28YRT14T_Layout 1 27.02.2015 16:48 Page 1
14
Gündem
28 Şubat 2015 Cumartesi
Türkiye’de kadına şiddet
dayanılır gibi değil
Avrupa'da sosyal demokratların çatı partisi PES'in kadın
politikalarını yöneten Zita Gurmai ile Avrupa'nın geleceğini,
kadın politikalarını ve var olan sorunların çözümünü konuştuk
Brükselname
Kader Sevinç
[email protected]
B
rüksel’de 2011’den bu yana
süren toplantı serilerimize
Türk kahvesi ve lokum eşliğinde ikili sohbetlerin ilkini sizinle yapıyoruz.
n Avrupa Birliği projesi bir farklılaşmış bütünleşmeye doğru evriliyor.
Bu evrimin Avrupa projesinin bozulması ve Avrupa’nın dağılması gibi etkilerinden kaçınmak için kurumsal
olarak daha iyi düzenlenmesi gerekir.
Sizin Avrupa için vizyonunuz nedir?
Avrupa nüfus artışı, barış ve güvenlik, giderek artan göçmen akışı, iklim
değişikliği ve enerji gibi küresel zorluklarla karşı karşıya. Ayrıca, her kesimden bireyin yaşamını etkileyen
küresel ekonomik krizin getirdiği zorluklar var. Avrupa vizyonu burada tam
olarak konunun özü. Çoğu zaman kısa
vadeli yaklaşımlar ve çözümler ya da
basit söylemler gerçek Avrupa projesinin önüne geçiyor. Giderek küreselleşen, istikrarsız ve rekabetçi bir
dünyada, birlik ve uzun vadeli vizyon
yaşamsal değer taşıyor. Sağ kanadın
savunduğu kemer sıkma politikaları
açıkça başarısız oldu. Şimdi yatırımı
teşvik etme ve cesur önlemler alma zamanı. Örneğin, Avrupa Stratejik Yatırım Fonu’nun oluşturulmasını bir
başarı olarak görüyoruz. Aynı vizyon
ve cesarete, büyüme ve istihdam konularında da sahip olmalıyız. Lizbon Anlaşmasının getirdiği yeniliklere rağmen
şeffaflık ve demokratik hesap verebilirlik anlamında daha yapılacak çok
şey var. Avrupa krizi ayrıca, Avrupa
çapında eşitsizliğin artmasına yol açtı.
Bir PES önerisi olan Finansal İşlem
Vergisi, güçlendirilmiş işbirliği koşulları altında hayata geçirildi. Farklı düzeylerdeki bütünleşmenin eşgüdüm
içinde yapılmasını, demokratik hesap
verebilirliği ve ulusal parlamentolar
aracılığıyla yurttaşlarla daha güçlü bir
diyalog oluşturmayı başarabilmeliyiz.
n Bunca yıllık demokratik ilerlemeden sonra hala “siyasette kadın”
gibi bir gündem maddesi olmasını
nasıl değerlendiriyorsunuz?
Aslında geçen Avrupa Seçimlerinde Avrupa Parlamentosu Sosyalist
ve Demokratlar İlerici İttifakı Grubu,
Avrupa Parlamentosu üyeleri arasında
kadın temsilini yüzde 40’tan 45’e yükseltti. Kadınların, nüfusun yüzde
52’sini temsil ettiği gerçek demokratik
temsil sayısına ulaşılıncaya kadar bu
yolda devam etmemiz gerektiğine inanıyorum. Barroso Komisyonundaki
kadın üye sayısını (yüzde 33) korumayı başarmakla birlikte, Avrupa Komisyonu gibi karar alma
mekanizmalarında kadınlarla ilgili
daha fazla ilerleme kaydetmemiz gerekiyor.
Gerçek eşitlik istiyoruz
n Sosyal demokrat ve ilerici yaklaşım, cinsiyet eşitliği konusuna nasıl
yaklaşıyor?
Sosyalistler, sosyal demokratlar ve
ilericiler her zaman kadın hakları ve
cinsiyet eşitliğinde öncü bir rol oynamışlardır. Kadın ve erkek arasında gerçek bir eşitlik istiyoruz. Farkındalığın
artabilmesi için, bu konunun siyasi gündemin üst sıralarındaki yerini koruması
gerekli. Kadın hakları gözle görülür ve
kendi başına bir yaklaşıma sahip olmalı
ama cinsiyet konuları yalnızca “kadın
konularıyla” sınırlandırılmamalı.
Eşit ücret, zamanı geldi
n PES Kadınları olarak öncelikleriniz ve eylemleriniz neler?
2015 yılı, küresel düzeyde cinsiyet
eşitliğinin genel bir çerçevesini oluşturan Beijing Eylem Platformu’nun 20.
yıldönümü. Bu nedenle 2015 sonrası
dönemin gözden geçirilmesi bağlamında Beijing +20 konusu bu yılki
önceliğimiz olacak. PES Kadınları
2010’dan beri “Benim Bedenim,
Benim Haklarım” ile başlayan kampanyayı sürdürüyor. İspanya’da ve
diğer üye ülkelerdeki tutucu tepkiler,
Avrupa Sosyal Demokratları Kadın
Politikaları sorumsulu Zita Gurmai
bütünlük içinde hareket etmemiz gerektiğini gösteriyor.
İstanbul Sözleşmesi’nin onaylanması ve etkili bir Avrupa mevzuatının
geliştirilmesi yoluyla kadına karşı şiddetle mücadele ve insan ticaretinin
önlenmesi diğer bir önceliğimiz. “Eşit
ücret, zamanı geldi!” isimli 2014 kampanyamız Avrupa’da hala yüzde
16,2’de olan cinsiyete dayalı ödeme
uçurumuna odaklandı. Bu, kadınların
erkeklere göre yılda ortalama 59 gün
bedavaya çalıştığı anlamına geliyor.
Kadın ile erkek arasında yüzde 39’a
varan emekli maaş farkı, kadınların
şimdiki ve ileri yaşlardaki ekonomik
gücünü tehlikeye sokuyor.
PES üyesi bir parti olarak CHP,
Avrupa’daki kadın çalışmalarımızın da
içinde. Ancak PES Kadınları olarak
yalnızca Avrupa kadınları ile değil
dünyadaki tüm kadınlarla, örneğin
Arap devriminden kadınlarla da dayanışma içinde olmak istiyoruz.
Türkiye’de kadının durumu
n BM Kadın Ajansı’nın yayınladığı
bir istatistiğe göre nüfusun yaklaşık 74
milyon olduğu Türkiye’de kadınların
neredeyse yüzde 40’ı yaşamlarında yakınlarından fiziksel şiddet görüyor. Bu
eğilimlerle nasıl mücadele edilebilir?
Mart ayında Avcılar Belediye Başkanı Handan Toprak’ın davetlisi olarak Uluslararası Kadın Belediye
Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere
İstanbul’a geleceğim. Bu durumu yerinde görmek için de bir fırsat olacak.
Bu şiddet olaylarıyla ilgili çeşitli raporlar gördüm ve gerçekten Türkiye’de ve dünyadaki durum dayanılır
gibi değil. Kadına karşı şiddet, AB
üyesi olan ve olmayan tüm ülkeleri ilgilendiren çok eski ve köklü
bir sorun. Avrupa Temel
Haklar Ajansı, 2014 yılının
Mart ayında, Avrupa’da yapılmış büyük çaplı bir araştırmanın sonuçlarını yayımladı.
Buna göre, Avrupa Birliği’nde her üç kadından biri
(yüzde 33) 15 yaşından itibaren fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kalıyor.
Şiddetle mücadelede kapsamlı stratejilerin çok önemli
olduğuna inanıyorum. Bir
yandan eğitim ve farkındalığın yükseltilmesi, öte yandan
kurbanların korunması ve faillerin kovuşturulmasını olanaklı kılacak ciddi bir yasal
mevzuatın uygulamaya konması gerekiyor.
Avrupa düzeyinde PES
Kadınları, Kadına Karşı Şiddetle Mücadele Yılı ilan edilmesini, İstanbul
Sözleşmesi’nin Avrupa Birliği
ve tüm üye ülkeler tarafından
onaylanması ve yürürlüğe sokulmasını, Avrupa çapında cinsiyete dayalı
şiddeti önleyici ve kadını koruyan
yasal düzenlemeleri zorlayacak bir yönergenin kabul edilmesini istiyor.
CEDAW yürürlüğe girmeli
n Bir de sözel şiddet şekli var. Elbette sivil toplumunun büyük bir kısmı
bu köhne politikalara karşı harekete
geçmiş durumda. Bu fotoğraf sizin
durduğunuz yerden nasıl görünüyor?
Yerli ya da yabancı olmanın bir
önemi yok; nerede ve kime karşı
olursa olsun kadına karşı şiddet lanetlenmeli. Bu nedenle İstanbul’da imzalanan, kadına ve ev içi şiddete karşı
mücadeleyi içeren CEDAW (Kadına
Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi) Sözleşmesi’nin acilen AB ve Avrupa Konseyi üye ülkelerince
imzalanması ve yürürlüğe konmasını
istiyoruz.
n AB’ye katılım sürecinin Türkiye’deki cinsiyet eşitsizliğine yönelik
bir araç haline gelmesi için ilgili tüm
taraflara; Ankara, Brüksel ve öteki
AB başkentlerine ne önerirsiniz?
Türkiye ile ilgili olarak, tüm tarafların yapıcı bir diyalog kurmalarını ve
sonunda çözüme ulaşmalarını gerçekten umut ediyorum. Sizin de belirttiğiniz gibi, AB tam üyelik süreci
cinsiyet eşitliği ve daha genel olarak
toplumsal ilerleme, demokrasi ve
hukukun üstünlüğü anlamında ilerlemeyi mümkün kılabilir.
PES ve Avrupa Parlamentosu’ndaki grubu Sosyalistler & Demokratlar (S&D), ortak değerler ve
demokratik ilkeleri, ayrıca da kapsayıcı ekonomik ve toplumsal gelişmeleri teşvik ederek, genişleme
politikasını her zaman en önemli dış
ilişkiler politikası ve sosyal gelişim
aracı olarak desteklemiştir.
Tarih, tam üyelik sürecinin toplumsal ilerleme için ne kadar önemli
bir güç olabildiğini göstermiştir. Öte
yandan deneyimler, aday ülkelerde,
yargının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü, ifade özgürlüğü, toplantı ve protesto hakkı ve medyanın özgürlüğü
gibi temel değer ve hakların, Kopenhag Kriterleri ile uyumlu geliştiğinin
de önemli olduğunu göstermiştir.
AB tam üyelik süreci birçok başka
alan için de olduğu gibi Türkiye’de
cinsiyet eşitliği konularında da muazzam bir ilerleme için fırsattır. Bu nedenle CHP’nin Avrupa Birliği üyeliği
için yoğun çalışmaları ve parti programında cinsiyet eşiliği konularına verilen özel önem birbirini tamamlıyor.
AVRUPA çapında sosyal demokrat ve
ilerici partilerin çatı partisi PES’e bağlı
kadın girişim ve politikalarını yöneten
PES Kadın’ın başkanı olan Macar siyasetçi Zita Gurmai, Budapeşte’de
doğdu. Karl-Marx Ekonomi Üniversitesi
mezunu. Uzun
yıllardır ulusal
ve uluslararası
kadın hareketinde çeşitli
aktif görevler
üstelenen Gurmai,
2001’de Macar Sosyalist Partisi Kadın Kolları Başkanlığı’na seçildi.
Kadın kolları başkanı olarak yürüttüğü
“Değişim İçin Kadınlar” hareketi partisinde kadın kotasının tanınması ve uygulanması yönünde büyük başarı
kazandı. Macaristan’da “Kamuda
Kadın”, “Bizim Geleceğimiz”,
“Yeni Binyılın Avrupası”, “Gerçek Eşit Fırsatlar” girişimlerinin
kurulması ve yönetiminde yer
aldı. 2002 yılında Macaristan
Parlamentosu’na milletvekili
olarak seçilen Zita Gurmai, Avrupa Entegrasyonu ve Dışişleri
Komisyonu üyeliği yaptı. Macaristan’ın Avrupa Birliği üyesi olmasıyla beraber 2004 yılında
25 üyeli ilk Avrupa Parlamentosu’na milletvekili olarak seçildi.
2004-2009 döneminde Avrupa
Parlamentosu Kadın Hakları ve
Cinsiyet Eşitliği Komitesi Başkan Yardımcısı ve Bölgesel Kalkınma Komitesi üyeliği yaptı.
2009 yılında tekrar Avrupa Parlamentosu milletvekili olarak
seçildiğinde Anayasal İşler Komitesi Başkan Yardımcısı olarak
görev aldı. İlk olarak 2004 ardından 2012 yılında seçildiği
PES Kadın Başkanlığı’nı sürdürmekte ve Küresel İlericiler Forumu’nda cinsiyet eşitliği
konularını ilerletmek üzerine
çalışmalar yapmaktadır.
ZİTA
GURMAİ
KİMDİR
Bedri Demir
[email protected]
‘Muhafızlardan kim
muhafaza edecek’
EVREN'İN Türkiye'sini,
Hitler'in Almanya'sını,
Mussolini'nin İtalya'sını,
Pinoşe'nin Şili'sini aratmayacak türden,
Hukuk dışı, demokrasi dışı, uygarlık dışı, hükümler içeren "İç Güvenlik Paketi" Yasa Tasarısı
Meclis Genel Kurulunda görüşülüyor.
Bütün muhalefet partileri, Barolar Birliği, Ankara, İstanbul ve diğer il baroları, hukukçular,
sendikalar, odalar, meslek örgütleri, sivil toplum
kuruluşları, iktidarın beslediği basının dışında kalan bütün medya, demokrasiyi kavramış, içselleştirmiş yurttaşlar, aydınlar, akademisyenler, yazarlar, sanatçılar...
Bu antidemokratik tasarıya karşı çıkıyorlar.
Çünkü, tasarı özünde; baskı, yasak, otorite taşımakta, "Hukuk Devleti" yerine "Polis Devleti"ni,
bireyin yargı güvencesi yerine, idarenin, polisin
insafını, toplantı, gösteri ve yürüyüş yerine teslimiyetçiliği, yargı kararı yerine, polis kararını, Hakim, savcı yerine mülki amiri getirmektedir.
AKP İktidarı; demokratik kurallara karşı çoğunluğu ve kaba gücü, usul ve teamüllere karşı
hukuk dışı yöntemleri kullanarak İç Tüzük'ü, hile
ve ihlallerle aşarak tasarıyı yasalaştırmaya çalışıyor.
Demokrasinin sağladığı hak ve özgürlükleri kısıtlayabilecek kadar geniş yetkilerle donatılan polis, İktidar partisinin çıkarları doğrultusunda hareket etmeye çalışır mı, çalışmaz mı?
Polis, İktidarın çıkarları için çalışır.
Düşünürler, bu konunun üzerinde önemle
durmuşlar. Aristo'nun "muhafızlardan kim muhafaza edecek" sorusu, bu kaygının çok eskilere dayandığını gösteriyor.
Halk arasında, "Mahkeme Kadı'ya mülk olmaz" diye bir özdeyiş vardır. İktidar partisi; O özdeyişten ders çıkartamayacak kadar basiretsiz.
Varsayalım ki, haziran ayında iktidar değişti.
AKP, "davul zurna eşliğinde" yolcu edildi. Bir başka siyasi parti de iktidar oldu. "İç güvenlik " dediğimiz bu "ucube yasa" hükümleri, AKP'lilere karşı
kullanılmayacak mı? Kullanılacak.
İçlerine sindirebilecekler mi?
"İç Güvenlik Yetkileri" sadece muhaliflere karşı değil, sindirilmiş, korkutulmuş, susturulmuş, savunmasız bırakılmış toplumun tüm bireylerine
karşı kullanılacak. AKP'ye oy veren yurttaşların
da paylarına düşeni alacağından kimsenin kuşkusu olmasın.
O nedenle, akıl sahibi, vicdan sahibi AKP'lilerin, şimdi muhaliflere yapılan zülüm ve baskıların
bir gün kendilerine de yapılabileceğini düşünerek,
"İç güvenlik Paketi"ne karşı duruş göstermeleri
gerekir.
Hiç unutulmaması gereken de şudur: Temel
hak ve özgürlüklerin topluma, tepedekiler tarafından verildiği ülkelerde, yine tepedekiler tarafından geri de alınabilindiğini biliyoruz.
Tam da öyle bir süreci yaşıyoruz.
Efendilerimiz hak verdiler, özgürlük verdiler,
demokrasi verdiler.
Efendilerimiz şimdi de, verdiklerini geri almayı
uygun görüyorlar...
"Öyle uygun görmüşler" diye halk boynunu
büker, seyirci türbinlerine çekilirse
Efendiler haklı sayılabilinir.
Amaaa, çok ağır da olsa, bedelini ödeyerek;
çok zor da olsa, mücadele ederek, temel hak ve
özgürlüklerimizi, demokrasimizi, elde edebilirsek,
hiç kimse bir daha geri almayı düşünmeye bile,
cesaret edemez.
YIL:
SAYI:
28 Şubat
2015
Cumartesi
4
1127
Ajans Başkent Organizasyon, Gazetecilik, Reklamcılık,
Matbaacılık Anonim Şirketi Adına İmtiyaz Sahibi
Durdu ÖZBOLAT
Yönetim Kurulu Başkanı:
Ezgi Seda ÖZBOLAT
Yönetim Kurulu Başkan Vekili:
Metin IŞIK
Mali İşler Koordinatörü
Suat YORGANCI
Reklam Genel Müdürü
Eylem ERKILINÇ
0212 258 82 00-163
Hukuk Danışmanları
Av. Gizem Duygu Öcalan
Av. Halil Kocabaş
Yönetim Yeri
AVM Profilo Mecidiyeköy
Gülbahar Mahallesi 5. Yıl Sokak No: 1-D
Şişli / İstanbul
Telefon: 0(212) 258 82 00 (pbx)
Faks: 0(212) 327 37 89
[email protected]
Baskı
İSTANBUL
Arslan Güneydoğu Gaz. Matbaacılık
ve Kağıtçılık A.Ş.
Akçaburgaz Mah. Hadımköy Yolu
San 1 Bulvarı, 169. Sokak, No: 6
Kıraç/Esenyurt/İstanbul
0212 886 17 95
ANKARA
Arslan Güneydoğu Gaz. Matbaacılık
ve Kağıtçılık A.Ş.
Osman Gazi mah. Sütçü İmam Sok.
No: 4 Pursaklar/ Keçiören/ ANKARA
İZMİR
Arslan Güneydoğu Gaz. Matbaacılık
ve Kağıtçılık A.Ş.
Metal İşleri San. Sitesi 1 Cadde
No: 173 Kısıkköy/ Menderes/ İZMİR
ADANA
Arslan Güneydoğu Gaz. Matbaacılık
ve Kağıtçılık A.Ş Yenidoğan Mah:
2108 Sk.no: 13/A Yüreğir/ADANA
Genel Yayın Yönetmeni:
Derya SAZAK
Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı:
İlke GÜRSOY
Genel Yayın Koordinatörü:
Mehmet Çağlar TEKİN
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü:
Başak GÜNSEVER
Ankara Temsilcisi: Nahit DURU
Washington DC : Yılmaz POLAT
Editörler: Nazan ÖZCAN, Can DOKER, Burak KILAVUZOĞLU
(Dış Haber), Buse ZENGİN, Aslı BAYRAM YILMAZ (Spor)
Ercan GÜGERCİN (Gece),
Görsel Yönetmen:
Kreatif Direktör:
Tolga ÖZKAN
Ersoy DİYAR
Grafik: Koray NERGİZ
Sayfa Tasarımı: Fethi KALKAN, Hayrettin YILDIZ,
Selim YANDI, Erkan AKDOĞAN, Tuğçe BEYEN
Renk Ayrımı: Muhsin TAŞKIRAN / Müge AKLAN
Teknik Müdür: Fazıl TATAR
TEMSİLCİLİKLER
İç Anadolu (Ankara)
Atatürk Bulvarı Sefaretler Apt. No: 199/A Daire: 37 KavaklıdereANKARA Telefon: 0(312) 465 01 38 Faks: 0(312) 465 01 15
Ege (İzmir) Cihat TAYSİ
Haber Müdürü: Ahmet ÇINAR
1392 Sokak No: 7. Kemahlıoğlu Apt. Kat: 2 Daire: 4 Alsancak -İzmir
Telefon: 0 232 465 00 24/ Faks: 0 232 465 00 54
Akdeniz (Antalya)
Ali Seydi KARAGÖZ
Fener Mah. Tekelioğlu Cad. 1958 Sok. Oktay Ap. No:5/1 Muratpaşa
Güney (Mersin)
Necmittin İNANDIOĞLU
Kültür Mah. Cengiztopel Cad. Bilgin Aprt. Kat: 2
Dağıtım: YAYSAT Dağıtım Pazarlama
ISSN: 2146-9148 Yayın Türü: Yaygın Süreli
YURT Gazetesi’nde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı, Ajans Başkent Organizasyon, Gazetecilik, Reklamcılık,
Matbaacılık Anonim Şirketi’ne aittir. Kaynak gösterilerek kullanılabilir. İlanların sorumluluğu ilanı veren kuruluşa/kişiye aittir.
Download

Yurt Gazetesi Turk Kahvesi Sohbeti Zita Gurmai