TİP İNTİBAK EĞİTİM ORGANİZASYONU
(TİEO) EĞİTİM EL KİTABI
GDH.T.007
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
ii
İÇİNDEKİLER
ONAY SAYFASI ....................................................................................................................................................................... i
0.2 REVİZYON LİSTESİ............................................................................................................................................................. iv
0.3 GÜNCEL SAYFALAR LİSTESİ ............................................................................................................................................. v
0.4 TERİMLER ........................................................................................................................................................................ vii
0.5 KISALTMALAR.................................................................................................................................................................... x
0.6 EĞİTİM EL KİTABI HAKKINDA ......................................................................................................................................... xii
0.6.1 Genel Bilgi ................................................................................................................................................................. xii
0.6.2 Sayfa Dizaynı ........................................................................................................................................................... xiii
0.6.3 Değişikliklerin Düzenlenmesi ................................................................................................................................. xiv
0.7 DAĞITIM LİSTESİ ............................................................................................................................................................. xiv
0.8 ÖĞRETİM VE EĞİTİM KADROSU ..................................................................................................................................... xv
0.9 TİP İNTİBAK EĞİTİM YETKİ TALEP VE ONAY FORMU (FORM-154) ............................................................................... xvi
1.
EĞİTİM PLANI .................................................................................................................................................................1
1.1 KURSUN AMACI ...................................................................................................................................................................1
1.2 KURSA BAŞLAMA ŞARTLARI (JAR-FCL 2.250 – JAR-FCL 2.255) ........................................................................................ 2
1.3 KAZANILMIŞ TECRÜBELERİN KREDİLENDİRİLMESİ ......................................................................................................... 3
1.4EĞİTİM KONULARI(SENTETİK UÇUŞ EĞİTİM KONULARI VE TEORİK EĞİTİM KONULARI) ............................................. 4
1.4.1 GDH Tip İntbak Eğitim Organizasyonu’nun Vermeye Yetkili Olduğu Eğitimler ....................................................... 4
1.4.2 Helikopter Tip İntibak Uçuş Eğitim Konuları (JAR-FCL 2.261(b)(2)) ......................................................................... 5
1.4.3 Helikopter Tip İntibak Nazari Ders (Yer) Eğitim Konuları (JAR-FCL 2.261(a)) .......................................................... 6
1.5 ZAMAN SKALASI HER KONU İÇİN HAFTALIK .................................................................................................................... 7
1.5.1 Zaman Cetveli .............................................................................................................................................................. 7
1.5.2 Standart Bir Gün İçin Uçuş Zaman Çizelgesinin Uygulanması(Tip İntibak Kursları ) ............................................... 7
1.5.3 Standart Bir Gün İçin Ders Zaman Çizelgesi .............................................................................................................. 7
1.6 EĞİTİM PROGRAMI ............................................................................................................................................................ 8
1.6.1 Uçuş ve nazari (yer) eğitimi için günlük ve haftalik programlarin düzenlenmesi .................................................... 8
1.6.2 Helikopter Tip İntibak Kursu Eğitim Süreleri ............................................................................................................. 8
1.6.3 Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu ............................................................................................................. 42
1.6.4 Öğretmen Pilot Tazeleme Seminer Programı ......................................................................................................... 53
1.7 EĞİTİM KAYITLARI ............................................................................................................................................................ 57
1.7.1 Kayıtların ve Dokümanların Güvenliği İçin Konulmuş Kurallar ............................................................................... 57
1.7.2 Öğrenci devam kayitlari............................................................................................................................................ 57
1.7.3 Saklanacak Olan Eğitim Kayıtlarının Formu Ve Muhafaza Süreleri......................................................................... 58
1.7.4Kayıtların Ne Şekilde ve Hangi Sıklıkla Kontrol Edileceği ........................................................................................ 59
Öğrencinin kayıtları usulüne uygun olarak uçuş öğretmeni tarafından tutulur. ........................................................... 59
1.7.5 Eğitim Kayıtlarının Girdilerinde Standardizasyon .................................................................................................... 59
1.7.6 Logbookl’ların Nasıl Yazılacağı Hakkında Kurallar ..................................................................................................60
1.8 UÇUŞ EMNİYETİ ............................................................................................................................................................... 61
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
iii
1.8.1 Kişisel Sorumluluklar................................................................................................................................................. 61
1.8.2 Gerekli Tatbikatların Yapılması ................................................................................................................................ 61
1.8.3 Emercensi Uygulamaların Hangi Sıklıkla Yapılacağı ................................................................................................ 61
1.9 UÇUŞ TESTLERİ VE TEORİK BİLGİ SINAVI ........................................................................................................................ 62
1.9.1 Uçuş Testleri.............................................................................................................................................................. 62
1.9.2 Beceri Testleri (Skill Test) (Appendix 3 to JAR-FCL 2.240 & 2.295) ....................................................................... 62
1.9.3 Teorik bilgi ................................................................................................................................................................ 63
1.10 EĞİTİMİN ETKİNLİĞİ ........................................................................................................................................................ 67
1.10.1 Genel Değerlendirme .............................................................................................................................................. 67
1.10.2 Departmanlar Arası Koordinasyon Ve İşbirliği .......................................................................................................68
1.10.3 Yetersiz Gelişimin Tespiti ........................................................................................................................................68
1.10.4 Yetersiz Gelişimin Düzeltilmesi İçin Alınacak Tedbirler .........................................................................................68
1.10.5 Öğretmen Değiştirme Usulleri ...............................................................................................................................68
1.10.6 Her Bir Öğrencinin Değiştirebileceği Öğretmen Sayisi .........................................................................................69
1.10.7 Eğitimdeki Aksakliklari Tespit Etmek Için, Dahili Geri Besleme Sistemi................................................................69
1.10.8 Öğrenciyi Uçuş Eğitiminden Ayırma Usulleri .........................................................................................................69
1.10.9 Raporlama ve dokümantasyon ..............................................................................................................................69
1.11 HER SAFHA İÇİN PERFORMANS SEVİYELERİ VE STANDARTLARI ................................................................................. 70
1.11.1 Kişisel Sorumluluklar ................................................................................................................................................ 70
1.11.2 Standardizasyon ...................................................................................................................................................... 70
1.11.3 Standardizasyon şartlari ve usulleri ........................................................................................................................ 70
1.11.4 Test Kriterlerinin Uygulanmasi ................................................................................................................................ 71
2.BRİFİNG VE HAVA HAREKETLERİ .......................................................................................................................................1
2.1 HAVA HAREKETLERI ............................................................................................................................................................1
2.2 EĞİTİMİN SAFHALARI ...................................................................................................................................................... 23
2.3KONULARIN ENTEGRASYONU ......................................................................................................................................... 24
2.4 ÖĞRENCİ GELİŞİMİ........................................................................................................................................................... 24
2.5 ÖĞRETİM METODLARI ..................................................................................................................................................... 24
2.6 GELİŞİM TESTLERİ............................................................................................................................................................ 25
3.SENTETİK UÇUŞ EĞİTİMİ ....................................................................................................................................................1
4. NAZARİ BİLGİ ÖĞRETİMİ ..................................................................................................................................................1
5. EKLER VE FORMLAR ......................................................................................................................................................... 2
EK-1 JAR-FCL UÇUŞ ÖĞRETMEN YETKISI - FI(H) BAŞVURU VE YETENEK TESTI SONUÇ FORMU ........................................ 2
EK-2 FLIGHT FORM DAILY ....................................................................................................................................................... 8
EK-3 TEK PILOTLU HELIKOPTER TIP YETKISI BAŞVURU VE EĞITIM/YETENEK TESTI/YETERLILIK KONTROLÜ SONUÇ
FORMU...................................................................................................................................................................................... 10
EK-4 KURS BİTİRME SERTİFİKASI ......................................................................................................................................... 16
EK-5 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRESİ UYGULAMA VE KAYIT ................................................................................................ 17
EK 5-1 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRELERİ KAYIT FORMU ................................................................................................ 19
EK 5-2 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRELERİ KAYIT FORMU ............................................................................................... 20
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
iv
0.2 REVİZYON LİSTESİ
Rev. No.
Revizyon Tarihi
Revizyon Gelen
Bölümler
Efektif Tarih
Değiştirenin Adı
Soyadı ve İmzası
Rev.00
25 Eylül 2013
TÜMÜ
(İlk yayınlama)
25 Eylül 2013
Ahmet ALAKUŞ
Rev.01
31 Ekim 2014
Komple Revizyon
31 Ekim 2014
Ahmet ALAKUŞ
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
v
0.3 GÜNCEL SAYFALAR LİSTESİ
Say
fa
Revno
Revizyon Tarihi
Sayfa
Revno
Revizyon Tarihi
Sayfa
Revno
Revizyon
Tarihi
i
ii
01
31 Ekim 2014
viii
01
31 Ekim 2014
xv
01
31 Ekim 2014
01
31 Ekim 2014
ix
01
31 Ekim 2014
xvi
01
31 Ekim 2014
iii
01
31 Ekim 2014
x
01
31 Ekim 2014
xvii
01
31 Ekim 2014
iv
01
31 Ekim 2014
xi
01
31 Ekim 2014
xvii
01
31 Ekim 2014
v
01
31 Ekim 2014
xii
01
31 Ekim 2014
vi
01
31 Ekim 2014
xiii
01
31 Ekim 2014
vii
01
31 Ekim 2014
xiv
01
31 Ekim 2014
1-1
01
31 Ekim 2014
1-21
01
31 Ekim 2014
1-41
01
31 Ekim 2014
1-2
01
31 Ekim 2014
1-22
01
31 Ekim 2014
1-42
01
31 Ekim 2014
1-3
01
31 Ekim 2014
1-23
01
31 Ekim 2014
1-43
01
31 Ekim 2014
1-4
01
31 Ekim 2014
1-24
01
31 Ekim 2014
1-44
01
31 Ekim 2014
1-5
01
31 Ekim 2014
1-25
01
31 Ekim 2014
1-45
01
31 Ekim 2014
1-6
01
31 Ekim 2014
1-26
01
31 Ekim 2014
1-46
01
31 Ekim 2014
1-7
01
31 Ekim 2014
1-27
01
31 Ekim 2014
1-47
01
31 Ekim 2014
1-8
01
31 Ekim 2014
1-28
01
31 Ekim 2014
1-48
01
31 Ekim 2014
1-9
01
31 Ekim 2014
1-29
01
31 Ekim 2014
1-49
01
31 Ekim 2014
1-10
01
31 Ekim 2014
1-30
01
31 Ekim 2014
1-50
01
31 Ekim 2014
1-11
01
31 Ekim 2014
1-31
01
31 Ekim 2014
1-51
01
31 Ekim 2014
1-12
01
31 Ekim 2014
1-32
01
31 Ekim 2014
1-52
01
31 Ekim 2014
1-13
01
31 Ekim 2014
1-33
01
31 Ekim 2014
1-53
01
31 Ekim 2014
1-14
01
31 Ekim 2014
1-34
01
31 Ekim 2014
1-54
01
31 Ekim 2014
1-15
01
31 Ekim 2014
1-35
01
31 Ekim 2014
1-55
01
31 Ekim 2014
1-16
01
31 Ekim 2014
1-36
01
31 Ekim 2014
1-56
01
31 Ekim 2014
1-17
01
31 Ekim 2014
1-37
01
31 Ekim 2014
1-57
01
31 Ekim 2014
1-18
01
31 Ekim 2014
1-38
01
31 Ekim 2014
1-58
01
31 Ekim 2014
1-19
01
31 Ekim 2014
1-39
01
31 Ekim 2014
1-59
01
31 Ekim 2014
1-20
01
31 Ekim 2014
1-40
01
31 Ekim 2014
2-1
01
31 Ekim 2014
2-10
01
31 Ekim 2014
2-19
01
31 Ekim 2014
2-2
01
31 Ekim 2014
2-11
01
31 Ekim 2014
2-20
01
31 Ekim 2014
2-3
01
31 Ekim 2014
2-12
01
31 Ekim 2014
2-21
01
31 Ekim 2014
2-4
01
31 Ekim 2014
2-13
01
31 Ekim 2014
2-22
01
31 Ekim 2014
2-5
01
31 Ekim 2014
2-14
01
31 Ekim 2014
2-23
01
31 Ekim 2014
2-6
01
31 Ekim 2014
2-15
01
31 Ekim 2014
2-24
01
31 Ekim 2014
2-7
01
31 Ekim 2014
2-16
01
31 Ekim 2014
2-25
01
31 Ekim 2014
2-8
01
31 Ekim 2014
2-17
01
31 Ekim 2014
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
2-9
01
3-1
01
31 Ekim 2014
4-1
01
4-2
31 Ekim 2014
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
vi
2-18
01
31 Ekim 2014
31 Ekim 2014
4-3
01
31 Ekim 2014
4-5
00
25 Eylül 2013
01
31 Ekim 2014
4-4
01
31 Ekim 2014
4-6
00
25 Eylül 2013
5-1
01
31 Ekim 2014
5-11
01
31 Ekim 2014
5-21
01
31 Ekim 2014
5-2
01
31 Ekim 2014
5-12
01
31 Ekim 2014
5-22
01
31 Ekim 2014
5-3
01
31 Ekim 2014
5-13
01
31 Ekim 2014
5-23
01
31 Ekim 2014
5-4
01
31 Ekim 2014
5-14
01
31 Ekim 2014
5-24
01
31 Ekim 2014
5-5
01
31 Ekim 2014
5-15
01
31 Ekim 2014
5-25
01
31 Ekim 2014
5-6
01
31 Ekim 2014
5-16
01
31 Ekim 2014
5-26
01
31 Ekim 2014
5-7
01
31 Ekim 2014
5-17
01
31 Ekim 2014
5-27
01
31 Ekim 2014
5-8
01
31 Ekim 2014
5-18
01
31 Ekim 2014
5-28
01
31 Ekim 2014
5-9
01
31 Ekim 2014
5-19
01
31 Ekim 2014
5-29
01
31 Ekim 2014
5-10
01
31 Ekim 2014
5-20
01
31 Ekim 2014
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
vii
0.4 TERİMLER
-
Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü.
-
Otorite: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü.
-
Hava Aracı Kategorisi (Category Of Aircraft) : Temel özelliklerine göre farklılıklar gösteren Uçak, Helikopter, Planör
ve Serbest Balon gibi hava araçları.
-
Hava Aracı Tipi (Aircraft Type) : Kullanımı, uçuş karakteristikleri veya uçuş mürettebatında değişikliğe neden
olabilecek modifikasyonlar hariç, diğer temel dizaynı aynı olan hava araçları.
-
Hava Aracı Tipinin Farkları (Variant) : Temel özellikleri aynı olmakla birlikte uçuş karakteristiklerini etkilemeyen ve
mürettebat değişikliğini gerektirmeyen sadece farklılık (differences) eğitimi ile personele uçuş yetkisi verilebilen;
küçük farklılıklar gösteren; üretici firma tarafından açıkça bu husus belirtilmiş ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından da kabul edilmiş olan hava araçları.
-
Ticari Hava Taşıması (Comercial Air Transport) : Bir işletici tarafından ücret veya kira karşılığı yük, yolcu ve posta
nakliyatı amacı ile yapılan uçuş.
-
Genel Hava Operasyonu (General Aviation Operation) : Hava çalışması ve ticari hava operasyonları haricindeki diğer
hava aracı operasyonlarını içerir.
-
Çok Pilotlu Helikopter (Multi -pilot helicopter /MPH) : Uçurulabilmesi için en az iki pilota sertifiye edilmiş olan
helikopterler.
-
Beceri Testi (Skill Test) : Lisans ve yetkilerin (tip, aletle uçuş, uçuş öğretmenliği) ilk defa alınması için yapılan kontrol
uçuşu.
-
Yeterlilik Kontrolü (Proficiency Check) : Lisanslardaki yetkilerin sürelerinin uzatılması veya yeniden geçerli kılınması
için yapılan kontrol uçuşu.
-
Yenileme Eğitimi Ve Kontrolleri (Recurrent Training And Checking) : Uçuş mürettebatının, yetkili oldukları
helikopter tipi veya tip farkında yetki sürelerinin uzatılması için, yapılması gerekli olan eğitim ve kontrollerin genel
adı.
-
Tazeleme Eğitimi (Refresher Training) : Uçuş mürettebatının geçersiz hale gelen yetkilerinin tekrar geçerli hale
getirilmesi için gerekli olan eğitimler.
-
Uçuş Öğretmeni (Flight Instructor) : SHGM ve JAA tarafından yayınlanmış yönetmelik ve esaslar doğrultusunda,
pilot lisansı ve yetkilerin verilmesi, yetkilerin sürelerinin uzatılması veya yenilenmesi için gerekli teorik ve uçuş
eğitimlerini yaptırabilmesi için lisans sahiplerine verilen yetki.
-
Kontrol Pilotu (Examiner Pilot) : Pilot lisans ve yetkilerinin verilmesi, yetki sürelerinin uzatılması veya yenilenmesi
için gerekli teorik ve uçuş eğitimlerin alınmasından sonra pilot adayı ve pilotların yeterlilik kontrolleri ve beceri
testlerini yapmak üzere bakanlıkça yetkilendirilmiş pilotlar.
-
Tip Intibak Kursu (Type Rating Course) : Tip yetkisi almak için, alınması gerekli olan kursun adı.
-
Tip İntibak Eğitim Organizasyonları (Type Rating Training Organizations- Trto) : Tip intibakını gerektiren hava
araçlarında görev yapacak pilotların ve tip intibak eğitimi verecek öğretmenlerin (TRI)(SFI) ve kontrol pilotlarının
(TRE)(SFE) yetkilendirilmesini sağlamak maksadıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nden eğitim verme yetkisi alan
organizasyonlar.
-
Uçuş Simülatörü: Belirli tip bir hava aracının uçuş karakteristiklerinin, performansının, sistem kontrol
fonksiyonlarının, uçuş mürettebatının hareketlerinin tam olarak simüle edildiği mekanik, elektrik ve elektronik
uzantıları olan gerçek bir uçuş platformu.
-
Son Yaklaşma Ve Kalkış Bölgesi (Final Approach And Take-Off Area FATO) : Yaklaşma manevrasının havır veya
yerde bitirildiği ve kalkış manevrasının başlatıldığı belirli bir bölge.
-
Kalkış ve İlk Tırmanış Safhası (Take-off and Initial Climb Phase) : Kalkıştan başlayarak, kalkış noktasından 1000 feet
irtifaya kadar olan uçuş bölümü.
-
Kalkış Karar Noktası (Take-off Decision Point - TDP) : Kalkışta bir motor arızası meydana geldiği hallerde, kalkışa
devam etme veya kalkıştan vazgeçme kararının verildiği performans kontrol noktası.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
viii
-
Kalkış Sonrası Belirlenmiş Nokta (Defined Point After Take-off - DPATO) : Motorlardan biri arızalandığında,
helikopterin inişe zorlanmadan emniyetle uçuşuna devam edebileceği, kalkış ve ilk tırmanış safhaları arasında
bulunan bir nokta.
-
Yaklaşma ve İniş Safhası (Aproach and Landing Phase) : İniş ve kalkış noktasından itibaren 1000 feet yüksekliğe
kadar olan mesafeyi içeren uçuş bölümüdür.
-
İniş Öncesi Belirlenmiş Nokta (Defined Point Before Landing - DPBL) : Motorlardan birinin arızalandığı durumlarda,
helikopterin emniyetle uçuşuna devam edebileceği, yaklaşma ve iniş safhaları arasında bulunan bir nokta.
-
İniş Karar Noktası (Landing Decision Point - LDP) : Bir motor arızası meydana gelmesi halinde, inişin emniyetle
devam ettirilebilmesi veya pas geçme hareketinin başlatılabilmesi için iniş performansının kontrol edildiği bir
noktadır.
-
Emniyetli Mecburi İniş (Safe Forced Landing) : Hava aracında ve yerde hiçbir personel yaralanmadan
gerçekleştirilmiş mecburi iniş.
-
Uçuş Mürettebat Görevlisi (Fligt Crew Member) : Uçuş süresince bir hava aracının sevk ve idaresiyle görevli lisanslı
personel.
-
Helikopter Uçuş Süresi (Flight Time - Helicopter) : Bir helikopterin rotorlarının dönmeye başladığı andan uçuşun
sonunda rotorlarının durdurduğu ana kadar geçen süre.
-
Uçuş Görev Süresi (Fligt Duty Period) : Uçuş mürettebatının, uçuş öncesi hazırlıklar dahil, göreve başladığı andan
itibaren, uçuş sonrası görevleri sona erinceye kadar geçen süre.
-
Uçuş Planı (Flight Plan) : Bir hava aracının yapacağı uçuşu, hava trafik hizmet ünitelerine bildirmek için düzenlenen
formdur
-
Helikopter Uçuş El Kitabı (Helicopter Flight Manual) : Helikopterin emniyetli operasyonu için uçuş mürettebatının
faydalanacağı gerekli talimatları, bilgileri ve limitleri içeren uçuşa elverişlilik sertifikası ile birleştirilmiş el kitabıdır.
-
Helideck : Denizaşırı, yüzen veya sabit platform üzerine inşa edilmiş heliport.
-
Heliport : Helikopterlerin iniş, kalkış ve yer hareketleri için yapılmış belirli bir alan veya havaalanıdır.
-
Yükseltilmiş Heliport (Elevated Heliport) : Yerden en az 3 metre yüksek bir yapının üzerine inşa edilmiş heliport.
-
Heliport Operasyon Minimaları (Heliport Operating Minima) : Yer görüşü, bulutların dikey ve yatay uzaklıklarına
bağlı olarak heliportun kalkış ve inişte kullanılabilirlik limitleridir.
-
Alet Meteorolojik Şartları (Instrument Meteorological Conditions IMC) : Görüş, bulutlardan uzaklık ve tavan
değerlerinin belirli görerek meteorolojik şartlardan düşük olduğu meteorolojik şartları ifade eder.
-
Görerek Meteorolojik Şartlar (Visual Meteorological Conditions VMC) : Görüş, bulutlardan uzaklık ve tavan
değerlerinin belirlenen minimalara eşit veya daha büyük olduğu meteorolojik şartlar.
-
Karar İrtifası/Yüksekliği (Decision Altitude/Height – DA/H) : Hassas yaklaşmada, yaklaşmaya devam etmek için
gerekli görerek referansların alınmadığı hava şartlarında pas geçme hareketinin başlatılacağı belirli bir irtifa veya
yükseklik.
-
Minimum Alçalma İrtifası/Yüksekliği (Minimum Descent Altitude/Height- MDA/H): Hassas olmayan veya meydan
turlu yaklaşmalarda, gerekli görüş referansları alınmadan altına alçalınmayacak olan belirli irtifa veya yükseklik.
-
Temel Minimum Teçhizat Listesi (Master Minimum Equipment List MMEL) : Uçuşun başlangıcında bir veya daha
fazlasının servis dışı olmasının kabul edilemeyeceği, üretici firma onaylı parçaları içeren, bir hava aracı tipi için
fabrikası tarafından hazırlanan bir listedir.
-
Minimum Teçhizat Listesi (Minimum Equipment List MEL) : Hava arcının tipine göre hazırlanmış Temel Minimum
Teçhizat Listesine uygun veya daha sınırlayıcı olarak bir operatör tarafından, hava aracının operasyonu ve özel
şartları için hazırlanan liste.
-
Gece: Gün batımından 30 dakika sonra başlayan ve gün doğumundan 30 dakika öncesine kadar geçen süre.
-
Operasyon Uçuş Planı (Operational Flight Plan) : İlgili heliport ve uçulacak yol için helikopterin performansı, diğer
operasyon limitleri ve buna bağlı beklenen durumlarını dikkate alarak uçuşun emniyetle idaresi için operatör
tarafından hazırlanan plan.
-
Operatör: Bir hava aracı operasyonu ile meşgul kişi, organizasyon veya girişim gurubu.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
ix
-
Performans Sınıf 1 Helikopter: Bir motor arızası durumunda, arızanın ne zaman meydana geldiğine bağlı olarak,
kalkış alanına inme veya uygun iniş alanına kadar uçuşuna emniyetle devam etme performansına sahip helikopter.
-
Performans Sınıf 2 Helikopter: Bir motor arızası sebebiyle, mecburi iniş gerekebilecek durumlarda emniyetle
uçuşuna devam etme performansına sahip helikopter.(Arızanın kalkış sonrası karar noktasından önce veya iniş
öncesi karar noktasından sonra meydana gelmesi durumları hariç).
-
Performans Sınıf 3 Helikopter: Uçuşun herhangi bir safhasında meydana gelebilecek motor arızalarında mecburi inişi
emniyetle gerçekleştirme performansına sahip helikopter.
-
Kaptan Pilot (Pilot-in-command) : Uçuş süresi boyunca hava aracının operasyonundan ve emniyetinden sorumlu
pilot.
-
Pilot: Hava aracının sevk ve idaresiyle görevli olan sorumlu kaptan ve/veya kaptan pilot haricindeki diğer pilot.
-
Pist Görüş Mesafesi (Runway Visual Range) : Bir hava aracı pilotunun pist orta çizgisinden, pist yüzey işaretlerini ve
ışıklarını referans alarak görebildiği mesafe.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
x
0.5 KISALTMALAR
A
A/C
ADTY
AMC
AMC
AME
APU
ATC
ATP
ATPL
CFI
CGI
CPL
CQB
DGCA
DİNL.
DPATO
DPBL
EFIS
EEK
EKK
FATO
FCL
FE
FI
Aeroplane / Uçak
Aircraft / Hava aracı
Acil Durum ve Emniyet Teçhizatı Yenileme Eğitimi
Acceptable Means of Compliance / Kabul edilebilir metotlar
Aeromedical Centre / Havacılık Tıp Merkezi
Authorised Medical Examiner / Yetkili Havacılık tıp uzmanı
Auxiliary Power Unit / Harici Güç Kaynağı
Air Traffic Control / Hava Trafik Kontrolü
Airline Transport Pilot / Havayolu Nakliye Pilotu
Airline Transport Pilot Licence / Havayolu Nakliye Pilotu Lisansı
Chief Flying Instructor / Baş Uçuş Öğretmeni
Chief Ground Instructor /Baş Yer Öğretmeni
Commercial Pilot Licence / Ticari Pilot Lisansı
Central Question Bank / Merkezi Soru Bankası
Directorate General of Civil Aviation / Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Dinlenme
Defined Point After Take-off / Kalkış Sonrası Belirlenmiş Nokta
Defined Point Before Landing / İniş Öncesi Belirlenmiş Nokta
Electronic Flight İnstrument System / Elektronik Uçuş Aleti Sistemleri
Eğitim El Kitabı
Ekip Kaynak Kullanımı
Final Approach And Take-off Area / Son Yaklaşma ve Kalkış Bölgesi
Flight Crew Licensing / Uçuş Ekibi Lisanslandırılması
Flight Examiner / Uçuş Kontrol Pilotu
Flight Instructor / Uçuş Öğretmeni
FIE
FNPT
FS
FTD
FTO
GDH
GHT
GPS
H
HT
ICAO
IEM
IFR
ILS
IMC
IR
IRE
IRI
İEK
JAA
JAR
KONT.
LDP
LOFT
Flight Instructor Examiner / Uçuş Öğretmeni Kontrol Pilotu
Flight and Navigation Procedures Trainer / Uçuş ve S/S Usulleri Eğitim Gereci
Flight Simulator / Uçuş Simulatorü
Flight Trainig Device / Uçuş Eğitim Teçhizatı
Flight Training Organization / Uçuş Eğitim Organizasyonu
Güneydoğu Havacılık İşletmesi A.Ş.
Geçmiş Hareketlerin Tekrarı
Global Positioning System / Global Yer Belirleme Sistemi
Helicopter
Head of Training / Eğitim Müdürü
International Civil Aviation Orgaization / Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı
Interpretative and Explanatory Material / Açıklayıcı Bilgiler
Instrument Flight Rules / Aletli Uçuş Kuralları
Instrument Landing System / Aletli İniş Sistemi
Instrument Meteoroiogical Conditions / Aletli Uçuş Meteorolojik şartları
Instrument Rating / Aletli Uçuş Yetkisi
Instrument Rating Examiner / Aletli Uçuş Kontrol Pilotu
Instrument Rating Instructor / Aletli Uçuş Öğretmeni
İşletme El Kitabı
Joint Aviation Authorities / Birleşik Havacılık Otoriteleri
Joint Aviation Requirements / Birleşik Havacılık Kuralları
Kontrol
Landing Decision Point / İniş Karar Noktası
Line Orientated Flight Training / Hat Oryantasyon Uçuş Eğitimi
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xi
MCC
Multi Crew Co- operation / Uçuş Ekibi İşbirliği
ME
Multi- engine / Çok Motor
MPA
Multi-Pilot Aeroplane / Çok Pilotlu Uçak
MPH
Multi-Pilot Helicopter / Çok Pilotlu Helikopter
MTOM
Maximum Take-Off Mass / Azami Kalkış Ağırlığı
NE
Nazari Eğitim
Nm
Nautical Miles / Deniz Mili
NYE
Nazari Yenileme Eğitimi
ÖTS
Öğretmen Tazeleme Semineri
PF
Pilot Flying / Uçan Pilot
PIC
Pilot In Command / Uçuştan Sorumlu Pilot
PICUS
Pilot In Command Under Supervision / Denetim Altında Uçuştan Sorumlu Pilot
PNF
Pilot Not Flying / Uçmayan pilot
PPL
Private Pilot Licence / Hususi Pilot lisansı
R/T
Radiotelephony
SCAS
Stability Control Augmentation System / İstikrar Kontrol Arttırıcı Sistem
SE
Single- Engine / Tek Motor
SEP/H
Single Engine Piston-Helicopter / Tek Piston Motorlu Helikopter
SEP/H
Single Engine Türbin-Helicopter / Tek Türbin Motorlu Helikopter
SFE
Synthetic Flight Examiner / Sentetik Uçuş Kontrol Pilotu
SFI
Synthetic Flight Instructor / Sentetik Uçuş Öğretmeni
SHGM
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
SIM
Simulator / Simulatör
SL TİEO
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu
SPA
Single-Pilot Aeroplane / Tek pilota Sertifikalı Uçak
SPH
Single-Pilot Helicopter / Tek pilota Sertifikalı Helikopter
SPIC
Student Pilot In Command / Uçuştan Sorumlu Öğrenci Pilot
STD
Synthetic Training Devices / Sentetik Eğitim Gereci
TCAS Traffic Allert And Collision Avoidence System / Trafik Uyarı ve Çarpışma Önleyici Sistem
TDP
Take-off Decision Point / Kalkış Karar Noktası
TİEO
Tip İntibak Eğitim Organizasyonu
TMG
Touring Motor Glider / Motorlu Planör
TR
Type Rating/ Tip Yetkisi
TRE
Type Rating Examiner / Tip İntibak Kontrol Pilotu
TRI
Type Rating Instructor / Tip İntibak Öğretmeni
TRTO
Type Rating Training Organization
UE
Uçuş Eğitimi
UH
Uçuş Hareketi
UÖB
Uçuş Öncesi Brifing
UÖK
Uçuş Öncesi Kontroller
USB
Uçuş Sonrası Kontroller
UYE
Uçuş Yenileme Eğitimi
VFR
Visual Flight Rules / Görerek Uçuş Kuralları
VMC
Visual Meteorological Conditions / Görerek Uçuş Meteorolojik Şartları
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xii
0.6 EĞİTİM EL KİTABI HAKKINDA
0.6.1 Genel Bilgi
-
GDH Helikopter Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim El Kitabı, JAR-FCL 2’nin tip intibak eğitim
organizasyonları (Type Rating Training Organization) ile ilgili bölümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
-
Kitabı hazırlarken ayrıca aşağıdaki kaynaklardan faydalanılmıştır.
1) SHY-1 Uçak Pilotu Lisans Yönetmeliği (5 inci Ks.).
2) SHT-.2 Helikopter Pilotu Lisans Talimatı.
3) SHT-6A.50 Uçucu Ekip Uçuş Görev ve Dinlenme Süreleri İle, Uygulama Esasları Talimatı.
-
Kitap Türkçe olarak hazırlanmış olup, bazı bölümlerde İngilizce açıklama ve ekler vardır.
-
Bu kitap GDH Helikopter Tip İntibak Eğitim Organizasyonu tarafından verilecek eğitimler için geçerli yöntem,
kural ve esasları belirler.
-
Eğitim El Kitabı; eğitimler için gerekli kural, esas ve eğitim programlarını kapsadığı gibi, öğrencilere eğitimlerin
gereklerini yerine getirmeleri konusunda rehberlik eder.
-
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde Eğitim El Kitabının bir kopyası bulundurulur ve bütün düzeltmeler otoriteye
gönderilir.
-
GDH Havacılık Helikopter Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim El Kitabı, altı bölümden oluşur.
1) Bölüm 0
Genel Esaslar
2) Bölüm 1
Eğitim Planı
3) Bölüm 2
Brifing ve Uçuş Hareketleri
4) Bölüm 3
Sentetik Uçuş Eğitimi
5) Bölüm 4
Nazari Bilgi Öğretimi
6) Bölüm 5
Ekler ve Formlar
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xiii
0.6.2 Sayfa Dizaynı
-
GDH Helikopter Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim El Kitabı sayfa düzeni aşağıdaki tabloda gösterildiği
gibidir.
GDH TİEO EĞİTİM EL KİTABI
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
KİTABIN ADI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
Revizyon no
Revizyon
Sayfa No
Bölüm no/Tanıtım
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xiv
0.6.3 Değişikliklerin Düzenlenmesi
SİVİL HAVACILIK GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
KALİTE VE EMNİYET
MÜDÜRÜ
SORUMLU MÜDÜR
EĞİTİM MÜDÜRÜ
-
Eğitim Müdürü, Eğitim El Kitabını değişen kanun, yönetmelik ve talimatlar paralelinde güncel tutmak maksadıyla
gerekli değişiklikleri yapmaktan sorumludur.
-
Yapılan değişiklikler Kalite ve Emniyet Müdürü tarafından incelendikten sonra, Kalite ve Emniyet Müdürü
vasıtasıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne gönderilir.
-
Yapılan değişiklikler Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmayı müteakip geçerli hale gelir.
-
Değişiklikler maddeler halinde listeye kaydedilir.
-
Kullanıcıların kitabın güncelliğini kontrol etmesi maksadıyla maddeler verilmiştir.
-
Değişiklik yapılan kısım, sayfa üzerinde dikey çizgi ile gösterilir.
0.7 DAĞITIM LİSTESİ
1) Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (Orjinal ve Elektronik Kopya)
2) Sorumlu Müdür(Elektronik Kopya)
3) TİEO Eğitim Müdürlüğü(Orjinal Baskı,Elektronik Kopya)
4) Kalite ve Emniyet Müdürü(Elektronik Kopya)
5) Bakım Müdürü(Elektronik Kopya)
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
0.8 ÖĞRETİM VE EĞİTİM KADROSU
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xv
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xvi
0.9 TİP İNTİBAK EĞİTİM YETKİ TALEP VE ONAY FORMU (FORM-154)
NO
1
SORULAR
EK BİLGİLER
ADRES
www.gdh.aero
e-mail:[email protected]
EĞİTİM YAPILACAK ORGANİZASYONUN
ADI VE EĞİTİM TİPLERİ
EĞİTİM MERKEZİ :
Hangar: Işınlar Mah. Akşemsettin
Cad. ASKİ Helikopter Hangarı 1/D
06170 Yenimahalle/ANKARA
Tel: +90 312. 343 71 70 - 344 37 36
Fax: +90 312 343 74 82
GÜNEYDOĞU HAVACILIK İŞLETMESİ A.Ş.
Tip İntibak Eğitim Organizasyonu
UYGULANACAK EĞİTİM KURSLARI
Helikopter Tip İntibak Eğitimi (Helicopter Type Rating
Training) – (JAR-FCL 2.261(a)(b)(c))
- Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş Eğitimi
Tek Pilotlu Çok Motorlu Helikopter (SPH MET)
Başlangıç Tip İntibak Uçuş Eğitimi
Tek Türbin Motorlu Helikopter (SET/H)
(MTOM<3175kg) Başlangıç Tip İntibak Uçuş
Eğitimi
- Helikopter İlave Tip İntibak Uçuş Eğitimi
2
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin
Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip
İntibak Kursu Uçuş Eğitim Programı
Tek Türbin Motorlu Helikopterden,Tek Türbin
Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip
İntibak Kursu Uçuş Eğitim Proğramı
Çok Motorlu Helikopter (MET/H)
(Difference) Uçuş Eğitim Programı
Fark
Tek
Motorlu
Helikopter
(SET/H)
(Difference) Uçuş Eğitim Programı
Fark
- Helikopter Tip Yetkisinin Uzatılması, Yenilenmesi
ve Operasyonel Yeterlilik Kontrollarını yapmak.
- Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Uçuş Eğitimi
- Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Yenileme Uçuş
Eğitim Proğramı
Uçuş Eğitimi, Uçuş Kontrolü
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
NO
SORULAR (…DEVAMI)
Bölüm No/Tanıtımı
0
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xvii
EK BİLGİLER (…DEVAMI)
Helikopter Tip İntibak Nazari (Yer) Eğitimi
-
Helikopter Başlangıç ve İlave Tip İntibak Kursları
Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference)
Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference)
Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
-
Teorik Eğitim
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Nazari
Eğitimi (Helicopter Type Rating Instructor
Training) – (JAR-FCL 2.330C)
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Yenileme
Nazari(Seminer) Eğitim Proğramı
3
TRTO EĞİTİM MÜDÜRÜ
Ahmet ALAKUŞ
LİSANS NUMARASI VE TİPİ
Tam Zamanlı- TR-H-06002,
CPL(H), FI(H)
4
BAŞ UÇUŞ ÖĞRETMENİ
Ahmet ALAKUŞ
LİSANS NUMARASI VE TİPİ
Tam Zamanlı- TR-H-06002,
CPL(H), FI(H)
5
BAŞ YER DERSİ ÖĞRETMENİ
Sebahattin OKTAY
LİSANS NUMARASI VE TİPİ
Tam Zamanlı- CPL(H) TRI-00962
YER DERSİ ÖĞRETMENLERİ
ÇALIŞMA DURUMU
1. Ahmet ALAKUŞ
2. Sebahattin OKTAY
3. Bülent KEÇİALAN
4. Hans Benny LINDBERG
Tam Zamanlı
Yarı Zamanlı
Yarı Zamanlı
Yarı Zamanlı
6
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
NO
7
SORULAR (…DEVAMI)
Rev Tarihi
31 Ekim 2014
Rev no
Sayfa
01
xviii
EK BİLGİLER (…DEVAMI)
ÇALIŞMA DURUMU VE LİSANS NO:
1. Ahmet ALAKUŞ
2. Sebahattin OKTAY
3. Bülent KEÇİALAN
4.Hans Benny LINDBERG
Tam Zamanlı CPL(H) TRI-06002
Yarı Zamanlı CPL(H) TRI-00962
Yarı Zamanlı CPL(H) TRI-05473
Yarı Zamanlı SE-7905158635
KULLANILACAK EĞİTİM SAHASI VE HAVALİMANLARI
-ESENBOĞA HAVA LİMANI (LTAC)
Kontrol Sahası ve Eğitim Sahaları (VFR-IFR)
-BURSA YENİŞEHİR HAVALİMANI(LTBR)
-TEKİRDAĞ ÇORLU HAVALİMANI(LTBU)
-GÜVERCİNLİK MEYDANI (LTAB)
Kontrol Sahası ve Eğitim Sahaları (VFR-IFR)
Esenboğa Terminal Sahası ve Esenboğa
Havalimanı Kontrol Sahaları ve belirlenen
Eğitim Sektörleri
Askeri envanterde yer alan havaalanları
hariç DHMİ envanterindeki havaalanlarında
yapılacak eğitim uçuşlarında ATS ünitesi ile
ön koordinasyon sağlanarak, varılacak
mutabakata uygun uçuş planı sunulur.
(AIC B serisi 06/13)
UÇUŞ OPERASYONLARI ve TEORİK ÖĞRETİM TESİSLERİ
YERLEŞİMİ
YERLEŞİMİ, ODA SAYISI
1. Eğitim Müdürü Odası
2. Uçuş Operasyon Odası
3. Brifing, De Brifing Salonu
4. Dershane
5. Dinlenme Salonu
6. Teknik Müdür ve Teknisyen Odası
10
EĞİTİM YARDIMCI ALETLERİ
11
0
UÇUŞ ÖĞRETMENLERİ
8
9
Bölüm No/Tanıtımı
EĞİTİM HELİKOPTERLERİ
1. ICAO , JAA ve EASA Dokümanları
2. Telefon, Fax, Hava-Yer Telsiz ve Gereçleri
3.Güncel AIP veya Jepessen Abonelikleri
4. Hava Araçları Flight Manuelleri
1. TC-HHA
2. TC-HAD
3. TC-HSN
4. TC-HFD
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-1
1. EĞİTİM PLANI
1.1 KURSUN AMACI
Yeni bir helikopter tipine intibak etmek için müracaat eden, geçerli helikopter pilot lisansına sahip pilotların; uçuş
manevraları, yer dersleri ve emercensi usuller olmak üzere her üç alanda, istenilen standartlara ulaşacak şekilde
eğitim ve öğretimlerinin sağlanmasıdır.
İntibaklı oldukları Helikopter tip/tiplerinde Lisanslarının temdidi maksatlı eğitim ve kontrollerinin yapılması.
İntibaklı oldukları Helikopter tip/tiplerinde Öğretmen kursu/Öğretmen yetki uzatımı yapılması.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-2
1.2 KURSA BAŞLAMA ŞARTLARI (JAR-FCL 2.250 – JAR-FCL 2.255)
-
JAR-FCL 3’e göre geçerli sağlık raporuna sahip olmalıdır.
-
Geçerli Helikopter Pilot Lisansına sahip olmalıdır.
-
İlk tip intibak eğitimi alınmasından önce aşağıdaki şartlar sağlanmış olmalıdır.
-
“Appendix 1 to JAR-FCL 2.255’de belirtilen “Onaylı Giriş Kursu’nu başarıyla bitirmiş olmalıdır. Veya ATP(H)
teorik sınavını geçmiş olmalıdır.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1.3 KAZANILMIŞ TECRÜBELERİN KREDİLENDİRİLMESİ
Kredilendirme yapılmayacaktır.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-3
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-4
1.4EĞİTİM KONULARI(SENTETİK UÇUŞ EĞİTİM KONULARI VE TEORİK EĞİTİM KONULARI)
1.4.1 GDH Tip İntbak Eğitim Organizasyonu’nun Vermeye Yetkili Olduğu Eğitimler
Helikopter Tip İntibak Eğitimi (Helicopter Type Rating Training) – (JAR-FCL 2.261(a)(b)(c))
-
Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş Eğitimi
Tek Pilotlu Çok Motorlu Helikopter (SPH MET) Başlangıç Tip İntibak Uçuş Eğitimi
Tek Türbin Motorlu Helikopter (SET/H) (MTOM<3175kg) Başlangıç Tip İntibak Uçuş Eğitimi
-
Helikopter İlave Tip İntibak Uçuş Eğitimi
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip İntibak
Kursu Uçuş Eğitim Programı
Tek Türbin Motorlu Helikopterden,Tek Türbin Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip İntibak
Kursu Uçuş Eğitim Proğramı
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference) Uçuş Eğitim Programı
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference) Uçuş Eğitim Programı
-
Helikopter Tip Yetkisinin Uzatılması, Yenilenmesi ve Operasyonel Yeterlilik Kontrollarını yapmak.
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Uçuş Eğitim Proğramı
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Yenileme Uçuş Eğitim Programı
-
Helikopter Tip Yetkisinin Uzatılması, Yenilenmesi ve Operasyonel Yeterlilik Kontrollarını yapmak.
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Uçuş Eğitim Proğramı
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Yenileme Uçuş Eğitim Programı
Nazari (Yer) Eğitimi
-
Helikopter Başlangıç ve İlave Tip İntibak Kursları Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference) Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference) Nazari (Yer) Eğitim Programı
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Nazari Eğitim Proğramı (Helicopter Type Rating Instructor Training) –
(JAR-FCL 2.330C)
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Yenileme Nazari(Seminer) Eğitim Proğramı
-
Helikopter Tip Yetkisinin Yenilenmesi Nazari Eğitim Proğramı
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1.4.2 Helikopter Tip İntibak Uçuş Eğitim Konuları (JAR-FCL 2.261(b)(2))
Normal Uçuş Hareketleri
-
Düz Ve Ufki Uçuş
Düz Ve Ufki Uçuşta Dönüşler
İstikamette Tırmanış Ve Süzülüş
Tırmanışlı Ve Süzülüşlü Dönüşler
Havıra Kalkış
Yerde Taksi
Havırdan İniş
Havır Taksi
Havırda Dönüşler
Havırda Yana Uçuş
Havırda Geriye Uçuş
Havır OGE (Yer Tesiri Dışında) Kontrolü
Havırdan Normal Kalkış
Havıra Kadar Normal Yaklaşma
Havırdan Dikey Kalkış
Havıra Kadar Derin Yaklaşma
Meydan Turu
Yerden Kalkış
Yere Kadar Yaklaşma
Yavaşlama - Hızlanma
Ani Duruş
Keşifler
Kapalı Bölge Operasyonu
Tepe Sırt Operasyonu
Yamaç Operasyonu
Vh ve Vne Süratlerinin Gösterilmesi
Keskin Dönüş
Yakıt Akış Kontrolü
Emercensi Uçuş Hareketleri
-
Tek Motor Arızaları
SAS OFF Uçuş
Uçuşta Motor Susturma ve Tekrar Çalıştırma
FADEC Arızaları
Kuyruk Rotoru Arızaları
Otorotatif Süzülüş ve Karakteristikleri
Güçlü Kurtarma
Pas Geçme
Hidrolik Sistem Arızası
Alet Uçuş Hareketleri
-
Alet Kalkışı
Radyo Alet Seyrüseferi
Beklemeler
Anormal Durumlardan Kurtarma
Hassas Yaklaşma Usulleri
Hassas Olmayan Yaklaşma Usulleri
Helikopter Alet Dikey Kurtarma Usulleri (HADKU)
İki Taraflı Telsiz Arıza Usulleri
Alet Manevraları
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-5
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1.4.3 Helikopter Tip İntibak Nazari Ders (Yer) Eğitim Konuları (JAR-FCL 2.261(a))
-
Helikopterin genel tanıtımı ve boyutları
Helikopter motoru ve harici güç kaynağı
Rotor ve transmisyon sistemleri
Yakıt sistemi
Buzlanmadan ve yağmurdan korunma, ön cam silecekleri
Havalandırma ve klima sistemleri
Hidrolik sistem
İniş takımları
Uçuş kontrol sistemleri
Elektrik sistemi
Otopilot
Uçuş aletleri, radyo ve seyrüsefer cihazları
Kokpit, kabin ve bagaj kompartımanının tanıtımı
Helikopterde bulunan emercensi teçhizat
Limitler
Performans planlaması
Uçuş Planlaması
Ağırlık ve denge
Emercensi Usuller
Yer hizmeti ve ikmal usulleri
EFIS
Diğer opsiyonel teçhizatlar
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1-6
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1-7
1.5 ZAMAN SKALASI HER KONU İÇİN HAFTALIK
1.5.1 Zaman Cetveli
1 saat
1 gün
1 hafta
1 ay
1 yıl
60 dakikadır
8 saattir
5 iş günüdür
4 hafta (20 iş günüdür)
52 hafta (260 iş günüdür)
1.5.2 Standart Bir Gün İçin Uçuş Zaman Çizelgesinin Uygulanması(Tip İntibak Kursları )
GÜNLÜK AKTİVİTE
SAAT
UÇUŞ ÖNCESİ BRİFİNG
01.00
UÇUŞ ÖNCESİ HAVA ARACI KONTROLU
UÇUŞ
YEMEK
UÇUŞ ÖNCESİ BRİFİNG
UÇUŞ ÖNCESİ HAVA ARACI KONTROLU
UÇUŞ
UÇUŞ SONRASI BRİFİNG
00.45
01.30
01.00
01.00
00.45
01.30
00.30
* 1 GÜN 08.00 saat olarak planlama yapılmıştır.
1.5.3 Standart Bir Gün İçin Ders Zaman Çizelgesi
SAAT
01.00
00.10
01.00
00.10
01.00
01.00
01.00
00.10
01.00
00.10
01.00
AKTİVİTE
1. DERS
DİNLENME
2. DERS
DİNLENME
3. DERS
DİNLENME (YEMEK ZAMANI)
4.DERS
DİNLENME
5.DERS
DİNLENME
6.DERS
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1-8
1.6 EĞİTİM PROGRAMI
1.6.1 Uçuş ve nazari (yer) eğitimi için günlük ve haftalik programlarin düzenlenmesi
-
Uçuş ve nazari eğitimler, Tip İntibak Eğitim Programlarında gösterildiği gibi, koordineli olarak yapılır.
-
Modüler kurs eğitim programlarında öcelikle Nazari (Yer) Ders programı verilir. Nazari (Yer) Ders
eğitiminden sonra Uçuş eğitimlerine başlanır. Uçuş eğitimleri Öğleden önce ve Öğleden sonra olmak üzere
günde iki sorti olarak yapılır. Nazari (Yer) Dersi eğitimleri Güneydoğu Havacılık Tesislerinde yapılılr. Uçuş
eğitimleri; meteorolojik koşullara bağlı olarak talep edilen merkezlerde yapılır. Buna göre, sabah uçuş
eğitimi, öğleden sonra nazari ders eğitimi yapılır.
-
Entegre kurs programlarında; Nazari (Yer) Ders ve Uçuş eğitimleri koordineli yürütülür. Nazari (Yer) Ders
eğitimleri Güneydoğu Havacılık Tesislerinde, Uçuş eğitimleri FORM 154'te belrtilen yerlerde verilir.
-
Uçuş öncesi ve sonrası yapılan brifingler nazari ders olarak kabul edilir.
-
Adayın durum ve tecrübesine göre, uçuş ve nazari eğitim süreleri arttırılabilir.
1.6.2 Helikopter Tip İntibak Kursu Eğitim Süreleri
Helikopter Başlangıç Tip İntibak Kursu Eğitim Süreleri
HELİKOPTER SINIFI
UÇUŞ
EĞİTİM
SÜRESİ
EK ALET
UÇUŞ
EĞİTİM
SÜRESİ
UÇUŞ
KONTROL
SÜRESİ
Tek Pilotlu, Çok
Türbin Motorlu
Helikopter
(SPH MET)
08.00 Saat
05.00 Saat
01.15 VFR
00.45 IFR
Saat
Tek Türbin Motorlu
Helikopter
MTOM<3175
(SET/H)
04.00 Saat
02.00
(IR Varsa)
01.00 Saat
TOPLAM
UÇUŞ
SÜRESİ
15:00Saat
07.00Saat
NAZARİ EĞİTİM
NAZARİ
SÜRESİ
SINAV SÜRESİ
28.00 Saat
02.00 Saat
15.00Saat
02.00Saat
NOT 1 : Yukardaki uçuş saatleri minimum olup, adayın durum ve tecrübesine göre artırılabilir.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1-9
1
2
1.DERS
1
NE-1
NE-1
NE-1
NE-2
2
NE-5
NE-6
NE-6
NE-7
NE-8
NE-9
NE-10
3
NE-11
NE-12
NE-12
NE-12
4
NE-14
NE-15
5
NE-17
6
4.DERS
5.DERS
DİNLENME
3.DERS
YEMEK
ARASI
GÜN
DİNLENME
2.DERS
DİNLENME
DİNLENME
HAFTA
Tek Pilotlu, Çok Motorlu Başlangıç Tip İntibak Nazari Kurs Programı
6.DERS
NE-2
NE-3
NE-4
NE-5
NE-10
NE-11
NE-12
NE-12
NE-13
NE-13
NE-16
NE-16
NE-16
NE-17
NE-17
NE-18
NE-19
NE-19
NE-19
NE-19
NE-20
NE-20
NE-20
NE-21
NE-21
NE-21
NE-21
NE-22
7
NE-22
NE-23
NE-23
NE-24
NE-25
NE-26
NE-27
8
NE-28
SINAV
SINAV
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Tek pilotlu,Çok Türbin motorlu Başlangıç Tip İntibak Kursu Nazari (Yer) Eğitim
Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 10
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 11
Tek Pilotlu, Çok Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş Programı
14:00
14:45
15:00
16:30
16:30
17:00
UE-1
UE-3
UE-5
UE-7
*UE-9.
UÖB
UÖB
UÖB
UÖB
USB
UÖK
UÖK
UÖK
UÖK
UE-2
UE-4
UE-6
UE-8
USB
USB
USB
USB
*UÖK
*UÖK
*UE-10
*UE-12
*UÖB
*UÖB
*UÖK
*UÖK
*UE-11
*UE-13
USB
USB
*UÖK
*KONT
*USB
GÜN
08:30
09:30
09:30
10:15
10:30
12:00
1
1
2
3
4
5
UÖB
UÖB
UÖB
UÖB
UÖB
UÖK
UÖK
UÖK
UÖK
UÖK
6
7
*UÖB
*UÖB
8
*UÖB
2
YEMEK
ARASI
13:00
14:00
HAFTA
9
10
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 5 saatlik alet uçuş eğitimleri.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 12
Tek Pilotlu, Çok Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş
Hareketleri
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 5 saatlik alet uçuş eğitim konuları.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 13
1
1
NE-1
NE-2
NE-3
NE-4
NE-5
NE-6
NE-7
2
NE-8
NE-9
NE-10
NE-11
NE-12
NE-12
3
NE-13
NE-13
NE-14
NE-15
REP-1
REP-2
4
SINAV
SINAV
4.DERS
5.DERS
DİNLENME
DİNLENME
1.DERS
REP:Repetition
3.DERS
YEMEK
ARASI
GÜN
5
2.DERS
DİNLENME
DİNLENME
HAFTA
Tek Türbin Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Nazari Kurs Programı
6.DERS
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Tek Türbin Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Nazari Yer DersProgramı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 14
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 15
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 16
Tek Türbin Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş Programı
HAFTA
GÜN
1
1
2
3
4
5
YEMEK
ARASI
ÖĞLEDEN ÖNCE
UÖB
UÖB
UÖB
UÖK
UÖK
UÖK
DİNL. : Dinlenme
KONT. : Kontrol
NE
: Nazari Eğitim
UE
: Uçuş Eğitimi
UÖB : Uçuş Öncesi Brifing
UÖK : Uçuş Öncesi Kontroller
USB : Uçuş Sonrası Brifing
REP :Repetition (Tekrar)
DEB :Debriefing (Faaliyet sonrası inceleme)
UE-1
UE-3
KONT
ÖĞLEDEN SONRA
UÖB
UÖB
USB
UÖK
UÖK
UE-2
UE-4
USB
USB
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Tek Türbin Motorlu Helikopter Başlangıç Tip İntibak Uçuş Hareketleri
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 17
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 18
Helikopter İlave Tip İntibak Kurs Programı
İlave Tip İntibak Kursu Eğitim Süreleri
HELİKOPTER SINIFI
UÇUŞ
EĞİTİM
SÜRESİ
EK ALET
UÇUŞ
EĞİTİM
SÜRESİ
MET/HMET/H
03.00 Saat
02.00 Saat
SET/HSET/H
02.00 Saat
02.00 Saat
Çok Motor Fark
Eğitimi (Difference)
01.00 Saat
Tek Motor Fark
Eğitimi (Difference)
01.00 Saat
UÇUŞ
KONTROL
SÜRESİ
TOPLAM
UÇUŞ
SÜRESİ
NAZARİ
EĞİTİM
SÜRESİ
NAZARİ SINAV
SÜRESİ
07.00 Saat
(IR Dahil)
28.00 Saat
02.00 Saat
01.00 Saat
+01.00(IR)
06.00 Saat
(IR Dahil)
10.00 Saat
01.00 Saat
02.00 Saat
02.00
Saat(01.00 IR
Dahil)
05.00 Saat
(IR Dahil)
10.00 Saat
01.00 Saat
02.00 Saat
01.00 Saat
+01.00(IR)
05.00 Saat
(IR Dahil)
05.00 Saat
01.00 Saat
02.00 Saat
(00:45 IR
Dahil)
NOT : Yukardaki uçuş saatleri minimum olup, adayın durum ve tecrübesine göre arttırılabilir.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 19
1
2
YEMEK
ARASI
GÜN
1.DERS
1
NE-1
NE-1
NE-1
NE-2
NE-2
NE-3
NE-4
NE-5
2
NE-5
NE-6
NE-6
NE-7
NE-8
NE-9
NE-10
NE-10
NE-11
3
NE-11
NE-12
NE-12
NE-12
NE-12
NE-12
NE-13
NE-13
4
NE-14
NE-15
NE-16
NE-16
NE-16
NE-17
5
NE-17
NE-17
NE-18
NE-19
NE-19
NE-19
6
NE-20
NE-21
NE-22
NE-23
NE-24
NE-25
7
NE-26
NE-27
NE-28
SINAV
SINAV
4.DERS
5.DERS
DİNLENME
3.DERS
DİNLENME
2.DERS
DİNLENME
DİNLENME
HAFTA
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip İntibak Kurs
Nazari Programı
6.DERS
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 20
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip İntibak Kurs
Nazari (Yer) Ders Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 21
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip İntibak Uçuş
Programı
HAFTA
1
YEMEK
ARASI
13:00
14:00
14:00
14:45
15:00
16:30
16:30
17:00
UE-1
UÖB
UÖK
UE-2
USB
UÖK
UE-3
*UÖB
*UÖK
*UE-4
*USB
*UÖB
*UÖK
*UE-5
UÖB
UÖK
**KONT.
GÜN
08:30
09:30
09:30
10:15
10:30
12:00
1
UÖB
UÖK
2
UÖB
3
4
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitimleri.
** Sadece VFR eğitim verilmişse kontrol uçuşu 01:15, VFR ve IR birlikte verilmişse kontrol uçuşu birleştirilerek 02:00
olarak uygulanacaktır.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 22
Çok Türbin Motorlu Helikopterden, Çok Türbin Motorlu Helikoptere (MET/HMET/H) İlave Tip İntibak Kursu
Uçuş.Hareketleri
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 23
Alet Yetkisini (IR(H)), Uzatmak Isteyen Adayların Alması Gereken, Ilave 2 Saatlik Alet Uçuş Eğitim Konuları.
DİNL :Dinlenme
KONT. : Kontrol
NE
: Nazari Eğitim
UE
: Uçuş Eğitimi
UÖB : Uçuş Öncesi Brifing
UÖK : Uçuş Öncesi Kontroller
USB : Uçuş Sonrası Brifing
REP : Repetition (Tekrar)
DEB : Debriefing (Faaliyet sonrası inceleme)
1.DERS
1
NE-1
NE-1
NE-1
NE-2
NE-2
NE-3
NE-4
NE-5
2
NE-5
NE-6
NE-6
NE-7
NE-8
NE-9
NE-10
NE-10
SINAV
4.DERS
5.DERS
DİNLENME
DİNLENME
3.DERS
YEMEK
ARASI
GÜN
1
2.DERS
DİNLENME
DİNLENME
HAFTA
Tek Türbin Motorlu Helikopterden, Tek Türbin Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip İntibak Kurs Nazari
Programı
6.DERS
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 24
Tek Türbin Motorlu Helikopterden, Tek Türbin Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip İntibak Kurs Nazari
(Yer) Ders
Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 25
Tek Türbin Motorlu Helikopterden, Tek Türbin Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip Uçuş Programı
HAFTA
1
YEMEK
ARASI
13:00
14:00
14:00
14:45
15:00
16:30
16:30
17:00
UE-1
UÖB
UÖK
UE-2
*UÖK
*UE-3
*UÖB
*UÖK
*UE-4
USB
*US
B
UÖK
**KONT.
GÜN
08:30
09:30
09:30
10:15
10:30
12:00
1
UÖB
UÖK
2
*UÖB
3
4
5
UÖB
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitimleri.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 26
Tek Türbin Motorlu Helikopterden, Tek Türbin Motorlu Helikoptere (SET/HSET/H) İlave Tip İntibak Kursu Uçuş
Hareketleri
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitim konuları.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 27
1
1.DERS
1
NE-1
2
UÖB
3
2.DERS
YEMEK
ARASI
3.DERS
4.DERS
DİNLENME
GÜN
DİNLENME
HAFTA
DİNLENME
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference) Nazari/Uçuş Eğitim Programı
NE-2
NE-3
NE-4
UÖK
UE-1
NE-5,6
NE-7
USB
*UÖB
*UÖK
*UE-2
NE-8,9
NE-10
*USB
4
*UÖB
*UÖK
*UE-3
5
UÖB
UÖK
KONT.
SINAV(1SAAT)
USB
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitimleri.
DİNL. : Dinlenme
KONT. : Kontrol
NE
: Nazari Eğitim
UE
: Uçuş Eğitimi
UÖB : Uçuş Öncesi Brifing
UÖK : Uçuş Öncesi Kontroller
USB : Uçuş Sonrası Brifing
REP :Repetition (Tekrar)
DEB :Debriefing (Faaliyet sonrası inceleme)
*USB
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference) Nazari (Yer) Eğitim
Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 28
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 29
Çok Motorlu Helikopter (MET/H) Fark (Difference) Uçuş
Hareketleri
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitim konuları.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 30
1
1.DERS
1
NE-1
2
UÖB
3
4
2.DERS
3.DERS
4.DERS
DİNLENME
GÜN
YEMEK
ARASI
DİNLENME
HAFTA
DİNLENME
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference) Nazari/Uçuş Eğitim Programı
NE-2
NE-3
NE-4
UÖK
UE-1
NE-5
SINAV(1S
AAT)
USB
*UÖB
*UÖK
*UE-2
*UÖB
*UE-3
USB
UÖB
UÖK
KONT.
*UÖ
K
*USB
5
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitimleri.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference) Nazari (Yer) Eğitim
Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 31
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 32
Tek Motorlu Helikopter (SET/H) Fark (Difference) Uçuş
Hareketleri
* Alet yetkisini (IR(H)), uzatmak isteyen adayların alması gereken, ilave 2 saatlik alet uçuş eğitim konuları.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 33
Tip Yetkisinin Uzatılması,Yenilenmesi ve Operasyonel Yeterlilik Kontrollerinin Yapılması
Tip yetkisi geçersiz hale gelmiş bir aday;yenileme için,yetki bitiş tarihinden itibaren 1 yıl geçmemiş ise yetkili bir
FTO/TRTO da 1 saat uçuş eğitimi alacak ve sonrasında yeterlilik kontrolundan geçecektir.Daha uzun süreli
durumlarda ayrıca her yıl için 1 saat daha uçuş eğitimi alacak ve yeterlilik kontrolundan geçecektir..Aday,aletli uçuş
yetkisini de yenilemek isterse tip yeterlilik kontrolü esnasında alet kontrolünü de geçecektir.
Tek türbin motorlu helikopter MTOM<3175kg alet eğitimi alındı ise Kontrol uçuşuna 00:45dk alet kontrolu eklenir.
Yenileme (Recurrent) Eğitimleri
YENİLEME EĞİTİM VE
KONTROLLERİ
UÇUŞ YENİLEME
EĞİTİMİ
Çok
Motorlu
Hlk.
Tek
Motorlu
Hlk.
EĞİTİM
SÜRELERİ
02:00
Saat
01:00
Saat
PROFICIENCY (YETERLİLİK)
CHECK
NAZARİ (YER) YİNELEME
EĞİTİMİ
UÇUŞ ÖĞRETMEN YETKİSİNİN
YENİLENMESİ
TİP İNTİBAK ÖĞRETMEN
YETKİSİNİN YENİLENMESİ
Çift Motorlu
Hlkp. -10:00
Tek Motorlu
Hlkp.-05:00
JAR-FCL
2.320F’de
belirtilen
şartları yerine
getirmelidir.
JAR-FCL
2.330F’de
belirtilen
şartları yerine
getirmelidir.
GEÇERLİLİK
SÜRELERİ
EĞİTİM VE
KONTROLLERİN KİMİN
TARAFINDAN
YAPILACAĞI
12 Ay
(FI), (TRI), (FE), (TRE)
12 Ay
(FI), (TRI), (FE), (TRE)
01:00
6 Ay
(FE), (TRE)
01:00
Saat
12 Ay
Uçuş Öğretmeni (FI
veya TRI ) veya Nazari
Ders Öğretmeni
3 Yıl
Uçuş Öğretmeni (FI),
Tip İntibak Öğretmeni
(TRI),Tip İntibak
Kontrol
Pilotu(TRE),Uçuş
Kontrol Pilotu(FE)
3 Yıl
Uçuş Öğretmeni (FI),
Tip İntibak Öğretmeni
(TRI),Tip İntibak
Kontrol
Pilotu(TRE),Uçuş
Kontrol Pilotu(FE)
KONTROL VE
SINAV
SÜRELERİ
01:15
Saat
(IR:+00:45)
01:00
Saat
(IR:+00:45)
01:00
01:00
Not 1 :GDH TRTO’y’a lisans yenileme (recurrent) eğitimi için başvuran adayın Uçuş Yenileme Eğitimi ve Nazari (Yer)
Yenileme Eğitimleri de TRTO bünyesinde yapılır. Ancak; adayın görev yaptığı uçuş işletme organizasyonu Uçuş
Yenileme Eğitimi ve Nazari (Yer) Yenileme Eğitimleri’ni kendi işletme el kitabına dahil etmiş, Bunu SHGM’ne
onaylatmışsa, ve lisans bitim tarinden önceki 3 ay içerisinde bu eğitimlerin yapıldığını belgelerse TRTO’da sadece Uçuş
Yenileme Kontrol Uçuşu yapılır. (JAR FCL 2.245(f))
Not 2 : Yukardaki uçuş saatleri minimum olup, adayın durum ve tecrübesine göre arttırılabilir.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 34
Çok Motorlu Helikopter Yenileme Nazari, Uçuş Eğitim ve Kontrol Programı
HAFTA
1
GÜN
1.DERS
2.DERS
3.DERS
ÖGLE
YEMEK
4.DERS
5.DERS
1
NYE-1
NYE-2
NYE-3
DİNL.
NYE-4
NYE-5
2
NYE-7
NYE-8
NYE-9
DINL.
NYE-10
SINAV
3
UÖB
UYE
UYE
DİNL.
USB
4
UÖB
KONT.
USB
DİNL
5
6.DERS
NYE-6
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
Çok Motorlu Helikopter Nazari Ders Yenileme (Ground and refresher training) Eğitim
Programı
1
31 Ekim 2014
01
1 - 35
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Ref : Appendix 1 to JAR-OPS 3.965 (a)
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 36
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Çok Motorlu Helikopter Uçuş Yenileme
Hareketleri
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 37
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 38
Tek Motorlu Helikopter Yenileme Nazari,Uçuş Eğitim Ve Kontrol Uçuş Programı
HAFTA
1
UÖB
USB
DİNL.
UYE
NYE
GÜN
1.DERS
2.DERS
3.DERS
ÖĞLE
YEMEK
4.DERS
5.DERS
6.DERS
1
NYE-1
NYE-2
NYE-3
DİNL.
NYE-4
NYE-5
SINAV
2
UÖB
UYE
USB
DİNL.
3
UÖB
KONT.
USB
DİNL.
: Uçuş Öncesi Brifing
: Uçuş Sonrası Brifing
: Dinlenme
: Uçuş Yenileme Eğitimi
: Nazari Yenileme Eğitimi
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
Tek Motorlu Helikopter Nazari Ders Yenileme (Ground and refresher training) Eğitim
Programı
1
31 Ekim 2014
01
1 - 39
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 40
Tek Motorlu Helikopter Uçuş Yenileme
Hareketleri
Uçuş/Tip İntbak Öğretmen Yetkisinin Yenileme Kontrol Uçuş Programı
HAFTA
GÜN
1.DERS
2.DERS
3.DERS
1
1
UÖB
KONT
USB
UÖB
USB
: Uçuş Öncesi Brifing
: Uçuş Sonrası Brifing
ÖĞLE
YEMEK
4.DERS
5.DERS
6.DERS
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Uçuş/Tip İntbak Öğretmen Yetkisinin Yenileme Kontrol Uçuş
Hareketleri
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 41
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 42
1.6.3 Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu
Kursun Yapısı İle İlgili Genel Esaslar
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği kursu, GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonunun vermeye yetkili olduğu
alt kurslardan biridir.
-
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu İşletme El Kitabında belirtilmiş olan esaslar, Helikopter Tip İntibak
Öğretmenliği kursu işletme gereklerini de kapsar.
-
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim El Kitabında belirtilmiş olan tüm esaslar, Helikopter Tip İntibak
Öğretmenliği kursu için de geçerlidir.
-
Bu bölümde sadece Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursuna özgü esaslar ve eğitim programları
belirtilmiştir.
Kursun Amacı
Helikopter tip intibak öğretmenliği kursunun amacı; helikopter lisansı sahiplerine helikopter tip intibak eğitimi
verebilecek seviyede eğitmek için adayların;
-
Teknik bilgilerini güncelleştirmek ve tazelemek,
-
Teorik dersleri ve uçuş hareketlerini öğretebilecek seviyeye gelmelerini sağlamak,
-
Uçuş becerilerini üst seviyeye çıkarmak,
-
Yüksek uçuş emniyet bilinci kazanmalarını sağlamaktır.
Kursa Başlama Şartları
-
Geçerli sağlık raporuna sahip olmalıdır.
-
Geçerli ticari helikopter pilot lisansına (CPL/H) sahip olmalıdır.
-
Yetkili eğitim merkezinden, en az 10 saat alet uçuş eğitimi almış olmalıdır.
-
Sorumlu pilot (PIC) olarak en az 20 saat seyrüsefer uçuşu yapmış olmalıdır.
-
Eğitim verilecek olan helikopter tip ve alet yetkisine sahip olmalıdır
-
Eğitim verilecek olan helikopter tipinde en az 15 saat uçuş deneyimi olmalıdır.
-
Tek pilotlu, çok motorlu helikopterlerde TRI yetkisi için, en az 500 saat helikopter uçuşu olmalıdır. Bunun en
az 100 saati Sorumlu Pilot (PIC) uçuşu olmalıdır.
Kazanılmış Tecrübelerin Kredilendirilmesi
Uçuş öğretmenliği (FI/H) veya Tip İntibak Öğretmenliği (TRI/H) yetkisi olan adaylar, kursun öğretme ve öğrenme
bölümlerinden muaf tutulurlar.
Eğitimle İlgili Esaslar
Genel Hususlar
-
Kurs; teorik konularda yeterli bilgilere ve daha ziyade öğretim tekniklerine dayandırılmıştır.
-
İnsan faktörünün önemine bağlı olarak, bireysel rol üzerinde durulur; adayların olgunluk ve muhakeme
yetenekleri üzerinde özel dikkat sarf edilir.
-
Kursun ana hedefi; kursiyerlerin teknik bilgilerini tazelemek, güncelleştirmek,
konularını öğretmek ve yüksek emniyet bilinci kazanmalarını sağlamaktır.
-
Öğrencilerin kurs içindeki performansları, tip intibak öğretmeni tarafından takip edilecektir.
-
Kurs süresince, uçuş emniyeti ile ilgili hususlar özellikle vurgulanacak, kursiyerlerin teknik bilgi ve uçuş
becerilerini artırmaya yönelik hususlara ağırlık verilecektir.
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu; Öğretme ve Öğrenme (Teaching and Learning), Teknik Eğitim
(Technical Training) ve Uçuş Eğitimi (Flight Training) olmak üzere üç bölümdür.
teorik ve uçuş eğitimi
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 43
-
Kursun Öğretme ve Öğrenme bölümü (AMC FCL 2.320D) nazari olarak verilir ve 25 ders saatinden oluşur.
-
Öğretme ve Öğrenme ile ilgili dersler, Helikopter Tip İntibak Öğretmeni (TRI/H) tarafından verilir.
-
Teknik Eğitim, eğitim alınacak helikopterle ilgili yer dersi konularını kapsar (AMC FCL 2.261(a)) ve 10 ders
saatinden oluşur.
-
Teknik Eğitim, nazari ders öğretmeni tarafından verilir.
-
Uçuş eğitimi, helikopter tip intibakı beceri test formlarında belirtilen uçuş hareketlerini kapsar (Appendix 2
& 3 JAR-FCL 2.240 & 2.295)
-
Uçuş eğitimi, Helikopter Tip İntibak Öğretmeni (TRI/H) tarafından verilir.
-
Uçuş eğitim süresi, helikopterin yapısının karmaşıklığına bağlı olarak değişir.
-
Tek pilotlu ve görerek uçuş şartlarında uçuşa sertifikalı helikopterlerde en az 5 saat uçuş eğitimi yapılır.
-
Helikopter uçuş öğretmeni (FI/H) sertifikası veya Tip İntibak Öğretmenliği (TRI/H) sertifikası sahibi adaylar,
kursun birinci bölümündeki (Öğretme ve Öğrenme ) konulardan, tüm sınav ve kontrol uçuşundan muaf
tutulacaklardır.
Helikopter Sınıfına Göre, Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu Eğitim Süreleri
BÖLÜM-1
ÖĞRETME VE
ÖĞRENME
BÖLÜM-2
TEKNİK EĞİTİM
BÖLÜM-3
UÇUŞ EĞİTİMİ
HELİKOPTER SINIFI
TEK PİLOTLU
HELİKOPTER
NAZARİ
EĞİTİM
SÜRESİ
SINAV
SÜRESİ
NAZARİ
EĞİTİM
SÜRESİ
25.00 Saat
02.00 Saat
10.00 Saat
SINAV
SÜRESİ
UÇUŞ
EĞİTİM
SÜRESİ
01.00 Saat 05.00 Saat
UÇUŞ KONT.
SÜRESİ
TOPLAM
UÇUŞ
SÜRESİ
01.15 Saat
06.15
Saat
NOT : Yukardaki uçuş saatleri minimum olup, adayın durum ve tecrübesine göre arttırılabilir.
Sınav ve Kontrollerle İlgili Esaslar
-
Kursun Öğretme ve Öğrenme bölümüyle ilgili sınav, bakanlıkça yetkilendirilmiş kontrol pilotu (examiner)
veya Tip İntibak Öğretmeni (TRI/H) tarafından yapılır. Sınav 25 adet çoktan seçmeli ve 4 şıklı sorudan oluşur.
Sınav süresi iki saattir, yanlış işaretlemeler değerlendirilmez ve başarı derecesi %75 tir. Sınavda başarılı
olunamamış veya tekrar girilen sınav sayısı 3 olmuş ve sınavlarda başarılı olunamamış ise tekrar nazari sınava
girebilmek için ilave nazari ders görme şartı aranır. Helikopter Tip Öğretmenliği Öğrenme ve Öğretme sınav
sayısı için limit yoktur.
-
Teknik eğitim bölümü ile ilgili nazari sınav esasları aşağıda açıklandığı gibidir.
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği kursu nazari eğitimini tamamlayan öğrenci, madde 5.1.6.3’de belirtilen
nazari ders konularından sınava tabi tutulur.
-
Nazari sınav, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş kontrol pilotu (examiner) veya Tip
İntibak Öğretmeni (TRI/H) tarafından yapılır.
-
Sınavdan önce ilgili öğretmen tarafından seçilen sorular, sınav kâğıdına aktarılır. Öğrenci tarafından soruların
cevaplanmasını müteakip değerlendirme yapılarak sonuç; sınav sonuç belgesine geçirilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 44
Tip İntibak Öğretmenliği yetkisi almaya esas teşkil eden nazari sınav en az 25 adet çoktan seçmeli sorudan
oluşur. Sınav süresi bir saattir, yanlış işaretlemeler değerlendirilmez ve başarı derecesi %75 tir.
-
İlk defa Helikopter Tip Öğretmeni yetkisini almak isteyen aday, Helikopter Tip İntibak Öğretmeni Beceri
testinde başarılı olmalıdır. Beceri testiyle ilgili esaslar aşağıda açıklanmıştır.
-
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Beceri Testi (Skill Test), Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından
yetkilendirilmiş Tip İntibak Kontrol Pilotu (TRE/H) tarafından yapılır.
-
Kursiyer, normal olarak Tip İntibak Öğretmeninin oturması gereken koltukta teste girer. Diğer koltuğa
öğrenci rolünde başka bir TRI/H veya kontrolü yapacak TRE/H oturur. Başka bir TRI/H’ın öğrenci rolünde ön
koltukta oturması durumunda, kontrol etmekle yetkili TRE/H arkada bir koltuğa oturarak kontrolü
gerçekleştirir.
-
Testin herhangi bir bölümünden başarısız olunursa, test yenilenir. Birinci bölümden başarısız olunmuşsa,
sadece bu bölüm için test tekrarlanır. Test 6 ay içerisinde tamamlanmalıdır
-
Kontrol pilotu, başvuranı yetersiz bulduğu herhangi bir aşamada testi sonlandırabilir.
Helikopter uçuş öğretmeni (FI/H) sertifikası veya Tip İntibak Öğretmenliği (TRI/H) sertifikası sahibi adaylar eğitimin
sonunda sınav ve kontrole alınmazlar.
Öğretmenlik Yetkisi ( TRI(H) FI(H)) Temdit ve Yenileme
JAR FCL-2 ve SHT–2’ye göre SHGM tarafından verilen öğretmenlik yetkileri üç yıl süreyle geçerlidir.
Tazeleme Eğitimi için öğretmen pilot aşağıdaki üç şarttan ikisini yerine getirmelidir.
1)
Yetkisinin geçerlilik süresi içerisinde, FI (H) olarak, 50 saatlik uçuş eğitimi FI (H), TRI (H) ,IR(H) ve
Examiner olarak vermiş olmalıdır. Verdiği bu uçuş eğitiminin en az 15 saati öğretmenlik yetkisinin
son 12 ay içinde verilmiş olmalıdır.
2) Uçuş öğretmeni yetkisinin bitiş tarihinden önce “Uçuş Öğretmeni Tazeleme Semineri” almalıdır.
3) Uçuş öğretmeni yetkisinin bitiş tarihinden önce yeterlilik kontrolünden (proficiency check)
geçmelidir.
-
Öğretmen pilot yetki geçerlilik süresi içerisinde yukarıdaki 3 maddeden 2 ‘sini yerine getirmiş olması
yeterlidir. Ancak bir sonraki yetki süre uzatımında yeterlilik kontrolüne girecektir.
-
Eğer yetkinin geçerliliği dolmuş ise yenileme tarihinden itibaren son 12 ay içinde öğretmen; 2 ve 3. maddeyi
karşılamalıdır.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 45
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu Eğitim Programı
2
3
DİNL.
KONT.
TE
UE
UÖB
UÖK
USB
ÖÖE
1
ÖÖE-1
ÖÖE-2
ÖÖE-2
ÖÖE-3
ÖÖE-4
ÖÖE-5
ÖÖE-5
ÖÖE-6
2
ÖÖE-6
ÖÖE-7
ÖÖE-8
ÖÖE-9
ÖÖE-9
ÖÖE-10
ÖÖE-10
ÖÖE-11
3
ÖÖE-12
ÖÖE-13
ÖÖE-13
ÖÖE-14
ÖÖE-15
ÖÖE-16
ÖÖE-16
ÖÖE-17
4
ÖÖE-17
ÖÖE-18
ÖÖE-19
ÖÖE-20
ÖÖE-20
ÖÖE-21
ÖÖE-21
ÖÖE-22
5
ÖÖE-23
ÖÖE-24
2.DERS
10:30
12:00
YEMEK
ARASI
60’
3.DERS
13:00
14:15
DİNL. 15’
1.DERS
08:30
10:00
4.DERS
14:30
15:45
ÖÖE-24
SINAV (2 SAAT)
ÖÖE-25
Uçış Eğitim ve Kontrolu/ Teknik Eğitim Proğramı
1.DERS
13:00
14:15
08:30
09:30
09:30
10:00
10:00
12:00
6
UÖB
UÖK
UE-1
7
UÖB
UÖK
UE-2
8
UÖB
UÖK
UE-3
9
UÖB
UÖK
UE-4
10
UÖB
UÖK
UE-5
SINAV
11
UÖB
UÖK
KONT.
USB
:Dinlenme
: Kontrol
: Teknik Eğitim
: Uçuş Eğitimi
: Uçuş Öncesi Brifing
: Uçuş Öncesi Kontroller
:Uçuş Sonrası Brifing
: Öğretme ve Öğrenme Eğitimi
TE-1
TE-2
TE-3
TE-4
TE-6
TE-7
TE-8
TE-9
2.DERS
14:30
15:45
TE-2
TE-3
TE-4
TE-5
TE-7
TE-8
TE-9
TE-10
DİNL. 15’
1
GÜN
DİNL. 15’
HAFTA
DİNL. 30’
Tek Pilotlu Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Öğretme ve Öğrenme Kursu Eğitim Programı
16:00
16:30
USB
USB
USB
USB
USB
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu Öğretme ve Öğrenme Eğitim Nazari (Yer) Ders
Programı
1
31 Ekim 2014
01
1 - 46
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 47
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 48
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 49
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 50
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
ÖÖE
: Öğretme ve Öğrenme Eğitimi
Tek Pilotlu Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu, Teknik Eğitim
Programı
NOT:AS-350 B3 Helikopter için konulardan uygun olanlar yapılır.
TE : Teknik Eğitim
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 51
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Tek Pilotlu Helikopter Tip İntibak Öğretmenliği Kursu, Uçuş Eğitim
Programı
NOT:AS-350 B3 Helikopter için konulardan uygun olanlar yapılır.
UE : Uçuş Eğitimi
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 52
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 53
1.6.4 Öğretmen Pilot Tazeleme Seminer Programı
Öğretmen Tazeleme Semineri Esasları
-
Öğretmen tazeleme semineri minimum 2 gün süreli olur ve süre boyunca tüm katılanlar seminer boyunca
seminerde kalmak durumundadır.
-
Bu seminerlerde imkan nispetinde tecrübeli uçuş öğretmenleri davet edilip kendi uçuş ve bilgi tecrübelerini
aktarmaları için konuşmacı olarak katılmaları istenir.
-
Seminerde ders süreleri normal olarak 60 dakikadır, bunun min. yaklaşık 00:15 dakikası karşılıklı sorularla
yürütülür.
-
İki gün süren seminer için aşağıdaki eğitim konuları işlenir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Öğretmen Tazeleme Semineri Konuları
−
Giriş
−
Öğretmeninin Nitelikleri
−
İnsan İlişkileri
−
Öğrenme Yöntemleri
−
Öğretme Prosedürleri
−
Etkin Öğretme Elemanları
-Eğitim Yardımcıları Kullanımının Planlanması
−
Öğretme Metotları
−
Eğitim Felsefesi
−
Uygulanan Öğretim Teknikleri
−
Öğrencinin Değerlendirilmesi ve Testler
−
Eğitim Programını Geliştirmek
-Ders Planlaması
-İyi Planlanmış Bir Dersin Karakteristikleri
-Ders Planının Kullanışı
-Hazırlık
-Dersin Tanıtımı ve Sunuş
-Dersin Tanıtımı ve Sunuşu
-Öğrencinin Katılımı ve Uygulama
-Tekrar
-Değerlendirme
−
İnsan Performansı ve Limitleri
−
Emniyet İrtifasının Seçimi
−
Eğitim Yönetimi
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 54
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Öğretmen Tazeleme Seminer Kurs
Programı
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 55
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 56
Öğrenciler İçin Günlük/Haftalik/Aylık Uçuş, Teorik Bilgi Ve Sentetik Eğitimle İlgili Azami Süre Tahdidi
Öğrenciler için günlük/haftalık/aylık uçuş ve nazari eğitimle ilgili azami süre tahdidi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
GÜNLÜK
HAFTALIK
AYLIK
AZAMİ UÇUŞ SÜRESİ
3 Saat
15 Saat
60 Saat
AZAMİ NAZARİ DERS
SÜRESİ
6 Saat
30 Saat
120 Saat
Öğrenciler İçin Görev Süreleriyle İlgili Kısıtlamalar
-
Öğretmen pilotlar ve adaylar, periyodik sağlık süresi ve lisans/sertifikalarının geçerlilik süresi dolduğunda,
alkol, yatıştırıcı, uyku getirici, kokain, tiner vb. gibi maddeler alındığında, herhangi bir rahatsızlık nedeniyle
rapor alındığında ve /veya doktor kontrolünü gerektirecek düzenli ilaç tedavisine devam edildiğinde
uçamaz. Alkol alınmasını müteakip 08.00 saat, kan bağışında bulunulmasını müteakip 72.00 saat, aşı
yaptırılmasını müteakip 24.00 saat geçmeden uçuş yapamaz.
-
Uçuş eğitim faaliyeti esnasında hava aracında bulunan mevcut muhabere cihazı eğitim amaçlı dahi olsa
kapatılamaz.
-
Eğitim el kitabının içersinde yer alan kurs programı, kurs süresi, uçuş ve yer ders süreleri azaltılamaz.
-
Tip intibak eğitimine başlamadan önce kursun mahiyetini, süresini ve iştirak edenlerin kimliklerini belirtmek
suretiyle Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bilgi verilir.
AZAMİ UÇUŞ GÖREV
SÜRESİ
GÜNLÜK
HAFTALIK
AYLIK
10 Saat
60 Saat
210 Saat
Herhangi bir gün/gece en fazla uçuş süresi, herhangi bir gün/gece en fazla uçuş eğitim sayisi
-
Öğrenciler için bir günlük/gecelik azami uçuş süresi 3 saattir.
-
Uçuş eğitim periyodu azami 01.30 saattir. S/S uçuşları hariç.
Görev süreleri arasinda minimum dinlenme süresi
-
Öğrenciler için, günlük dinlenme süreleri, 8 saatten az olmamak üzere uçuş süresinin iki katından az olamaz.
-
Dinlenme süreleri kesilerek görev ve eğitim planlanamaz.
-
Öğrencilerin günde iki periyot uçuş eğitimi yaptığı durumlarda; her iki periyot arasındaki minimum dinlenme
süresi 00:30 saattir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 57
1.7 EĞİTİM KAYITLARI
1.7.1 Kayıtların ve Dokümanların Güvenliği İçin Konulmuş Kurallar
-
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonunun tutmakla yükümlü olduğu kayıt ve dokümanların takibinden
Kalite Müdürü sorumludur.
-
Uçuş ve nazari eğitimle ilgili her türlü kayıt ve dokümanın usulüne uygun olarak tutulmasından ve
takibinden, uçuş / nazari ders öğretmenleri ve Eğitim Müdürü sorumludur.
-
Kursa başlayan her aday için bir dosya açılır, kurs bitiminde dosya arşive kaldırılır ve 5 yıl süre ile muhafaza
edilir.
-
Kayıtlar elektronik olarak Eğitim Müdürünün bilgisayarında bulunur. Bilgisayar şifreli olup, kullanıcısından
başkası açamaz.
1.7.2 Öğrenci devam kayitlari
-
Öğrencinin kursa devamının ve görev süresinin takibi; madde 1.6 Eğitim Programı’na ve GDH Uçuş ve Uçuş
Görev Süreleri Prosedürü’ne (EK-5) uygun olarak yapılır.
-
Adaylar; görev başlangıç, bitiş saatlerini ve günlük uçuşlarını forma işlerler.
-
Eğitim Müdürü, kendisi veya görevlendireceği bir öğretmen vasıtasıyla öğrencilerin kayıtlarını takip eder;
günlük/haftalık/aylık uçuş ve uçuş görev süreleri limitleri geçilmeyecek şekilde görev ve uçuş planlaması
yapar.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 58
1.7.3 Saklanacak Olan Eğitim Kayıtlarının Formu Ve Muhafaza Süreleri
Tip İntibak Eğitim Kursu boyunca tutulması gereken kayıt ve dokümanların saklama süreleri aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.
EĞİTİMLE İLGİLİ KAYIT VE DOKÜMANLAR
Uçuş Eğitim Değerlendirme Formu
(EK-2)
Tek Pilotlu Helikopter Tip Yetkisi Başvuru Ve
Eğitim/Yetenek Testi/Yeterlilik Kontrolü Sonuç Formu
(EK-3)
Jar-Fcl Uçuş Öğretmen Yetkısı - Fı(H) Başvuru Ve Yetenek
Testı Sonuç Formu (Ek-1)
Kurs Bitirme Sertifikası (EK-4)
FORM NUMARASI
Appendix 2 & 3 JARFCL 2.240
SAKLAMA SÜRESİ
5 Yıl
SHGM.UOD.65355440.
FR.241
5 Yıl
SHGM.UOD.65355440
FR.271
5 Yıl
GDH-TİEO Form 6
5 Yıl
Nazari Ders Sınav Soruları
-
5 Yıl
Nazari Ders Sınav Cevap Anahtarı
-
5 Yıl
Nazari Ders Sınav Cevap Kağıdı
-
5 Yıl
Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri Kayıt Formu (Ek-5)
Lisans Fotokopisi
GDH-TİEO Form 9
TİEO Form 10
-
5 Yıl
5 Yıl
Alet Uçuş Sertifikası Fotokopisi
-
5 Yıl
Öğretmen Uçuş Sertifikası Fotokopisi
-
5 Yıl
Sağlık Raporu Fotokopisi
-
5 Yıl
Şahsi Uçuş Kayıt Defteri Fotokopisi
-
5 Yıl
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Ve Diğer Makamlarla Aday
Konusunda Yapılan Yazışmalar.
-
5 Yıl
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 59
Eğitimle ilgili tutulması gereken kayıt ve dokümanlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Kayıt ve dokümanların içeriği
ve formu, tabloda verilen ek numarasıyla Bölüm-5 Ekler ve Formlar‘da belirtilmiştir.
EĞİTİMLE İLGİLİ KAYIT VE DOKÜMANLAR
Uçuş Eğitim Değerlendirme Formu
(EK-2)
Ek-3 Tek Pilotlu Helikopter Tip Yetkisi Başvuru Ve
Eğitim/Yetenek Testi/Yeterlilik Kontrolü Sonuç Formu
Jar-Fcl Uçuş Öğretmen Yetkısı - Fı(H) Başvuru Ve Yetenek
Testı Sonuç Formu (Ek-1)
EK NUMARASI
FORM NUMARASI
EK-2
Appendix 2 & 3 JAR-FCL 2.240
EK-3
SHGM.UOD.65355440.FR.241
EK-1
SHGM.UOD.65355440 FR.271
Nazari Ders Sınav Soruları
-
Nazari Ders Sınav Cevap Anahtarı
-
Nazari Ders Sınav Cevap Kağıdı
-
Kurs Bitirme Sertifikası
EK-4
GDH-TİEO Form 6
Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri Kayıt Formu
EK-5
GDH-TİEO Form 9
TİEO Form 10
Jar-Fcl Uçuş Öğretmen Yetkisi - Fı(H) Başvuru Ve Yetenek
Testi Sonuç Formu
Ek-1
SHGM.UOD.65355440.FR.271
Lisans Fotokopisi
-
Öğretmen Uçuş Sertifikası Fotokopisi
-
Sağlık Raporu Fotokopisi
-
Şahsi Uçuş Kayıt Defteri Fotokopisi
-
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Ve Diğer Makamlarla Aday
Konusunda Yapılan Yazışmalar.
-
1.7.4Kayıtların Ne Şekilde ve Hangi Sıklıkla Kontrol EdileceğiÖğrencinin kayıtları usulüne uygun olarak uçuş
öğretmeni tarafından tutulur.
-
Kayıtların kontrolü; bir haftadan kısa süren kurslarda, kurs sonunda; bir haftadan uzun süren kurslarda her
Cuma günü ve kurs sonunda Eğitim Müdürü tarafından yapılır.
-
Ayrıca her yıl Ocak ayında, bütün eğitim kayıtları, Eğitim Müdürünün sorumluluğunda kontrol edilir. İşlevi
sona eren evraklar arşive kaldırılır, saklama süresi dolan evraklar ise imha edilir.
1.7.5 Eğitim Kayıtlarının Girdilerinde Standardizasyon
-
Tip İntibak Kursuna başlayan pilot için uçuş öğretmeni tarafından bir dosya açılır ve TİEO Eğitim El Kitabı
madde 1.6.3 de belirtilen “eğitimle ilgili kayıt ve dokümanlar” bu dosyada muhafaza edilir.
-
Eğitimle ilgili kayıt ve dokümanların girdilerinde JAR-FCL 2 ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü mevzuatı esas
alınır.
-
Kayıtların standartlara uygunluğu Eğitim Müdürü tarafından kontrol edilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 60
1.7.6 Logbookl’ların Nasıl Yazılacağı Hakkında Kurallar
-
Şahsi uçuş kayıt defterleri (Logbook) doldurulurken JAR-FCL 2.080 ve IEM-FCL 2.080 de belirtilen kurallar
esas alınacaktır.
-
Şahsi uçuş kayıt defterleri, SHGM tarafından kabul edilen formatta olmalıdır.
-
Kayıtlar uçuştan hemen sonra, mürekkepli kalemle ve bizzat pilottarafından yapılacaktır.
-
Uçuş öğretmenleri uçuşlarını hem birinci pilot (pilot in command), hem de öğretmen pilot (as flight
instructor) hanelerine kaydedecektir.
-
Öğrenciler uçuşlarını birinci pilot (pilot in command) hanesine kaydedecek; fakat bu uçuşlar, notlar ve onay
(remarks and endorsments) hanesi kullanılarak öğretmen pilot tarafından onaylanacaktır.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 61
1.8 UÇUŞ EMNİYETİ
1.8.1 Kişisel Sorumluluklar
-
EĞİTİM MÜDÜRÜ: Gerek öğretmenlerin gerekse kursiyerlerin uçuş emniyet kurallarına uyduğunu gözlemler,
aksaklıkları tespit ederek anında gerekli uyarıyı yapar. GDH işletmesi A.Ş. şirketi Uçuş ve Yer Emniyeti
Sorumlusuyla koordineli olarak çalışır, uçuş ve yer emniyeti toplantılarına katılır.
-
UÇUŞ ÖĞRETMENLERİ: Tüm uçuş emniyet kurallarına uyarak öğrencisi için iyi bir örnek teşkil eder, ayrıca
kursiyerlerin uçuş emniyetine uymalarını takip eder, gözlemler ve eğitir.
-
KURSİYERLER: Kendilerine öğretilen tüm uçuş emniyet kaidelerine ve uçuş kurallarına uyarlar. Tespit
ettikleri veya gözlemledikleri olayları öğretmenlerine rapor ederler. Yalnız uçuş esnasında kendilerine
öğretilenden başka uçuş hareketleri yapmazlar ve uçuş kurallarını çiğnemezler.
1.8.2 Gerekli Tatbikatların Yapılması
-
Eğitim Müdürü, GDH. Kalite ve Emniyet Sorumlusuyla koordineli olarak çalışır.
-
Kalite ve Emniyet Müdürü belirlenmiş risk analizleri için gerçekleştirdiği faaliyet ve tatbikatlara Tip İntibak
Eğitim Organizasyonunu da dahil eder.
1.8.3 Emercensi Uygulamaların Hangi Sıklıkla Yapılacağı
-
Her gün uçuş öncesi yapılan brifinglerde muhakkak 1 veya 2 emercensi konusu gözden geçirilir.
-
Emercency konular işlendikten sonra , her uçuş periyodunda pilot için en az 1 emercensi durum yaratılıp
pilotun hareket tarzı gözlemlenir.
-
Her gün yapılan uçuş sonu brifinginde uçuş periyodu esnasında yapılan emercensi uygulamalarının kritiği
yapılıp doğru hareket tarzı ve uygulaması pilota öğretilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 62
1.9 UÇUŞ TESTLERİ VE TEORİK BİLGİ SINAVI
1.9.1 Uçuş Testleri
1.9.1.1 Gelişim Kontrolleri
-
Tip intibak eğitimi süresince öğrencinin gelişimi öğretmen tarafından yakından takip edilir. Öğretmen,
öğrencinin uçuş hareketlerini limitler ve standartlar içinde yaptığını her uçuş periyodunda kontrol eder.
-
Eğer öğretmen, öğrencinin uçuş eğitim programına paralel gelişim gösteremediğine kanaat getirirse,
durumu Eğitim Müdürüne bildirir.
-
Bu durumdaki öğrenci Eğitim Müdürü tarafından nokta kontrolüne alınır. Nokta kontrolü sonunda Eğitim
Müdürü ve uçuş öğretmeni öğrencinin durumunu değerlendirirler.
-
Değerlendirme sonunda öğrencinin planlı uçuş eğitim programına devam etmesine veya ilave uçuş eğitimi
almasına karar verirler.
-
Eğitim Müdürü ve uçuş öğretmeni, öğrencinin ilave eğitimlere rağmen gelişme gösteremediğine kanaat
getirirlerse tip intibak kursunu sonlandırabilirler.
1.9.2 Beceri Testleri (Skill Test) (Appendix 3 to JAR-FCL 2.240 & 2.295)
Genel Esaslar
-
Tip intibak eğitiminden sonra öğrenci beceri testine (skill test) tabi tutulur.
-
Öğrenci beceri testinden önce, helikopter sınıfına uygun olarak madde 1.4.2’de belirtilen tip intibak uçuş
eğitimini ve madde 1.4.3’de belirtilen tip intibak nazari ders eğitimini almış olmalıdır.
-
Beceri testi (skill test), Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş kontrol pilotu (examiner)
tarafından yapılır.
-
Tek pilotlu helikopter beceri testi, IEM FCL 2.240(b)(2) Beceri Testi Başvuru ve Rapor Formu (EK 3) e göre
yapılır.
-
Öğrenci, Tip İntibak Yetkisi (VFR) için beceri test formunun 1’den 4’e kadar bölümlerinden ve gerekirse
altıncı bölümünden başarılı olmalıdır. 5 maddeden daha fazla konuda başarısız olursa, bütün beceri testine
yeniden girer. 5 maddeden daha az konuda başarısız olursa, sadece başarısız olduğu konularda teste tabi
tutulur. Yeniden alınan test sırasında, öğrenci yine başarısız olursa veya daha önce başarılı olduğu konularda
tekrar başarısız olursa bütün beceri testine yeniden tabi tutulur. Beceri testinin bütün bölümleri 6 ay içinde
tamamlanmalıdır.
-
Beceri testi, Tip İntibak Yetkisi (VFR) ve Alet Yetkisi (IFR) olmak üzere iki bölümden oluşur. Herhangi
bölümün birinden başarısız olmak diğer bölümü etkilemez.
-
Öğrenci, Alet Yetkisi (IFR) için beceri test formunun beşinci bölümünden başarılı olmalıdır. 3 maddeden daha
fazla konuda başarısız olursa, bütün beceri testine yeniden girer. 3 maddeden daha az konuda başarısız
olursa, sadece başarısız olduğu konularda teste tabi tutulur. Yeniden alınan test sırasında, öğrenci yine
başarısız olursa veya daha önce başarılı olduğu konularda tekrar başarısız olursa bütün beceri testine
yeniden tabi tutulur.
-
Öğrenci bütün beceri testinden iki defa başarısız olursa, fazladan eğitim alması gerekir. Fazla eğitimin miktar
ve gerekleri kontrol pilotu (examiner) tarafından belirlenir.
Uygulama Esasları
-
Kontrol uçuşunun emniyetle yapılabilmesi için kontrol pilotu görevlendirmesi SHGM tarafından yapılır.
-
Kontrol pilotu tarafından yetersiz görülen öğrenci kendi isteği ile uçuşu sona erdirirse, yeniden ve tüm
hareketlerden sorumlu olarak kontrole girer.
-
Eğer kontrol pilotu tarafından; herhangi bir sebeple uçuş sona erdirilirse ikinci kontrolde, sadece ilk
kontrolde yapılmayan uçuş hareketlerinin kontrolü yapılır.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 63
-
Bazı uçuş hareketleri kontrol pilotunun isteğine bağlı olarak tekrar edilebilir.
-
Kontrol pilotu uçuşun herhangi bir safhasında uçuşun gidişatından bir sonuç elde edilemeyeceği kanaatine
varırsa (öğrenci başarılı bir grafik sergileyemiyorsa) uçuşu sonlandırabilir.
-
Helikopter uçuş el kitabına uygun olarak, uçuşun planlanmasından ve uçuşun icra edilmesi için gerekli her
türlü teçhizat ve dokümanın hazırlanmasından öğrenci sorumludur.
-
Kursiyer, güç ayarları, sürat, irtifa seçimi gibi konularda ilgili helikopter uçuş el kitabında belirlenen usullerle
ilgili olarak kontrol pilotuyla mutabık kalarak hareket edecektir.
1.9.3 Teorik bilgi
1.9.3.1 Gelişim testleri
-
Ana ders konularının (limitler, emercensi usuller vb) sonunda nazari ders öğretmeni tarafından, kritik
konuları yeniden öğretici mahiyette testler yapılır.
Yapılan bu testlerde, dersle ilgili ortaya çıkan eksikler nazari ders öğretmeni tarafından tekrar pekiştirilerek
öğrenilmesi sağlanır.
1.9.3.2 Teorik bilgi sınavları
-
-
Tip intibak nazari eğitimini tamamlayan öğrenci, madde 1.5.4’de belirtilen nazari ders konularından sınava
tabi tutulur.
Tip yetkisi almaya esas teşkil eden nazari sınav, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş
kontrol pilotu (examiner) tarafından yapılır.
Sınav soruları bilgisayar ortamında ve soru bankasında muhafaza edilmektedir. Sınavdan önce ilgili
öğretmen tarafından seçilen sorular, sınav kağıdına aktarılır. Öğrenci tarafından soruların cevaplanmasını
müteakip değerlendirme yapılarak sonuç; sınav sonuç belgesine geçirilir.
Nazari sınav en az 25 adet çoktan seçmeli ve 4 şıklı sorudan oluşur. Sınav süresi iki saattir, yanlış
işaretlemeler değerlendirilmez ve başarı derecesi %75 tir.
1.9.3.3 Test İçin Yetkilendirme(Appendix 1 JAR-FCL 2.240 & 2.295; Appendix 1 JAR-FCL 2.261(a))
-
-
Helikopter tip intibak uçuş eğitimini tamamlayan öğrencilerin girmesi gereken tip intibak beceri testi (Type
Rating Skill Test), Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nce yetkilendirilmiş kontrol pilotları tarafından yapılır.
Helikopter tip intibak nazari eğitimini tamamlayan öğrencilerin girmesi gereken nazari ders sınavı, Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü’nce yetkilendirilmiş Nazari Yer Dersi Öğretmeni/Tip İntibak Uçuş Öğretmeni
(TRI-H/FI(H)) tarafından yapılır.
Uçuş gelişim testleri ve nazari ders gelişim testleri GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu kontrol pilotları
tarafından yapılır.
1.9.3.4 Test Tekrarı Öncesi Uygulanacak Tazeleme Eğitimi İle İlgili Kurallar(Appendix 1 JAR-FCL 2.240 & 2.295;
Appendix 1 JAR-FCL 2.261(a))
-
Tip intibak beceri testinden (Type Rating Skill Test) iki defa başarısız olan öğrenci tazeleme uçuş eğitimi alır.
Tazeleme uçuş eğitiminin içeriğine ve miktarına, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nce yetkilendirilmiş kontrol
pilotu karar verir.
Tazeleme nazari ders eğitiminin içeriğine ve miktarına, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nce yetkilendirilmiş
kontrol pilotu karar verir.
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
1
31 Ekim 2014
01
1 - 64
1.9.3.5 Test Rapor ve Kayıtları
-
Test rapor ve kayıtları yetkilendirilmiş kontrol pilotu tarafından tutulur.
Test rapor ve kayıtlarının asılları, tip intibakının lisansa işlenmesine esas teşkil etmek üzere Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Rapor ve kayıtların birer kopyası ise saklanmak üzere, Eğitim Müdürünün kontrolünde dosyalanır.
Test rapor ve kayıtlarının birer örneği Bölüm-5 Ekler Ve Formlar bölümündedir.
Nazari ders ve uçuş testleri rapor ve kayıtları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
TEST RAPOR VE KAYITLARI
EK NUMARASI
FORM NUMARASI
EK-3 Tek Pilotlu Helikopter Tip Yetkisi Başvuru Ve
Eğitim/Yetenek Testi/Yeterlilik Kontrolü Sonuç
Formu
(EK-3)
IEM FCL 2.240(b)(1) & (2)
Jar-Fcl Uçuş Öğretmen Yetkısı - Fı(H) Başvuru Ve
Yetenek Testı Sonuç Formu
(EK-1)
SHGM.UOD.65355440 FR.271
Nazari Ders Sınav Soruları
-
-
Nazari Ders Sınav Cevap Anahtarı
-
-
Nazari Ders Sınav Cevap Kağıdı
-
-
1.9.3.6Sınav Kağıtlarının Hazırlanması İçin Usuller, Soru Tipleri ve Değerlendirme
-
Sınav soruları, amaçlanan hedefle ilgili bilgileri ölçecek tarzda olmalıdır. Bu yüzden her bir soru ile ölçülecek
bilgi alanı ve derinliği tam olarak tanımlanmalıdır.
-
Sınavlarda, nispeten önemli konularda daha fazla soru sorulmalıdır.
-
Sınav soruları, çoktan seçmeli tip olacaktır.
-
Sorular, küçük ayrıntılarla değil, bilgi alanının esas konusu ile ilgili hazırlanmalıdır.
-
Sayısal sorular, aynı bilgi alanının hesaplama metodunda değil sadece rakamsal değerlerde farklılık
göstermelidir. Bununla birlikte aynı hesaplama metotları ile ilgili çeşitli örnekler merkezi soru bankasında
mevcut olmalıdır.
-
Temel konseptle ilgili olmadıkça, pratikte uygulaması olmayan akademik sorulardan kaçınılmalıdır.
-
Kısaltma ve eş anlamlı sözcükler, bilinen uluslararası normlarda kullanılmalıdır. Örneğin hücum açısı için; α=
12° yerine, hücum açısı= 12 derece yazmak daha uygun olacaktır.
-
Soru ve cevaplar, olabildiğince basit ifade edilmelidir. Sınavlar bir lisan testi değildir. Karmaşık cümle
kurmaktan, alışılmamış gramer kurallarından ve çift olumsuzluklardan kaçınılmalıdır.
-
Soru pozitif olarak ifade edilmiş tam bir teklif içermelidir. Doğru olmayan cevap şıkları bariz biçimde farklılık
içermemelidir. Aksi takdirde öğrenci, birbirine benzemeyenleri eleyerek doğru cevaba ulaşabilir.
-
Sorunun bir tek doğru cevabı olmalıdır.
-
Doğru cevap, şüphe götürmeyecek şekilde tam ve tamam olmalıdır. Birbirine benzeyen ve şaşırtıcı cevaplar
olmamalıdır. Soru hazırlarken ana düşünce, sorunun nasıl çabuk cevaplanacağı olmalıdır. Şüphe olduğu
takdirde bu mümkün olmayacaktır.
-
Doğru olmayan cevaplar, konuyla ilgisi olmayan birisinin bile kolaylıkla anlayabileceği tarzda makul olmalıdır.
Alternatif cevapların her biri soru ile alakalı olmalı, gramer yapısı ve uzunluk olarak benzer özellikli olmalıdır.
-
Yorgunluk yaratacağı ve öğrenciyi hata yapmaya yönelteceği için sınavlar 2 saati aşmayacak uzunlukta
olmalıdır.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 65
-
Soruları hazırlayan öğretmen, tahmini cevap süresini hesaplamalıdır (her soru için yaklaşık 1-2 dakika).
Bununla birlikte sorunun özelliğine göre cevap süresi değişebilir.
-
Sorunun cevabı için gereken çizelge, kart, harita, hesap makinesi gibi doküman ve gereçler tip intibak eğitim
organizasyonu tarafından karşılanacaktır.
-
Yukarıda esasları açıklandığı şekilde hazırlanan sınav soruları bilgisayar ortamında ve soru bankasında
muhafaza edilmektedir. Sınavdan önce ilgili öğretmen tarafından seçilen sorular, sınav kağıdına aktarılır.
Öğrenci tarafından soruların cevaplanmasını müteakip değerlendirme yapılarak sonuç; sınav sonuç
belgesine geçirilir.
1.9.3.7Sınavda Geçme İçin Aranan Standartlar (Appendix 1 JAR-FCL 2.240 & 2.295; Appendix 1 JAR-FCL 2.261(a))
-
Nazari sınav geçme standardı %75 tir.
-
Uçuş testi geçme standardı aşağıdaki gibidir.
-
Öğrenci aşağıdaki uçuş yeteneklerini göstermelidir:
-
Helikopteri limitleri içinde uçurulması.
-
Bütün manevraların yumuşak ve doğru yapılması.
-
İyi muhakeme ve havacılık özelliği.
-
Yeterli havacılık bilgisi.
-
Uçuş usulleri ve manevralar yerine getirilirken, helikopter kontrolünün hiç bir şüpheye yer bırakmayacak
şekilde sağlanması.
-
Mürettebat işbirliği ve mürettebat yetersizliği usullerinin anlaşılması ve uygulanması.
-
Diğer uçuş görevlileriyle etkin iletişim.
-
Öğrenci helikopteri aşağıdaki limitler içinde uçurmalıdır.
(a) IFR Uçuş Limitleri
İrtifa :
Genel
: ± 100 feet
Pas geçmede ve karar irtifasında (DH)
: + 50feet / - 0 feet
Minimum alçalma irtifası/yüksekliğinde
: + 50feet / - 0 feet
Baş :
Bütün motorlar çalışırken (AEO)
: ± 5˚
Benzetilmiş motor arızasında
: ± 10˚
Yol Takibi (Tracking)
Radyo yardımı ile
: ± 5˚
Hassas yaklaşmada (precision approach) : Yarım skala sapma
Hava Hızı
Bütün motorlar çalışırken (AEO)
: ± 5 knots
Benzetilmiş motor arızasında
: + 10 knots / - 5 knots
(b) VFR Uçuş Limitleri
İrtifa :
Genel
: ± 100 feet
Baş :
Bütün motorlar çalışırken (AEO)
: ± 5˚
Benzetilmiş motor arızasında
: ± 10˚
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 66
Hava Hızı
Bütün motorlar çalışırken (AEO)
: ± 5 knots
Benzetilmiş motor arızasında
: + 10 knots / - 5 knots
Sürüklenme
Kalkışta, yer tesiri içinde havırda
: ± 3 feet
İnişte
: ± 2 feet (0 feet yana ve geriye uçuş)
1.9.3.8 Yeniden Sınav Kağıdı Hazırlanması İçin Soru Analizi ve İnceleme Usulleri
-
Nazari ders sınavından başarısız olan öğrenci için kontrol pilotu tarafından yeni bir sınav kağıdı hazırlanır.
-
Yeniden sınav kağıdı hazırlanırken, birinci sınavda olduğu gibi madde 1.9.2. de belirtilen usullere uygun
olmasına dikkat edilir.
-
Sorular, soru bankasından seçilir.
-
Soru sayısı birinci sınavdaki kadar olmalıdır.
-
Sorular seçilmeden önce öğrencinin birinci sınavı dikkatle incelenir ve başarısız olduğu konularla ilgili en az
birer soru olmasına dikkat edilir.
1.9.3.9 Tekrar Sınava Giriş Usulleri
Tekrar Nazari Sınava Giriş Usulleri
-
Nazari sınavdan başarısız olanlar iki gün sonra tekrar sınava girerler.
-
Nazari sınavı başarıyla geçen öğrenci, test sürecini tamamlamak üzere, uçuş testi için tip intibak beceri
testine girer.
-
Nazari sınavı geçen öğrenci 6 ay içerisinde uçuş testini geçmelidir. Eğer bu süre içerisinde uçuş testine
girmez veya geçemezse, tekrar nazari sınava girmeli ve başarılı olmalıdır.
Tekrar Uçuş Testine Giriş Usulleri
-
Tip intibak beceri testine giren öğrenci, beceri test (skill test) formunun bütün bölümlerinden başarılı
olmalıdır.
-
Öğrenci, 5 maddeden daha fazla konuda başarısız olursa, bütün beceri testine yeniden girer.
-
Öğrenci, 5 maddeden daha az konuda başarısız olursa, sadece başarısız olduğu konularda teste tabi tutulur.
-
Yeniden alınan test sırasında, öğrenci yine başarısız olursa veya daha önce başarılı olduğu konularda tekrar
başarısız olursa bütün beceri testine yeniden tabi tutulur.
-
Beceri testinin bütün bölümleri 6 ay içinde tamamlanmalıdır.
-
Öğrenci bütün beceri testinden iki defa başarısız olursa, fazladan eğitim alması gerekir.
-
Fazla eğitimin miktar ve içeriği kontrol pilotu (examiner) tarafından belirlenir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 67
1.10 EĞİTİMİN ETKİNLİĞİ
1.10.1 Genel Değerlendirme
Uçuş ve nazari eğitimler, otoritece belirlenmiş talimat, standart ve GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonunun
kendi koymuş olduğu kurallar çerçevesinde verilir.
-
Tip intibak eğitimi, eğitim müdürünün kontrol ve sorumluluğunda icra edilir.
-
Tip intibak uçuş öğretmeni ve nazari ders öğretmeni eğitim müdürüne karşı sorumludur.
-
Eğitim müdürü ve öğretmenler, öğrencinin bireysel gelişimini yakından takip ederler.
-
Bireysel gelişiminde aksaklık tespit edilen öğrenci için eğitim süreç ve programına bağlı olarak derhal gerekli
tedbirler alınır.
-
Etkili bir eğitim için görsel ve yazılı eğitim yardımcı araçlarından azami faydalanılır.
Eğitim Müdürü (Head of Training)
-
Eğitim Müdürü verilecek olan uçuş, teorik bilgi ve sentetik eğitimlerin yeterli entegrasyonundan ve
adayların bireysel ilerlemelerini izlemek ve takip etmekten GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu’nun bu
talimat gereği yükümlülüklerini yerine getirmesinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne karşı sorumludur.
-
Otoritece belirlenmiş yönetmelik, talimat ve kurallar çerçevesinde verilecek olan uçuş eğitimlerinin
standartlar içersinde yürütülebilmesi için aşağıda belirtilen hususlardan sorumludur.
-
Eğitim planının standartlara uygun icrasından,
-
Her kurs için eğitim programının hazırlanmasından,
-
Öğretmenlerin ve kontrol pilotlarının seçimi ve eğitimlerinden,
-
Uçuş ve teorik bilgi eğitimlerinin entegrasyonunun sağlanmasından,
-
Uçuş standardizasyonlarının sağlanmasından.
-
Yer derslerinin programlanmasından, takibinden ve teorik bilgi eğitiminin standardizasyonunun
sağlanmasından; sınavlarının yaptırılmasından, sonuçlarının tasnif ve dosyalanmasından; yer eğitiminin uçuş
eğitimiyle entegrasyonundan sorumludur.
Tip İntibak Uçuş Öğretmeni (Type Rating Instructor)
Tip İntibak Uçuş Öğretmenleri, aşağıda belirtilen hususlardan eğitim müdürüne karşı sorumludur.
1) Otoritece belirlenmiş talimat ve standartlar; tip eğitim organizasyonlarının kendi koymuş olduğu kurallar
çerçevesinde adaylara verilecek olan uçuş, nazari eğitimlerden.
2) Uçuş ve nazari eğitimlerin yeterli entegrasyonundan.
Nazari Ders (Yer) Öğretmeni (Theoretical Knowledge Instructor)
Yer dersi öğretmenleri, adaylara verilecek olan yer eğitimlerinden, adayların bireysel ilerlemelerini takip etmekten,
gelişmeleri için gerekli tedbirleri almaktan, eğitim müdürüne karşı sorumludur.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 68
1.10.2 Departmanlar Arası Koordinasyon Ve İşbirliği
-
Kaliteli ve etkin bir eğitim için departmanlar arası iletişim ve eşgüdüm zorunluluk arz etmektedir.
-
Yer dersleriyle uçuş eğitimi birbirini destekler mahiyette bir entegrasyon içerisinde olacaktır.
-
Bu maksatla, nazari eğitim ve uçuş eğitimi duruma göre entegre veya modüler olacak şekilde eğitim müdürü
tarafından planlanır.
-
Tip intibak uçuş öğretmeni ile nazari ders öğretmeni arasındaki koordinasyon eğitim müdürü vasıtasıyla
sağlanır.
Tip intibak eğitim faaliyetlerinin planlanma, icra ve sonuçlandırma safhaları ile ilgili irtibat ve koordinasyon;
Sorumlu Müdür, Kalite Müdürü, Eğitim Müdürü, Bakım müdürü ve Muhasebe Müdürü arasında yapılacaktır. Bu
irtibat ve koordinasyon, ana faaliyet konusu olan eğitimin desteklenmesi olarak algılanmalıdır.
1.10.3 Yetersiz Gelişimin Tespiti
Öğrencinin nazari eğitim gelişimini tespit etmek için ana ders konularının (limitler, emrcensi usuller vb)
sonunda nazari ders öğretmeni tarafından, kritik konuları yeniden öğretici mahiyette gelişim testleri yapılır.
1.10.4 Yetersiz Gelişimin Düzeltilmesi İçin Alınacak Tedbirler
-
Tip intibak uçuş öğretmeni, öğrencinin uçuş eğitim programına paralel gelişim gösteremediğine kanaat
getirirse, durumu Eğitim Müdürüne bildirir.
-
Bu durumdaki öğrenci Eğitim Müdürü tarafından nokta kontrolüne alınır. Nokta kontrolü sonunda Eğitim
Müdürü ve Uçuş Öğretmeni öğrencinin durumunu değerlendirirler.
-
Değerlendirme sonunda öğrencinin planlı uçuş eğitim programına devam etmesine veya öğrencinin
eksiklerini tamamlaması maksadıyla ilave uçuş eğitimi almasına karar verirler.
-
İlave uçuş eğitiminin içerik ve miktarına Eğitim Müdürü ve Uçuş Öğretmeni birlikte karar veririler.
-
İlave uçuş eğitimi öğrencinin zayıf olduğu uçuş konularını kapsamalıdır.
-
Öğrenci, nazari ders ana konuları (limitler, emercensi usuller vb.) sonunda yapılan gelişim testlerinden
başarısız olursa, nazari ders öğretmeni durumu Eğitim Müdürüne bildirir.
-
Eğitim Müdürü ve Nazari Ders Öğretmeni öğrencinin durumunu değerlendirirler. Eğer öğrencinin nazari
dersler konusunda yetersiz olduğuna karar verirlerse, eksiklerini tamamlaması maksadıyla ilave nazari eğitim
almasına karar verirler.
-
İlave nazari eğitiminin içerik ve miktarına Eğitim Müdürü ve Nazari Ders Öğretmenibirlikte karar verirler.
-
İlave nazari eğitim öğrencinin zayıf olduğu nazari ders konularını kapsamalıdır.
-
Eğitim Müdürü, Uçuş Öğretmeni ve Nazari Ders Öğretmeniöğrencinin ilave eğitimlere rağmen gelişme
gösteremediğine kanaat getirirlerse tip intibak kursunu sonlandırabilirler.
1.10.5 Öğretmen Değiştirme Usulleri
-
Tip intibak uçuş eğitimi boyunca, gerekli görüldüğü takdirde öğretmen değişikliği yapılabilir.
-
Uçuş öğretmeni, eğitim sürecinde öğrencisi ile kendi arasında bir iletişim eksikliği, bir kopukluk hisseder ve
öğrencisine yararlı olamadığı kanaatine varırsa öğretmen değişikliği talep edebilir.
-
Öğrenci, öğretmen değişikliği talep edebilir.
-
Eğitim Müdürü, bu talepleri değerlendirerek, yaptığı izleme ve kontrol neticesinde öğretmenin öğrenciye
yararlı olamadığını değerlendirirse öğretmen değişikliği yapabilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 69
1.10.6 Her Bir Öğrencinin Değiştirebileceği Öğretmen Sayisi
Öğrencitip intibak uçuş eğitimi boyunca birden fazla öğretmen değişikliği yapamaz.
1.10.7 Eğitimdeki Aksakliklari Tespit Etmek Için, Dahili Geri Besleme Sistemi
-
Uçuş ve nazari eğitimlerde meydana gelebilecek aksaklıkları tespit etmek için her eğitim saatinde geri
besleme uygulaması yapılır.
-
Her uçuş eğitim periyodunun içinde, daha önce öğrenilmiş önemli bazı uçuş hareketleri tekrar yaptırılarak
öğrencinin durumu gözlenir.
-
Eğer aksaklık varsa, eğitim saati içinde yapılan kısa geri besleme eğitimleriyle eksiklikler giderilir.
-
Her nazari ders saati içinde, daha önce öğrenilmiş önemli bazı konularla ilgili kısa sorular sorularak
öğrencinin durumu gözlenir.
1.10.8 Öğrenciyi Uçuş Eğitiminden Ayırma Usulleri
-
Öğrencinin madde 1.2 de belirtilen kursa başlama şartlarına uymadığı anlaşıldığında veya bu şartları
kaybettiğinde kursla ilişiği kesilir.
-
Öğrenci, kurs düzenini bozan ve emniyeti ihlal eden disiplinsiz ve tehlikeli davranışlarda bulunur ve bunları
ısrarla sürdürürse kursla ilişiği kesilir.
-
Öğrenci, eğitimdeki yetersizliği sebebiyle aşağıdaki süreci tamamladığında kursla ilişiği kesilir.
1)
Uçuş eğitim gelişimi öğretmeni tarafından yetersiz görülen öğrenci Eğitim Müdürü tarafından nokta
kontrolüne alınır.
2)
Kontrol sonunda öğrencinin planlı uçuş eğitim programına devam etmesine veya eksiklerini
tamamlaması maksadıyla ilave uçuş eğitimi almasına karar verilir.
3)
Öğrenci iki defa ilave uçuş eğitimi aldığı halde standartlara ulaşamadığı kanaatine varılırsa kursla
ilişiği kesilir.
-
Öğrencinin kursla ilişiğinin kesilmesi GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim Kurulu kararıyla olur.
-
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Eğitim Kurulu; Sorumlu Müdür, Eğitim Müdürü, Uçuş Öğretmeni ve
Nazari Ders Öğretmeninden oluşur.
1.10.9 Raporlama ve dokümantasyon
-
Eğitim Müdürü, tip intibak eğitimine başlamadan önce kursun mahiyetini, süresini ve iştirak edenlerin
kimliklerini belirtmek suretiyle Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bildirilir.
-
Tip intibak eğitimi sırasında madde 1.6.3 de belirtilen kayıt ve dokümanlar usulüne uygun olarak tutulur.
-
Tip intibak eğitimini bitiren öğrenciye Kurs Bitirme Sertifikası (EK-4) verilir. Eğitimin bitişi, Eğitim Müdürü
tarafından kurs sonuç raporuyla birlikte Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bildirilir.
-
Kayıt ve dokümanlar 5 yıl süreyle muhafaza edilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 70
1.11 HER SAFHA İÇİN PERFORMANS SEVİYELERİ VE STANDARTLARI
1.11.1 Kişisel Sorumluluklar
Eğitim Müdürü (Head of Training)
-
Otoritece belirlenmiş yönetmelik, talimat ve kurallar çerçevesinde verilecek olan uçuş eğitimlerinin
standartlar içersinde yürütülmesinden sorumludur.
-
Öğrencinin, tip intibak eğitim standartlarına ulaşabilmesi ve genel uçuş ortamında GDH kalitesini devam
ettirebilmesi için gereken planlama, icraat ve kontrol aşamalarının takip ve denetiminden sorumludur.
-
Uçuş öğretmenlerinin, standartlarının devam ettirilmesi, öğrencilerin standartlara uygun yetişmesi için
gerekli takip ve kontrolleri yapmaktan sorumludur.
-
Yer dersi öğretmenlerinin gelişiminden, öğrencilerin teorik standartlara uygun yetişmesi için gerekli takip ve
kontrolleri yapmaktan sorumludur.
Tip İntibak Uçuş Öğretmeni (Type Rating Instructor)
-
Otoritece belirlenmiş talimat ve standartlar; tip eğitim organizasyonlarının kendi koymuş olduğu kurallar
çerçevesinde adaylara verilecek olan uçuş, nazari eğitimlerden sorumludur.
-
Öğrencisinin, tip intibak eğitim standartlarına ulaşabilmesi için kurs içeriğindeki hareketleri öğretmekten ve
bu konuda her türlü gayreti göstermekten sorumludur.
Nazari (Yer) Ders Öğretmeni (Theoretical Knowledge Instructor)
-
Yer dersi öğretmenleri, adaylara verilecek olan yer eğitimlerinden, adayların bireysel ilerlemelerini takip
etmekten, gelişmeleri için gerekli tedbirleri almaktan, eğitim müdürüne karşı sorumludur.
-
Öğrencilere kurs programında yazılı plana uygun olarak teorik konuları öğretmekten ve
arzulanan minimum standartlara ulaşmalarını sağlamaktan sorumludur.
en azından
1.11.2 Standardizasyon
-
Öğrenci tip intibak eğitim kursunu bitirebilmek için, standartlara şüphe bırakmayacak şekilde ulaşmış
olmalıdır.
-
Bunlar minimum standartlar olup,daha fazla başarı hedeflenmeli ve sıfır hata ile hareketin icrası
amaçlanmalıdır.
-
Öğrencinin standardı değerlendirilirken, uçuş ve yer emniyet konularındaki becerisi özellikle izlenmelidir.
-
Öğrenci özellikle emercensi konulara hakim olmalıdır.
1.11.3 Standardizasyon şartlari ve usulleri
-
Standartlara ulaşmada, Tip İntibak Eğitim Organizasyonu, öğretmen ve öğrenci, işbirliği içinde olmalıdır.
-
Kursun gerek nazari, gerekse uçuş programları, kursun sonunda öğrenciyi gerekli standarda ulaştıracak
şekilde tanzim edilmiştir.
-
Bu standarda ulaşmak için, gerek öğretmen, gerekse öğrenci, kurs programın içeriğini Eğitim Müdürü
kontrolü altında yerine getirilecektir.
-
Kursiyer, ilgili helikopterin uçuş hareketleri kitabında, her hareket için ayrı ayrı belirtilmiş olan standartlara
ulaşacak şekilde eğitilir.
TİEO EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
1
31 Ekim 2014
01
1 - 71
1.11.4 Test Kriterlerinin Uygulanmasi
-
Tip İntibak Eğitim Kursunun sonunda, öğrencinin gerekli standartlara varıp varmadığı otorite tarafından
yetkilendirilmiş kontrol öğretmeninin uçuş kontrolü ile ortaya çıkacaktır.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 1
2.BRİFİNG VE HAVA HAREKETLERİ
2.1 HAVA HAREKETLERI
DÜZ VE UFKI UÇUŞ
STANDARTLAR
1) Hava hızı: 100 KT ± 5 KT.
2) İrtifa: ±50 Feet
3) Baş: ± 10°
AÇIKLAMA
Helikopterin ufka göre durumu ve hava sürati saykılık kumanda ile kontrol edilir. Ufki uçuş durumu sürat saati ve
baş durumu ile çapraza alınır. Kokpit içerisindeki sabit bir noktanın, örneğin alet paneli üst kenarı gibi veya pal
düzleminin ufuk hattı ile arasındaki sabit bir mesafeye göre baş durumu tesis edilerek kontrol edilir. Sürat saatinde
görülen ve istenilen sürat ile de (100 Kt.) çapraz kontrole alınır. Baş durumunun sürat saati ile çapraza alınmaması
ve düzeltici kumandaların sadece sürat saatine göre yapılması kumandalarla gereksiz ve fazla oynamalara neden
olacaktır. Bu da helikopter burnunun aşağı yukarı hareketlerle yunuslama hareketini doğuracaktır. Saykılık lövye ile
aynı zamanda yer izi muhafaza edilir. Hatalı yana açışlar helikopterin yatış yapmasına dolayısıyla yer izinden
ayrılmasına neden olacaktır. Bu yatış kontrolü de alet paneli üst kenarının ufuk hattına paralelliğinden ve yer izinin
değişmesinden anlaşılır. Genel olarak düz uçuşta sağ pedal bir miktar ilerde olup güç değişiklikleri gerektiğinde
gövdenin uçuş istikametine paralelliğini muhafaza edebilmek için pedal koordineli bir şekilde kullanılır.
Önceden tespit edilen düz uçuş torku (veya FLI değeri), irtifanın muhafazası için fazla veya yetersiz olabilir. 100 feet
veya daha az irtifa değişikleri, sürati 10 K. artırarak veya azaltarak telafi edilir. Bu düzeltmeden sonra yine aynı hata
tekrarlanıyorsa bu durumda önceden tespit edilen düz uçuş torkunda küçük değişiklikler yapmak suretiyle irtifa
muhafaza edilir. İrtifa kontrolü ve tork değişiklikleri kollektif kumanda ile yapılır. Kollektifin dolayısıyla gücün
artırılması, başta yukarı kalkmaya ve başın sağa/sola sapmasına, azaltılması da, başın aşağı düşmesine ve başın
sola/sağa sapmasına neden olacaktır. Her kolektif hareketinden sonra yapılan pedal düzeltmesi Bul’e bakılarak
teyit edilir. Kollektifin artırılması ile helikopterin başı yukarı kalkmak isteyeceğinden ufki uçuş durumunu muhafaza
edecek kadar saykılık ileri verilir.
Yan rüzgârından dolayı helikopterde yanca bir sürüklenme görülürse saykılık kumanda rüzgâr içine açılır. Rüzgâr
şiddeti ile orantılı olarak baş rüzgâr içine döndürülür ve saykılık kumanda tekrar ilk konumuna getirilerek krap
verilmiş, helikopter trime sokulmuş olur.
GENEL HATALAR
1) İrtifayı muhafaza edememek.
2) Sürati muhafaza edememek.
3) Yer izini muhafaza edememek.
4) Baştaki sapmalara müsaade etmek.
5) Kumandalarla lüzumundan fazla oynamak.
DÜZ VE UFKİ UÇUŞTA DÖNÜŞLER
STANDARTLAR
1)
Hava hızı: 100 KT ± 5 KT
2) İrtifa: ± 50 Feet
3) Yatış açısı: 15 º ± 5 º
4) Dönüşten çıkış: ± 5
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 2
AÇIKLAMA
Ufki dönüş sürat ve irtifa muhafaza edilirken uçuş istikametinin değiştirilmesi için yapılan bir manevradır.
Manevraya başlamadan önce ve dönüş esnasında dönüş istikameti kontrol edilir ve yüksek sesle temiz olduğu
söylenir. Uçuşta dönüş manevraları aksi belirtilmedikçe standart yatışlı dönüşle ( 15 derece ) ve baş istikameti 180
derece değiştirilmek suretiyle yapılır. Dönüş yapılacak bölgenin temizlik kontrolü yapılırken dönüşün
tamamlanmasında müracaat noktası olabilecek 90 derece dönüş yönünde bazı nirengiler seçilir. Rüzgâr istikameti
ve şiddeti belirlenir.
Saykılık kumanda dönüş istikametine hafifçe yatırılarak istenen yatış açısı ayarlanır ve dönüşe başlanır. Dönüş
esnasında yatış açısının artmak istemesi kumandanın aksi tarafa tok tutulması suretiyle tahdit edilir. Dönüşte
kesinlikle pedal kumandası kullanılmaz.
Düz uçuş süratinin ve arzu edilen yatış açısının muhafazası için ufuk hattı ile pal düzlemi arasındaki açıklık kontrol
edilerek, gerekli düzeltmeler yapılır. Yatış açısı artarken helikopterde irtifa kaybetme temayülü olabilir. Bunu
önlemek için kollektif yeteri kadar yukarı tok tutulur. Dönüşten çıkış için seçilen referans hattına 5 - 10 derece kala
saykılık aksi tarafa yatırılarak dönüşten çıkış kumandası verilir. Dönüşten çıkınca saykılık tekrar düz ve ufki uçuştaki
durumuna getirilir. Sola dönüşlerde başta düşme ve yatışta bir artma temayülü olacağından, saykılık dönüşün aksi
tarafına ve hafifçe geriye tok tutulur. Sağa dönüşlerde bu işlemin tersi yapılır.
GENEL HATALAR
1) İrtifayı muhafaza edememek.
2) Başta ve süratte büyük değişiklikler yapmak.
3) Kayış ve savruluşlara sebep olmak.
4) Yatış açısını muhafaza edememek.
5) İstenilen istikamette dönüşten çıkamamak.
İstikamette Tırmanış Ve Süzülüş
STANDARTLAR
1) Hava hızı: 80 Kt ± 5 Kt.
2) Düz uçuşa geçiş: ± 50 Feet
3) Baş: ± 5 º
AÇIKLAMA
İstikamette Tırmanış: Eğitim amacıyla 80 Kt. lık tırmanış sürati ve 500 Feet / Dk. lık tırmanış oranı kullanılır. Rüzgâr
istikameti ve şiddeti belirlenir. Yer izi tespit edilir. Tırmanılacak irtifa gözle kontrol edilerek yüksek sesle temiz
olduğu söylenir. Düz uçuş torku tespit edilir. Kollektif tırmanış gücüne kadar (500 Feet / DK. lık tırmanış oranı
sağlayacak güç genelde havır torkudur.) çekilir. Helikopteri trimde tutacak kadar sol pedal tatbik edilir. Kollektif
tatbiki esnasında baş durumu 80 Kt. lık sürati sağlayacak şekilde saykılık kumanda ile ayarlanır.
Düz uçuş irtifasına 50 Feet kala, saykılık kumanda ile 100 Kt. lık baş durumu tesis edilir. Bunu takiben kollektif düz
uçuş torkuna kadar azaltılır. Trimi muhafaza etmek için aynı anda gerektiği kadar sağ pedal tatbik edilir. Tırmanış
esnasında ve düz uçuşa geçişte helikopterin ufuk hattına göre durumu ve bordo panelindeki temel uçuş aletleri
devamlı çapraz kontrole alınmalıdır.
İstikamette Süzülüş: Eğitim amacıyla 80 Kt. lık süzülüş sürati ve 500 Feet / Dk. lık süzülüş oranı kullanılır. Rüzgâr
istikameti ve şiddeti belirlenir. Yer izi tespit edilir. Süzülüş yapılacak irtifa gözle kontrol edilerek yüksek sesle temiz
olduğu söylenir. Düz uçuş torku tespit edilir. Kollektif 500 Feet/Dk. lık süzülüş oranını verecek şekilde azaltılır.
Gücün azalmasından dolayı başın sola sapması yeteri kadar sağ pedal tatbiki ile önlenir. Kollektifin azaltılması
esnasında başın aşağı düşmesinin önlenmesi ve 80 Kt. lık baş durumunun tesis edilebilmesi için, saykılık kumanda
geriye doğru tahdit edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 3
Düz uçuş irtifasına 50 Feet kala, kollektif düz uçuş gücüne kadar artırılır. Gücün artırılmasından dolayı başın sağa
kaçması yeteri kadar sol pedal tatbiki ile önlenir. 100 Kt. lık düz uçuş baş durumu saykılık kumanda ileri tatbik
edilerek ayarlanır. Süzülüş esnasında ve düz uçuşa geçişte helikopterin ufuk hattına göre durumu ve bordo
panelindeki temel uçuş aletleri devamlı çapraz kontrole alınmalıdır.
GENEL HATALAR
1) Süzülüş/Tırmanış süratini muhafaza edememek, baş durumunu sabit tutamamak.
2) Yer izini muhafaza edememek.
3) Saykılık ve pedallarla gereksiz düzeltmeler vererek sapma ve sürüklenmelere sebep olmak.
TIRMANIŞLI VE SÜZÜLÜŞLÜ DÖNÜŞLER
STANDARTLAR
1) Hava hızı: 80 Kt ± 5 Kt
2) İrtifa: ± 50 Feet
3) Yatış açısı: 15 º ± 5 º
4) Dönüşten çıkış: ± 5 º
AÇIKLAMA
Bu hareket düz ve ufki uçuşta dönüşler ile istikamette tırmanış ve süzülüş manevralarının birleştirilmiş şeklidir.
Eğitim amacı ile bu hareketler sırasında 500 Feet lik irtifa ve 180 derecelik istikamet değişikliği yapılır.
Tırmanışlı Dönüşler: Düz uçuş şartları gözden geçirilerek tırmanışlı dönüşün yapılacağı tarafın temizlik kontrolü
yapılır. İstikamette tırmanış başlatılırken, aynı zamanda dönüş maksadıyla saykılık kumanda arzu edilen yatış açısını
elde edene kadar dönüş yapılacak yöne doğru açılır. İstenen yatış açısı elde edildikten sonra tırmanış esasları
devamlı olarak çapraz kontrole alınır. Hareketin devamı boyunca baştaki değişmeler saykılığın ileri, geri tok
tutulması suretiyle kontrol altında tutulur. Dönüşten çıkış referans hattına 5-10 derece kala başlatılır. Şayet henüz
istenilen irtifaya ulaşılamamış ise tırmanış esasları muhafaza edilir. Aksine olarak istenilen irtifaya dönüşten çıkış
noktasına gelinmeden ulaşılmış olunabilir. Bu durumda dönüş devam ederken saykılık kumanda bulunduğu
pozisyondan ileri verilmek suretiyle 100 Kt. lık baş durumuna alınır ve düz uçuşa geçişte uygulanan usuller
kullanılarak düz uçuş esasları tesis edilir. Bu esnada dönüşten çıkış noktasına gelinmiş ise saykılık aksi yöne açılarak
düz uçuşa geçilir.
Süzülüşlü Dönüşler: Hareketin başlangıç esasları tırmanışlı dönüş manevrası ile aynı özellikleri taşır. Süzülüşün ve
80 Kt. lık baş durumunun tesis edilmesinden sonra dönüşe başlanır. Hareketin devamı tırmanışlı dönüş
manevrasına benzer şekildedir.
GENEL HATALAR
1) Süzülüşü/Tırmanışı dönüşle eşzamanlı olarak yapamamak.
2) Süzülüş/Tırmanış gücünü ayarlayamamak.
3) Yatış açısını ve sürati muhafaza edememek.
HAVIRA KALKIŞ
STANDARTLAR
1) Baş: ± 10 º
2) İrtifa: 4 feet ± 1 feet
3) Sürüklenme: 1 feet
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 4
AÇIKLAMA
Kollektif yavaş fakat devamlı bir şekilde yukarı doğru tatbik edilirken, saykılık bir miktar sola geriye açılır ve
istikamette kalmaya yetecek kadar sol/sağ pedal verilir. Kızaklar hafifleme durumuna geldiğinde helikopter başında
sapmalar, gövdesinde sürüklenmeler meydana gelebilir. Bu durumda baştaki sapmalar gerekli pedal,
sürüklenmeler ise saykılık kumanda ile önlenir. Hafifleme durumunda gerekli düzeltmeler verilip helikopterdeki
sürüklenmeler engellendikten sonra kollektif devamlı tatbik edilerek 4 feet havır irtifasına çıkılır.
Bu esnada baştaki sapmalar pedallarla, gövdede ki sürüklenmeler saykılıkla önlenir. 4 feetlik havır irtifası tesis
edildiğinde kollektif aşağı tok tutularak daha fazla irtifa alması engellenir.
İKAZ: Hafifleme durumunda çok çabuk oluşabilecek olan "DİNAMİK DEVRİLME" yi önlemek için kesinlikle geri ve
yanlara hareketten kaçınılmalıdır. Eğer geriye ve yanlara hareket başlarsa gecikmeksizin kollektif azaltılır ve
harekete tekrar başlanır.
İKAZ: Kuyruk damperinin yere çok yakın olmasından dolayı havıra kalkışta geriye fazla saykılık açmaktan
kaçınılmalıdır.
GENEL HATALAR:
1) Kollektifi ani olarak çekmek veya kesik kesik kullanmak.
2) Kızakların hafifleme durumuna gelişini hissetmemek.
3) Sapma ve sürüklenmelere müsaade etmek.
4) Kumandalarla fazla ve lüzumsuz oynamak.
HAVIRDAN İNİŞ
STANDARTLAR
1) Baş: ± 10 º
2) İleri sürüklenme: 1 feet
3) Yana ve geriye sürüklenmeye müsaade edilmez.
AÇIKLAMA
Başlangıç esasları alındıktan sonra, 4 feet sabit havır durumundan, kollektif hafifçe aşağı bastırılarak yumuşak ve
devamlı bir çöküş oranı tesis edilir. Helikopterin 50 – 75 feet ilerisinde seçilen iki noktadan geçen referans hattı
dikkate alınarak baştaki sapmalar küçük pedal kumandaları ile, gövdenin sürüklenmeleri ve ileri geri hareketleri
küçük saykılık kumandaları ile önlenir.
Yanılmalara ve dolayısıyla aşırı kumanda tatbiklerine meydan vermemek için helikopterin hemen önüne
bakılmamalıdır. Yere yaklaşık 1, 2 feet kala yer yastığı nedeniyle çöküşte bir azalma eğilimi hissedilebilir. Bu
durumda kollektif başlangıçtaki alçalma oranı elde edilecek şekilde bastırılmaya devam edilir. Helikopter
gövdesinin havırda sola/sağa yatık olmasından ötürü önce sol/sağ kızağın(tekerleğin) daha sonrada sağ/sol
kızağın(tekerleğin) yere temas edeceği unutulmamalıdır. Kızaklar yere temas ederken helikopterin tüm hareketleri
saykılık ve pedallarla önlenerek kollektif yumuşak bir şekilde tam aşağı bastırılır.
GENEL HATALAR
1) Kollektifi ani olarak bastırmak veya kesik kesik kullanmak,
2) Sapma ve sürüklenmelere müsaade etmek,
3) Kumandalarla fazla ve lüzumsuz oynamak.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 5
HAVIR TAKSI
STANDARTLAR
1) Baş: ± 10 º
2) İrtifa: 4 feet ± 1 feet
3) Sürüklenme: ± 1 feet
AÇIKLAMA
4 Feet sabit havır irtifasında saykılık yumuşak bir şekilde ileri verilerek taksiye başlanır.Hızlı yürüyen insan süratine
erişildiğinde, saykılık geriye tok tutulmak suretiyle ileri süratin muhafaza edilmesi için gerekli ayarlamalar yapılır. Bu
arada harekete başlarken irtifa kaybını önlemek için kollektif hafifçe yukarı tok tutulur. Baştaki sapmalar pedallarla,
istenilen hat üzerinde kalmak için gerekli düzeltmeler saykılıkla yapılır. Gövdenin gidiş istikametine paralelliği
pedallarla sağlanır.
Yan rüzgârında yer izini muhafaza edebilmek için saykılık yeteri kadar rüzgar içine açılır. Krap vermemeye dikkat
edilir. İleri hareketi durdurmak için, hareket istikametinin aksi tarafına saykılık kumanda verilir. Saykılık geriye doğru
tahdit edilirken burnun kalkması neticesinde irtifa alınmasını engelleyecek kadar kollektif aşağı tok tutulur ve
gerekli pedal düzeltmesi verilir.
GENEL HATALAR
1) İrtifayı muhafaza edememek,
2) Takside kraplı olarak gitmek,
3) Süratli veya yavaş gitmek,
4) Kumandalarla gereksiz oynamak.
HAVIRDA DÖNÜŞLER
STANDARTLAR
1) İrtifa: 4 feet ± 1 feet
2) Dönüş oranı: 90 º lik dönüş için 4 sn.
3) Sürüklenme: 1 feet
AÇIKLAMA
Dönüş istikameti ve aksi tarafı kontrol edilerek temiz olduğu söylenir. Dönüş tarafındaki pedala hafifçe tazyik
edilerek dönüş başlatılır. Sabit bir dönüş oranı için
(90 derecelik bir dönüş için 4 sn.) aksi pedalla dönüş sürati
kontrol edilir. Saykılık ile helikopterin ufkiyeti muhafaza edilerek muhtemel sürüklenmeler önlenir. Dönüş
esnasında şiddetli rüzgâr varsa saykılık lövye rüzgâr içine açılmak suretiyle rüzgârın neden olacağı sürüklenmelere
engel olunur. Dönüş esnasında irtifa, kollektif kullanılarak muhafaza edilir.
Sola dönüşlerde kuyruk rotor hücum açısındaki artış nedeniyle irtifada bir miktar düşme olabilir. Bunu önlemek için
kollektif hafifçe yukarı tok tutulur. Dönüş oranı pedallarla kontrol edilir. Sağa dönüşlerde bunun aksi gözlenecektir.
Dönüşten çıkış için, dönüşün bitirileceği istikametten 5 derece evvel dönüşün aksi tarafındaki pedala yumuşak bir
şekilde basılarak dönüş yavaşlatılır ve çıkış noktasında hareket bitirilerek sabit durulur.
NOT:Zorunlu olmadıkça havırda dönüşlerde, dönüşü durdurmak için ilave güç ihtiyacı olmayacağından SOLDAN
dönüş tercih edilmelidir.AS-350 B3 için SAĞDAN dönüş tercih edilmelidir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 6
GENEL HATALAR
1) Saykılık lövye ile fazla oynamak ve rüzgâra göre kullanamamak, dolayısıyla sürüklenmeye neden olmak.
2) Dönüş oranını ayarlayamamak.
3) İrtifanın muhafaza edilememesi.
4) Dönüşleri istenilen istikamette bitirememek.
HAVIRDA YANA UÇUŞ
STANDARTLAR
1) Baştaki sapma: ± 10 º
2) İrtifa: 4 feet ± 1 feet
3) İleri geri sürüklenme: ± 2 feet
AÇIKLAMA
Rüzgâr istikameti ve şiddeti tayin edilir. Yana uçuş esnasında rüzgârın baştan alınmasına dikkat edilir. 90 derecelik
temizleme dönüşü yapılarak uçuş istikametinin temiz olduğu söylenir. Pedallarla yer izi baş istikametine dik
tutulurken, saykılık hareket istikametine hafifçe açılır. Normal yürüyen insan sürati elde edilince, saykılık tekrar ilk
konumuna doğru tahdit edilir ve bu sürat muhafaza edilir. Bu arada irtifa kollektif ile sabit tutulur. Yer izinde
helikopterin ileri ve geri sürüklenmelerini önlemek için gerekli saykılık kumandası verilir.
Bu arada pedallarla baş istikameti yer izine dik tutulur. Hareketi bitirmek için saykılık hareket istikametinin aksi
tarafına hafifçe açılır. Hareket durunca saykılık tekrar ilk konumuna getirilir. Yana uçuş esnasında dikkatin büyük
çoğunluğu dışarı verilir. Saykılıkla yer izi, pedallarla da baş istikametinin uygunluğu sağlanırken dışarının kontrolü
çoğunlukla hareket istikametine ve ara sıra burun istikametine bakılarak yapılır.
GENEL HATALAR
1)
Havır irtifasının muhafaza edilememesi,
2) Sabit sürati tesis edememek,
3) Saykılık ve pedallarla gereksiz düzeltmeler vererek sapma ve sürüklenmelere neden olmak.
HAVIRDA GERIYE UÇUŞ
STANDARTLARLAR
1)
Baştaki sapma: ± 10 °
2) İrtifa: 10 feet (± 1 feet )
3) Sürüklenme: 1 feet
AÇIKLAMA
Geriye uçuş istikametine dönülerek temizlik kontrolü yapılır ve harekete başlamadan önce 10 feetlik havır irtifası
tesis edilir. Pedallarla yer izi baş istikametine paralel tutulurken, saykılık hafifçe geriye doğru tazyik edilir. Normal
yürüyen insan sürati elde edilince saykılık aksi tarafa tok tutulur. Bu esnada kollektif ile irtifa sabit tutulur. Geriye
uçuş hattında, helikopterin sağa ve sola sürüklenmeleri saykılık kumanda ile önlenir. Baş istikametinde meydana
gelen sapmalar pedallarla düzeltilir. Hareketi durdurmak için saykılık kumanda hafifçe ileri tazyik edilir. Hareket
durunca saykılık tekrar aksi yöne tok tutularak, sabit duruş yeniden tesis edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 7
GENEL HATALAR
1)
Havır irtifasının muhafaza edilememesi,
2) Sabit sürati tesis edememek,
3) Saykılık ve pedallarla gereksiz düzeltmeler vererek sapma ve sürüklenmelere neden olmak.
HAVIR OGE (YER TESIRI DIŞINDA HAVIR) KONTROLÜ
STANDARTLAR
1) Sürüklenme: ± 10 Ft.
2) 100 Feet’te yada çevredeki manialar üzerinde bir havır irtifasının tesis edilmesi.
3) İstikamet: ±10°
4) 360° soldan dönüş yaparken sabit bir dönüş oranının muhafaza edilmesi.
5) OGE Havır gücünü gerektiren manevralar için hava aracının gücünün ve kontrol edilebilirliğinin doğru olarak
belirlenmesi.
AÇIKLAMA
Hava aracının kontrolü veya gücü hakkında soru işaretinin oluştuğu herhangi bir zamanda OGE Kontrolü yapılabilir.
100 Feet’e ya da etraftaki engellerin üstüne, hangisi daha yüksekse dikey olarak irtifa alınır.Helikopterin motor
aletleri sürekli olarak gözlenir. Hava aracının limitleri aşılmaz. Hava aracının gücünü ve kontrolünü sürekli olarak
kontrol ederken 360 derecelik soldan/sağdan bir dönüş yapılır. Manevra yer tesirinde veya istenilen yükseklikte
bitirilir.
GENEL HATALAR
1) Yüksek havır irtifasının muhafaza edememek.
2) Sürüklenmeleri önleyememek.
HAVIRDAN NORMAL KALKIŞ
STANDARTLAR
1) Kalkış öncesi kontrollerin yapılması
2) Saykılık hızlandırma: -5°± 1°
3) Güç tanzimi: ± % 3
4) İstikamet: ± 10°
5) Yer izi: ± 10 feet
AÇIKLAMA
4 feet irtifada sabit havır durumu tesis edilerek kalkış öncesi kontroller yapılır ve havır torku okunarak belirlenir.
Mevcut havır torku ile kalkış esnasında tork karşılaştırılır.(Çift motorlu helikopterler için tek motor emercensi
durumu yaşanması olasılığına karşı, tek motor tork limit değeri ile kıyaslama yapılarak performans durumu
değerlendirilir ve emercensi durum için fikri hazırlık yapılmış olur). İleri hareketi başlatmak için saykılık yavaşça ileri
verilerek -5° lik baş durumu tesis edilirken, kollektif havır torku +10 tork olacak şekilde yukarı tatbik edilir.
Kollektifin yukarı tatbik edilmesine bağlı olarak başın yukarı kalkmasını önlemek ve -5°lik baş durumunu muhafaza
etmek için saykılık yeteri kadar ileri verilir. Pedallarla baş istikameti sabit tutulurken, yer izi saykılıkla muhafaza
edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 8
Kumandalar 20 feette 30 Kt. sürate ulaşacak şekilde koordineli olarak kullanılır. Bu nokta, öncesinde veya
sonrasında, tek motora kalınması durumunda, kalkışa devam edilmesine veya kakıştan vazgeçilmesine karar
verilmesi gereken Kalkış Karar Noktasıdır. Bu şartlara ulaşıldığında yüksek sesle “KARAR NOKTASI” şeklinde ikaz
edilir. Karar noktası geçildikten sonra güç tanzimi muhafaza edilerek saykılık hızlandırmaya devam edilir. Sürat
80Kt. a gelirken saykılık geriye tahdit edilir, 80Kt. muhafaza edilerek 500 feet/dk. lık tırmanış oranı verecek şekilde
güç tanzimi yapılır. Tırmanış esasları tırmanış bacağı boyunca kontrol edilir.
Yan Rüzgârında Kalkış:50 feet AGL' e kadar, yer izini muhafaza edecek kadar saykılık rüzgâr iyice açılır ve gövdenin
yer izine paralelliğinin temini için yeteri kadar aksi pedal kumandası verilir. 50 feet geçildikten sonra helikopter
tirime sokulur ve yer izi saykılıkla muhafaza edilmeye devam edilir.
GENEL HATALAR
1) Kalkış öncesi kontrolleri yapmamak.
2) Saykılığı gereğinden fazla ileri vermek veya hızlandırmada gecikmek.
3) Tırmanış gücünü muhafaza edememek
4) İrtifa ve istikameti muhafaza edememek.
5) Tırmanış esaslarını tesis edememek ve uygun baş durumunu alamamak.
HAVIRA KADAR NORMAL YAKLAŞMA
STANDARTLAR
1) Başlangıç Esaslarının Tesis Edilmesi: 300 feet ± 50 feet
80 Kt. ± 10 Kt.
2) Karar Noktası Esaslarının Tesis Edilmesi: 80 feet ± 10 feet
50 Kt. ± 5 Kt.
3) Açı: Normal yaklaşma açısı
4) İstikamet: ± 10 °
5) Havıra geçiş: 4 feet ± 1 feet
AÇIKLAMA
Genel olarak normal yaklaşma 3 ana kısımda incelenir.
Başlangıç Ve Giriş Kısmı: Normal yaklaşma açısı kesilene kadar 80 Kt. ve Yer+300 feet muhafaza edilir. Normal
yaklaşma açısı görüldüğünde yüksek sesle “AÇIDAYIM” ikazı yapılır ve kollektif yeteri kadar aşağı bastırılarak
alçalma başlatılır. Uygun yaklaşma açısı; iniş noktası ile ön mika üzerinde seçilen bir noktanın birbiriyle mukayese
edilmesi sonucu tesis edilir. Kollektifi bastırma esnasında çöküşü hissetmek, açıyı ve istikameti muhafaza etmek
esastır. Kollektifin azaltılmasından dolayı başın sola/sağa kaçmasını önleyecek şekilde bir miktar sağ/sol pedal
tatbik edilir. Başın aşağı düşmesini ve süratin artmasını önlemek için de saykılık hafifçe geriye tok tutulur.
Yaklaşma Esnasında Karar Noktasına (80 Feet) Kadar Olan Kısım: Yaklaşma açısını muhafaza etmek için kollektif ile
hata büyümeden gerekli küçük güç ayarlamaları yapılır. Tesis edilen açı, ön mika üzerinde seçilen nokta ile iniş
paneline göre mukayese edilerek takip edilir. Sürat 80 feette 50Kt. olacak şekilde tedricen azaltılır. Bu nokta
öncesinde veya sonrasında, tek motora kalınması durumunda, inişe devam edilmesine veya inişten vazgeçilerek
pas geçmeye karar verilmesi gereken Yaklaşma Karar Noktasıdır. Bu şartlara ulaşıldığında yüksek sesle “KARAR
NOKTASI” şeklinde ikaz edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 9
Karar Noktasından (80 Feet) İniş Noktasına Kadar Olan Son Kısım: Karar noktası geçildikten sonra kollektifle
süzülüş devam ettirilirken 50Kt.lık baş durumu ve sürat 50 feete kadar muhafaza edilir. 50 feet gelirken saykılık
geriye tatbik edilerek sürat azaltılmaya başlanır ve süzülüşün devamını sağlayacak şekilde kollektif aşağıya tok
tutulu. İstikamet pedal kumandası ile sağlanırken yer izini muhafaza edecek şekilde sürüklenmeler saykılık ile
önlenir. Yavaşlama baş durumu ADI’dan istifade edilerek +10° yi geçmeyecek şekilde ayarlanır. Yukarı baş
durumunun fazla olması kuyruk damperinin yere vurmasına ve yapısal hasara yol açabilir. 50 feete kadar emniyetli
süratin muhafaza edilmesinin sebebi tek motor emercensi durumunda emniyetle inişi veya pas geçmeyi
sağlayabilecek sürati muhafaza edebilmektir. 50 feetten sonra yavaşlamanın nedeni ise, tek motor emercensi
durumunda kritik sayılan düşük sürat pozisyonunun yaratacağı olumsuzluğun, yer tesiri içerisinde yavaşlama
yapılarak ortadan kaldırılmasını ve inişin emniyetle yapılmasını sağlamaktır.
Süratin tedricen azaltılması neticesinde geçiş kaldırıcı kuvvet kaybedilecek ve çöküş artacaktır. Derin çöküşü
önlemek, dolayısıyla açıyı muhafaza etmek için kollektif yavaşça yukarı doğru tok tutulur. Yavaşlama ve süzülüş
kollektif ve saykılık kumandaların koordineli bir şekilde kullanılması ile sağlanırken istikamet pedallarla muhafaza
edilir. Son kısımda iniş noktası üzerinde 4 feette sabit duruşu sağlayacak şekilde saykılık yeteri kadar ileri verilerek
kollektifle de irtifa muhafaza edilir.
NOT:İniş yeri durumunun ve iniş yeri çevresinin özelliklerine göre Karar Noktasından sonra 50 feet beklenmeden
sürat azaltılmaya başlanabilir.
GENEL HATALAR
1) Başlangıç esaslarını tesis edememek,
2) Yaklaşma açısını kestirememek, geç veya erken başlatmak,
3) Açı takibinde kollektifi uygun kullanamamak,
4) Yer izini muhafaza edememek,
5) Baş durumunda büyük oynamalar yapmak suretiyle çok süratli ya da yavaş alçalma yapmak,
6) Geçiş kaldırıcı kuvvetin kaybını hissetmemek, saykılığı ileri vermede geç kalmak,
7) Hareketi iniş noktası üzerinde ve havır irtifasında bitirememek.
HAVIRDAN DİKEY KALKIŞ
STANDARTLAR
1) Kalkış öncesi kontrollerin yapılması
2) Saykılık hızlandırma: -5°± 1°
3) Güç tanzimi: İlk 30 feette güç tanziminin bitirilmesi, + % 3
4) İrtifa: 100 feet ± 10 feet
5) İstikamet: ± 10°
6) Yer izi: ± 10 feet
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 10
AÇIKLAMA
4 feet irtifada sabit havır durumu tesis edilerek kalkış öncesi kontroller yapılır ve havır torku okunur. Mevcut havır
torku ile kalkış esnasında tek motor emercensi durumu yaşanması olasılığına karşı, tek motor tork limit değeri ile
kıyaslama yapılarak performans durumu değerlendirilir ve emercensi durum için fikri hazırlık yapılmış olur. Kollektif
havır torku +10 tork olacak şekilde yukarı tatbik edilerek sabit nokta üzerinde dikey olarak irtifa alınır. Yatay
eksende sürüklenmeleri önlemek için iyi bir kumanda koordinesi ve istikametten ve kumandalardaki pilotun kendi
tarafından alacağı nirengilerin çapraz kontrole alınarak takip edilmesi gerekir. Kollektifin yukarı tatbik edilmesine
bağlı olarak başın sağa/sola kaçmasını önleyecek kadar sol/sağ pedal verilerek istikamet muhafaza edilir.
Sürüklenmeler saykılık kumanda ile önlenir. Radar altimetre/altimetre çapraz kontrole alınarak 100 feet geçilirken
saykılık yavaşça ileri verilir -5° lik baş durumu tesis edilerek hızlandırma pozisyonu muhafaza edilir. Bu nokta Kalkış
Karar Noktası olarak adlandırılır ve yüksek sesle “KARAR NOKTASI” şeklinde ikaz edilir. Helikopterin müspet
tırmanışını devam ettirmek için gerekirse kollektif yukarı tok tutulur. Kalkış yer izi takip edilir, sürat 80 Kt. a gelirken
yumuşak bir şekilde saykılık geriye tahdit edilerek 500 feet/dk. lık tırmanış oranı verecek şekilde güç tanzimi yapılır.
Tırmanış esasları tırmanış bacağı boyunca kontrol edilir.
NOT: Bu harekette dikey kalkış irtifası olarak kullanılan 100 feet eğitim maksatlıdır. Kalkış istikametinde engel
olması durumunda karar noktası engel yüksekliği + 100 feet olarak uygulanır.
Yan Rüzgârında Kalkış: GKK kazanılana kadar yer izini muhafaza edecek kadar saykılık rüzgâr içine açılır ve
gövdenin yer izine paralelliğinin temini için yeteri kadar aksi pedal kumandası verilir. Bu noktadan sonra helikopter
tirime sokulur ve yer izi saykılıkla muhafaza edilmeye devam edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 11
GENEL HATALAR
1)
Kalkış öncesi kontrolleri yapmamak.
2) Karar noktası gelmeden önce veya geçtikten sonra hızlandırmaya başlamak.
3) Normal tırmanış esaslarını tesis edememek veya gecikmek.
HAVIRA KADAR DERİN YAKLAŞMA
STANDARTLAR
1)
İniş öncesi kontrollerin yapılması
2) Başlangıç Esaslarının Tesis Edilmesi: 300 feet ± 50 feet
50 Kt. ± 5 Kt.
3) Karar Noktası Esaslarının Tesis Edilmesi: 100 feet ± 10 feet
4) Açı: Derin yaklaşma açısı
5) İstikamet: ± 10 °
6) Havıra Geçiş: 4 feet ± 1 feet
AÇIKLAMA
Genel olarak derin yaklaşma 3 ana kısımda incelenir.
Başlangıç ve Giriş Kısmı:Normal yaklaşmadan farklı olarak esas bacakta Yer+300 feete alçalırken, sürat 50Kt. a
alınarak başlangıç esasları sağlanmış olur. Son yaklaşma bacağında derin yaklaşma açısı kesilene kadar 50 Kt. ve
Yer+300 feet muhafaza edilir. Derin yaklaşma açısı görüldüğünde yüksek sesle “AÇIDAYIM” ikazı yapılır ve kollektif
yeteri kadar aşağı bastırılarak alçalma başlatılır. Uygun yaklaşma açısı; iniş noktası ile alt babılda iki pedal arasında
seçilen bir noktanın birbiriyle mukayese edilmesi sonucu tesis edilir. Kollektifi bastırma esnasında çöküşü
hissetmek, açıyı ve istikameti muhafaza etmek esastır. Kollektifin azaltılmasından dolayı baş sola/sağa kaçmak
isteyeceğinde, bir miktar sağ/sol pedal tatbik edilir. Başın aşağı düşmesini ve süratin artmasını önlemek için de
saykılık hafifçe geriye tok tutulur.
Yaklaşma Esnasında Karar Noktasına (100 Feet) Kadar Olan Kısım: Yaklaşma açısını muhafaza etmek için kollektif
ile hata büyümeden gerekli küçük güç ayarlamaları yapılır. Tesis edilen açı, iniş noktası ile alt babılda iki pedal
arasında seçilen bir nokta çakıştırılarak takip edilir. Yaklaşma açısının normal yaklaşmaya göre daha derin olması ve
süzülüş başlangıç noktasının iniş noktasına olan yatay mesafesinin az olması, süzülüşle eş zamanlı olarak süratinde
azaltılmasını gerekli kılabilir. Bu durumda karar noktası olan 100 feette sürat 50 Kt. ın altında olabilir. Ancak hiçbir
zaman GKK süratinin altına düşülmemelidir. Bu nokta öncesinde veya sonrasında, tek motora kalınması
durumunda, inişe devam edilmesine veya inişten vazgeçilerek pas geçmeye karar verilmesi gereken Yaklaşma
Karar Noktasıdır. Bu şartlara ulaşıldığında yüksek sesle “KARAR NOKTASI” şeklinde ikaz edilir.
Karar Noktasından (100 Feet) İniş Noktasına Kadar Olan Son Kısım: Karar noktası geçildikten sonra kollektifle
süzülüş devam ettirilirken sürat tedricen azaltılmaya devam edilir. İstikamet pedal kumandası ile sağlanırken yer
izini muhafaza edecek şekilde sürüklenmeler saykılık ile önlenir. Yavaşlama baş durumu ADI’dan istifade ederek
+10° yi geçmeyecek şekilde ayarlanır. Yukarı baş durumunun fazla olması kuyruk damperinin yere vurmasına ve
yapısal hasara yol açabilir. Süratin tedricen azaltılması neticesinde geçiş kaldırıcı kuvvet kaybedilecek ve çöküş
artacaktır. Derin çöküşü önlemek, dolayısıyla açıyı muhafaza etmek için kollektif yavaşça yukarı doğru tok tutulur.
Yavaşlama ve süzülüş kollektif ve saykılık kumandaların koordineli bir şekilde kullanılması ile sağlanırken istikamet
pedallarla muhafaza edilir. Derin yaklaşmada süzülüş oranının fazla olması yaklaşmanın son kısmında normalden
daha derin kollektif hareketini, bunun sonucunda da o oranda pedal ve saykılık düzeltmeyi gerekli kılar. İnişin
emniyetle tamamlanması için iyi bir çapraz kontrol ve yeterli kumanda koordinesi gerekir. Son kısımda iniş noktası
üzerinde 4 feette sabit duruşu sağlayacak şekilde saykılık yeteri kadar ileri verilirken kollektifle de sabit irtifa
muhafaza edilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 12
GENEL HATALAR
1) Başlangıç esaslarını tesis edememek,
2) Yaklaşma açısını kestirememek, geç veya erken başlatmak,
3) Açı takibinde kollektifi uygun kullanamamak,
4) Yer izini muhafaza edememek,
5) Baş durumunda büyük oynamalar yapmak suretiyle çok süratli ya da yavaş alçalma yapmak,
6) Geçiş kaldırıcı kuvvetin kaybını hissetmemek, saykılığı ileri vermede geç kalmak,
7) Hareketi panel üzerinde ve havır irtifasında bitirememek.
MEYDAN TURU
STANDARTLAR
1)
Sürat: ± 5 Kt.
2) İrtifa: ± 50 feet
3) Dönüş / yatış: 15° ± 5°
AÇIKLAMA
Tırmanış Bacağı: Kalkıştan sonra 80 Kt. sürat ve 500 feet / Dk.' lık tırmanış oranı tesis edilir. 300 feet irtifa alındıktan
sonra yan bacağa dönüş noktasında tırmanışlı dönüşle 90º lik istikamet değişikliği yapılarak yan bacağa dönülür.
Yan Bacak: Rüzgârın etkileri dikkate alınarak yer izi muhafaza edilmeye çalışılır. Meydan turu irtifasına yan bacakta
ulaşılabilecekse düz uçuş irtifasına 50 feet kala saykılık ileri verilerek 100 Kt. a ulaşılır ve düz uçuş gücü tesis edilir.
Rüzgâr altına dönüş noktasına gelindiğinde 90º lik istikamet değişikliği yapılarak rüzgâr altına dönülür.
Rüzgâr Altı Bacağı: Rüzgâr altına dönüldükten sonra henüz meydan turu irtifasına ulaşılamamış ise tırmanış devam
ettirilir. Yerde tespit edilen nirengilerden istifade edilerek yer izi, sürat (100 Kt.) ve düz uçuş gücü muhafaza edilir.
Tesis edilen düz uçuş gücü ilk 1/3 ‘ lük kısımda "DÜZ UÇUŞ TORKU….. DIR " şeklinde yüksek sesle söylenir. Son 1/3 ‘
lük kısımda iniş öncesi kontroller tamamlanır. Esas bacak dönüş noktasına gelindiğinde süzülüşlü dönüşe başlanır.
Esas Bacak: Esas bacak dönüş noktasına gelindiğinde 90º lik istikamet değişikliği yapılırken kollektifin azaltılmasıyla
süzülüş temin edilir. Baş durumu saykılıkla 80 Kt. lık baş durumuna alınır. Sürat saatinde tedricen bir azalma ile 80
Kt. a ulaşıldığı gözlenir. Son yaklaşma irtifasına esas bacağın son 1/3' lük kısmında ulaşılarak 80 Kt. ta düz uçuşa
geçilir. Son yaklaşma öncesi başlangıç esasları tesis edilir.
Son Yaklaşma: Uygun yaklaşma açısı kesilene kadar, yaklaşmanın türüne göre belirlenmiş olan sürat ve irtifa ile
yaklaşmaya devam edilir. İstenilen yaklaşma açısı kesildiğinde kollektif azaltılarak süzülüşe başlanır. Hareketin
devamı son yaklaşmada izah edildiği gibidir.
GENEL HATALAR
1) Meydan turu paternine uymamak,
2) Gerekli rüzgâr düzeltmelerini yapmamak,
3) Dönüşlerde sürat değişikliklerine neden olmak,
4) İrtifa ve sürat düzeltmelerinde geç kalmak,
5) Esas bacağa dönüşte süzülüşlü dönüşü koordineli yapamamak,
6) Son yaklaşmaya dönüşte başlangıç esaslarını tesis edememek.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
2
31 Ekim 2014
01
Sayfa
2- 13
EĞİTİM TRAFİK PATERNİ
İniş Öncesi Kontrolleri yap!
Düz uçuş
torkunu oku!
Süzüşlü dönüşle 80 Kt’
a yavaşla!
100 Kt süratle düz
uçuşta dönüş yap!
80 Kt Yer+300 feette düz uçuşa
geç, bu esaslarla son
yaklaşmaya dön!
Yer+500 feette düz uçuşa geç!
Yer+300 feette
Tırmanışlı dönüşe başla!
Kalkıştan sonra Vy
sürati ile tırman!
Havır ~ 4 ft
TDP
LDP
Karar Noktası/Decision
Karar Noktası/Decision
NOT: Bütün dönüşler 90°
Normal yaklaşma ve
inişesaslarını uygula!
Havır gücünü belirle!
Yer+300 feette
Süzülüş hattını kes!
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 14
YERDEN KALKIŞ
STANDARTLAR
1)
Kalkış öncesi kontrollerin yapılması
2)
Saykılık hızlandırma: 4 feet geçilirken ADI -5°± 1°
3)
Güç tanzimi: ± % 3
4)
İstikamet: ± 10°
5)
Yer izi: ± 10 feet
AÇIKLAMA
Eğer yer sathı tozlu veya gevşek uçuşan karla kaplı ise bu kalkış tekniği kullanılır.
Kollektifi yukarı tatbik edilerek helikopteri hafifleme durumuna getirirken saykılık ve pedallar ile gerekli düzeltici
kumandalar verilir. Çok az ileri hareketle helikopter yerden kesilirken güç HAVIR TQ + 10 TQ’a ayarlanır. Helikopter
havır irtifasına ulaşırken koordineli tırmanış ve sürati tesis etmek için gerekli kumandalar verilir. Havır yüksekliğine
ulaştıktan sonra, havırdan normal kalkışta uygulanan yöntemin aynısı uygulanır.
Eğer yer sathı, tozlu veya gevşek uçuşan karla kaplı ise helikopter yerden seri olarak kesilir, hızlı ve dikey bir tırmanış
ile 40-50ft yüksekliğe ulaşılır. Müteakiben koordineli tırmanış ve sürati tesis etmek için gerekli kumandalar verilir. 50
ft’e ulaştıktan sonraki safhada, havırdan normal kalkışta uygulanan yöntemin aynısı uygulanır.
GENEL HATALAR
1)
2)
3)
4)
Hafifleme durumunu hissetmemek,
Helikopterin yerde sürüklenmesine müsaade etmek,
Asgari engel kleransını muhafaza edememek,
Diğer hatalar havırdan normal kalkışta olduğu gibidir.
YERE KADAR YAKLAŞMA
STANDARTLAR
1) İniş öncesi kontrollerinin yapılması
2) Başlangıç Esaslarının Tesis Edilmesi: 300 feet ± 50 feet
80 Kt. ± 10 Kt
3) Karar Noktası Esaslarının Tesis Edilmesi: 80 feet ± 10 feet
50 Kt. ± 5 Kt.
4) Açı: Normal yaklaşma açısı
5) İstikamet: ± 10 °
6) Yerde sürüklenme: 1 feet
AÇIKLAMA
Yüksek yoğunluk irtifasında, fazla gros ağırlıkta, tozlu ve uçuşan karlı satıhlara yaklaşmalar yere kadar yapılır. Havır
irtifasına kadar yaklaşmadaki esaslar aynen uygulanır. Son kısımda hareket havırda bitirilmeyip, temastan önce
oluşabilecek ve görüşü engelleyecek kar/kum/toz bulutunu arkada bırakmak için yere kadar devam edilir. Kızakların
iniş istikametine paralel olmasına, her iki kızağın aynı anda yere temasına ve yanal sürüklenme olmamasına özellikle
dikkat edilir. Temastan sonra kollektif yavaşça ve tam olarak aşağı bastırılır. Pedallar nötr duruma getirilirken, rotor
düzlemi saykılık ile ufki hale getirilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 15
GENEL HATALAR
1)
Başlangıç esaslarını tesis edememek,
2) Yaklaşma açısını kestirememek, geç veya erken başlatmak,
3) Açı takibinde kollektifi uygun kullanamamak,
4) Yer izini muhafaza edememek,
5) Yer hızı analizi yapmada geç kalmak veya hiç yapamamak,
6) Panel üzerinde " 0 " süratte yerle teması sağlayamamak,
7) Tek kızak üzerinde ve sert olarak yere temas etmek ve yerde sürüklenmeye müsaade etmek.
YAVAŞLAMA - HIZLANMA
STANDARTLAR
1)
İrtifa: ± 100 feet
2) Sürat: Yavaşlama 65 Kt. ± 10 Kt. - Hızlanma 100 Kt. ± 10 Kt.
3) İstikamet: ± 10°
AÇIKLAMA
Yavaşlama-hızlanma hareketine başlamadan önce çevre temizlik kontrolleri yapılır. Rüzgâr yön ve şiddeti
belirlenerek hareketin rüzgâr içinde, yerden asgari 500 feet irtifada ve mecburi iniş sahalarının bulunduğu uygun bir
arazi kesimi üzerinde düz uçuş şartları tesis edilerek başlatılması sağlanır. Kollektif azaltılmaya başlanırken, saykılık
geriye doğru tatbik edilerek işarî sürat 65 Kt’a kadar düşürülür. Bu esnada pedal trimi ve yer izi muhafaza edilir.
Saykılığın geriye doğru tahdidi esnasında altimetre ve varyometre çapraz kontrole alınır. İstenen sürate ulaşıldığında
kollektif yeteri kadar yukarı tatbik edilerek yavaş uçuş süratinde bir müddet uçulur.
Hızlandırmak için kollektif yeteri kadar yukarı tatbik edilirken, altimetre ve varyometre çapraz kontrole alınarak aynı
irtifada hızlanmayı sağlayacak şekilde saykılık yeteri kadar ileriye verilir. İstikamet ve yer izi muhafaza edilir. İstenen
sürate yaklaşılırken kollektif yeteri kadar azaltılarak düz uçuş sürati yeniden tesis edilir.
NOT: Eğitim maksadıyla yavaşlama 65 Kt. sürate kadar yapılacaktır.
GENEL HATALAR
1)
Çevre temizlik kontrolünü yapmamak,
2) Başlangıç esaslarını tesis etmeden harekete başlamak,
3) Kumandaları koordinesiz ve çok seri kullanmak,
4) İrtifayı muhafaza edememek,
5) Yavaşlama süratinin altına düşmek,
6) İstikamet ve yer izini muhafaza edememek.
ANI DURUŞ
STANDARTLAR
1) İrtifa: ± 10 feet
2) Sürat: 80 Kt. ± 10 Kt.
3) Yavaşlama baş durumu: +20°- +25° ± 3°
4) İstikamet: ± 10°
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 16
AÇIKLAMA
Bu uçuş manevrası özellikle alçak irtifada, uçuş esnasında seri bir şekilde yavaşlama ve duruş gerektiren durumlarda
kullanılır. Eğitim maksadıyla bu uçuş manevrası 100 feette yapılır. Sabit havır durumunda kalkış öncesi kontroller
yapılarak ,havır torku okunarak yüksek sesle söylenir. Sabit nokta üzerinde kollektif yukarı tatbik edilerek irtifa alınır.
Yüksek güç kullanımından ötürü istikameti muhafaza etmek için yeteri kadar sol pedal tatbik edilir. Sürüklenmeler
saykılık ile önlenir. 100 feet gelirken kollektif yumuşak bir şekilde aşağı tatbik edilerek irtifa muhafaza edilir. 100
feette sabit duruş sağlandıktan sonra saykılık ileri verilerek helikopter hızlandırılır. İrtifayı muhafaza etmek için
kollektif yukarı tok tutulur.
Yer izi saykılık ile muhafaza edilir. 80 Kt gelirken saykılık geriye tahdit edilerek 80 Kt’ta düz uçulur. Durma noktasına
yeterli uzaklıkta önce kollektif aşağı tatbik edilir ve devamında gecikmeksizin saykılık geriye tatbik edilerek +20°- +25°
lik baş durumu muhafaza edilerek ani yavaşlama yapılır. Yavaşlama esnasında irtifa sabit tutulacak şekilde kollektif
ayarlanır. Durma noktasına gelirken saykılık yavaşça ileri verilerek helikopter ufki pozisyona getirilir, eşzamanlı olarak
kollektif yeteri kadar yukarı tatbik edilerek irtifa muhafaza edilir. Belirlenen nokta üzerende 100 feette sabit duruş
sağlanarak hareket tamamlanır.
GENEL HATALAR
1) Sabit nokta üzerende irtifa alamamak,
2) Hızlanma ve yavaşlama esnasında İrtifayı muhafaza edememek,
3) Ani duruşu istenilen noktanın berisinde veya ötesinde tamamlamak,
4) İstikamet ve yer izini muhafaza edememek.
KEŞİFLER
STANDARTLAR
1)
Sürat: 65 Kt. ± 10 Knot.
2) İrtifa: ± 100 feet
3) Gözetleme açısı: 30° - 45°
AÇIKLAMA
Tabii ve suni engeller tarafından tahditli ve trafiği olmayan herhangi bir yere inmek için yapılan işlemlere keşif denir.
Operasyonlarında zamanın kısıtlı olması keşif için ayrılacak süreyi de kısıtlamaktadır. İniş yerinin ve civarının biliniyor
veya bilinmiyor olması da keşif paterninin şeklinin ve keşif için ayrılacak sürenin belirlenmesinde esas teşkil
etmektedir. Keşifler genel olarak üçe ayrılır:
Yüksek Keşif: Bu keşfin gayesi, bölgenin inişe uygun olup olmadığını, uygunsa iniş, pas geçme ve kalkış istikametini
seçmektir. Yüksek keşif yapılırken, 65 Kt. sürat ve yerden asgari 500 feet' lik irtifada uçulur. Eğer mümkünse, her
taraftan gözetlemeyi temin için bölgenin 360° etrafında uçulur. 30°- 45° arasındaki bir gözetleme açısı, arazinin eğim
durumu, genişliği, engellerin yeri ve yüksekliklerinin tahmini hakkında en iyi imkânı sağlayacaktır. Helikopteri
uçurmak ve araziyi etüd etmek için dikkat iki kısma aynı anda teksif edilir. Özellikle aynı bölgede çalışan diğer
trafiklere karşı çok dikkatli olunmalıdır. Araziyi iyi değerlendirmek maksadıyla tamamen bu konuya yoğunlaşmak,
helikopterin sürat ve irtifasının çapraz kontrole alınmasını engellememelidir. Uçuş paterni mümkün olduğunca
mecburi iniş sahalarının üzerinden geçirilmelidir.
Yüksek keşif esnasında yaklaşma, pas geçme ve kalkış istikametleri; rüzgâr istikamet ve şiddeti, engellerin yerleri ve
yükseklikleri, mecburi iniş sahaları, iniş bölgesinin uzunluk ekseni, güneş durumu, yaklaşma hattı, yere temas noktası
dikkate alınarak planlanır.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 17
Alçak Keşif: Yaklaşma ve alçak keşif birlikte başlatılır. Yaklaşma başladığında arazi daha ayrıntılı bir şekilde etüd
edilecek ve çok küçük detaylar dahi yaklaşmaya devam edildikçe fark edilecektir. Pilot yaklaşma boyunca seçilen iniş
yerinin tüm özelliklerini ayrıntılı bir şekilde inceler. Yaklaşma esnasında iniş yeri ile ilgili herhangi bir şüpheye
düşülmüş veya iniş emniyetli olarak yapılamayacak ise engellerin seviyesinin altına düşmeden ve İniş Karar Noktasına
(LDP’ye) gelmeden önce pas geçilmelidir.
Yer keşfi: Yer keşfi, kalkış ve tırmanış için yüksek ve alçak keşifte düşünülen ve planlanan hususların doğruluğunu
tespit veya bazı değişiklikler yapmak, yerde yapılacak manevralar için arazinin ve bölgenin uygunluğunu tayin
amacıyla inişten sonra yerde veya kokpitten yapılan bir faaliyettir. Kalkışın planlanması; yer rüzgâr durumu,
engellerin yükseklikleri, bölge içindeki engellerin durumu, engellerin en alçak olduğu yerin seçimi ve diğer faktörler
dikkate alınarak yapılır. Kalkış planlaması yapıldıktan sonra, kalkış noktasına en kısa ve emniyetli bir havır taksi yolu
seçilir.
GENEL HATALAR
1) Uçuş irtifasında ve süratinde büyük değişiklikler yapmak,
2) Rüzgâra göre yatışları kontrol etmeyip bölgenin çok yakınına veya uzağına düşmek,
3) Diğer trafiklere dikkat etmemek,
4) Uygun mecburi iniş sahaları seçmemek,
5) Uygun iniş sahası seçmemek,
6) İniş ve kalkış istikametini doğru seçmemek.
KAPALI BÖLGE OPERASYONU
STANDARTLAR
-Yaklaşmadan Önce
-
İrtifa: ± 100 ft.
-
Sürat: ± 10 Kt.
-
İniş alanı keşfinin uygun şekilde yapılması.
-Yaklaşma Esnasında
-
Yer izinin muhafaza edilmesi.
-
Sabit yaklaşma açısının tesisi ve muhafazası.
-
Uygun alçalma oranının muhafazası.
-
Alçak keşfin yapılması.
-
İniş alanının ilk 1/3’lük bölümüne yumuşak ve kontrollü bir inişin yapılması.
-Kalkıştan Önce
-
Yer keşfinin uygun bir şekilde tamamlanması ve uygun bir kalkış istikametinin seçilmesi.
-
Eğer gerekirse havır güç kontrolünün yapılması ve kalkış öncesi kontrollerin tamamlanması.
-
Kalkış noktasına taksi yapılması.
-Engelleri geçmeden önce
-
İstikamet:±10°.
-
Yer izini muhafaza edilmesi.
-
Limitleri aşmayacak şekilde engelleri geçmek için gerekli gücün kullanılması.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 18
-Engelleri Geçtikten Sonra
-
Tırmanma süratinin: ±10 Kt.
-
Tırmanma oranını: ± 100 fpm.
-
Hava aracının trimde tutulması.
-
Yer izinin muhafaza edilmesi.
AÇIKLAMA
Seçilen iniş sahasının özelliklerini ortaya çıkartmak için yüksek keşfe başlanır. Pilot bu keşifte; engellerin durumunu,
rüzgâr yön ve şiddetini, iniş - kalkış istikametini, mecburi iniş sahalarının mevcudiyetini tespit eder. Uygun yaklaşma
istikametinin seçilmesinden sonra iniş öncesi kontroller tamamlanarak,İniş sahası karşılanır ve son yaklaşmaya
başlanır. Alçak keşfe son yaklaşmaya dönüldükten sonra iniş yerinin görülmesiyle başlanır.Pilot alçak keşifte;
engellerin yüksekliğini, zemin durumunu değerlendirerek havıra veya yere kadar iniş kararını verir. İniş noktası ile
engel +100 feetten geçen yaklaşma açısı kesildiğinde alçalma başlatılır. Yaklaşma esnasında olası bir motor arızası
göz önünde bulundurularak engeller üzerine gelinmeden VTOSSsüratinin altına (eğitim için 40 Kt.) düşülmez. Şayet
pas geçmeye karar verilecekse bu engellerin altına düşmeden ve VTOSS sürati kaybedilmeden önce olmalıdır.
Engeller geçilirken mevcut ileri sürat ve çöküş oranı azaltılarak iniş noktası üzerinde yer hızı sıfır olacak şekilde
hareket sona erdirilir.
-
Yaklaşma boyunca eğer iki pilotla uçuluyorsa diğer pilot motor saatlerini ve engellerin durumunu
yüksek sesle rapor eder.
-
Kalkıştan önce yer keşfine başlanır. Yer keşfinde; zemin rüzgârı, engel durumu, kalkış noktası tespit
edilir. Bu maksatla gerekirse pilot helikopter dışından bu keşfi yapar. Kalkış öncesinde engellerin üzerinden
emniyetle geçiş için yeterli gücün olup olmadığı kontrol edilir.
-
Kalkış için kollektif devamlı ve yumuşak bir biçimde tatbik edilirken saykılık engeller üzerinden geçiş için
(engel + 100 feet emniyetli irtifadan) gerektiği kadar ileriye verilir. Bu esnada motor ve transmisyon saatleri ve
RPM saati çapraz kontrole alınarak limitler takip edilir. Kalkış Karar Noktası geçilirken saykılık ileri verilerek Vy
süratine ulaşılır ve arzu edilen tırmanış oranının tesis edilmesi için güç tanzimi yapılır.
GENEL HATALAR
1) Yüksek keşfi eksik ve yetersiz yapmak,
2) Uygun yaklaşma açısını tesis edememek,
3) Engeller üzerinde ileri sürati öldürememek,
4) Emniyetli bir kalkış için yeterli gücü tatbik edememek veya fazla güç kullanarak RPM düşmesine sebep olmak,
5) Kalkış için bölgenin tamamından faydalanamamak,
6) Kalkışı müteakip engelleri geçtikten sonra sürati kazanmada ve tırmanış durumuna geçmede geç kalmak.
TEPE SIRT OPERASYONU
STANDARTLAR
1)
Keşif
-
İstenilen irtifanın ± 100 ft dahilinde tesis edilmesi.
-
Giriş süratinin ± 10 Kt’la tesis edilmesi.
-
Uygun bir keşfin yapılması.
2)
Yaklaşma
-
Seçilen yaklaşma hattının ve yer izinin muhafaza edilmesi.
-
Sabit bir yaklaşma açısının tesis edilmesi.
-
Yer hızı ve alçalma oranının takip edilmesi.
EĞİTİM EL KİTABI
3)
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 19
Kalkış
-
Eğer gerekiyorsa havır güç kontrolünün yapılması, yer keşfinin yapılması ve kalkış öncesi kontrollerin
eksiksiz olarak yapılması.
-
Kalkış yapılacak noktaya hareket edilmesi.
-
İstikamet ±10° ile muhafaza edilirken, kalkış gücünün gecikmeksizin tesis edilmesi.
-
65Kt ±10 Kt ‘ın muhafaza edilmesi.
AÇIKLAMA
Pilot seçilen iniş yerinin özelliklerini ortaya çıkartmak için yeterli irtifada Vy süratinde yüksek keşfi yapar. Bu keşifte;
tepenin topoğrafik özellikleri, rüzgâr yön ve şiddeti, iniş-kalkış istikameti, mecburi iniş sahalarının mevcudiyeti,
yaklaşma ve pas geçme istikametindeki engellerin durumu, güneşin tesiri ve dikey hava akımları tespit edilir.
Uygun yaklaşma istikametinin seçilmesinden sonra iniş öncesi kontroller yapılarak,İniş sahası karşılanır ve son
yaklaşmaya başlanır. Yaklaşma açısı tesis edilirken; rüzgâr kırılma hattı ve varsa engel durumu göz önünde
bulundurulur. Yaklaşma esnasında süzülüş hattında kalmak için kollektifle küçük oynamalar yapılarak helikopterin
kontrollü olarak alçaltılması sağlanır. Yaklaşmanın son kısmında pilot dikkatini helikopterin dışına yoğunlaştırırken
aletleri çapraz kontrole alarak inişin emniyetle yapılmasını sağlar. Helikopterin performansında bir sıkıntı yoksa
yaklaşma iniş noktası üzerinde havırda bitirilir, müteakiben havırdan yere inilir. Yere temastan önce zemin durumu
çok iyi değerlendirilmeli, zeminden emin olunmadan kollektif tam olarak bastırılmamalıdır. Şartlar direk inişi
gerektiriyorsa yaklaşmanın son kısmı yere kadar yaklaşmada olduğu gibi uygulanarak yere kadar devam edilir.
Kalkış öncesinde kalkış gücü kontrol edilir ve çevre temizlik kontrolleri yapılır. Kollektif yumuşak ve devamlı bir
şekilde arttırılırken hızlandırma için saykılık yavaşça ileri verilmeye başlanır. Helikopter yerden kesildikten sonra,
gecikmeksizin kollektif tatbikine devam edilerek, havır torku +10 tork güç kullanılarak tırmanışa devam edilir.
NOT:Performans, irtifa, engel durumu ve çevresel koşullar değerlendirilerek kalkış tekniği, sabit irtifada hızlandırma
şeklinde veya pilotun uygun gördüğü emniyetli kalkış profilini sağlayacak şekilde değiştirilebilir.
Vy süratine ulaşıldığında saykılık geriye tatbik edilerek normal tırmanış esasları tesis edilir.
GENEL HATALAR
1)
Yüksek keşfi eksik ve yetersiz yapmak,
2) Uygun yaklaşma açısını tesis edememek,
3) Yer hızını analiz edememek,
4) Yaklaşmanın son kısmında yüksek kalmak veya tepe hattının altına inmek,
5) İnilen yer bir sırt ise kalkışta uzunluk ekseninin tamamından yararlanmamak,
6) Kalkışta tepe/sırt hattının altına düşmek,
7) İstenilen sürat kazanıldıktan sonra tırmanış esaslarını tesis edememek.
YAMAÇ OPERASYONU
STANDARTLAR
1)
Baş istikametinin yamaca dik olarak muhafaza edilmesi ± 5°
2) Yere temastan önce sürüklenme 1 feet' i geçmemeli, kızağın yere temasından sonra hiç sürüklenme olmamalı,
3) Yumuşak, düzgün ve kontrollü alçalış ve yere temas,
4) Düzgün ve kontrollü dikine yükseliş.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 20
AÇIKLAMA
Yamaç operasyonu eğitimine başlamadan önce dinamik devrilme karakteristikleri, mast moment (MM) ve yamaç iniş
limitleri hakkında tam bir bilgiye sahip olunmalıdır.
LİMİT
Sağa/Sola: 14°, Yamaç Yukarı: 12°, Yamaç Aşağı: 8°
MM Göstergesi Mevcut Değilse Her Yöne: 6°
Kızak tipli helikopterler normal olarak yamaca dik olarak oturtulur. Eğer engeller nedeniyle gerekli ise yamaç yukarı
iniş yapılabilir. Kuyruk rotoru damperinin yerle temas ihtimaline karşı yamaç aşağı inişten kaçınılmalıdır. Mümkün
olduğunca yamaca dik ve baş rüzgâr içine doğru olacak şekilde iniş planlanmalıdır. Asla arka rüzgârı alınarak iniş
yapılmamalıdır.
YAMACA DİK İNİŞ-KALKIŞ
İniş: Yamaç çalışmasına başlamadan önce otopilot ve saslar devreden çıkarılır. Yamaç inişi yapılacak bölgeye 45° - 90°
arasında bir açıyla havırda yaklaşılır. Kızaklar yamaca dik olacak şekilde sabit duruş sağlanır. Helikopterin kuyruğu
yamaç yukarı hareket ettirilmez. İyi bir pedal kontrolü inişin emniyeti için kaçınılmazdır. İnilecek yerin 4 feet üzerinde
sabit havırda durulur. Dikkatin çoğu helikopterin önü ve dışarısına verilir. Helikopterin yavaşça çöküşünü sağlayacak
şekilde kollektif azaltılmaya başlanır ve helikopterin ufkiyeti muhafaza edilir. Yamaç yukarı taraftaki kızak yere temas
ederken, helikopterin yamaç aşağı devrilmesini önlemek için gerekli kumandalar verilerek bordo paneli üstünden
bakılarak yatay eksende ufkiyet sağlanır. Bu esnada pedal trimine azami özen gösterilir. Derin kumanda verilmeden
ve saykılık üzerindeki bip trim kullanılarak yamaç yukarı saykılık açılırken eşzamanlı olarak bordo paneli üst kısmından
referans alınarak ufkiyeti muhafaza edecek şekilde kollektif aşağı bastırılır. Saykılık yamaç yukarı açılırken İniş
safhasında MM göstergesinde limitlere yaklaşmışsa yamaç eğiminin fazla olduğu ve limit aşımı olabileceği
unutulmamalıdır. Yamacın eğimine bağlı olarak saykılık yeteri kadar yamaç yukarı açılarak uygun mast eğimi
sağlandıktan sonra, yamaç aşağı kızağın yere yumuşak bir şekilde teması için kollektif aşağı tok tutulur ve bu şekilde
iniş tamamlanır.
Eğer doğru saykılık trimi yapılmışsa yamaç aşağı kızak yere temas ederken ilave bip trim ihtiyacı olmayacaktır. Ancak
saykılık trim yeterli değilse yere oturuş esnasında yamaç aşağı devrilmeyi önlemek için yamaç yukarı yeteri kadar
saykılık açılabilir. Kızakların zemine tam olarak oturduğundan emin olduktan sonra kollektif yumuşak bir şekilde tam
aşağı bastırılır. Saykılık ve pedallar ortalanır.
Kalkış: Yamaçtan havıra kalkış, hemen hemen yamaç iniş usulünün aynı fakat ters yönde icra edilen bir şeklidir.
Öncelikle kollektif hafifleme durumuna kadar yukarı tatbik edilirken saykılık,yamaç yukarı yeteri kadar açılır.
Hafifleme durumu sağlandığında helikopterde mevcut sürüklenmeler ve baş istikametindeki sapmalar giderilerek bu
noktada küçük bir yukarı kollektif tatbiki ile yamaç aşağı skit yerden kesilir. Bordo paneli üst kısmı yere paralel olana
kadar kollektif yukarı tatbik edilir, istikamet pedallarla muhafaza edilir. Ufkiyet sağlandıktan sonra, yamaç aşağı
saykılık açılır ve ufkiyeti muhafaza edecek kadar kollektif yukarı tok tutulur. Pall düzlemi ufki pozisyondayken,
kollektif yukarı tatbik edilerek yamaç yukarı kızak yerden kesilir, dikey hareketle havıra kalkılıp hareket tamamlanır.
Yamaç terk edilirken kuyruk yamaç yukarı asla çevrilmemeli, yamaca paralel olarak yamaç sahası terk edilmelidir.
Yamaç Yukarı İniş-Kalkış: Hareketin genel prensipleri ve kumanda koordine esasları yamaca dik iniş kalkış hareketi ile
aynıdır. Havırdan inişte önce kızakların ön kısımları daha sonrada arka kısımları yere temas edecek şekilde iniş
gerçekleştirilir. Kalkış ise inişin tersi olarak gerçekleştirilir. Saykılık trimleme her koşulda yamaç yukarı yapılır. Diğer
bütün hareketler yamaca dik inişte anlatıldığı gibidir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 21
GENEL HATALAR
1)
Yamaç yukarı tarafındaki kızağı yere sert koymak,
2) Saykılıkla fazla oynayarak sürüklenmelere neden olmak,
3) Yamaç yukarı saykılık bip trimi fazla veya eksik yapmak,
4) Yamaç aşağı kızağı yere koyarken saykılık ve kollektifi koordineli kullanmamak,
5) Hafifleme durumunu hissetmeden yerden ani ve seri olarak havıra kalkmak,
6) Yamacı terk ederken kuyruğu yamaç yukarı vermek.
VH VE VNE SÜRATLERİNİN GÖSTERİLMESİ
STANDARTLAR
1)
Seçilen İrtifanın sabit tutulması (Yalnızca Vh için)
2) İstikamet: ± 10º
3) Maksimum devamlı gücün tesis edilmesi (%69 Tork)
AÇIKLAMA
Vh Sürati: Bu sürat helikopterin maksimum devamlı tork değeri kullanılarak sabit irtifada uçabileceği maksimum
sürati ifade etmektedir. (Vh: Maximum horizontal speed) Bu harekete başlamadan önce eğer helikopterde otopilot
varsa sabit bir irtifa ve sabit bir istikamet (heading) otopilot tarafından tutulacak şekilde ayarlanır. Kollektif
maksimum devamlı torka kadar yavaşça tatbik edilirken İrtifayı sabit tutacak kadar saykılık ileri verilir. Bu koordineli
hareket maksimum tork tatbik edilene kadar devam eder. Bu tork değerine ulaşıldığında irtifa sabit kalacak şekilde
sürat ayarlanır ve bu pozisyonda kısa bir süre uçularak koşullar stabil hale getirilir. Sürat saatinde okunan değer
yüksek sesle söylenerek Vh değeri tespit edilir.
Vne Sürati: Bu sürat asla geçilmemesi gereken sürati ifade eder. Helikopterin Uçuş Kullanım Kılavuzundan veya
helikopterin bordo paneli üst kısmındaki Sürat Limit Kartlarından bakılarak Vne değeri tespit edilir. Eğitimde
genellikle Vh sürati gösterildikten hemen sonra gerekli ayarlamalar yapılarak Vne sürati de gösterilir. Vh sürati tespit
edildikten sonra eğer irtifa otopilotla tutuluyor ise irtifa modu devreden çıkartılır. Kollektifle maksimum devamlı tork
değeri veya bunun altındaki bir tork değeri muhafaza edilirken, saykılık yavaşça ileri tatbik edilerek belirlenen Vne
süratine ulaşılır. Bu esnada helikopterin irtifa vermesine müsaade edilir. Sürat saatinde Vne sürati görüldüğünde
gecikmeksizin sürat azaltılırken kollektif yeteri kadar aşağı tatbik edilerek helikopterin irtifa alması önlenir. İstenilen
sürat ve irtifada uçuşa devam edilir.
KESKIN DÖNÜŞ
STANDARTLAR
1)
İrtifa: ± 200 feet
2) Çıkış Başı: ± 10º
3) Sürat: 100Kt ±10 Kt
4) Yatış Açısı: 60º ±5º
5) Yer+1000 feet ve üzerinde bir irtifada harekete başlanması
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 22
AÇIKLAMA
Harekete başlamadan önce yerden en az 1000 feet irtifada olunmalı ve istikamette nirengiler seçilerek yer izi tespit
edilmelidir. Dönüşler sağdan veya soldan 360º lik dönüş şeklinde yapılır. Soldan dönüşte sağdan dönüşe nazaran
helikopterin daha fazla irtifa verme temayülünde olacağı unutulmamalıdır.
Sabit irtifa, sabit yer izi ve sabit sürat (100Kt.) esasları sağlandıktan sonra dönüş yapılacak istikametin temizlik
kontrolü yapılır. Saykılık yavaşça dönüş istikametine açılarak harekete başlanır. Saykılık 60 º lik yatış açısına gelene
kadar yumuşak ve devamlı bir şekilde dönüş istikametine açılırken, irtifa kaybını önlemek için kollektif yeteri kadar
yukarı tatbik edilir ve başın aşağı düşmesini ve süratin artmasını önleyecek kadar da saykılık geriye tok tutulur.
Hareket boyunca ADI’dan yatış açısı, RMI’dan istikamet açısı çapraz kontrole alınır. Dış referanslar gözle kontrol
edilerek dönüş istikameti de takip edilir. Çıkış başına 30º (Yatış açısının ½’si) kala yavaşça saykılıkla aksi tarafa çıkış
kumandası verilirken sürat ve İrtifayı muhafaza edecek şekilde gerekli kumanda düzeltmeleri yapılır. Hareket
başlangıçtaki uçuş istikameti, irtifa ve süratte tamamlanarak uçuşa devam edilir.
GENEL HATALAR
1) Yatış açısını sabit bir şekilde muhafaza edememek,
2) Derin irtifa kaybına izin vermek.
3) Sürat artışını engelleyememek.
4) Dönüşten çıkışta geç kalmak.
YAKIT AKIŞ KONTROLÜ
STANDARTLAR
1) Kalkış zamanındaki yakıtın, gerekli toplam yakıtla karşılaştırılması.
2) Düz uçuşa geçtikten veya görev şartlarına girdikten 10 dk sonra ilk okumayı takiben 15-30 dakikalarda yakıt
harcama kontrolünün yapılması.
3) Eğer gerçek yakıt harcaması, planlanmış değerlere göre değişiyorsa ve uçuş gerekli yedek yakıtla
tamamlanamayacaksa yedek hareket tarzının uygulanması.
4) Uçuş boyunca yakıt miktarı ile yakıt harcamasının sık sık kontrol edilmesi.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 23
AÇIKLAMA
1) Kalkış Öncesi Yakıt Kontrolü: Depodaki toplam yakıt tespit edilir. Uçuş öncesi planlamada hesaplanmış olan
gerekli yakıtla karşılaştırılır. Yakıt yetersizse, helikoptere yakıt ikmali yaptırılır.
2) Havadaki İlk Yakıt Kontrolü: Helikopter düz uçuşa geçtikten ve uygun güç ayarlarından sonra, toplam yakıt
miktarı ve okuma zamanı kaydedilir.
3) Yakıt Harcama Kontrolü: Helikopter, görev seyahat irtifasında ve profiline geçtikten 10 dk. sonra okuma
zamanı ve kalan yakıt kaydedilir ve müteakiben 15-30 dakikalarda kalan yakıt kontrol ve not edilir. Yakıt
harcama oranı, bitişi ve yedek yakıt başlama zamanı hesaplanır ve kaydedilir. Gerekli yedek yakıt göz önünde
bulundurularak, kalan yakıtın görevi tamamlamak için yeterli olup olmadığına karar verilir. Yakıt miktarı
yetersiz ise yedek hareket tarzı uygulanır.
4) Yakıt Miktarı Ve Harcaması: Periyodik olarak yakıt miktarı ve harcama oranı kontrol edilir. Yakıt miktarı ve
akışı hesaplanmış değerlerden sapma gösteriyorsa, yakıtın uçuşu tamamlamaya yeterli olup olmadığını
belirlemek için yakıt akış hesabı tekrarlanır.
UÇUŞ HAREKETLERİ REFERANS LİSTESİ
Hava araçlarının Flight Manuel’leri
Not: AS-350 B3 için AS-350 B3 Flight Manuel’i uçuş hareketleri için esas alınır.
2.2 EĞİTİMİN SAFHALARI
Eğitimin Safhaları
-
Tip intibak eğitim kursu uçuş eğitimi ve nazari eğitim olmak üzere iki ana safha halinde yürütülecektir.
-
Ancak eğitimin etkinliğini arttırmak ve en iyi verimi almak için, uçuş eğitim safhası ve nazari eğitim safhası
eşgüdüm içinde koordineli olarak yürütülür.
-
Tip intibak uçuş eğitimi; kısa süreli olduğundan ve birbirini tamamlayan uçuş hareketlerinden oluştuğundan
tek bir eğitim safhası olarak değerlendirilecektir.
-
Alet uçuş yetkisini, intibak ettiği yeni helikopter tipi için de geçerli kılmak isteyen öğrenci ilave 5 saat alet
uçuş eğitimi alır. Bu gibi durumlarda, ilave 5 saatlik alet uçuş eğitimi, tip intibak uçuş eğitiminin ikinci safhası
olarak değerlendirilir.
-
Tip intibak nazari eğitimi; kısa süreli olduğundan ve birbirini tamamlayan nazari konulardan oluştuğundan
tek bir eğitim safhası olarak değerlendirilecektir.
Emercensi Usuller
-
Her gün uçuş öncesi yapılan brifinglerde muhakkak 1 veya 2 emercensi konusu gözden geçirilir
-
Her uçuş periyodunda muhakkak öğrenci için en az 1 emercensi durum yaratılıp öğrencinin hareket tarzı
gözlemlenir.
-
Her gün yapılan uçuş sonu brifinginde uçuş periyodu esnasında yapılan emercensi uygulamalarının kritiği
yapılıp doğru hareket tarzı ve uygulaması öğrenciye öğretilir.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 24
2.3KONULARIN ENTEGRASYONU
-
Eğitimin etkinliğini arttırmak, en iyi verimi almak ve öğrencinin nazari derslerde edindiği bilgileri uçuş
eğitimi esnasında taze olarak kullanabilmesi için, uçuş eğitim safhası ve nazari eğitim safhası eşgüdüm içinde
koordineli olarak yürütülür.
-
Eşgüdüm ve koordinasyondan maksat; nazari eğitim konularının, uçuş eğitim konularından bir saat önde
gitmesidir.
-
Nazari ders öğretmeni ve uçuş öğretmeni devamlı irtibat ve işbirliği halinde olacak; nazari olarak
işlenmemiş herhangi bir konu uçuş eğitiminde gösterilmeyecektir.
-
Helikopter tip intibak eğitim programı, madde 1.4.2 de nazari ve uçuş eğitimlerinin uyumunu sağlayacak
şekilde planlanmıştır.
2.4 ÖĞRENCİ GELİŞİMİ
-
Nazari eğitim tek safha; uçuş eğitimi ise “temel intibak uçuş eğitimi” ve “alet intibak uçuş eğitimi” olmak
üzere iki safha olarak ele alınmıştır.
-
Bu yüzden, öğrencinin gelişim değerlendirmeleri safha sonunda değil, aşağıda belirtildiği şekilde eğitim
sürecinin içinde yapılır.
-
Temel intibak uçuş eğitimi sonunda gerekli standartlara ulaşamayan öğrenci, bir sonraki safha olan alet
intibak uçuş eğitimine başlayamaz.
-
Öğrencinin nazari eğitim gelişimini tespit etmek için ana ders konularının (limitler, emercensi usuller vb)
sonunda nazari ders öğretmeni tarafından, kritik konuları yeniden öğretici mahiyette gelişim testleri yapılır.
-
Öğrencinin istenilen standartlara ulaştırılmasının ana hedef olduğu hiçbir zaman unutulmamalıdır.
-
Öğrencinin gerek uçuş eğitim bölümünde, gerekse teorik eğitimde bilgi atlamasına meydan
verilmeyecektir. Anlaşılmayan bir konu ya da uçuş hareketinin, ileride görülecek konu ve hareketleri
etkileyeceği unutulmamalıdır.
-
Her hususun, öğrenci tarafından öğrenilip öğrenilmediği geri besleme yöntemiyle kontrol edilerek
müteakip konulara geçilecektir.
2.5 ÖĞRETİM METODLARI
Nazari Ders Eğitim Metodu
-
Nazari ders eğitim programı ve eğitim konuları kurs başlangıcında öğrenciye bildirilir.
-
Öğrenci, eğitim programına bağlı olarak nazari derslere bir gün önceden hazırlanmış olarak gelecektir.
-
Nazari ders konularının takdimi, nazari ders öğretmeni tarafından konferans metoduyla yapılacaktır.
-
Öğrencilerin anlamadığı konuları sorarak derse katılımı mümkün olduğu gibi, öğretmen de sorular sormak
suretiyle konuların anlaşılıp anlaşılmadığını test edecektir.
-
Nazari konuların, öğrenci tarafından öğrenilip öğrenilmediği geri besleme yöntemiyle kontrol edilerek bir
sonraki konuya geçilecektir.
-
Nazari ders konuları, uçuş eğitimiyle uyumu sağlamak maksadıyla belirli bir sıraya göre planlanmıştır. Nazari
ders öğretmenleri nazari ders programındaki sırayı takip etmek zorundadır.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
2
31 Ekim 2014
01
2- 25
Uçuş Eğitim Metodu
-
Madde “1.4.2 Helikopter Tip İntibak Eğitim Programı” ında gösterildiği üzere her eğitim günü için bir uçuş
periyodu planlanmıştır.
Uçuş öğretmeni ve öğrenci, uçuş eğitiminden önce ve sonra birer saat brifing yapacaktır.
Emercensiler, limitler, uçuş hareketleri, meteoroloji, uçuş emniyeti ve ATC usulleri ile ilgili hususlar
brifinglerde görüşülür.
Öğrenci, uçuş öncesi brifinge, o günün uçuş eğitim konusuna hazırlanmış olarak katılır.
Öğretmen, brifingde uçuş eğitim konusunu nazari olarak öğrenciye izah eder. Brifingin son bölümünde
karşılıklı sorularla ve geri besleme yöntemiyle konunun tam olarak anlaşılmasını sağlar.
-
Uçuş eğitiminin başlangıcında, öğretmen eğitim konusunu aynı anda yaparak gösterir ve anlatır.
-
Bunu takiben uçuş hareketini öğrenci yapar ve birkaç kez tekrar eder.
-
Öğrencinin hareketi yapışı esnasında, öğretmen düzeltmeleri sözlü olarak yapar, mecbur kalmadıkça elle
düzeltme yapmaz, sabırla öğrencinin uçuş hareketinin tamamını kendisinin yapabilmesini bekler.
-
Uçuş sonrası brifinglerde öğrencinin yaptığı hatalar da dâhil olmak üzere genel bir inceleme ve
değerlendirme yapılır.
-
Bu arada yeri geldikçe öğretmen, daha önceki periyotlarda öğrenilmiş uçuş hareketlerinin
değerlendirmesini yapar. Eksik gördüğü konuların geri besleme eğitimleriyle pekişmesini sağlar.
-
Uçuş eğitim konuları, nazari eğitimle uyumu sağlamak maksadıyla belirli bir sıraya göre planlanmıştır. Uçuş
öğretmenleri uçuş eğitim programındaki sırayı takip etmek zorundadır.
2.6 GELİŞİM TESTLERİ
-
Öğrenci gelişim testleri; madde 1.9 dA belirtildiği gibi yapılacaktır.
-
Gelişim testlerinin yapılmasından Uçuş Öğretmeni ve Nazari Ders Öğretmeni Eğitim Müdürüne karşı
sorumludur.
-
Tip intibak eğitiminin kapsam ve süresi uzun olmadığı için, gelişim testleri uygulamalı ve nazari olarak kısa
testler halinde yapılacaktır.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
3.SENTETİK UÇUŞ EĞİTİMİ
-
Sentetik uçuş eğitimi, “Bölüm-2 Brifing ve Uçuş Hareketleri” nde açıklanan konuları içerir.
-
GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu, uçuş eğitimlerini helikopterde verecektir.
3
31 Ekim 2013
00
3- 1
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
3
31 Ekim 2014
01
4- 1
4. NAZARİ BİLGİ ÖĞRETİMİ
Genel Esaslar
-
Nazari eğitimin yapısı; eğitim konularının özellikleri, eğitimin standartları ve hedefleri BÖLÜM-2’de
açıklandığı gibidir.
-
Nazari eğitimler; GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Dershanesi olarak hazırlanmış olan, Yenimahalle
ASKİ Heliport Tesisleri Dershanesinde verilecektir.
-
Nazari eğitimin birçok aşamasında, eğitim aracı olarak GDH. envanterinde bulunan helikopterler
kullanılacaktır.
-
Nazari eğitim verilirken, dersi destekleme ve pekiştirme amacıyla, eğitim yardımcı malzemelerinden azami
faydalanılacaktır.
-
Nazari ders öğretmeni; dersleri uçuş eğitimiyle koordineli olarak “Tip İntibak Eğitimi Öğretmen Nazari Ders
Planı” na göre verecektir.
Eğitim Yardımcı Malzemeleri
-
Eğitim yardımcı malzemeleri, GDH Tip İntibak Eğitim Organizasyonu Dershanesinde bulunmaktadır.
Eğitim yardımcı malzemelerinin, ders için her zaman hazır bulundurulmasından, bakımından ve
korunmasından Nazari Ders Öğretmeni sorumludur.
Dershanede bulunan eğitim yardımcı malzemeleri şunlardır:
1)
Yazı tahtası.
2)
Bilgisayar.
3)
Helikopter modeli.
4)
Ploter, cetvel vb. kırtasiye malzemeleri.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5. EKLER VE FORMLAR
EK-1 JAR-FCL UÇUŞ ÖĞRETMEN YETKISI - FI(H) BAŞVURU VE YETENEK TESTI SONUÇ FORMU
5
31 Ekim 2014
01
5-2
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-3
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-4
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-5
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-6
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-7
EĞİTİM EL KİTABI
EK-2 FLIGHT FORM
DAILY
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-8
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5-9
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 10
EK-3 TEK PILOTLU HELIKOPTER TIP YETKISI BAŞVURU VE EĞITIM/YETENEK TESTI/YETERLILIK KONTROLÜ
SONUÇ FORMU
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 11
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 12
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 13
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 14
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 15
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
EK-4 KURS BİTİRME SERTİFİKASI
This is to certify, that
Name
:
First Name :
License No :
Has participated from …………….. to
……………….
in the following cours:
TYPE RATING COURSE
AS-350 B3/BELL-430
İ
İ
Training Manager
İ
Accountable
Manager
5
31 Ekim 2014
01
5 - 16
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 17
EK-5 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRESİ UYGULAMA VE KAYIT
ESASLARI PROSEDÜRÜ
1)
AMAÇ
Bu prosedürün amacı, GDH ’de uçuş ve uçuş görev sürelerini kayıt altına almak, kayıt formunun doldurulma ve
muhafaza usulünü belirlemektir.
2)
KAPSAM
Bu prosedürün uygulanmasından pilotlar, yönetici sekreter ve uçuş planlama görevlisi sorumludur.
3)
UYGULAMA VE SORUMLULUKLAR
-
Bu prosedürün uygulanmasından Sorumlu Müdür adına baş pilot sorumludur.
-
Uçuş ve uçuş görev sürelerini kayıt altına almak için,, Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri Kayıt Formu ve , Yıllık
Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri Kayıt Formu kullanılır.
-
Uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt altına alınarak uçucu personelin çalışma ve uçuş süreleri SHGM esasları
doğrultusunda değerlendirilir.
-
Boş uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt formları bir klasör içinde uçuş planlama odasında bulundurulur.
-
Bu formlardan her pilot için ayrı düzenlenir.
-
Uçuş planlama sorumlusu her ayın birinci günü klasörden boş bir “Uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt
formu” alarak ay ve yıl hanesini doldurur. Adı soyadı bölümüne pilotun adını ve soyadını yazar. Her pilot için
bir adet hazırladığı formu uçuş ve uçuş görev süreleri klasörüne yerleştirir.
-
Şirkete gelen her pilot uçuş planlama odasına gelerek formda o günün hizasındaki uçuş görev başlama
saati hanesine mevcut saati en yakın 5 dakikaya tamamlayarak yazar ve yanındaki haneyi imzalar.
-
Mesai veya uçuş bitiminde şirketi terk edecek olan pilot uçuş planlama odasına gelerek formda o günün
hizasındaki uçuş görev bitim hanesine mevcut saati en yakın 5 dakikaya tamamlayarak yazar ve yanındaki
haneyi imzalar.
-
Uçuş planlama görevlisi mesai bitiminden sonra her pilotun mesai süresini hesaplayarak uçuş görev
süresine ve o günkü toplam uçuşunu uçuş süresine yazar.
-
Uçuş planlama görevlisi 10 saati geçen uçuş görev süresini ve 6 saati geçen uçuş süresini kırmızı ile yazar ve
işletme müdürüne bildirir.
-
İzinli olunan günler düz çizgi ile çizilir ve imza hanesi imzalanmaz.
-
Mesai başka bir şehirde başlamış veya bitmiş ise şirkete gelindiğinde bu saatler pilot tarafından yazılarak
imzalanır.
-
Ayın son günü mesai bittikten sonra uçuş planlama görevlisi her pilotun formundaki uçuş görev sürelerini
ve uçuş sürelerini toplayarak en alttaki toplam hanelerine yazar.
-
Uçuş Planlama Görevlisi, aylık toplam uçuş görev süresi ve toplam uçuş süresini Yıllık uçuş ve uçuş görev
süreleri kayıt formundaki ilgili ayın hizasına kaydeder.
-
Üç aylık, altı aylık ve yıllık toplamı gösterecek şekilde düzenlenen Yıllık Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri Kayıt
Formunda belirtilen limitler geçilmiş ise kırmızı kalem ile yazılır.
-
Yönetici sekreter bütün formları kontrol ettikten sonra Uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt formunun sağ alt
köşesine Sorumlu Müdür’ün kaşesini basar ve imzalattıktan sonra pilotlara teslim eder.
-
Her pilot Uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt formunu kendi şahsi klasöründeki ilgili bölüme dosyalar.
-
Resmi tatiller hariç formun 3 iş günü içinde doldurulması zorunludur.
EĞİTİM EL KİTABI
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 18
-
Uçuş ve uçuş görev süreleri kayıt formu 15 ay muhafaza edilir. Bu formun muhafaza edilmesinden ve
istendiğinde gösterilmesinden her pilot kendisi sorumludur.
-
Bu yöntem ile ilgili değişiklik önerileri Yer İşletme Müdürü veya Kalite Müdürü’ne yapılır. Yapılan öneriler
Sorumlu Müdür’e iletilerek gerekli değerlendirmeler yapılır.
4) İLGİLİ DOKÜMANLAR
Formlar
-
Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri kayıt formu GDH TİEO Form 5-1
-
Yıllık Uçuş ve Uçuş Görev Süreleri kayıt formu GDH TİEO Form 5-2
EĞİTİM EL KİTABI
EK 5-1 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRELERİ KAYIT
FORMU
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 19
EĞİTİM EL KİTABI
EK 5-2 UÇUŞ VE UÇUŞ GÖREV SÜRELERİ KAYIT FORMU
Bölüm No/Tanıtımı
Rev Tarihi
Rev no
Sayfa
5
31 Ekim 2014
01
5 - 20
Download

tip intibak eğitim organizasyonu