Sosyolojiye Giriş
Yrd.Doç.Dr. Bülent DÖŞ
Sosyoloji nedir?
• Sosyoloji en basit tanımıyla sosyal
davranışları ve insan gruplarını bilimsel
yöntemle inceleyen bilim dalıdır.
• Bilim sistematik gözleme dayalı
tekniklerle bilgi meydana getirmedir.
• Sosyoloji insan davranışlarını sistematik
bir biçimde incelediği için bir bilimdir.
Bilim Türleri
• Doğal Bilimler: Doğal bilimler doğadaki
maddelerin fiziksel özellikleri,
etkileşimleri ve değişimlerini inceler.
Jeoloji, Fizik, Kimya Astronomi gibi..
• Sosyal Bilimler: Sosyal Bilimler insanın
sosyal özelliklerini, etkileşimlerini ve
değişimlerini inceler. Sosyoloji,
Antropoloji, Tarih, Psikoloji ve Siyaset
gibi.
Sosyoloji ne ile uğraşır?
• Sosyoloji mesleklerin neden yer
değiştirdiğini, insanların neden bazı
sosyal topluluklara katıldığını,
bilgisayar teknolojisinin nasıl sosyal
eşitsizliği ortadan kaldırdığını,
Gaziantepteki kadın erkek ilişkileri ile
Kayserideki kadın erkek ilişkilerinin
neden farklı olduğu gibi konuları
inceler.
İdam Cezası
• Tarihçiler , Siyasetçiler, Psikologlar,
Sosyologlar bu olayın neresini inceler?
• Sosyologlar bu cezanın hangi ırk, etnik
grup veya kültüre sahip insanlarda
daha çok görüldüğünü inceleyebilir.
İntihar
• Emile Durkheim İntiharın sadece sosyolojik
yönünü incelemiştir.
• İngiltere, Danimarka ve Fransadaki intiharları
incelemiş ve en çok danimarkada intihar
olduğunu bulmuştur.
İntihar
• Protestanlar Katoliklerden daha çok, bekarlar
evlilerden daha çok, askerler sivillerden daha
çok intihar etmişlerdir.
• Ayrıca intiharlar savaş zamanında değil barış
zamanında daha çok, ekonomik belirsizliklerde
zenginliğe göre daha çok gözlenmiştir.
İntihar
• Bireysel eylem ama toplumu etkilemektedir.
• Sosyal değişmeler intihar sayısını artırmakta
veya azaltmaktadır.
Sosyolojik İmgeleme
• Sosyolojik imgeleme, bir kişinin bulunduğu
ortam ve kültürün dışından gözlenen durumu
incelemesidir.
• 11 Eylül saldırılarından sonra Amerikalıların
Müslümanların gözünden ülkelerini
incelemeleri.
• İntiharların sosyolojik nedenlerinin
araştırılması, düşünülmesi
Örnek
• Ülkemizdeki intihar olaylarına neden
olan toplumsak faktörleri sosyolojik
imgeleme ile açıklayınız.
Auguste Comte (1798-1857)
• Sosyoloji teriminin ilk ortaya atan
kişidir.
• Comte’a göre toplumun gelişmesi için
davranışların sistematik bir biçimde
davranışın ve toplumun incelenmesi
gerekiyor.
Herbert Spencer(18201903)
• Evrim teorisini biyolojinin dışında
sosyolojiye uygulamıştır.
• Toplumlar eninde sonunda değişir ve
güçlü olanlar ayakta kalır.
• Toplumda zengin olanlar ve fakir
olanlar.
Emile Durkheim(18581917)
• Durkheime göre davranış bireysel
olarak değil, toplumsal olarak
anlaşılmaya çalışılmalıdır.
• Sosyoloji sosyal değişmeye yön vermesi
gerekir.
Max Weber (1864-1920)
• Weber’e göre sosyal davranışları ölçen
tek bir kriter yoktur.
• Bunun anlamak için insanın yaptığı
davranışı nasıl gördüğünün bilinmesi
gerekiyor.
Karl Marx(1818-1883)
• Alman filozof, yoksulluk içinde ve
çoğunlukla İngilterede sürgünde yaşadı.
• İşçi ve işveren arasındaki çatışmayı ve
sınıf farklılıklarını ekonomik, siyasi ve
sosyal açıdan açıklamaya çalıştır.
• Engels ile ortaya attıkları Komünist
Manifesto ile Rusya, Çin, Küba gibi
ülkelerde Komünizmin doğmasına
neden oldu.
Sosyolojik perspektifler
• Fonksiyonalizm görüşü: Talcott Parsons, toplum yaşayan bir
organizmadır ve her bir birim bütünün yaşaması için gereklidir.
• Durkheim, parsons, merton
• Mafya
•
•
•
•
•
Açık fonksiyonlar: Üniversitelerin resmi fonksiyonları
Gizli fonksiyonlar: Üniversiteler işsizlik oranını aşağıda tutuyor.
Fonksiyon bozukluğu: İntihar
Sosyal değişme tahmin edilebilir
Cezalar sosyal düzeni sağlar
Çatışma görüşü
• Sosyal davranışlar en iyi çatışmalarda anlaşılır.
• Eşitsizlik, kapitalizm ve sosyal sınıflar
• İşçi işveren çatışması, zenci-beyaz çatışması, feminist görüşler
• Her zaman değişimler olur bunlar olumlu da olabilir olumsuz
da olabilir
• Kanunlar güçlü olanların yerini daha da sağlamlaştırır
Etkileşimsel görüş
• Günlük sosyal davranışları genel gruplara genellerler.
• Sözsüz iletişim önemli, araştırılıyor
• Değişim insanların sosyal yaşamlarında ve diğerleriyle sosyal
etkileşimlerinde yansır
• Kişiler kurallara geçmiş yaşamlarına göre uyarlar veya
uymazlar
Üç sosyolojik perspektifle
spor
• Fonksiyonalist görüşe göre spor: Spor gençleri
sosyalleştirir ve rekabet, vatanseverlik gibi
değerleri kazandırır.
• İnsanların sağlıklı yaşamasını sağlar
• Spor insanların gerilimlerini sosyal bir şekilde
alır
• Spor yerel ve ulusal bazda birliktelik sağlar
Çatışmacı görüşe göre spor
• Çatışmacı görüşe göre sporda kar yapma, sporcuların
sağlığından ve güvenliğinden daha önemlidir
• Spor uyutucu bir ilaçtır
• Spor başarının sadece basit olarak çok çalışma ile
kazanılacağını ve kaybettiğinde bireysel cezanın olduğunu
belirtir
• Spor bize zencilerin ve latinlerin sporcu, beyazların ise koç,
antrenör olduklarını gösterir
Etkileşimci görüşe göre
spor
• Spor yeni arkadaşlıkların oluşmasını sağlar
• Spor insanların dil, din ırk ayrımı olmadan birleşmesini sağlar,
takım
• Spordaki ilişkiler insanların pozisyonları ve statüleri ile olur
• Üç görüşe göre spor alıştırma ve eğlenceden çok ötedir
Küreselleşme
• Sosyologlara göre her türlü sosyal davranış küresel ölçekte
incelenmelidir.
• Bugün Amerika’da olan bir sorun Türkiyede evinde oturan
insanı etkilemektedir.
• İnternet, İletişim, Ulaşım, Dolar, Petrol fiyatları
Sosyal adaletsizlik
• Gücü kim elinde tutuyor?
• Kim tutamıyor?
• Sosyal adaletsizlik günümüz sosyolojisinin en önemli çalışma
konusudur.
• 2004 yılında Endonezyadaki tsunamide insanların ne kadar
fakir oldukları ortaya çıkmıştır.
• Suriyeden göç eden insanlar savaşla birlikte göç ve fakirliğin
ortaya çıkması.
Cinsiyet
• 2004 tsunamide 1 kadına karşılık 10 erkek kurtulmuştur..
Bunun nedeni nedir?
• Çünkü kadınlar evde oturmakta ve tsunamiden dışarıda
çalışan erkeklere göre haberi daha geç olmakta, çoğu kadın
yüzme bilmemekte ve erkekler bilmektedir.
Uygulamalı sosyoloji
• İnsan davranışları ve organizasyonları için pratik uygulamalar
geliştirmektir.
• Şiddet, pornografi, suç, göç gibi sorunlara pratik çözümler
bulmak.
• Avrupa bu tür problemlere çözüm olacak projelere birçok
finans sağlamaktadır
• Uygulamalı sosyolojinin bir alt dalı tıbbi sosyoloji, doktorların
ve hastaların hastalıklarla nasıl mücadele ettiklerini
araştırmaktadır. Mesela AIDS sorununun aile, arkadaş ve
toplum üzerindeki etkilerini araştırmak bu dalın işidir.
• Çevre sosyolojisi ise, insan toplulukları ile fiziki çevre
arasındaki ilişkiyi incelemektedir.
Klinik Sosyoloji
• Klinik sosyoloji sosyal ilişkileri değiştirerek (aile terapisindeki
gibi) değişimi kolaylaştırmak veya sosyal kurumları yeniden
yapılandırarak (Hastanelerin yeniden dizayn edilmesi gibi)
değişimi sağlamak istemektedir.
• Uygulamalı sosyoloji sadece değişimi gözlemlerken, klinik
sosyoloji bu değişimi sağlayacak kişilerle doğrudan
çalışmaktadır.
Bilimsel metot
• Sosyolojik sorunları incelerken bilimsel
yöntem kullanılır.
• Bilimsel yöntemde;
1. Problem tanımlanır
2. Literatür taraması yapılır
3. Hipotezler üretilir
4. Araştırma deseni seçilir, veri toplama ve
analizi yapılır
5. Sonuca varılır
Problem tanımlanır
Literatür taraması yapılır
Hipotezler üretilir
Araştırma deseni seçilir, veri
toplama ve analizi yapılır
Sonuca varılır
Problem Tanımlama
• Üniversite okumak değer mi?
• Üniversite okumak için maddi yönden para
harcıyoruz, bunun getirisi ne kadar?
• Operasyonel tanım!
• Eğitim: Bugüne kadar alınan eğitimin yıl
itibariyle sayısı
• Gelir: Geçen yıl bir yıl sonunda elde edilen
gelir
Literatür Taraması
• Literatür taraması sonucunda eğitim seviyesi
ile gelir arasında herhangi bir ilişki var mı yok
mu incelenir.
• İnsanlar başka araştırmalarda neler
bulmuşlardır?
• Maddi durumu iyi aileler daha çok gelir getiren
işlere çocuklarını yerleştiriyorlar.
Hipotez Üretme
• Hipotez iki veya daha fazla değişken arasındaki
ilişkiyi belirleyen spekülatif ifade.
• Değişkenler gelir durumu, din, meslek çeşidi,
cinsiyet olabilir.
• Bağımsız değişken, bağımlı değişken
• Hipotez: Eğitim seviyesi arttıkça yıllık gelir
artar.
• Eğitim seviyesi-Yıllık gelir
Veri toplama ve analizi
• Basit rasgele örneklem
• Örneklem alma
• Geçerlik: ölçeğin ölçülmek isteneni tam olarak
ölçmesi
• Güvenirlik: ölçüm tutarlı sonuçlar vermeli
Sonuca Ulaşma
• Sonuç hem bir sonuç hem bir başlangıç olmalıdır
• Gelecek çalışmalar için bir öneri sunmalıdır
• Sonuç hipotezi doğruluyor mu doğrulamıyor mu?
• Amerika araştırmaya göre lise mezunlarının %6’sı aylık 5000
dolar ve üstü kazanırken, önlisans ve üstü olanların %25’i 5000
dolar ve üstü kazanmaktadır.
• Kontrol değişkeni: Irk, cinsiyet gelire göre değişmekte midir?
Temel Araştırma Desenleri
• Anket: İnsanların bir konu hakkında nasıl
düşündüğünü veya davrandığını belirlemeye
yönelik anket veya görüşme.
• Anket soruları çok açık, anlaşılır ve yalın
olmalıdır.
• Görüşme yapan kişiler cevapları da
etkilemektedir.
• Nicel araştırma, nitel araştırma
• Nicel büyük örneklemlerde, nitel ise daha
küçük örneklemelerde yapılır
Gözlem
• Katılımlı olarak veya dışarıdan herhangi bir grubu veya
topluluğu izlemeye gözlem denir.
• Gözlem ile diğer veri toplama teknikleriyle elde edilemeyecek
değerli veriler elde edilebilir.
Etnografi tüm sosyal hayatın sistematik gözlemle yapılmasıdır.
Örnek:Çalışanların işyerinin yanında aile ve boş zamanlarının da
gözlenmesi.
Gözlemler bazen yıllarca sürebilir.
Deney
• Araştırmacının bazı değişkenleri manipüle edebildiği, kontrol
edebildiği ortamdır.
• Deneyde bir kontrol grubu bir de deney grubu vardır.
• Deney grubu üzerinde değişkenin manipüle edildiği gruptur.
• Kontrol grubu ise üzerinde manipüle edilmeyen gruptur.
• Howthorne etkisi... Gözlem altında kişi daha çok dikkatli
davranmaktadır.
•
Olan verilerin kullanılması
• TÜİK verileri belirli bir amaç için toplanmaktadır, ancak başka
bir araştırmacı TÜİKin yapmadığı bir araştırma için aynı verileir
kullanabilir.
• Buna ikinci analiz denilir.
• İkinci analiz insanların davranışlarını etkilemez
• Howthorne etkisi bu analizde görülmez
• Sosyologlar TÜİK verileirnin yanında suç, doğum ölüm
istatistiklerini de kullanır.
• Bunların dışında gazeteleri, radyoları, televizyonları, şarkı
sözlerini, politikacıların konuşmalarını, protesto içeriklerini
içerik analizi ile analiz edebilir.
Araştırmada etik
• Bir biyokimyacı birisine istemedği veya önceden hayvanlarda
test edilmemiş bir iğneyi deneme yapma amacıyla vuramaz.
• Sosyolojik araştırmalarda etik;
• Objektiflik
• Bireyin haklarına, gizliliğine ve haysiyetine dokunulmayacak
• Denekleri bireysel zararlardan korumak
• Gizlilik ihlal edilmeyecek
• Kişilerin rızası alınmadan veri toplanmayacak
• Finansal destek kimden geliyor gizlenmeyecek
• Araştırma işbirliğini kabul etmek
Gizlilik
• Sosyolojik araştırma yapan birisi protestoculara baskın
yapıldığında protestocularla ilgili bilgi vermek zorunda mıdır?
Araştırmada finans
3.Ünite SOSYALLEŞME
• Bizi biz yapan nedir? Kişiliğimizi, şahsiyetimizi ne oluşturur?
• 40 yıl boyunca ıssız bir adada büyümüş olsaydık, ne kadar
insan olurduk?
• Bizi biz yapan genlerimiz mi, çevresel faktörler mi?
• Sosyalleşme insan olma sürecidir. Kişilik kazanma sürecidir.
Sosyal Çevre-İzolasyon
• Nell-Jodie Foster
• İnsani etkileşim olmadan büyütülen bir kadın
• Nell bu filmde bir hayvan gibi çömelmekte, vahşi hayvan gibi
bağırmakta ve sadece kendisinin anlayabileceği sesler
çıkarmaktadır.
• Bu filmde gerçeklik var mıdır?
Isabelle vakası-1938
• İsabelle 6 yıl sağır ve dilsiz annesi dışında kimseyi görmedi ve
bir kabinde, odada büyüdü.
• 6 yaşında bulunduğunda konuşamıyordu.
• Annesiyle iletişimi basit mimiklerle yapıyordu.
• Sadece boğuk boğuk bazı sesler çıkarabiliyordu. Karga sesi
gibi.
• Annesi dışındaki insanlarla karşılaştırıldığında büyük bir
korkuya kapılıyor ve vahşi bir hayvan gibi davranıyordu.
• Olgunluk testinden 6 yaşında değil, yenidoğan bebek puanı
alıyordu.
•
•
•
•
•
•
İki aylık sistematik çalışma sonunda isabel konuşmayı öğrendi.
9 ay sonra bütün kelimeleri cümleleri tanıyor ve kullanıyordu.
9 yaşında okula gitmeye başladı.
14 yaşında 6.sınıfa devam ediyordu.
Derslerinde başarılıydı ve duygusal olarak iyi duruma gelmişti.
İsabele bu sistematik sosyalleştirme programı uygulanmamış
olsaydı ne olurdu?
• Çocukların fiziki ihtiyaçlarının yanında aileler sosyal
gelişimlerine de önem vermelidir.
• Maymunlarla yapılan bir çalışmada Harry Harlow (1971)
maymunları izole bir ortamda büyüttü aynen isabelle
vakasındaki gibi.
• İzole ortamda büyüyen maymunlar belirli bir süre sonra diğer
maymunların arasına alındı ve gözlendi
• Şu sonuçlar elde edildi.
• Maymunlar diğer maymunlardan korktu ve korkak oldular.
• Çiftleşmediler..
• Suni olarak döllenen maymunlar çocuklarına karşı acımasız,
ilgisiz ve kaba oldular.
• Harlow’un deneyinde diğer en önemli olay izole olarak
büyütülen maymuna birbirinin aynısı iki anne maymun
büyüttü.
• Birisi elbise giydirilmiş düzenli bir maymun, diğer ise
maymuna süt veren ve vücudunda teller olan bir maymun.
• Deneyde maymunun kendisine süt verenle değilde, diğer
elbiseli maymunla daha çok vakit geçirdiği tespit edilmiştir.
• Buradan çıkarılabilecek sonuç nedir?
Kalıtım
• Oskar ve jack tek yumurta ikizleri doğduktan sonra ayrıldılar.
• ikisi de yahudiydi.
• Birisi israilde bir yahudi ailenin yanında diğeri ise almanya da
bir nazi subayının yanında eğitildi.
• Orta yaşta ikisi bir araya geldiğinde bazı benzerlikler görüldü.
• İkisi de tel çerçeveli gözlük kullanıyordu.
• İkisi de bıyık bırakmıştı.
• İkisi de baharatlı yemekleri seviyordu.
• İkisi de şekerli likörü seviyordu.
•
•
•
•
Tuvaleti kullanmadan önce sifonu çekiyordu.
İksinin de aklı biraz kıttı
İkisinin de Bileklerinde lastik band vardı
İkisi de kahvelerine ekmek batırarak yiyordu.
• Farklılıklar da vardı
• Jack çok çalışkanken, Oskar boş zamanlarında eğlenen
birisiydi.
• Oskar kadınlara karşı geleneksel bir tavır içindeyken, Jack biraz
daha liberaldi ve feminizmi destek veriyordu.
• Jack yahudi olmaktan gurur duyduğunu söylerken, Oskar
bundan hiç bahsetmiyordu.
• İkizler üzerinde yapılan deneylerde ikizlerin genellikle ayrı
yerlerde büyüsel dahi kişisel özellik, zeka ve davranışlarının
aynı olduğunu göstermiştir.
• Bilimsel çalışmalar hem genetik faktörlerin hem de çevrenin
insanın sosyal gelişiminde önemli olduğunu göstermiştir.
• Ayrı yaşayan ikizlerde, kızgınlık, ses yapısı ve sinirlilik
durumları aynı iken, tutumlar, değerler, eş seçimi ve yeme
içme adabı veya seçimi çevreyle şekillenmektedir.
• İkizlerde yapılan araştırmalarda liderlik ve baskınlık doğuştan
gelirken, samimiyet, rahatlık ve destek ihtiyaçları çevreyle
şekillenmektedir.
• Hangi olaylar sizin sosyal gelişiminizde etkili olmuştur?
• Sosyalleşmeyi nasıl açıklarsınız? Hangi süreçler var, nasıl
gerçekleşiyor?
İşlevselci yaklaşıma göre
sosyalleşme
• Toplumsal bütünleşmeyi sağlayan, ortak değerler sistemini
yeni kuşaklara aktaran, toplumsal uyumu ve dengeyi
pekiştiren önemli bir olgudur.
• Sosyalleşme istikrarlı bir toplum oluşturmanın ve toplumun
devamlılıını sağlamanın bir yoludur.
Çatışmacı yaklaşıma göre
sosyalleşme
• Statükonun yani mevcut durumdan memnun olan toplumsal
kesimlerin lehine durumu sürdürmenin bir yolu olarak
görmektedirler.
Sembolik etkileşimcilik
•
•
•
•
Benlik
Ayna benlik
Önemli diğerleri
Genelleştirilmiş diğer
Benlik
• İnsan çevresindeki uyaranlara karşı içinde bulunduğu duruma
uygun bir şekilde tepki gösterir.
• Bu bilinçli tepkiyi doğuran zihin ve benliktir.
• Benlik toplumun içinde gerçekleşir ve kişinin toplumda
kendisini farklı bir yere sahip olduğu bilincini verir.
• Benlik toplumdan bağımsız bir şekilde gelişmez.
• Benlik vücudumuzun bir parçası değildir ve zamanla toplumla
gelişir.
Ayna benlik
• İnsanlar sizi zeki olarak görürse siz kendinizin zeki olduğunuz
sonucunu çıkarırsınız.
• Yakışıklı veya çirkin deniyorsa öyle hisseddersiniz.
• 40 kişi hastasın derse hasta hissederiz.
• Sosyalleşme benliğin gelişimidir.
Önemli diğerleri,
genelleştirilmiş diğerleri
• Mead’e göre bebekler öncelikle çevresindekileri taklit ederek
gelişimlerini sürdürürler.
• Bunu oyunla gerçekleştirirler.
• Önemli değerleri ilk taklit edilen kişiler anne ve babadır,
kardeşlerdir.
• Gündelik yaşamın bizden istediği değer ve normlar ile yani
genelleştirilmiş diğerleri ile donanmak da sosyalleşme
araçalarıdır.
•
•
•
•
•
•
•
•
Kişisel özellikler ve
sosyalleşme
Kişisel özelliklerimiz (İnançlarımız, algılarımız, hislerimiz)
doğuştan mı gelir?
Bunları nasıl geliştiririz?
Kişilik diğer insanlarla etkileşimimiz sonucu oluşur.
Statik değildir, dinamiktir ve sürekli olarak gelişir.
Kişiliğimizin oluşumunda üç şafha vardır.
Birinci safhada biz kendimizi diğerlerine (akraba, arkadaş vs)
nasıl tanıttığımız düşünürüz.
İkincide diğerleri bizi nasıl değerlendiriyor (çekici, zeki,
utangaç vs)
Üçüncüde artık biz iki safhaya göre hisler geliştiriz, biz saygınız
veya utanç duyulacak biriyiz gibi.
• Bu üç safhaya göre bir öğretmen sürekli birisine aptal diyorsa
ne olur?
• George mead kişilik oluşturmayı üç safhada açıklamaya
çalışmıştır.
• 1. hazırlık süreci: bu süreçte çocuk sürekli etkileşimde
bulunduğu ailesindeki bireyleri taklit eder.
• Çocuk bu safhada onların kullanmış oldukları sembolleri
öğrenir. Bu semboller mimikler, jestler, nesneler veya
kelimelerdir.
• Çocuk sembolleri anlamlandırmaya ve daha sonra hayatında
kullanmaya başlar.
• Başörtüsünü bir sembol olarak dşünürsek fransada büyük bir
olaya dönüşmüştür.
• İkinci safha: oynama safhası: bu süreçte çocuk başka bir insan
olmaya çalışır. Oyunlarında doktor, hemşire olur.
• Bir aktörün filmden filme başka karaktere dönüşmesi gibi.
• Rol oynama yöntemi tam olarak bunu açıklamaktadır.
• Bu şekilde çocuk başkalarının görüşüne göre davranmakta ve
sosyalleşme olmaktadır.
• Oyun safhası: çocuk artık 8-9 yaşındadır ve sosyal
sorumluluklarının farkındadır.
• Mesela bir grupla kır gezisine çıktığında kendisine verilen
görevi yapar.
• Bu süreçte yaptğımız davanışlar sadece kendimizi değil, tüm
toplumu kapsayacak şekilde olur. Mesela çocuk nezaketin
sadece anne ve babanın değil, tüm toplumun istediği bir şey
olduğunu kavrar.
• Mead’in kişisel teorisine göre insanlar kendilerini olayların
merkezinde görür.
• Uçak korkusu olanlar bir uçak düştüğünde kendilerini onun
içinde hayal ederler.
• Piyango bileti alanlar kendilerinin kazanacağını düşünerek
alırlar.
• İnsanlar kendi burçlarını okumadan diğerlerini okurlar mı?
• Kişiliğimizin gelişiminde en önemli kişi kimdir? İş
arkadaşlarımı, kardeşlerimiz mi, komşularımız mı?
• Sizce siz birilerinin modeli oldunuz mu?
• Jean piaget bilişsel gelişim teorisi
• Sensori motor dönem: bebekler keşfetmek için duyularını
kullanır. Elleriyle dokunarak ellerinin vücutlarının bir parçası
olduğunu keşfeder.
• İşlemöncesi dönem: çocuklar nesnleri ve fikirleri ayırt etmek
için sembolleri ve sözcükleri kullanırlar.
• Somut İşlem dönemi: mantıksal düşünceler gelişir. Yılan
oyuncağının yılan olmadığını bilirler.
• Soyut işlem dönemi: soyut işlemler döneminde soyut
düşüncler anlaşılır. Değerler ve fikirler mantıksal olarak
anlaşılır.
• Sosyal etkileşim gelişim için çok önemlidir.
Sosyalleşme araçları
•
•
•
•
•
•
Aile
Okul
Arkadaşlar
Medya
İş ortamı
Din
Aile
• Aile insan neslinin devamını sağlamaktadır
• Aile toplumsal kurumların kaynağıdır.
• Aile sosyalleşme sürecini şekillendiren ve çocuğu toplumsal
hayata hazırlayan ilk sosyalleşme ortamıdır.
• Aile çocuklara toplumsal değerleri ve normları öğreterek
sosyalleşmeyi gerçekleştirir.
• Çalışan anne ve babalar sorun?
• İnternet ve televizyon?
Okul
• Okulda geçirilen sürenin uzunluğu sosyalleşme sürecinde
okula önemli bir rol biçmektedir.
• Gizli müfredat disiplin, düzen, uyum, ve dayanışma verir.
• Sadece öğretim yapılmaz.
• Okul aile işbriliği sosyalleşmeyi ve başarıyı etkilemektedir.
Arkadaşlar
• Arkadaşların aile ve okul gruplarından farkı nedir?
• Arkadaş grubu sosyalleşme açısından çok önemlidir.
• Akran grubunda aile ve okulda öğrenilmeyen neler
öğrenilebilir?
Medya-kitle iletişim
araçları
• Bir tv evde en az 7 saat açık duruyor.
• Hemen hemen bütün bireyler tv bağımlısıdır.
• İnternet sosyal paylaşım ağları.
Download

Sosyolojiye Giriş