929
4,533
22,406
27,529
20,925
11,815
12,989
15,669
19,997
14,140
12,441
13,890
2,242
1,433
DYY
20,185
22,047
19,851
8,585
9,108
16,154
13,285
12,814
10,886
10,947
1,468
0,904
BİST
1,939
5,138
0,716
2,827
3,468
-0,985
6,276
0,842
1,087
2,540
0,772
0,524
34,162
26,789
31,325
-9,358
42,299
36,929
50,383
56,407
51,680
35,410
5,407
7,957
Portföy Yatırımları
9,463
-2,358
-4,486
0,111
16,149
20,284
31,858
20,249
20,148
17,694
0,558
2,257
Ticari Krediler
0,674
4,150
1,577
-1,079
2,136
1,962
1,008
5,603
4,242
0,643
0,693
1,363
19,403
28,320
29,836 -14,022
10,177
18,991
9,718
21,922
17,966
15,481
3,383
3,433
4,622
-3,323
4,398
4,135
13,837
-4,308
7,799
8,633
9,324
1,592
0,773
0,904
-1,287
-5,926
-7,781
17,260
51,092
41,095
40,809
35,427
37,881
15,653
3,951
3,462
Kamu Kesimi
Özel Kesim
Borç Oluşturmayan
Borç Oluşturan
Krediler
Mevduatlar
Sıcak Para
Kaynak: TCMB
2009
Ocak-Kasım
2013
2014
82
Sermaye Hareketleri (Vade-Sektörel, Milyar Dolar)
2013
Aralık
2014
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
Eylül
Ekim Kasım
Kısa Vadeli (Net)
-1,68
-6,31
0,17
-3,10
3,99
3,13
2,98
-2,62
4,49
-1,15
1,89
9,13
Uzun Vadeli (Net)
4,49
2,07
0,47
1,97
4,91
1,28
3,66
2,73
0,09
2,64
3,11
1,81
1,168
0,939
1,253
0,907
0,701
0,080
0,809
0,705
-1,092
0,609
-1,157
-0,570
-1,237
-1,914
1,565
0,021
3,092
0,857
-2,132
-0,438
0,552
1,711
3,967
-3,668
1,880
0,781
7,331
4,395
3,538
-0,750
6,702
1,927
4,443
9,225
Bankalar (net)
2,364
-3,565
2,134
1,590
3,871
3,240
1,540
-1,966
4,728
3,315
4,262
4,692
Bankacılık Dışı Özel Kesim (net)
1,603
-0,103
-0,254
-0,809
3,460
1,155
1,998
1,216
1,974
-1,388
0,181
4,533
1,70
0,94
1,52
2,29
1,61
1,37
1,00
1,67
0,50
0,42
1,15
1,43
DYY
1,93
1,25
1,59
1,44
0,95
0,69
1,07
0,97
0,59
0,80
0,70
0,90
BİST
-0,25
-0,32
-0,09
0,81
0,58
0,62
-0,15
0,66
-0,13
-0,41
0,43
0,52
4,73
-2,62
-1,51
-0,10
7,29
4,16
7,22
3,67
-0,10
4,60
4,85
7,96
Portföy Yatırımları
0,10
0,07
-1,35
-1,33
4,05
1,26
7,06
2,71
-1,61
1,74
2,84
2,26
Ticari Krediler
1,36
-0,75
-1,22
-0,33
0,26
0,36
0,76
0,00
0,19
0,33
-0,33
1,36
Krediler
3,96
-0,91
1,98
2,01
0,94
3,43
-0,78
0,81
0,61
2,24
1,71
3,43
-0,69
-1,04
-0,92
-0,45
2,04
-0,89
0,17
0,16
0,70
0,29
0,62
0,90
-2,45
-3,85
4,83
1,75
1,24
4,59
-0,35
0,45
3,05
-0,99
1,46
3,46
DYY (NET)
Kamu Kesimi
Özel Kesim
Borç Oluşturmayan
Borç Oluşturan
Mevduatlar
Sıcak Para
Kaynak: TCMB
0,414 -1,035
83
Turizm Göstergeleri
Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi)
2008
2009
2010
Ocak
783
752
Şubat
896
Mart
Seyahat Geliri (Milyon Dolar)
2011
2012
2013
2014
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
810
976
982
1.105
1.147
917
831
776
978
955
1.215
1.275
899
954
1.080
998
1.268
1.352
827
752
760
953
875
1.161
1.213
1.305
1.208
1.415
1.618
1.461
1.841
1.852
1.128
986
1.012
1.326
1.148
1.527
1.557
Nisan
1.648
1.750
1.745
2.291
2.169
2.451
2.652
1.128
1.111
1.130
1.433
1.494
1.703
1.812
Mayıs
2.749
2.719
3.148
3.283
3.233
3.810
3.900
1.837
1.592
1.761
2.066
2.103
2.631
2.726
Haziran
3.306
3.263
3.500
3.781
3.883
4.074
4.335
2.118
1.967
2.112
2.410
2.573
2.963
3.230
Temmuz
4.085
4.343
4.358
4.597
4.571
4.594
5.215
3.254
3.121
2.970
3.371
3.113
3.022
3.242
Ağustos
3.762
3.760
3.719
4.077
4.470
4.946
5.283
4.239
4.079
3.456
3.487
3.346
3.669
4.328
Eylül
2.981
3.136
3.486
3.924
3.991
4.266
4.352
3.128
3.008
2.853
3.308
3.229
3.391
3.653
Ekim
2.462
2.617
2.840
3.040
3.051
3.402
3.440
2.436
2.759
2.979
2.984
3.376
3.543
3.527
Kasım
1.268
1.404
1.491
1.596
1.632
1.709
1.730
1.345
1.575
1.640
1.640
1.859
1.841
1.868
Aralık
1.091
1.226
1.166
1.195
1.343
1.443
1.580
1.008
1.199
1.136
1.098
1.274
1.331
Toplam
26.337 27.077 28.632 31.456 31.783 34.910 36.838
Kaynak: Gelen turist sayısı: Kültür ve Turizm Bakanlığı
Seyahat geliri: TCMB - Ödemeler Dengesi
23.365 22.980 22.585 25.054 25.345 27.997
84
Dış Denge Faktörleri
2009
2010
2011
2012
2013
2014
1.Ç.
2014
2.Ç.
2014
3.Ç.
Kısa V. Dış Borç Stoku /
Toplam Dış Borç Stoku (%)
18,2
26,5
26,8
29,6
33,5
32,4
32,8
33,2
Kısa V. Dış Borç Stk / Toplam
Mal İhracatı (%)
44,7
63,9
56,9
61,4
79,8
75,3
78,0
77,0
TCMB Rezervleri (Net) / Kısa
Vadeli Borç Stoku (%)
152,8
111,3
108,3
118,9
100,4
100,2
101,3
100,0
TCMB Rezervleri
(Milyar Dolar, Altın dahil, Brüt)
74,8
86,0
88,3
119,2
131,0
130,3
(16.01.2015)
-17.764
-16.768
-31.722
-36.507
(16.01.2015)
Banka Açık Poz, (Milyon Dolar)
-11.629 -13.917
İhracat / İthalat (%)
72,5
61,4
56,0
64,5
60,3
61,2
(Kasım-2014)
Program Tanımlı Kamu Kesimi
FDF / GSYH (%)
-1,1
0,8
1,9
0,8
0,9
0,5
(2015 Yılı Programı)
-75.082
-48.497
-65.073
-38.716
(Ocak-Kasım-2014)
Cari İşlemler Açığı (Milyon
Dolar)
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı
-12.124 -45.420
85
Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler
(19 - 23 Ocak 2015)
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu hafta tahvil alımlarına başlama konusunda vereceği karar ve
Yunanistan'da yapılacak seçimlerin ortak para birimi euroya ağır bir etkisi olmayacağı yönünde açıklamada bulunurken, Merkel'in
partisinden bir siyasetçi tahvil alımlarıyla piyasaların işleyişin bozulabileceğini söyledi.
Alman merkez bankası Bundesbank, Avrupa Merkez Bankası'nın para basması anlamına gelecek olan Perşembe günkü olası devlet tahvili
alım kararı öncesinde, programın içeriğinin hafifletilmesi veya temel unsurlarının ertelenmesi için çabalıyor.
Danimarka Merkez Bankası mevduat faizini 15 baz puan indirerek yüzde eksi 0,20'ye çekti.
Çin Başbakanı Li Keqiang'ın, ülke ekonomisinin bu yıl belirgin aşağı yönlü baskıyla karşı karşıya olduğunu söylediği belirtildi. Li'inin
açıklaması devlet radyosundaki haberde yer aldı.
Alman yatırımcıların Avrupa'nın en büyük ekonomisinin görünümüne ilişkin eğilimlerini gösteren ZEW endeksi Ocak'ta 48,4’e yükselerek
beklentilerin üzerinde bir değer aldı. Beklentiler endeksin 40 seviyesinde açıklanması yönündeydi.
Kanada Merkez Bankası petrol fiyatlarındaki keskin düşüşü gerekçe göstererek politika faizini yüzde 1'den yüzde 0,75'e indirdi. Merkez
bankası petrol fiyatlarındaki düşüşe paralel olarak enflasyon ve büyüme beklentilerini de keskin şekilde aşağı yönlü revize etti.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) icra kurulunun en az bir yıl süreyle ayda yaklaşık 50 milyar euro tahvil alımını öngören bir nicel gevşeme
planı teklifinde bulunduğu bildirildi. Wall Street Journal gazetesinde yer alan ve konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırılan haber
hakkında ECB yorum yapmadı.
ABD'de yeni konut inşaatları Aralık'ta 1.089 milyon adet ile beklentilerin üzerinde açıklanırken; inşaat ruhsatları 1,032 milyon adet ile
beklentilerin altında yer aldı. Beklentiler, Aralık'ta yeni konut inşaatlarının 1,040 milyon adet; ruhsat sayısının 1,055 milyon adet olması
yönündeydi.
Alman Deutsche Bank'ın iki CEO'sundan biri olan Anshu Jain, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yarın açıklaması beklenen tahvil alım
programının Avrupa bankaları üzerinde "derin" etkileri olacağını ve marjları olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Japonya Merkez Bankası (BOJ) para politikasında değişiklik yapmazken, Nisan'da başlayacak mali yıla ait çekirdek enflasyona ait
tahminini de yüzde 1,7’den yüzde 1'e düşürdü. BOJ Ekim'deki toplantısının ardından, daha önce 60-70 trilyon yen aralığında olan para
arzı hedefini, devlet tahvili ve riskli varlık alımlarıyla yıllık 80 trilyon yene ($678 mlyr) yükselteceğini açıklamıştı.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Mario Draghi, faizlerde değişiklik yapmama kararının ardından düzenlenen basın toplantısında
merkez bankasının ayda 60 milyar euro tutarında devlet tahvili alımlarına Mart ayında başlayacağını açıkladı.
ECB'nin varlık alım kararı oy birliğiyle, alımlara şu an başlama kararı ise büyük çoğunlukla alındı.
ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 17 Ocak'ta sona eren haftada 307.000 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Önceki hafta için 316.000
olarak açıklanan işsizlik maaşı başvuru sayısı 317.000'e revize edildi.
Euro, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) dün açıkladığı tahvil alım programının ardından ve Yunanistan'da Pazar günü yapılacak seçimler
öncesinde dolar karşısında 1,12 seviyesinin altını gördü.
Kaynak: Economist-Reuters-vd.
86
Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler
(19 - 23 Ocak 2015)
•
•
•
•
•
•
Draghi’nin konuşmasındaki önemli notlar şu şekilde:
o
ECB varlık alım programını genişletmeye karar verdi.
o
ECB ayda 60 milyar euro varlık alımı yapmayı planlıyor.
o
Alımlar 2016 Eylül sonuna kadar sürecek.
o
Tahvil alımları enflasyonun sürdürülebilir bir ayarlama seyrine girdiği görülene kadar sürecek.
o
Eurosystem Mart 2015'te yatırım yapılabilir nota sahip devlet tahvillerini almaya başlayacak.
o
Tahvil alımları merkez bankalarının ECB'nin sermayesinde sahip oldukları paya dayalı olarak yapılacak.
o
Geri kalan altı TLTRO'nun fiyatlamasını değiştirmeye karar verdik.
o
Bundan sonraki TLTRO'larda uygulanacak faiz TLTRO'nun yapıldığı zamandaki politika faizine eşit olacak.
o
Tahvil alımlarını ECB koordine edecek, uygulamada merkezi olmayan bir yöntem esas alınacak.
o
Enflasyon dinamikleri beklenenden zayıf.
o
ECB'nin faizleri alt sınıra ulaştı.
o
Alınan önlemler enflasyon beklentilerini destekleyecek.
o
ECB bilançosunda belirgin artış görülecek.
o
Euro bölgesi üzerindeki riskler aşağı yönlü.
o
Bugünkü kararların ve petrol fiyatlarındaki düşüşün ardından risklerin azalması gerekiyor.
o
Önümüzdeki aylarda enflasyonun çok düşük veya negatif olması bekleniyor.
o
Tüm ülkeler daha büyüme yanlısı mali politikalar için mevcut imkanlarını kullanmalı.
o
Uygun fiyat oluşumuna izin verecek oranlarda devlet tahvili alacağız.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), politika ve mevduat faizini değiştirmedi ve para politikasında alınacak ek önlemler konusunda TSİ 1530'da
başlayacak basın toplantısıyla açıklama yapılacağını belirtti. Yatırımcılar ECB Başkanı Mario Draghi'nin basın toplantısında devlet tahvillerinin alımına
başlanacak bir nicel gevşeme programı açıklamasını bekliyorlar. ECB, politika faizini yüzde 0,05'te, mevduat faizini de eksi yüzde 0,20 seviyesinde
bıraktı.
Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) Yunan bankalarına, Yunanistan Merkez Bankası aracılığıyla acil fonlama imkanı sağlanmasını onayladığı belirtildi.
Bir bankacılık kaynağı Reuters'e yaptığı açıklamada, "Acil nakit desteği (ELA) iki hafta için onaylandı. Konu iki hafta sonra yeniden incelenecek"
dedi.
İngiltere'de perakende satışlar Aralık'ta düşüş beklenirken yüzde 0,4 artış kaydetti. Perakende satışlarda yıllık bazdaki artış ise yüzde 4,3 ile
beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Euro Bölgesi’nde öncü verilere göre Ocak'ta imalat PMI 51 ile beklentiler seviyesinde açıklanırken; hizmetler PMI 52,3 ile beklentilerin hafif
üzerinde açıklandı. Markit'in hazırladığı Euro Bölgesi imalat sanayi satın alma yöneticisi endeksi (PMI) Aralık'ta nihai 50,6 seviyesinde açıklanmıştı.
Almanya'da açıklanan öncü verilere göre, Ocak'ta imalat PMI 51 ile beklentilerin altında yer alırken; hizmetler PMI 52,7 ile beklentilerin hafif
üzerinde bir değer aldı.
Kaynak: Economist-Reuters-vd.
87
Dünya Ekonomisine İlişkin Göstergeler ve Tahminler
Büyüme
Enflasyon(1)
Cari Denge / GSYH
Genel Devlet
Dengesi / GSYH
2013
2014
2015
2013
2014
2015
2013
2014
2015
2013
2014
2015
Dünya
3,3
3,3
3,8
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Euro Bölgesi
-0,4
0,8
1,3
1,3
0,5
0,9
2,4
2,0
1,9
-3,0
-2,9
-2,5
ABD
2,2
2,2
3,1
1,5
2,0
2,1
-2,4
-2,5
-2,6
-5,8
-5,5
-4,3
Japonya
1,5
0,9
0,8
0,4
2,7
2,0
0,7
1,0
1,1
-8,2
-7,1
-5,8
İngiltere
1,7
3,2
2,7
2,6
1,6
1,8
-4,5
-4,2
-3,8
-5,8
-5,3
-4,1
Çin
7,7
7,4
7,1
2,6
2,3
2,5
1,9
1,8
2,0
-0,9
-1,0
-0,8
Almanya
0,5
1,4
1,5
1,6
0,9
1,2
7,0
6,2
5,8
0,2
0,3
0,2
Fransa
0,3
0,4
1,0
1,0
0,7
0,9
-1,3
-1,4
-1,0
-4,2
-4,4
-4,3
İtalya
-1,9
-0,2
0,8
1,3
0,1
0,5
1,0
1,2
1,2
-3,0
-3,0
-2,3
Hindistan
5,0
5,6
6,4
9,5
7,8
7,5
-1,7
-2,1
-2,2
-7,2
-7,2
-6,7
Rusya
1,3
0,2
0,5
6,8
7,4
7,3
1,6
2,7
3,1
-1,3
-0,9
-1,1
Brezilya
2,5
0,3
1,4
6,2
6,3
5,9
-3,6
-3,5
-3,6
-3,3
-3,9
-3,1
Meksika
1,1
2,4
3,5
3,8
3,9
3,6
-2,1
-1,9
-2,0
-3,8
-4,2
-4,0
4,0
3,0
3,0
7,5
9,0
7,0
-7,9
-5,8
-6,0
-2,0
-2,5
-2,4
Seçilmiş Ülkeler
TÜRKİYE
Kaynak: IMF, World Economic Outlook (WEO), Ekim 2014.
(1) TÜFE için yıllık yüzde değişim kullanılmıştır.
88
Dünya Emtia Fiyatları*
2007
Metal Endeksi
183,3
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2013 IV
2014 I
2014 II 2014 III Kas.14
169,0
136,5
202,3
229,7
191,0
182,9
178,6
171,1
165,3
166,1
156,4
Bakır
7.131,6 6.963,5
5.165,3
7.538,4
8.823,5
7.958,9
7.331,5
7.162,9
7.030,2
6.795,3
6.995,8
6.712,9
Alüminyum
2.639,9 2.577,9
1.669,2
2.173,0
2.400,6
2.022,8
1.846,7
1.767,5
1.709,3
1.800,2
1.989,7
2.055,6
Kalay
14.495,4 18.466,6 13.602,7 20.367,2 26.051,4 21.109,4 22.281,6 22.896,9 22.636,3 23.146,2 21.915,2 20.033,5
Nikel
37.135,8 21.141,5 14.672,4 21.810,0 22.909,1 17.541,7 15.030,0 13.908,7 14.661,0 18.467,8 18.584,2 15.807,1
Çinko
3.249,7 1.884,8
1.658,4
2.160,4
2.195,5
1.950,0
1.910,2
1.908,7
2.026,5
2.071,4
2.310,9
2.253,2
Kurşun
2.579,1 2.093,3
1.719,4
2.148,2
2.400,7
2.063,6
2.139,8
2.113,9
2.101,4
2.097,1
2.182,4
2.030,2
Buğday
255,2
325,9
223,4
223,7
316,2
313,3
312,2
307,8
297,1
322,1
262,5
258,7
Mısır
163,3
223,2
165,5
186,0
291,8
298,4
259,0
199,5
210,1
213,9
173,9
178,7
Pamuk
63,3
71,4
62,8
103,5
154,6
89,2
90,4
87,2
94,0
92,6
77,1
67,5
Petrol IMF
71,1
97,0
61,8
79,0
104,0
105,0
104,1
104,5
103,7
106,3
100,4
77,0
Kaynak: IMF
(*) 2005 = 100
(1)
IMF Tahmini
(2)
Dated Brent, West Texas ve Dubai Fateh spot piyasa fiyatı ortalaması
89
Seçilmiş Ülkelerde Uygulanan Politika Faizleri
Tarih
ABD
EURO
BÖLGESİ
İNGİLTERE
BREZİLYA
ÇİN
RUSYA
HİNDİSTAN
ENDONEZYA
GÜNEY
AFRİKA
TÜRKİYE
2006
5,25
3,50
5,00
13,25
5,60
..
7,25
9,75
9,00
..
2007
4,25
4,00
5,50
11,25
7,47
..
7,75
8,00
11,00
16,73
2008
0,25
2,50
2,00
13,75
5,31
..
6,50
9,25
11,50
15,64
2009
0,25
1,00
0,50
8,75
5,31
..
4,75
6,50
7,00
7,11
2010
0,25
1,00
0,50
10,75
5,81
..
6,25
6,50
5,50
6,50
2011
0,25
1,00
0,50
11,00
6,56
..
8,50
6,00
5,50
5,75
2012
0,25
0,75
0,50
7,25
6,00
..
8,00
5,75
5,00
5,50
2013
0,25
0,25
0,50
10,00
6,00
5,50
7,75
7,50
5,00
4,50
2014 Mart
0,25
0,25
0,50
10,75
6,00
7,00
8,00
7,50
5,50
10,00
Haziran
0,25
0,15
0,50
11,00
6,00
7,50
8,00
7,50
5,50
8,75
Eylül
0,25
0,05
0,50
11,00
6,00
8,00
8,00
7,50
5,75
8,25
Aralık
0,25
0,05
0,50
11,75
5,60
17,00
8,00
7,75
5,75
8,25
2014 Ocak
0,25
0,05
0,50
11,75
5,60
17,00
7,75
7,75
5,75
7,75
Kaynak: Reuters
90
MALİ PİYASALAR
91
Para Piyasalarındaki Gelişmeler
13,0
12,0
11,0
10,0
9,0
8,0
7,0
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
Faiz Koridoru
1 Hafta Vadeli Repo
İhale Faiz Oranı
Gösterge Tahvilin Spot Piyasa
Ortalama Bileşik Getirisi
TCMB Ağırlıklı Ortalama
Fonlama Maliyeti
Kaynak: Reuters
* 18 Mayıs 2010 tarihinden itibaren 1 hafta vadeli repo faiz oranı gösterge faiz oranı olarak kullanılmaktadır.
** 22 Ocak 2015 tarihi itibarıyladır.
92
TCMB Gösterge Faiz Oranları (%)
TCMB Gecelik Borç Alma Faiz Oranı (%)
TCMB Gecelik Borç Verme Faiz Oranı (%)
2011
2012
2013
2014
2015
2011
2012
2013
2014
2015
Ocak
1,50
5,00
4,75
8,00(2)
7,50
9,00
12,50
8,75
12,00(2)
11,25
Şubat
1,50
5,00
4,50
8,00
9,00
11,50
8,50
12,00
Mart
1,50
5,00
4,50
8,00
9,00
11,50
7,50
12,00
Nisan
1,50
5,00
4,00
8,00
9,00
11,50
7,00
12,00
Mayıs
1,50
5,00
3,50
8,00
9,00
11,50
6,50
12,00
Haziran
1,50
5,00
3,50
8,00
9,00
11,50
6,50
12,00
Temmuz
1,50
5,00
3,50
7,50
9,00
11,50
7,25
12,00
Ağustos
5,00(1)
5,00
3,50
7,50
9,00
11,50
7,75
11,25
Eylül
5,00
5,00
3,50
7,50
9,00
10,00
7,75
11,25
Ekim
5,00
5,00
3,50
7,50
12,50
9,50
7,75
11,25
Kasım
5,00
5,00
3,50
7,50
12,50
9,00
7,75
11,25
Aralık
5,00
5,00
3,50
7,50
12,50
9,00
7,75
11,25
Kaynak: TCMB
(1) 4 Ağustos 2011 tarihli Para Politikası Kurulu Ara Toplantısında kararlaştırılan oranlardır.
(2) 28 Ocak 2014 tarihli Para Politikası Kurulu Ara Toplantısında kararlaştırılan oranlardır.
93
Bankacılık Sektörü Temel Göstergeleri (%)
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Mart
2014
Haz.
2014
Eyl.
2014
Eki.
2014
Kas.
Kredi/Top. Aktifler
43,8
49,1
50,2
47,1
52,2
56,1
58,0
60,5
60,2
61,4
61,5
61,7
62,0
Kredi/Mevduat
74,3
83,2
84,1
80,6
88,5
101,0
106,1
114,1
116,3
118,8
120,2
120,7
121,6
YP Mevduat/
Top. Mevduat
39,4
35,4
35,3
33,7
29,7
33,9
32,6
37,2
39,8
37,1
39,0
39,8
39,3
TGA (Brüt)/ Krediler
3,7
3,5
3,7
5,3
3,7
2,7
2,9
2,7
2,8
2,8
2,9
3,0
3,0
Net Faiz Geliri/
Ort. Varlıklar
4,9
4,9
4,7
5,4
4,3
3,5
4,1
3,7
0,8
1,7
2,6
2,9
3,2
Likidite Yeterlilik
Oranı
..
168,5
166,9
169,5
165,1
151,8
157,1
146,5
142,5
143,9
143,9
142,1
143,2
Dönem Net Kârı/
Ort. Aktif
2,6
2,8
2,0
2,6
2,5
1,7
1,8
1,6
0,3
0,7
1,0
1,1
1,2
Dönem Net Kârı/
Ort. Özkaynak
21,0
24,8
18,7
22,9
20,1
15,5
15,7
14,2
3,0
6,3
9,4
10,4
11,3
Sermaye Yeterlilik
Oranı
21,9
18,9
18,0
20,6
19,0
16,6
17,9
15,3
15,7
16,3
15,9
16,4
16,6
Net YP Pozisyonu
/Yasal Sermaye
0,3
0,3
-0,1
0,5
0,1
0,4
2,0
-0,5
1,6
2,0
-2,1
-1,2
-1,5
Bankacılık
Aktifleri/GSYH
65,9
69,0
77,1
87,6
91,6
93,8
96,7
110,7
111,0
110,4
113,3
..
..
Bankacılık
Krediler/GSYH
28,9
33,9
38,7
41,2
47,9
52,6
56,1
66,9
66,9
67,8
69,7
..
..
Kaynak: BDDK, TÜİK
94
Bankacılık Sektörü Yurtiçi Mevduatları
Toplam(1)
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
TP
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
YP
(Milyar $)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
2006
281,1
23,6
175
18,7
75,3
25,1
2007
327,0
16,3
216
23,4
95,2
26,4
2008
415,3
27,0
277,8
28,6
90,4
-5,0
2009
470,6
13,3
322
15,9
98,7
9,2
2010
557,4
18,4
402,5
25,0
100,2
1,5
2011
622,6
11,7
432,5
7,5
101,5
1,3
2012
709,9
14,0
494,2
14,3
121,7
19,9
2013
867,1
22,1
575,5
16,5
134,2
10,3
2014 Mart
891,2
0,4
562,1
-0,5
150,2
3,8
Haziran
907,7
3,1
596,7
5,6
146,1
-2,9
Eylül
945,1
3,4
613,8
3,8
147,3
-1,3
Aralık
978,3
4,3
646,9
7,8
143,0
-6,1
2015 2 Ocak
961,9
-1,7
635,2
-1,8
140,4
-1,8
9 Ocak
960,7
-0,1
631,7
-0,5
142,6
1,6
16 Ocak
964,0
0,3
636,6
0,8
143,6
0,7
Tarih*
Kaynak: TCMB
(1) Banka mevduatları dahil değildir.
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
95
Bankacılık Sektörü Yurtiçi Kredileri
Toplam
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
TP
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
YP
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
2006
189,1
43,1
162,6
47,8
26,5
19,5
2007
239,8
26,8
213,8
31,5
26,1
-1,6
2008
298,1
24,3
261,1
22,1
37,1
42,2
2009
335,5
12,5
288,0
10,3
47,5
28,2
2010
479,9
43,0
385,8
34,0
94,1
97,9
2011
630,0
31,3
483,8
25,4
146,1
55,3
2012
749,8
19,0
585,0
20,9
164,8
12,8
2013
1.012,2
35,0
752,4
28,6
259,8
57,7
2014 Mart
1.047,0
0,5
777,4
0,8
269,6
-0,6
Haziran
1.083,6
2,4
812,1
2,1
271,5
3,2
Eylül
1.138,2
2,8
841,9
2,1
296,3
4,6
Aralık
1.198,3
3,2
880,8
2,3
317,5
5,6
2015 2 Ocak
1.195,5
-0,2
876,8
-0,5
318,7
0,4
9 Ocak
1.187,4
-0,7
875,4
-0,2
312,0
-2,1
16 Ocak
1.195,4
0,7
881,3
0,7
314,2
0,7
Tarih*
Kaynak: TCMB
*Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
96
Bankacılık Sektörü Kredilerinin Dağılımı
2014 Kasım
(Stok , Milyar TL)
Toplam
İçindeki Pay
(%)
2013 Aralık
(Stok, Milyar
TL)
Toplam
İçindeki
Pay
(%)
2014 Kasım/
2013 Aralık
(%)
İskonto ve İştira
Senetleri
27,7
2,3
19,8
1,9
40,1
İhracat Kredileri
57,7
4,8
51,0
4,9
13,0
Yatırım Kredileri
87,4
7,3
71,2
6,8
22,7
İşletme Kredileri
347,2
28,9
284,5
27,2
22,1
İhtisas Kredileri
56,2
4,7
47,6
4,5
18,2
Tüketici Kredileri
276,5
23,0
248,1
23,7
11,4
Kredi Kartları
85,7
7,1
94,9
9,1
-9,7
Diğer Krediler
261,7
21,8
230,2
22,0
13,7
1.200,1
100,0
1.047,4
100,0
14,6
Toplam Krediler
Kaynak: BDDK
97
Mevduat Bankalarında Vade Ayrımına Göre TP Mevduat
Tarih
VADESİZ
VADELİ
1 Ay
3 Ay
6 Ay
1 Yıl+
TOPLAM
(Milyar TL)
Ortalama
Vade (Gün)
2006
28,1
143,1
41,2
88,3
10,0
3,5
171,1
60,8
2007
32,2
180,2
54,8
112,3
10,0
3,1
212,4
56,9
2008
35,2
235,8
77,9
147,1
6,5
4,4
271,1
54,1
2009
46,5
261,1
81,1
167,6
7,5
4,8
307,5
54,9
2010
60,8
323,5
95,9
207,8
15,5
4,2
384,2
55,3
2011
67,0
355,3
54,0
255,6
32,4
13,3
422,3
71,8
2012
76,0
400,9
66,1
291,8
32,9
10,2
477,0
67,0
2013
98,3
451,2
73,3
329,7
24,0
24,2
549,5
73,4
2014 Ocak
93,3
447,7
71,2
331,4
22,4
22,8
541,1
72,5
Şubat
91,2
445,1
69,7
331,6
22,4
21,4
536,3
71,8
Mart
92,5
444,7
64,7
338,0
20,4
21,6
537,2
72,0
Nisan
99,9
446,1
66,5
334,7
23,0
21,9
546,0
72,5
Mayıs
90,8
449,2
70,8
330,7
25,1
22,6
540,0
72,8
Haziran
105,0
464,0
73,3
335,6
30,6
24,5
569,1
74,3
Temmuz
113,1
471,6
78,0
337,9
30,5
25,3
584,8
74,2
Ağustos
98,8
465,6
74,5
335,1
30,3
25,8
564,4
74,9
Eylül
105,1
474,1
82,6
339,4
27,5
24,6
579,1
72,8
Ekim
99,7
468,3
74,8
341,1
27,5
24,9
568,0
73,8
Kasım
100,1
475,0
79,5
344,0
26,7
24,9
575,2
73,1
Kaynak: TCMB
98
Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri ve Kredi Kartlarının Gelişimi
Tüketici Kredileri
Bireysel Kredi Kartları
Toplam
Tarih*
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
2006
46,0
59,1
21,7
28,6
67,7
47,8
2007
65,9
43,3
26,5
22,1
92,4
36,5
2008
81,0
22,9
33,4
26,2
114,5
23,8
2009
90,6
11,8
35,8
7,1
126,4
10,4
2010
129,0
42,4
44,0
23,1
173,0
36,9
2011
168,4
30,5
54,7
24,3
223,1
28,9
2012
194,4
15,5
71,1
29,9
265,6
19,0
2013
248,2
27,6
83,4
17,2
331,5
24,9
2014 Mart
251,8
0,6
78,6
-3,0
330,4
-0,3
Haziran
260,6
1,4
75,9
-1,0
336,5
0,8
Eylül
270,8
1,6
74,3
0,7
345,0
1,4
Aralık
280,8
1,6
72,5
-0,5
353,3
1,2
2015 2 Ocak
281,4
0,2
74,3
2,5
355,7
0,7
9 Ocak
282,1
0,3
72,9
-1,9
355,1
-0,2
16 Ocak
282,2
0,0
72,2
-1,0
354,4
-0,2
Kaynak: TCMB
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
99
Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri Türlerinin Gelişimi
Konut
Taşıt
Diğer Tüketici
Tarih*
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
2006
22,1
75,2
6,3
2,3
17,6
73,6
2007
30,9
39,8
5,9
-6,5
29,1
65,6
2008
37,4
21,2
5,3
-10,2
38,3
31,5
2009
42,6
13,6
4,2
-21,3
43,8
14,5
2010
60,6
42,5
5,6
35,1
62,7
43,1
2011
74,6
23,0
7,4
30,2
86,4
37,8
2012
86,2
15,5
8,0
9,1
100,2
16,0
2013
110,3
28,0
8,6
7,1
129,3
29,0
2014 Mart
111,9
0,3
8,0
-2,7
132,0
1,1
Haziran
114,8
1,1
7,4
-2,0
138,4
1,7
Eylül
119,5
1,7
6,9
-2,0
144,4
1,7
Aralık
125,2
1,7
6,8
0,2
148,8
1,7
2015 2 Ocak
125,1
-0,1
6,8
0,5
149,5
0,5
9 Ocak
125,4
0,2
6,8
-0,5
150,0
0,3
16 Ocak
125,6
0,2
6,7
-0,7
149,9
-0,1
Kaynak: TCMB
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
100
Bank. Sek. Tük. Kredileri (TK) ve Bir. Kredi Kartlarının (BKK) Takibe Düşme Oranı
TK Takibe
Düşme
Oranı
TK Borcunu
Ödememiş Gerçek
Kişi Sayısı(1)
BKK Takibe
Düşme
Oranı
BKK Ödememiş
Gerçek Kişi
Sayısı(1)
TK ve BKK
Toplam Takibe
Düşme Oranı
TK ve/veya BKK
Ödememiş Gerçek
Kişi Sayısı(1)
2009
4,3
686.479
11,6
1.246.462
6,3
1.555.998
2010
2,7
504.685
8,7
824.235
4,2
1.121.660
2011
1,9
417.634
6,3
671.417
3,0
910.117
2012
2,1
684.951
5,4
907.298
3,0
1.257.397
2013
2,0
644.920
5,7
915.691
3,0
1.209.119
2014 Ocak
2,0
65.244
5,9
98.430
3,0
144.442
Şubat
2,1
65.070
6,4
87.243
3,1
133.103
Mart
2,1
67.204
6,6
92.122
3,1
138.280
Nisan
2,3
64.103
6,6
94.657
3,3
137.817
Mayıs
2,3
67.102
6,8
105.963
3,3
150.193
Haziran
2,3
74.168
6,8
155.962
3,3
200.869
Temmuz
2,3
71.016
7,1
109.970
3,3
157.063
Ağustos
2,4
73.210
7,6
121.020
3,5
166.806
Eylül
2,4
93.572
7,5
122.991
3,5
185.699
Ekim
2,6
73.594
7,9
113.681
3,7
159.387
Kasım
2,6
65.602
8,2
109.813
3,7
149.026
Aralık
2,4
..
7,4
..
3,4
..
2015 2 Ocak
2,5
..
7,3
..
3,5
..
9 Ocak
2,9
..
7,3
..
3,8
..
16 Ocak
2,9
..
7,3
..
3,8
..
Tarih*
Kaynak: TBB Risk Merkezi
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
(1) Katılım bankaları dahil değildir. İlgili yıllarda ve ay bazında yasal takibe intikal etmiş gerçek kişilere ait bireysel kredi ve kredi kartları kişi adedini
göstermektedir.
101
Protestolu Senetler ve Karşılıksız Çekler
Tarih
Protestolu
Senet Tutarı
(Milyon TL)
Protestolu
Senetler
(Adet)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
(Sayı Bazında)
Karşılıksız
Çek Tutarı
(Milyon TL)(1)
Karşılıksız
Çek Sayısı
(Adet)(1)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
(Sayı Bazında)
2009
7.771
1.599.957
1,6
23.012
1.756.758
14,3
2010
5.769
1.216.173
-24,0
13.297
860.007
-51,0
2011
4.902
918.978
-24,4
11.512
580.923
-32,5
2012
6.949
1.074.730
16,9
20.907
943.070
62,3
2013
7.494
1.091.906
1,6
18.070
747.550
-20,7
2014 Ocak
757
88.580
1,4
1.544
51.566
-33,7
Şubat
536
75.791
-14,4
1.329
47.127
-8,6
Mart
558
75.085
-0,9
1.453
51.382
9,0
Nisan
579
81.470
8,5
1.505
53.203
3,5
Mayıs
582
80.134
-1,6
1.412
43.519
-18,2
Haziran
588
81.757
2,0
1.778
65.497
50,5
Temmuz
602
80.673
-1,3
1.564
55.887
-14,7
Ağustos
990
95.840
18,8
1.225
37.786
-32,4
Eylül
709
81.966
-14,5
2.134
78.008
106,4
Ekim
861
92.590
13,0
1.955
62.745
-19,6
Kasım
685
83.916
-9,4
1.463
40.035
-36,2
Aralık
776
86.204
2,7
2.518
85.949
114,7
Kaynak: TCMB, TBB Risk Merkezi
(1) 2013 yılı Haziran ayına kadar veriler TCMB tarafından, Temmuz 2013‘ten itibaren TBB Risk Merkezi tarafından hazırlanmıştır.
102
Dönemler İtibarıyla Kullandırılan Tüketici Kredisi Tutarları
Tarih
Taşıt
Konut
İhtiyaç
Diğer Tüketici
Toplam
(Akım, Milyon TL)
2006
5.373
15.604
19.975
652
41.604
2007
5.178
15.535
27.538
1.603
49.853
2008
5.029
15.360
31.938
2.919
55.246
2009
4.863
21.222
39.921
122
66.129
2010
7.780
31.821
60.532
2.885
103.019
2011-I
2.391
9.771
18.410
1.447
32.018
2011-II
1.812
9.379
21.353
1.434
33.978
2011-III
1.751
5.327
15.058
1.298
23.433
2011-IV
2.083
5.279
14.583
1.453
23.397
2012-I
1.240
4.799
14.736
1.373
22.148
2012-II
1.537
6.814
17.445
1.376
27.172
2012-III
1.824
6.521
14.406
3.790
26.540
2012-IV
2.776
10.334
18.772
3.936
35.818
2013-I
3.022
12.339
23.062
5.150
43.573
2013-II
3.384
16.918
27.346
5.982
53.630
2013-III
2.505
11.195
23.939
5.464
43.104
2013-IV
2.222
9.946
23.493
5.788
41.449
2014-I
1.484
7.243
16.547
4.333
29.607
2014-II
1.466
7.800
20.896
5.589
35.751
2014-III
1.924
10.487
22.718
6.773
41.902
Kaynak: TBB
103
TL Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları (Ortalama, Akım, %)
Tarih*
İhtiyaç
Taşıt
Konut
Ticari
2006
23,8
19,2
18,3
18,8
2007
22,9
19,2
18,3
18,7
2008
21,7
19,6
18,7
18,8
2009
18,9
17,5
15,5
13,9
2010
13,5
11,5
11,0
8,9
2011
15,2
11,8
11,6
10,8
2012
17,6
13,1
12,4
14,1
2013
13,3
10,7
9,7
10,8
2014 Mart
17,2
15,1
13,6
16,2
Haziran
15,7
12,5
12,0
11,5
Eylül
14,7
12,5
10,8
10,2
Aralık
14,3
12,5
11,0
11,1
2014 2 Ocak
14,8
12,3
11,0
13,1
9 Ocak
15,0
13,1
11,1
13,5
16 Ocak
14,6
13,1
11,1
11,6
Kaynak: TCMB
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
104
Bankacılık Sektörü Yurtiçi Menkul Kıymetleri
Stok
(Milyar TL)
Önceki Döneme
Göre % Değişim
Menkul Değerler/
T. Yurtiçi Mevduat
2006
140,5
8,9
50,0
2007
149,2
6,2
45,6
2008
172,7
15,8
41,6
2009
238,6
38,2
50,7
2010
256,3
7,4
46,0
2011
242,9
-5,2
39,0
2012
230,3
-5,2
32,4
2013
239,6
4,0
27,6
Mart
249,9
2,4
28,0
Haziran
239,5
-2,6
26,4
Eylül
240,7
1,9
25,5
Aralık
241,7
0,7
24,7
2015 2 Ocak
241,1
-0,3
25,1
9 Ocak
245,1
1,7
25,5
16 Ocak
245,4
0,1
25,5
Tarih*
Kaynak: TCMB
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
105
Tarih*
Açık Pozisyon (Milyon Dolar)
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014-3 2014-6 2014- 9 2014-12
20152 Ocak
9
Ocak
16
Ocak
Bilanço İçi Döviz Pozisyonu
Kamu M.
-958
-1.298
-1.849
-405
-1.248
-2.754
-2.746
-2.210
-1.777
-1.108
-1352
-528
Özel M.
4.092
-3.290
-2.405
-8.565
-6.202
-15.627 -22.939 -17.384
-18.364
-17.305
-17.133
-17145
-17572
Yab. M.
-7.350
-8.630
-10.999
-8.658
-9.722
-12.976 -15.085 -16.163
-17.488
-13.761
-14.667
-17183
-17485
87
373
376
-258
-695
-738
-1.250
-1.100
-1.125
-968
-1.024
-1091
-982
Katılım
1.114
1.217
959
121
1.100
373
-209
-310
-305
-147
126
-336
60
Toplam
-3.015
-39.492
-33.958
-33.806
-37.107
-36.507
KYB
-2.888
-11.628 -13.918 -17.765 -16.767 -31.722 -42.371 -37.703
Net Genel Döviz Pozisyonu(1)
Kamu M.
-191
99
108
-265
164
-149
0
411
431
375
418
626
805
Özel M.
44
226
44
772
1.555
-239
1.374
1.356
-1.182
-2.401
-2.585
-2315
-1657
Yab. M.
18
-56
-162
-196
-159
1
297
303
-573
-879
-881
-800
-714
KYB
38
18
28
-14
8
-62
61
99
70
42
44
52
48
Katılım
107
42
22
19
170
85
45
169
-131
-6
43
54
-212
Toplam
16
329
40
316
1.738
-364
1.777
2.338
-1.385
-2.869
-2.961
-2.383
-1.730
Kaynak: BDDK
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
(1) Bankaların yabancı para net genel pozisyonu hesaplanırken, bilanço içi işlemler dışında bankaların swap, forward işlemleri gibi bilanço dışında gösterilen
işlemlerinden kaynaklanan yabancı para pozisyonları da dahil edilmektedir.
106
Yurtiçi Yerleşiklerin Portföy Tercihleri (Milyon TL)
Repo
DİBS(2)
Euro
Bond(3)
Yat.
Fonu
Hisse
Sen.
Özel
Sektör
Borç. Sen.
Emekli.
Fonu
TOPLAM
112.404
21.553
243.141
3.936
25.944
34.309
315
3.787
665.961
280.900
138.997
14.789
269.422
4.888
24.024
46.820
574
5.284
785.699
2009
326.086
150.884
21.139
334.549
5.111
29.835
51.118
536
6.870
926.128
2010
410.914
158.729
32.782
344.639
5.010
32.750
59.029
2.609
9.221
1.055.683
2011
439.223
193.960
30.113
326.815
5.968
29.716
67.262
13.230
12.028 1.118.316
2012
503.636
219.957
26.438
336.233
4.812
30.184
71.803
26.779
15.741 1.235.584
2013
588.266
301.795
52.931
331.300
6.852
30.647
73.034
34.573
21.329 1.440.727
2014 Ocak
582.184
325.032
29.971
330.386
6.940
30.178
70.410
33.781
21.819
1.430.701
Şubat
575.325
334.263
28.893
333.215
6.614
28.952
71.456
35.082
22.158
1.435.959
Mart
569.024
330.180
38.837
339.061
6.539
29.387
73.858
35.248
22.868
1.445.002
Nisan
574.985
329.479
32.149
345.215
6.247
30.380
77.570
35.998
23.087
1.455.109
Mayıs
577.717
324.213
32.438
351.779
6.226
33.971
81.210
36.047
23.523
1.467.123
Haziran
600.583
314.647
32.726
349.161
6.312
32.343
82.408
37.223
24.056
1.479.458
Temmuz
625.009
310.013
24.795
348.428
6.188
33.135
83.590
38.171
24.562
1.493.890
Ağustos
608.289
332.722
28.789
347.158
6.373
33.830
82.795
39.986
25.182
1.505.125
Eylül
619.403
345.867
35.299
349.070
6.560
33.745
79.911
41.417
25.745
1.537.017
Ekim
610.833
351.544
33.857
351.024
6.400
33.638
84.891
40.490
26.531
1.539.207
Kasım
620.931
345.375
35.820
358.622
6.128
34.642
88.713
41.432
27.008
1.558.672
Aralık
652.526
338.859
33.225
360.428
6.376
35.826
89.699
43.642
27.610
1.588.191
Tarih
TP
Mevduat
YP
Mevduat(1)
2007
220.572
2008
Kaynak: TCMB, BDDK, Hazine, MKK
(1) Yabancı para cinsinden mevduatlara 28 Aralık 2012 tarihli verilerden itibaren Kıymetli Maden Depo Hesapları verisi eklenmiştir.
(2) DİBS'lerin TCMB tarafından Resmi Gazetede ilan edilen değerlerini yansıtmaktadır.
(3) Veriler ayın son Cuma günü itibarıyla olup bankalar emanetinde tutulan piyasa değerlerini ifade eder.
107
Yurtdışı Yerleşiklerin Portföy Tercihleri (Milyon Dolar)
Tarih
TP
Mevduat
YP
Mevduat(1)
Hisse
Senedi
2007
2.040
3.656
62.070
32.113
..
277
..
2008
2.143
4.991
23.308
20.308
..
127
..
2009
2.751
6.297
47.248
21.086
..
256
..
2010
4.904
6.681
61.497
32.710
..
429
..
2011
4.010
10.847
39.260
38.395
7.285
674
100.471
2012
6.195
15.163
72.403
62.649
9.705
1.510
167.626
2013
6.090
21.007
50.523
51.491
12.212
1.644
142.966
2014 Ocak
5.892
19.407
44.757
47.123
11.966
1.492
130.637
Şubat
5.628
19.868
46.085
47.080
10.778
1.672
131.111
Mart
5.925
19.308
56.385
48.924
10.900
1.685
143.128
Nisan
6.040
20.672
58.986
50.152
10.508
1.634
147.993
Mayıs
6.597
21.084
64.142
52.040
11.432
1.746
157.041
Haziran
6.746
21.484
61.227
54.829
13.734
1.734
159.754
Temmuz
7.143
20.683
64.986
55.140
13.158
1.869
162.978
Ağustos
7.388
20.631
64.420
53.278
13.224
1.865
160.805
Eylül
7.711
21.773
54.259
48.147
11.917
1.762
145.568
Ekim
7.650
20.449
60.972
51.718
11.883
1.684
154.357
Kasım
7.558
20.088
65.212
54.348
11.761
1.786
160.753
Aralık
7.353
20.303
61.991
52.115
12.036
1.491
155.290
DİBS
Repo
Diğer(2)
TOPLAM
Kaynak: TCMB, MKK
(1) Yabancı para cinsinden mevduatlara 28 Aralık 2012 tarihli verilerden itibaren Kıymetli Maden Depo Hesapları verisi eklenmiştir.
(2) Diğer Menkul Değerler sınıfında Haziran 2011'e kadar olan veriler Özel Sektör Borçlanma Senetleri ve Yatırım Fonlarını içermekte; Haziran 2011
sonrasında ise bunlara Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler, Varlık Teminatlı Menkul Kıymetler ve Kira Sertifikaları da eklenmektedir.
108
Yurtdışı Yerleşiklerin Net Portföy Hareketleri (Akım, Milyon Dolar)
Tarih*
Hisse Senedi
DİBS
Repo
TOPLAM
2006
1.882
6.040
..
7.922
2007
5.126
-3.304
..
1.822
2008
739
-4.764
..
-4.025
2009
2.815
-1.748
..
1.067
2010
3.477
10.740
..
14.217
2011
-946
14.856
1.137
15.047
2012
6.421
16.562
1.818
24.801
2013
1.031
4.887
6.026
11.944
473
-3.580
-1.274
-4.381
1.082
3.168
1.751
6.001
Eylül
116
-1.343
-361
-1.587
Aralık
938
1.834
-290
2.483
2015 2 Ocak
23
515
66
604
9 Ocak
72
-1.138
-265
-1.331
-290
842
521
1.073
2014 Mart
Haziran
16 Ocak
Kaynak: TCMB
* Veriler her ayın son Cuma günü itibarıyladır.
109
VIX-ABD, VSTOXX-Euro Endeksleri
ve Türk Eurobond Faiz Farkı
3.000,0
100,0
90,0
2.500,0
80,0
70,0
2.000,0
60,0
1.500,0
50,0
40,0
1.000,0
30,0
20,0
500,0
10,0
0,0
0,0
VSTOXX-EURO
VIX-ABD
Türkiye 5 Yıl Vadeli Tahvil Spreadi (Sağ Eksen)
Kaynak: Reuters
* Türkiye 5 yıl vadeli tahvil spreadi, 5 yıl vadeli ABD gösterge tahvili ile 5 yıl vadeli Türkiye gösterge tahvili arasındaki farkı
ifade etmektedir.
** 22 Ocak 2015 tarihi itibarıyladır.
110
Aylık Ortalama Ülke CDS Verileri (5 Yıllık)
2011
2012
2013
Ara
Ara
Ara
Mar
Haz
Eyl
Ara
2
Ocak
9
Ocak
16
Ocak
22
Ocak
Brezilya
161
109
194
170
145
178
201
201
204
207
198
Çek Cum.
141
126
58
58
51
51
54
54
58
58
55
Çin
141
63
80
91
76
88
86
88
98
96
90
G. Afrika
203
149
201
192
180
195
192
192
206
206
208
G. Kore
164
61
65
60
55
59
54
56
60
67
63
Hindistan
109
73
54
55
47
53
47
47
50
50
48
Macaristan
515
257
268
235
164
184
150
150
158
159
151
Meksika
153
97
92
88
66
86
104
104
107
113
114
Polonya
280
81
84
74
58
69
66
66
67
68
65
Rusya
279
134
167
218
178
247
475
475
572
540
566
Malezya
143
72
111
102
85
93
105
108
138
147
133
Şili
122
74
78
81
62
78
94
94
98
107
106
Endonezya
205
121
235
175
159
164
162
165
170
174
154
Türkiye
293
132
246
216
177
207
182
182
192
185
182
Kaynak: Reuters
* CDS: Credit Default Swap (Kredi Risk Takası)
2014
2015
111
BORÇLANMA
112
Brüt Dış Borç Stoku
KAMU SEKTÖRÜ
TCMB
ÖZEL SEKTÖR
KISA
VADELİ
STOK
UZUN
VADELİ
STOK
TOPLAM
DIŞ
BORÇ
STOKU
(I)
2002
915
63.618
64.533
1.655
20.348
22.003
13.854
29.202
43.056
129.592
56,2
2003
1.341
69.503
70.844
2.860
21.513
24.373
18.812
30.129
48.941
144.157
47,3
2004
1.840
73.828
75.668
3.287
18.123
21.410
27.076
37.023
64.099
161.177
41,3
2005
2.133
68.278
70.411
2.763
12.662
15.425
34.018
50.960
84.978
170.814
35,5
2006
1.750
69.837
71.587
2.563
13.115
15.678
38.540
82.522
121.062
208.327
39,6
2007
2.163
71.362
73.525
2.282
13.519
15.801
38.700
122.276 160.976
250.303
38,6
2008
3.248
75.058
78.306
1.874
12.192
14.066
47.397
141.394 188.791
281.163
37,9
2009
3.598
79.884
83.482
1.764
11.398
13.162
43.628
128.858 172.486
269.130
43,6
2010
4.290
84.791
89.081
1.553
10.012
11.565
71.451
119.714 191.165
291.810
39,9
2011
7.013
87.225
94.238
1.239
8.095
9.334
73.344
126.986 200.330
303.902
39,3
2012
11.040
92.943
103.983
1.036
6.052
7.088
88.150
139.821 227.971
339.041
43,1
2013
17.605
98.258
115.863
833
4.401
5.234
112.051
156.392 268.443
389.540
47,4
2014 1.Ç.
17.843
99.282
117.125
762
4.100
4.862
107.204
159.089 266.293
388.280
2014 2.Ç.
18.159
101.278 119.437
661
3.628
4.289
112.951
165.304 278.255
401.981
2014 3.Ç.
18.934
99.705
417
2.527
2.944
112.512
162.706 275.218
396.800
(Milyon ABD
Doları)
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
118.639
KISA
VADELİ
STOK
UZUN
VADELİ
STOK
TOPLAM
DIŞ
BORÇ
STOKU
(II)
KISA
VADELİ
STOK
UZUN
VADELİ
STOK (*)
TOPLAM TÜRKİYE
DIŞ
BRÜT DIŞ
BORÇ
BORÇ
STOKU
STOKU
(III)
(I+II+III)
TÜRKİYE
BRÜT DIŞ
BORÇ
STOKU /
GSYH (%)
113
Konsolide Bütçe / Merkezi Yönetim Brüt Borç Stoku
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
(Aralık)
(Milyon TL)
İç Borç Stoku
244.782
251.470
255.310
274.827
330.005
352.841
368.778
386.542
403.007
414.648
Dış Borç Stoku
86.738
93.580
78.175
105.493
111.503
120.720
149.565
145.657
182.828
197.308
Toplam Borç Stoku
331.520
345.050
333.485
380.321
441.508
473.561
518.343
532.199
585.835
611.956
(GSYH İçindeki Paylar, %)
İç Borç Stoku
37,7
33,2
30,3
28,9
34,6
32,1
28,5
27,3
25,8
23,5
Dış Borç Stoku
13,3
12,3
9,3
11,1
11,7
11,0
11,6
10,3
11,7
11,2
Toplam Borç Stoku
51,0
45,5
39,5
40,0
46,3
43,1
40,0
37,6
37,6
34,7
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
• 2014 yılı için GSYH içindeki yüzde paylar hesaplanırken 2015-2017 dönemini kapsayan Orta Vadeli Programda yer alan GSYH gerçekleşme
tahmini kullanılmıştır.
• 2006 yılından itibaren Merkezi Yönetim Bütçesi tanımı kullanılmıştır.
114
Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Döviz Yapısı
Milyon TL
Döviz (%)
31,3
2007
TL
229.168
Döviz
104.317
Toplam
333.485
TL (%)
68,7
2008
2009
2010
251.836
312.837
347.347
128.485
128.672
126.214
380.321
441.508
473.561
66,2
70,9
73,3
33,8
29,1
26,7
2011
2012
365.034
386.542
403.007
153.309
145.657
182.828
518.345
532.199
585.835
70,4
72,6
29,6
27,4
414.648
197.308
611.956
68,8
67,8
31,2
32,2
2013
2014 Aralık
Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Faiz Yapısı
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014 Aralık
Sabit Faizli
55,8
57,0
53,4
56,0
59,2
59,8
61,5
65,2
Değişken Faizli
37,5
37,3
38,0
32,8
28,4
25,9
22,1
18,3
(%)
TÜFE‘ye Endeksli
6,7
5,7
8,5
11,2
12,4
14,3
16,4
16,5
Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Vadeye Kalan Ortalama Süresi
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014 Aralık
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
İç Borç
2,1
2,0
2,0
2,6
2,6
2,8
3,9
4,6
Dış Borç
7,7
7,9
7,9
8,8
9,0
9,4
9,3
9,5
Toplam
3,4
3,6
3,5
4,2
4,5
4,6
5,6
6,1
(Yıl)
115
Kamu Net Borç Stoku
(Milyar TL)
KAMU
BRÜT İÇ
BORÇ
STOKU
İŞSİZLİK
KAMU
KAMU BRÜT
TCMB NET
KAMU
SİGORTASI
BRÜT DIŞ
TOPLAM
VARLIKLARI VARLIKLARI FONU NET
BORÇ
BORÇ STOKU
(II)
(III) (**) VARLIKLARI
STOKU
(I)
(IV)
KAMU NET
KAMU NET
TOPLAM BORÇ TOPLAM BORÇ
STOKU (I - II - STOKU / GSYH
III - IV)
(%)
2000
54,5
31,3
85,8
11,0
2,7
0,4
71,8
43,1
2001
125,6
63,9
189,6
22,9
5,1
2,2
159,4
66,4
2002
155,2
102,0
257,2
25,4
11,3
5,0
215,6
61,5
2003
202,1
95,6
297,7
24,7
13,1
8,9
251,0
55,2
2004
235,1
97,9
333,0
27,9
17,2
13,3
274,6
49,1
2005
259,8
91,5
351,3
30,8
32,2
18,0
270,3
41,7
2006
268,3
97,6
365,9
45,7
38,3
23,7
258,2
34,0
2007
273,3
82,3
355,5
41,8
34,6
30,7
248,4
29,5
2008
295,8
112,4
408,2
60,4
41,5
38,4
268,0
28,2
2009
347,4
118,3
465,7
66,0
47,7
42,1
309,9
32,5
2010
368,9
128,2
497,1
86,2
47,2
45,9
317,8
28,9
2011
387,6
158,9
546,4
143,2
59,8
53,5
290,0
22,3
2012
408,4
154,5
562,8
189,5
71,6
61,2
240,6
17,0
2013
430,3
193,0
623,3
271,1
84,2
70,4
197,7
12,6
2014 1.Ç.
436,3
199,7
636,0
283,3
81,9
72,8
198,0
12,2
2014 2.Ç.
434,1
194,8
628,9
290,0
77,0
75,5
186,5
11,2
2014 3.Ç.
438,0
204,6
642,5
315,9
70,5
78,3
177,9
10,4
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
116
Merkez Bankası Politika Faizleri ve Hazine İhalelerinde Oluşan
Aylık Faiz Oranı*
18
16
14
12
10
8
6
4
2
0
Hazine Bileşik
Haftalık Repo
* 2010 yılı Temmuz ayından tarihinden itibaren politika faizi olarak 1 haftalık REPO faiz oranı kullanılmıştır.
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
117
Merkezi Yönetim Bütçesi Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyar TL)
2009
2009
2010
2010
2011
Prog.
Gerçek.
Prog.
Gerçek.
Prog.
2011
2012
Gerçek. Prog.
2012
2013
Gerçek.
Prog.
2013
2014
2014
Gerçek. Prog. Gerçek.
(1)
1-Toplam Borç Servisi
153,9
148,9
200,3
194,8
152,8
150,3 141,2
143,8
188,6
183,2 176,7 153,5
İç Borç Servisi
135,1
134,2
182,6
178,1
135,0
132,1
122,0
127,4
172,1
167,1
156,5
135,2
Anapara
85,4
88,1
138,4
136,2
99,3
97,1
81,6
84,0
130,8
128,1
117,9
106,3
Faiz
49,7
46,2
44,2
41,9
35,8
35,1
40,4
40,7
41,3
39,1
38,5
28,9
18,8
14,6
17,7
16,7
17,8
18,2
19,1
19,1
16,5
16,1
20,2
18,4
Anapara
11,6
8,3
11,2
10,7
11,0
11,5
12,0
11,9
8,8
8,6
11,5
10,6
Faiz
7,2
6,4
6,5
6,0
6,8
6,7
7,2
7,2
7,7
7,4
8,7
7,8
153,9
148,9
200,3
194,8
152,8
143,8
188,6
Diğer Finansman(2)
36,5
-1,3
5
20,9
21,1
29,8
28,7
24,3
Toplam Borçlanma
117,4
150,2
195,3
173,9
131,7
121,1 111,4
115,1
164,3
Dış Borçlanma
12,2
11,3
13,7
14,9
12,5
9,3
9,5
13,6
13,7
13,5
14,8
14,1
İç Borçlanma
105,1
138,9
181,6
159,0
119,1
111,6
101,9
101,5
150,6
141,2
134,6
110,2
77,80
103,50
99,50
89,30
88,00
84,50
83,50
81,4
87,5
84,5
86
81,5
Dış Borç Servisi
2-Finansman
Toplam İç Borç Çevirme
Oranı (%)
150,3 141,2
29,2
183,2 176,7 153,5
28,5
27,4
29,3
154,7 149,3 124,3
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
(1) Eylül sonu itibarıyla.
(2) Nakit bazlı faiz dışı denge, özelleştirme gelirleri, İşsizlik Sigortası Fonundan yapılan aktarımlar, TMSF'den sağlanan gelirler, devirli/garantili
borç geri dönüşleri, kasa/banka değişimi ve kur farkı kalemlerini içermektedir.
Not: Finansman verileri nakit bazlıdır.
118
Hazine İhaleleri Bileşik Faiz Oranı ve Vade Yapısı
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Vade
(Gün)
Bileşik
Faiz
Ocak
705
17,1
1.367
9,0
1.578
7,8
1.169
10,5
1.721
6,5
1.769
10,8
Şubat
813
16,8
925
8,5
1.045
8,6
1.249
9,4
1.786
6,2
1.990
10,2
Mart
1.422
14,8
656
8,7
604
9,0
1.650
9,6
2.013
6,6
1.980
10,7
Nisan
665
13,4
1.045
8,9
787
9,0
2.130
9,6
1.992
6,7
2.053
10,0
Mayıs
1,145
13,5
729
9,7
1.135
8,7
665
9,5
1.821
5,9
1.912
9,4
Haziran
765
12,5
1.028
9,1
805
9,1
623
9,1
1.958
8,4
1.933
9,2
Temmuz
374
10,4
1.114
8,4
1.273
9,1
602
8,0
2.061
9,0
1.935
9,1
Ağustos
661
9,8
1.365
8,3
896
8,9
1.234
7,9
1.699
9,3
1.941
9,7
Eylül
1.079
10,1
971
8,1
1.308
9,0
1.744
7,9
2.135
9,8
1.990
9,7
Ekim
1.385
8,6
859
7,7
752
8,4
707
7,5
1.884
8,4
1.802
9,8
Kasım
923
8,8
1.578
7,9
848
10,5
1.870
7,2
2.011
8,8
2.146
8,3
Aralık
602
9,0
1.588
7,9
728
10,3
651
5,8
2.100
9,1
364
8,8
OcakAralık
1.005
12,7
1.170
8,5
1.136
8,7
1.408
8,8
1.927
7,7
1,942
9,8
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
119
Ocak - Mart 2015 Dönemi İç Borç Ödemeleri (Milyon TL)
Piyasaya Yapılacak
Ödemeler
Kamu Kur. Yapılan
İhraçların Geri Ödemeleri
Toplam Ödeme
Ocak 2015
7.1.2015
7.655
1.274
8.929
14.1.2015
806
198
1.004
21.1.2015
1.250
197
1.446
28.1.2015
689
249
938
TOPLAM
10.400
1.917
12.317
312
65
377
11.2.2015
11.374
1.475
12.849
18.2.2015
2.054
61
2.115
25.2.2015
598
107
705
TOPLAM
14.338
1.707
16.046
Şubat 2015
4.2.2015
Mart 2015
4.3.2015
148
35
183
11.3.2015
473
107
580
18.3.2015
911
367
1.278
25.3.2015
3.172
158
3.330
TOPLAM
4.703
667
5.371
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Ocak – Mart 2015 İç Borçlanma Stratejisi
120
Hazine Finansman Programı
(Milyar TL.)
Ocak 2015
Şubat 2015 (*)
Mart 2015 (*)
Ödemeler
13,9
17,1
13,8
12,3
16,0
5,4
Anapara
8,5
10,0
2,6
Faiz
3,8
6,0
2,8
1,6
1,1
8,4
Anapara
0,9
0,1
6,6
Faiz
0,7
1,0
1,9
Finansman
13,9
17,1
13,8
3,1
2,7
8,9
10,8
14,4
4,9
Dış Borçlanma
0,0
0,0
0,0
İç Borçlanma
10,8
14,4
4,9
Piyasadan İhale Yoluyla
8,8
9,9
3,5
Kira Sertifikası
0,0
1,5
0,0
Kamuya Satışlar
2,0
3,0
1,4
İç Borç Servisi
Dış Borç Servisi
Borçlanma Dışı Kaynaklar
Borçlanma
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Ocak - Mart 2015 İç Borçlanma Stratejisi
(*) Geçici verilerdir.
121
KAMU MALİYESİ
122
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (GSYH Payı)
2009
2010
2011
2012
2013(1) 2014(2) 2015(3)
5,0
2,4
0,1
1,0
0,5
1,0
0,4
5,5
3,0
0,4
1,0
0,7
0,8
0,5
MYB
5,5
3,6
1,4
2,1
1,2
1,4
1,1
Mahalli İdareler
0,4
-0,1
-0,2
0,0
0,1
0,0
0,1
Fon
0,0
0,0
-0,1
-0,5
0,2
0,0
-0,1
İşsizlik Sigortası
-0,4
-0,3
-0,6
-0,5
-0,6
-0,6
-0,6
Sosyal Güvenlik
-0,1
0,0
0,0
0,0
0,3
0,4
0,6
0,0
0,0
0,0
0,0
-0,4
-0,4
-0,6
-0,1
-0,1
-0,1
0,0
-0,1
0,0
0,0
-0,4
-0,6
-0,2
-0,1
-0,3
0,2
0,0
-0,8
-2,2
-3,3
-2,6
-2,9
-2,0
-2,5
-0,3
-1,5
-3,0
-2,5
-2,6
-2,2
-2,4
MYB
0,0
-0,7
-1,9
-1,3
-2,0
-1,5
-1,7
Mahalli İdareler
0,3
-0,2
-0,3
-0,1
0,0
-0,1
0,0
Fon
0,0
0,0
-0,1
-0,5
0,2
0,0
-0,1
İşsizlik Sigortası
-0,4
-0,3
-0,6
-0,5
-0,6
-0,6
-0,6
Sosyal Güvenlik
-0,1
0,0
0,0
0,0
0,3
0,4
0,6
0,0
0,0
0,0
0,0
-0,4
-0,4
-0,6
-0,1
-0,1
-0,1
0,0
-0,1
0,0
0,0
-0,5
-0,7
-0,3
-0,1
-0,3
0,2
0,0
BORÇLANMA GEREĞİ
GENEL DEVLET
Genel Sağlık Sigortası
Döner Sermaye
KİT
FAİZ HARİÇ BORÇLANMA GEREĞİ
GENEL DEVLET
Genel Sağlık Sigortası
Döner Sermaye
KİT
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, 2015-2017 Orta Vadeli Program
(1) Geçici Gerçekleşme (2) Gerçekleşme Tahmini (3) Orta Vadeli Program
123
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (GSYH’ya Oran)
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
23,5
24,2
23,9
28,2
26,8
24,2
25,5
26,1
6,1
5,8
5,3
5,6
4,4
3,3
3,4
3,2
17,4
18,4
18,6
22,6
22,4
21,0
22,1
22,9
Personel Giderleri
5,0
5,2
5,1
5,9
5,7
5,6
6,1
6,2
Sosyal Güvenlik Devlet Prim Giderleri
0,7
0,7
0,7
0,8
1,0
1,0
1,0
1,0
Mal ve Hizmet Alımları
2,5
2,6
2,6
3,1
2,7
2,5
2,3
2,3
Cari Transferler
6,6
7,5
7,4
9,7
9,3
8,5
9,1
9,5
Sermaye Giderleri
1,6
1,5
1,9
2,1
2,4
2,4
2,4
2,8
Sermaye Transferleri
0,3
0,4
0,3
0,5
0,6
0,5
0,4
0,5
Borç Verme
0,8
0,5
0,5
0,6
0,8
0,4
0,7
0,6
22,9
22,6
22,1
22,6
23,1
22,9
23,5
24,9
18,1
18,1
17,7
18,1
19,2
19,6
19,7
20,9
Vergi Dışı Gelirler
4,1
3,5
3,1
3,7
3,1
3,0
3,4
3,3
Sermaye Gelirleri
0,3
0,7
0,9
0,2
0,3
0,2
0,1
0,6
Alınan Bağışlar ve Yardımlar
0,3
0,2
0,4
0,6
0,5
0,1
0,1
0,1
Alacaklardan Tahsilat
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
0,0
0,1
0,0
-0,6
-1,6
-1,8
-5,5
-3,6
-1,4
-2,1
-1,2
5,4
4,2
3,5
0,0
0,7
1,9
1,3
2,0
HARCAMALAR
Faiz Harcamaları
Faiz Hariç Harcamaları
GELİRLER
Vergi Gelirleri
BÜTÇE DENGESİ
FAİZ DIŞI DENGESİ
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı
124
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi
(Milyon TL)
HARCAMALAR
Personel Giderleri
Sosyal Güv. Kur. Devlet Primi
Mal ve Hizmet Alımları
Faiz Harcamaları
Cari Transferler
KİT
Sosyal Güvenlik Kurumlarına Transferler
Tarımsal Destekleme
Diğer Cari Transferler
Sermaye Giderleri
Sermaye Transferleri
Borç Verme
Yedek Ödenek
GELİRLER
Genel Bütçe Gelirleri
Vergi Gelirleri
Gelir, Kar ve Ser. Kaz. Üz. Al. Ver.
Mülkiyet Üz. Al. Ver.
Dahilde Alın. Mal ve Hiz. Ver.
Ulus. Tic. ve Mua. Al. Ver.
Diğer Vergiler ve Harçlar
Vergi Dışı Gelirler
Sermaye Gelirleri
Özel Gelirler ile Alınan Bağış ve Yardımlar
Alacaklardan Tahsilat
Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri
Düzenleyici ve Denet. Kurumların Gelirleri
FAİZ DIŞI DENGE
BÜTÇE DENGESİ
Ocak-Aralık
2013
2014
2014 Bütçe
2014 Gerç.
Artış (%)
Hedefi
Oranı (%)
408.225
448.424
436.433
9,8
102,7
96.235
16.306
36.386
49.986
148.743
1.631
110.370
18.926
40.691
49.907
162.327
2.558
109.969
18.875
37.590
52.000
163.554
1.885
14,7
16,1
11,8
-0,2
9,1
56,8
100,4
100,3
108,2
96,0
99,2
135,7
73.960
154.814
79.359
109,3
195,1
8.684
64.468
43.767
7.666
9.135
0
389.682
375.564
326.169
17.463
-12.509
48.001
7.683
10.518
0
425.758
409.191
352.437
9.670
72.640
36.689
6.518
7.645
3.593
403.175
392.968
348.353
101,1
-119,4
9,7
0,2
15,1
180,6
-17,2
130,8
117,9
137,6
9,3
9,0
8,1
105,6
104,1
101,2
92.749
106.204
101.863
14,5
104,3
7.693
134.855
68.269
22.604
37.963
10.105
1.096
231
11.445
2.673
8.215
142.089
71.119
24.809
44.412
9.548
1.891
902
13.419
3.148
9.027
141.534
70.512
25.418
34.166
8.750
1.556
142
7.223
2.984
6,8
5,4
4,2
9,8
17,0
-5,5
72,6
291,2
17,3
17,8
91,0
100,4
100,9
97,6
130,0
109,1
121,5
633,7
185,8
105,5
31.443
27.242
18.742
-13,4
145,4
-18.543
-22.666
-33.258
22,2
68,2
Download

Ekonomik Gelişmeler - TC Kalkınma Bakanlığı +