HOŞGELDİNİZ
M. Turan ÖZER
Avukat ve Arabulucu
1
ÇATIŞMA – UYUŞMAZLIK ( Anlaşmazlık) ?
• Çatışma , aynı anda ortaya çıkan birbirine karşıt ya da eşit derecede
çekici dilek ve isteklerin bireyde yarattığı ruhsal durumdur.
• Uyuşmazlık , düşünce farklılığından doğan anlaşmazlık, uyuşmama
halidir.
• Aynı ürünü alan iki kişinin ürünün nitelikleri satın alma eylemi
objektif bir eylemdir.
• Alıcılardan birinin malı bu haliyle kabul etmeyip düzeltilmesi
gerektiğine inanması diğerinin duruma tahammül etmesi sübjektif
bir durumdur. İlk alıcının şikayeti varken diğerinin yoktur.
2
ŞİKAYET UYUŞMAZLIK MIDIR?
• Herhangi bir şikayetin varlığı uyuşmazlığın ortaya çıkması için tek
başına yeterli değildir.
• Karşı tarafa yönelik bir talepte bulunulmadığı sürece uyuşmazlık
ihtimali doğmamaktadır.
3
Aldığı buzdolabından şikayetçi olan bir müşteri ile
satıcının ilişkisinde satıcı bu talebi tamamen
kabul ederse herhangi bir uyuşmazlık
ihtimalinden söz edilemez
.
«Müşteri her zaman haklıdır» ilkesi
benimsendiğinde uyuşmazlık yoktur.
4
UYUŞMAZLIK ( Anlaşmazlık)
5
SÜREÇTE TARAF SAYISI
Çatışma ikili bir süreç
Uyuşmazlık süreci en azından üçlüdür.
6
UYUŞMAZLIĞIN ÇÖZÜMÜNDE EN
GENEL AYRIM
Yargı
Alternatif
uyuşmazlık
çözümleri
ÇÖZÜM
7
DAVA ALIŞKANLIĞI
SENİ SÜRÜNDÜRECEĞİM
Dava alışkanlığı 17. yüzyıldan beri kullanılan bir kavram olup dava açmaya aşırı
düşkünlüğü ifade etmek için kullanılmaktadır.
Dava alışkanlığı nedeniyle dava patlamasına neden olmaktadır.
8
DAVA ALIŞKANLIĞI
• Aile büyükleri, din adamları ,komşu çevresi vs. anlaşmazlık çözümlerinde
rolleri azaldıkça bu alışkanlık artar.
• Hak arama bilincinin yerleşmesi etkilidir.
• Hak arama bilinci kişilerin eğitim düzeyi ve bilgilendirmeye bağlı olarak
artmakta
• Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri etkinleştirilmelidir.
• Kanun koyucunun politikalarından , hukukçuların ve yaklaşımlarından
etkilenir.
• Yargılama giderlerinin düşük tutulması uyuşmazlık çözümünde dava
yolunun tercih nedenidir.
9
DAVA ALIŞKANLIĞI
Çıkan İş
Gelen İş
Bir
Sonraki
Yıla
Davanın Davanın Sair
Reddi Kabulü Kararlar Devir
Mah Türü Devir
Açılan
Yar.
Gelen
Asl Tic.
58.537
66.450
2.785
127.772 14.418 18.455
65.454
İş
195.550 141.783
11.466
348.799 27.000 92.126
142.825 205.974
Toplam
62.308
10
Açılan ve Çıkan Dava Sayıları, İLLER (2012) listesi
Adana
Açılan dava sayısı
davanın reddi davanın kabulü
44.390
11.189
27.709
11
İlamsız Takip Dosya Sayıları (ADANA ) (2012)
Series1
Geçen Yıldan
Devren Gelen
399047
Yıl İçinde
Açılan
172114
Sonuçlandırılan
28758
İşlemden
Kaldırılan
118023
DEVİR
424380
12
ORTALAMA YARGI SÜRESİ (GÜN)
İŞ
ASL TİC.
İCRA HUK
ORTL YARGI SÜRESİ GÜN
İCRA HUK
105
ASL TİC.
323
İŞ
488
13
ADLİYELERİN DIŞTAN GÖRÜNTÜSU
14
ADLİYE DIŞTAN İYİ GÖRÜNÜYOR PEKİ
YARGI YÜKÜ ?
15
• Adana Adliye Binasının Eski
Hali
Adana Adliye Binasının
Yeni Hali
•
ADLİYE SARAYI (Ana Bina)
•
ADANA ADLİYE SARAYI (ESKİ BİNA)
•
EK HİZMET BİNASI 1 (Kuruköprü )
•
EK HİZMET BİNASI 2 (Denetimli
Serbestlik)
16
17
18
19
20
21
22
Mahkeme
ÇÖZÜM
YOLLARI
Müzakere
AUÇ
Tahkim
Arabuluculuk
23
YARGI
• Yargı mercileri önlerine gelen uyuşmazlıkları yargılarlar
yargılama kördüğüm haline gelen uyuşmazlığın kesilip atılması
veya yargı ile yarılmasıdır.
• Bu nedenle ülkemizde uyuşmazlığı yargı ile çözen yani
uyuşmazlıkları ,kılıçla yaran kişilere yargıç , sürece de yargılama
denilmektedir.
• Yargıda kazan kaybet ilkesi
24
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM
YÖNTEMLERİ
• AUÇ ise uyuşmazlıkların mahkeme dışında
dostane şekilde çözülmesini esas alır.
• AUÇ sayesinde taraflar kazan kazan ilkesi ile
çözüme ulaşmaktadır.
25
A.U.Ç’NİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER
• Esaslı ve karmaşık hukuki meseleleri çözmede başarılı olamayacağı fikri,
• Güven konusundaki eksiklikler taşıması
• Tarafların mali durumlarındaki eşitsizlikleri
• Uyuşmazlığın taraflarında birden fazla kişinin bulunması hali
• Büyük miktarlı uyuşmazlıklarda uygulanamayacağı fikri
• Hukuk danışmanlarının muhalefeti
• Zayıflık Belirtisi olarak algılanması
• Gizli Bilgi ve Belgelerin Açıklanması tehlikesi
• Diğer tarafın taleplerini cesaret vermesi
• Hasım tarafça kötüye Kullanılma Olasılığı
26
ARABULUCULUĞUN YARARLARI
27
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMÜN YARARLARI
•
•
•
•
•
•
•
Masraflardan ve Zamandan tasarruf ,
Tarafların sürecine doğrudan katılımını ,
Esnek ve Ilımlı Çözümler ,
Gizlilik ,
Menfaatler üzerinde yoğunlaşması,
İşletmeciler Ön incelemede bulunmasını,
Her iki tarafın da kazançlı çıkacağı bir sonucun
doğumunu,
• Yargılamaya hazırlık yapılmasını .
• AUÇ ticari ve sair ilişkilerin korunmasını sağlar.
• AUÇ Gönüllülüğe dayanır ve Hak Arama Hürriyetini
kısıtlamaz .
28
ARABULUCULUĞUN TARİHİ
• Çin
• Japonya
• Amerika Birleşik Devletleri
• İngiltere Ve Galler
«En Kötü Sulh, En İyi Davadan İyidir.»
29
ÜLKEMİZDE ARABULUCULUK
• Dini kaynaklarda
« Sulh hükümlerin en üstünüdür » (hadis )
• Tarihsel geçmişimizde AHİLİK ;





Dürüstlük,
Güvenilirlik,
İş ve meslek ahlakına saygı,
Hak ve hukuka riayet etme,
Saygılı, şefkatli, cömert ve güler yüzlü olma ilkeleri
esastır.
30
HUKUK SİSTEMİMİZDE SULHE TEŞVİK
• 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ’da
Sulha Teşvik
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunda Sulha
Teşvik
• 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev,
Yargılama Usullerine Uygun Kanun’da ise
• 5521 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunun
31
HUKUMUZDA ARABULUCULUK
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında
Arabuluculuk Kanunu (07/06/2012, RG 28331)
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında
Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği
(YT.22/06/2013,RG 28540)
• MODEL ETİK VE UYGULAMA KURALLARI
• 2014 yılı Arabuluculuk Ücret Tarifesi
yayınlanmıştır.
32
KANUNUMUZA GÖRE ARABULUCULUK
• Çatışan tarafların müzakerelerde bulunarak
gönüllü ve karşılıklı olarak kabul edilebilir bir
çözüme ulaşmaları için bir araya getiren
birbirlerini anlamalarını sağlamak için taraflar
arasında iletişimi kolaylaştıran tarafsız ve objektif
bir üçüncü kişinin katılımıyla yürütülen usuldur.
• Arabulucu: Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve
Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline
kaydedilmiş bulunan gerçek kişiyi
33
ARABULUCULUĞA İLİŞKİN TEMEL İLKELER
• İradi olma
• Eşitlik
• Gizlilik
• Beyan veya belgelerin kullanılamaması
 Arabulucunun Bağlayıcı Karar Verememesi
 Tarafsız Bir Üçüncü Kişinin Mevcudiyeti
34
ARABULUCULUĞUN KAPSAMI
• Yabancılık unsuru taşıyanlar da dahil olmak
üzere,
• Ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf
edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel
hukuk uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde
uygulanır.
• Şu kadar ki, aile içi şiddet iddiasını içeren
uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli
değildir.
35
ARABULUCULUK VE YARGIYI KARŞILAŞTIRIRSAK
ARABULUCULUK
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Hızlı
Daha az maliyet
Taraf kontrolü
Kazan-kazan
Süreç ve yöntem esnek
Geleceğe yönelik menfaatin
korunması
Fikirlere anlayış ve işbirliği
Gizlilik
Bağlayıcı değil
Çözüm üretilir
YARGISAL ÇÖZÜM
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Daha uzun süre
Yargılama giderleri (pahalı)
Karar hakimde
Kazan kaybet
Esnek değil,
Geçmişteki sorunlara yönelik
Fikirler arası çatışma gerginlik
Alenilik
Bağlayıcı
Karar verilir
36
ARABULUCULUK -YARGILAMA
KAZANMAK-KAYBETMEK
KAZAN -KAZAN
37
ARABULUCULUĞUN MODEL ETİK
VE UYGULAMA KURALLARI
 İradilik Ve Eşitlik Kuralı
 Tarafsızlık Kuralı
 Gizlilik Kuralı
 Menfaat İlişkisi Veya Çatışması Olmaması Kuralı
Mesleki Yeterlilik Kuralı
 Unvan Kullanımı İle Reklam Ve Tanıtım Kuralı
 Ücret Ve Diğer Giderlerle İlgili Kural
 Arabuluculuk Sürecinin Niteliği, Görevin Özenle İfası Ve
Taraflarla İletişim Kurma Kuralı
 Arabuluculuk Uygulamasının Geliştirilmesi Kuralı
 Beyan Ve Belgelerin Kullanım Yasağı Kuralı
 Tarafların Bilgilendirilmesi Kuralı
 Belge Saklama Yükümlülüğü Kuralı
 Arabuluculuğun Sona Erdirilmesi Kuralı
38
Arabuluculuğun Kullanım Alanları
•
•
•
•
Ticari davalar
İş-İşveren
Ev sahibi - Kiracı
İnşaat yapımından kaynaklanan
uyuşmazlıklar
• Emlakçı - ev sahibi
• Sözleşmeler
39
ARABULUCULUĞA BAŞVURU
BAŞVURU
DAVA
SONRASI
DAVA ÖNCESİ
Tarafların
anlaşması
Bir tarafın
teklifi
Tarafların
anlaşması
Bir tarafın
teklifi
Mahkemenin
yönlendirmesi
Taraflardan birinin arabulucuya başvuru teklifine 30 GÜN içinde olumlu cevap
verilmez ise bu teklif reddedilmiş sayılır.
40
ARABULUCULUĞUN TEMEL İLKELERİ
•
•
•
•
•
•
•
GÖNÜLLÜLÜK
İRADİ OLMA
EŞİTLİK
GİZLİLİK
BEYAN VE BELGELERİN KULLANIM YASAĞI KURALI
TARAFSIZLIK KURALI
BELGE SAKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ KURALI
41
Arabulucu,
• Arabuluculuk faaliyetine ilişkin kendisine yapılan bildirimi,
• Tevdi edilen ve elinde bulunan belgeleri
• Düzenlenen tutanak ve anlaşmaların birer örneğini 5 yıl saklamak
zorundadır.
 Arabulucu, arabuluculuk faaliyeti sonunda düzenlediği son tutanağın
(anlaşma metni) birer örneğini taraflara vermelidir.
 Arabulucu, arabuluculuk faaliyeti sonunda düzenlediği son tutanağın bir
örneğini arabuluculuk faaliyetinin sona ermesinden itibaren 1 ay içinde
Genel Müdürlüğe göndermelidir.
42
ARABULUCULUK SÜRECİNİN AŞAMALARI
BAŞVURU
SONUÇ
Anlaşma Yapılması
MÜZAKERE
Taraflardan Birinin
Ölmesi
İLK TOPLANTI
Uyuşmazlığın
arabuluculuğa uygun
olmadığının tespiti
BİRLİKTE VE ÖZEL TOPLANTILAR
Her iki tarafın ya da bir
tarafın süreçten çekilmesi
Arabulucunun sürece
son vermesi
43
SÜRECİ SONA ERDİREN ANLAŞMA
Anlaşmanın kapsamını taraflar belirler
Yazılı ve İmza
İcra Edilebilirlik Şerhi
İlam (şerh verilirse)
Anlaşmanın içeriğinin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişlilik incelemesi
Evrak üzerinden inceleme(aile huk. Duruşmalı )
Çekişmesiz yargı
44
İCRA EDİLEBİLİRLİLİK ŞERHİ :
TALEP MAKAMI
Dava açılmadan önce
ise asıl uyuşmazlık
hakkındaki görev ve
yetkili mahkemede
Davanın görülmesi
sırasında ise davanın
görüldüğü
mahkemede
45
HARÇ
• Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesi
için mahkemeye yapılacak olan başvuru İLE
• Bunun üzerine verilecek kararlara karşı ilgili
tarafından istinaf yoluna gidilmesi halinde, maktu
harç alınır.
• Taraflar anlaşma belgesini icra edilebilirlik şerhi
verdirmeden başka bir resmi işlemde kullanmak
isterlerse, damga vergisi de maktu olarak alınır
46
ZAMANAŞIMI
• Arabuluculuk sürecinin başlamasından sona
ermesine kadar geçirilen süre, zamanaşımı ve
hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında
dikkate alınmaz.
47
ARABULUCULUK HAFTASI
• 14 Kasım arabuluculuk haftası olarak
kutlanacak.
• Şu anda 1000 arabulucuyu geçmiş
bulunuyoruz.
48
HİKAYELERİMİZ
49
TEŞEKKÜRLER
50
Download

Turan Özer, Arabuluculuk Sunum