LdV TOI PROJECT
“Transfer and adaptation of the French Certification:
Renewable Energy Technician”
RET Projesi kapsamında hazırlanan
üç adet ulusal sertifikasyonun Avrupa sentezi
Bu proje Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilmiştir.
Bu yayın yazarın görüşlerini yansıtmakta olup Komisyon
burada kullanılan bilgilerden sorumlu değildir.
İÇİNDEKİLER
1 – PROJE SUNUMU
4 1A – HEDEFLER VE YAPILACAKLAR
4 1B – ORTAKLIK YAPISI
4 1C – KULLANILACAK METODOLOJİ
5 2 – TÜRKİYE’DEKİ YENİLENEBİLİR ENERJİNİN DURUMU
8 2A – ULUSAL YÖNETMELİK VE YASALAR
12 2B – YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİMİ
15 2C – YENİ BİR SERTİFİKASYONUN AKRİDİTE OLMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
17 2D – MESLEKİ EĞİTİMLERİN FİNANSMANI
18 3 – EĞİTİM İHTİYAÇLARI
3A – EĞİTİM İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ
4 – YENİ ULUSAL SERTİFİKASYON
18 19 20 4A – ÖĞRENCİLER AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
20 4B – KURUMLAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
20 4C – FİRMALAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
21 5 – RET YENİ TÜRK SERTİFİKASYONU
5A- AKTİVİTELERİN TANITIMI
22 22 6 - MODÜLER EĞİTİM TEKLİFİ
22 7 - SERTİFİKASYON BİRİMLERİ AÇIKLAMASI, SINAVLAR VE ECVET
22 8 – FİRMADAKİ EĞİTİM SÜRELERİ
24 9 – PORTEKİZ’DEKİ YENİLENEBİLİR ENERJİNİN DURUMU
25 9A - ULUSAL YÖNETMELİK VE YASALAR
25 9B - YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİMİ
27 9C - YENİ BİR SERTİFİKASYONUN AKRİDİTE OLMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
28 9D - MESLEKİ EĞİTİMLERİN FİNANSMANI
29 10 - EĞİTİM İHTİYAÇLARI
27 10A - EĞİTİM İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ
31 10B - EĞİTİM İHTİYAÇLARININ ÖZETİ
35 11 - RET YENİ ULUSAL SERTİFİKASYONU
35 11A - ÖĞRENCİLER AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
37 2 11B - KURUMLAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
37 11C – FİRMALAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
37 12 – YENİ PORTEKİZ SERTİFİKASYONU
37 12A – AKTİVİTELERİN TANITIMI
38 13 - MODÜLER EĞİTİM TEKLİFİ
38 14 - SERTİFİKASYON BİRİMLERİ AÇIKLAMASI, SINAVLAR VE ECVET
47 15 - FİRMADAKİ EĞİTİM SÜRELERİ
49 15A – EĞİTİM VE STAJYERLİK
49 15B – STAJYER DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
49 16 – FRANSIZ SERTİFİKASYONUNUN REVİZYONU VE EKLENENLER
50 17 - SONUÇLAR
50 3 1. PROJE SUNUMU
1A – HEDEFLER VE YAPILACAKLAR

Ulusal sertifika sistemi dâhilinde onaylanan ve tanınan bir sertifika sayesinde enerji ve iklim sektöründeki
profesyonellerin yeteneklerini arttırmak
Bu proje ayrıca aşağıdaki katkıları sağlayacaktır:
-birincil enerji tüketimi azaltımı
-sera gazı emisyonun azalması yoluyla çevrenin korunması için yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi
Avrupa Kalite Çerçevesi (EQF) ‘ne uyumlu Fransa’da uygulanmakta olan “Yenilenebilir Enerji Teknisyeni”
sertifika programındaki iş ve eğitim modüllerinin Türkiye ve Portekiz’e transferi yapılacaktır.
Bu transfer Fransa’da uygulanmakta olan sertifika programının Türkiye ve Portekiz’e ulusal standartlarca kabul
edilmiş ortak bir Avrupa sentezi yapılması yoluyla gerçekleştirilecektir.
Fransız sertifikasyonun tercih edilmesinde iki yönlü nedeni vardır:

Portekiz ve Türkiye’deki mevcut eğitim ve kurs müfredatlarını geliştirmek

Her iki ülke de uygulamadaki eğitim faaliyetleri yenilenebilir enerji ile ilgili tüm teknik kurulumları
kapsamamaktadır.
1B – ORTAKLIK YAPISI
 Destekleyen Kurum: Karabük Üniversitesi (P0) - Türkiye
 Proje Koordinatörü: GIP FIPAG Grenoble Education Authority (P1) – Fransa
 Ülkelerin Proje Yöneticileri:



Greta Viva 5 (P2) Fr,

Karabük Üniversitesi (P0) Tr,

Externato Oliveira Martins, EOM (P3) Pt.
Her ülkeden sektör temsilcisi kurum: Şirketler veya sivil toplum kuruluşları yada sürekli gelişme
konusunda yetkili otoriteler olabilir.

CETE Lyon Fr (P4)

YETA Türkiye (P6)
Sertifikasyon Yetkilisi Kurum:

Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğü (P7) Tr

Ulusal Ajans Pt (sessiz ortak)
4 Dış gözlemci ortak:
 Aquila University P8 (Italya)- UNIVAQ
1C- KULLANILACAK METODOLOJİ
İKİ FARKLI METODOLOJİ KULLANILACAKTIR

Yetenek tabanlı perspektif (mesleki faaliyetlerde bilgi ve becerileri türetme)

Avrupa meta-çerçevesinin özellikleri (sekiz seviye matrisi, Mesleki Eğitim ve Öğretimde Avrupa Kredi
Transfer Sistemi-ECVET).
Türkçe ve Portekizce dillerinde anketler eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için hazırlanmıştır.
ÜÇLÜ ÇALIŞMA GRUBU
 Yönlendirme Komitesi:
Proje süresince dört adet “Yönlendirme Komitesi” toplantı yapılacak olup bu toplantılarda tüm konsorsiyumdan
bir adet yetkili bulunacaktır. Bu toplantılarda görüşülecek konular;
-Proje üretimlerinin ve aksiyonlarının takibi, adapte edilmesi
- Partnerler arasındaki olası çatışmaları giderilmesi
- Uygulama planın takibi, proje çıktılarının valide edilmesi, kalite planının takip edilmesi
- Sonuçların yayılması
Dış gözlemci P8 (It) yönlendirme komitesine katılım sağlar. Projenin öngörülen kriterlerin yerine getirilmesi için
gerekli olan görüş ve önerilerini bu toplantıda beyan eder.
 Eğitim kursu düzenleme grubu:
Üç toplantı yapılacaktır. Proje destekleyicisi ve ulusal liderler ayrıca proje koordinatörleri katılımı sağlayacaktır.
Karabük Üniversitesi, GIP FIPAG, GV5 ve Externato Oliveira Martins EOM.
Bu grup, üç ülkede yapılacak tüm aktivitelerin ve toplantıların sorumluluğunu üstlenmiştir.

Üç ulusal grup: Karabük Üniversitesi (Tr), GV5 (Fr) ve Externato Oliveira Martins EOM (Pt).

Öğretmenler, akademisyenler, uzmanlar, şirket yetkilileri, enerji merkezleri ve devlet yetkilileri katılım
sağlayabilirler.
5 Üç çalışma grubunun görevi:

Bu üç grup aşağıdaki çalışmaları yapacaktır.
Eğitim ihtiyaçları belirlendikten sonra;

Yeni sertifikasyonun başlangıcının yapılması

Yeni bir eğitim için gereklilikleri belirlemek

Tüm sonuçların yazılması

Her ülkede 30 olmak üzere Türkiye ve Portekiz’de eğiticilerin belirlenmesi

Yeni eğitim içeriklerinin oluşturulması

Ulusal bazda proje çıktılarının yayılması ve adapte edilmesi

Fransız ulusal grubu sertifikasyon çalışmaları sırasında eğitim kursunun uygunluğunu son gelişmelere
göre yapılmasını kontrol edeceklerdir.
İŞ PAKETLERİ
İŞ PAKETİ (İP) 1: İki sertifikanın oluşturulması (Pt, Tr)

Ekim 2012-Eylül 2013

Hedeflenen sonuçlar:

R1: Modüler eğitim teklifini içeren ulusal yönetmeliklere uygun iki ayrı sertifika
oluşturulması

R2: Proje web sayfasının oluşturulması ve yayınlanması
İP2- Her üç ulusal sertifika için Avrupa sentezinin hazırlanması

Nisan 2013- Eylül 2013

Hedeflenen sonuçlar:

R3: Üç ulusal sertifikanın Avrupa sentezi (Fr, Tr, Pt)
İP3- Deneme testleri/sonuçların aktarımı

Ekim 2013-Mart 2014
 Hedeflenen sonuçlar:
 R4: Eğiticilerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi için anket yapılması
 R5: Eğiticilerin eğitimi
 R6: 60 kişilik eğiticilerin eğitimi (30 Pt, 30 Tr)
6 İP4- Yayılım ve Değerlendirme.
 Ekim 2012-Eylül 2014
 R7: Her üç ülkede 45 kişi için eğitimlerin düzenlenmesi (her ülke için 15 teknisyen)
 R8: 1.000 adet proje tanıtım posteri hazırlanması
 R9: 150 kopyadan oluşan 3 adet proje bülteni
 R10: Proje sonuçlarının içeren 500 adet tanıtım CD’si
 R11: “Yenilenebilir Enerji Teknisyeni-Eğitim Programı" başlıklı 500 adet DvD hazırlanması
İP 5: Proje Yönetim
 Ekim 2012-Eylül 2014
Hedeflenen sonuçlar:
 R12: Bağımsız denetçi (P8) tarafından hazırlanan 3 adet değerlendirme raporu
7 2. TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN DURUMU
Bu rapor, Yenilenebilir Enerji Teknisyeni Leonardo da Vinci Projesi (Yenilik Transferi) kapsamında yazılmış
olup eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik hazırlanmıştır. Raporda ayrıca Türkiye ile ilgili mevcut duruma
yönelik bilgiler de verilmiştir.
15-16 Kasım 2012 tarihlerinde düzenlenen Atık Teknolojileri Sempozyumu ve Sergisi’nde 20 farklı şirketle
RET projesi kapsamında düzenlenen anket yapılmıştır. Yenilenebilir enerji alanında faaliyet gösteren birçok firma bu
fuara katılım sağlamış olup anketi mümkün olduğu kadar farklı katılımcıya dağıtabilmek için farklı firmalar tercih
edilmiştir.
Son yıllarda Türkiye’deki yenilenebilir enerji üretimi bir kaç nedenden ötürü artış göstermiştir. Özellikle
hidroelektrik, rüzgâr ve güneş enerjisi son çıkan devlet tarafından desteklenme garantili yasa ile hız kazanmıştır. Tüm
ankete katılanlar Aralık 2010’da çıkan 5346 sayılı yasa ile yenilenebilir enerjiye olan talebin artığını ifade etmişlerdir.
Özellikle biokütle, rüzgâr ve solar ekipmanlara, bunların sistemlerine ve ilgili parçalarına olan ilgi artmıştır. Ancak
pazarın elektrik üretimi için devletin verdiği $7-13.3 cent/kWh rakamlardan daha yüksek tarife değerlerini beklediğini
de eklemişlerdir.
Yeni gelişmekte olan bir market olması nedeniyle firmalar bu konuda yeni kabiliyetler ve eğitim talebi
içindeler ancak işçi maliyetlerinin yüksek olmasından da şikâyet etmektedirler. Zamanın verimli kullanılması gerektiği
ise bir diğer görüştür. Çoğu firma yetkilisi eğitimin gerekli olduğunu ifade etseler de eğitim içeriği, süresi, eğitici ve
eğitime katılan kişiler ve eğitim yeri gibi birçok parametrenin de bu eğitimin başarılı olmasında etkili olacağını ifade
ettiler. Ayrıca iş yerinde aktif eğitimin verimli olacağını ve kendi firmalarında stajyer istihdam edebileceklerini de
ifade ettiler. Kendi elemanlarının eğitiminin aynı fabrika da olması gerektiğini de ilave ettiler.
8 TÜRKİYE’DE MEVCUT ENERJİ DURUMU
Türkiye ihtiyacı olan petrol ve doğalgazın ancak %3’ünü üretebilmekte olduğundan ham petrol Suudi Arabistan, İran,
Irak ve Rusya’dan, doğalgazı ise Rusya, İran, Cezayir, Nijerya ve Azerbaycan’dan almaktadır. 2008 yılında
Türkiye’nin toplam talebi 102 MTEP (Milyon Ton Eşdeğer Petrol) olmuştur.
Şekil 1. 2000-2009 yılları arasında Türkiye’nin enerji tüketimi Kaynak: Turkish Energy Industry Report, 2010,
(Deloitte Report)
2008 yılında Türkiye’nin enerji üretimi 29.1 MTEP olarak gerçekleşmiş olduğundan enerjinin %72’si ithal
edilmiştir. 2020 yılında ise enerji talebinin 150 MTEP olması bekleniyor.
Şekil 2. 1972-2008 yılları arası Türkiye’nin enerji üretimi Kaynak: Energy Balance for Turkey (IEA Pub.,2008 )
9 YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ
Enerji üretimine dair bazı bilgiler yukarıda verilmiş olup yenilenebilir enerji açısından Türkiye oldukça zengin
bir ülke konumundadır.
Şekil 3. Yıllık güneşlenme haritası Kaynak: EPDK, 2008
Toplam güneş enerji potansiyeli 32 MTEP’dir.
Şekil 4. Türkiye’nin toplam rüzgâr enerji potansiyeli, Kaynak: ETKB, 2010
Türkiye kapasitesi 48,000 MW’dır.
10 Şekil 5. Türkiye’de kurulu hidro-elektrik elektrik santralleri, Kaynak: ETBK, 2010
2010 yılı kurulu kapasite 14.000 MW olup toplam potansiyel ise 35.000 MW’dır.
Şekil 6. Jeotermal sahalar ve sıcak su kaynakları haritası, Kaynak: ETKB, 2010
94 MW Kurulu kapasite olup potansiyel ise 600 MW’dır.
11 2A- ULUSAL POLİTİKALAR VE YÖNETMELİKLER
Yukarıda verildiği üzere Türkiye yenilenebilir enerji kaynakları açısından potansiyeli olan bir ülkedir. 5346
nolu “YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ” yönetmeliği yürürlüğe
girdikten sonra kurulu tesis sayısı da artış göstermiştir. Bu artışta önceden belirlenmiş bazı hedeflerin de etkisi vardır.
İlk yenilenebilir enerji yasası 2005 yılında açıklanmış ve 2010 yılında bu yasada değişiklik yapılarak
revize edilmiştir. Bu revize ile devlet desteği 10 yıllığına tesis sahiplerine deklere edilmiştir.
Tablo 1. Yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili yönetmelikler Kaynak: EPDK, 2011
Yönetmelik
Elektrik Piyasası Kanununu
Yeni Enerji Stratejisi
Yenilenebilir Enerji Kaynakların Elektrik Enerjisi
Üretimi Amaçlı Kullanımı
5627 nolu Enerji Verimliliği Kanunu
İçerik
Hedef kitle
Yıl
Elektrik üretimi
Yenilenebilir Enerji
2001
Taslak
Diğer
2003
2005
Devlet desteği
Enerji üretimi
(Revizyon
2010)
Tanımlar, devlet desteği
Enerji verimliliği
2007
Tanımlar
Enerji üretimi
2007
Enerji Piyasası
Enerji
2007
27075 nolu Binalarda Enerji Performansı
Tanımlar
Enerji performansı
2008
ETKB’nın 2010-2014 arası Stratejik Planı
Hedef
Enerji güvenliği
2010
5686 nolu Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli
Sular Kanunu Uygulama
4628 nolu Enerji Piyasası Kanunu
12 Tablo 2. Yenilenebilir Enerji Kanunu No. 5346 Kaynak: MENR, 2011
10 yıl
Tesis türüne göre devlet garantili elektrik satış geliri
($ cent/kWh)
Hidroelektrik
7.3
Rüzgâr
7.3
Jeotermal
10.5
Güneş
13.3
Biokütle (biyogaz, deponi gazı)
13.3
Bu yasadan 18 Mayıs 2005 ile 31 Aralık 2015 tarihleri arasında devreye alınan tesisler faydalanabilecekler.
Sonrasında ise fiyatlar revize edilecektir. Bu fiyatlara ilave olarak yerli üretim desteği olarak da mevcut tarifelere 0,42,4 cent arasında 5 yıllık süreyle ilave yapılacaktır.
GELECEK HEDEFLERİ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın yayınladığı Stratejik Plan uyarınca 2014 yılında aşağıdaki kullanım
oranlarına ulaşılacaktır:

Hidro: 5.000 MW

Rüzgâr: 10.000 MW

Jeotermal: 300 MW

Kömür: 3.500 MW ilave üretim

Nükleer: 2014’te belirlenecektir.
“Ulusal Bilim ve Teknoloji Politikaları: 2003-2023 Strateji Belgesi” uyarınca 2023 hedefleri ise;

Toplam elektrik üretiminin % 30’unu yenilenebilir enerjiden sağlamak

Hidro 35.000 MW

Rüzgâr 20.000 MW

Jeotermal 600 MW

Doğalgazın elektrik üretimindeki payının %30 olması
şeklinde belirlenmiştir.
Tüm hedefler bir artışı göstermekte olup yenilenebilir enerji pazarında hareketlenme olacağı ve nitelikli eleman talebi
olacağı görülmektedir.
13 Binalarda Sürekli Tasarım Yaklaşımı: Yenilenebilir Enerji, İzolasyon ve Konfor Açısından
Türkiye enerji yönetimine ve enerji verimliliğine önem vermektedir. Bundan ötürü EN 16001 Enerji
Yönetim Standart 2010 yılında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayınlanmıştır. Bu standart uyarınca
eğer endüstriyel işletmenin enerji tüketimi 1.000 TEP’in üzerindeyse enerji yöneticisi görevlendirmek
zorundadır. Bu durum ayrıca kamu binaları içinde geçerlidir. Buralarda 250 TEP tüketimi olan binalarda,
ticari ve servis veren binalarda ise 500 TEP üzeri için geçerlidir. Bazı firmalar ise gönüllü olarak
çalışanlarını enerji yöneticisi eğitim programlarına yollayarak bu konuda bir çalışma yapmış olmaktadırlar.
Diğer taraftan 27075 nolu Binalarda Enerji Performansı yönetmeliği 5 Kasım 2008 tarihinde
yayınlanmıştır. Bu yönetmeliğe göre 5 Kasım 2009’dan itibaren binalar, minimum performans kriterlerine
ve standartlarına mimari, ısı izolasyonu, ısıtma ve soğutma sistemleri, elektrik sistemleri açısından uyumlu
olmak durumundadır. Ocak 2011’den itibaren ise Enerji Performans Sertifikası zorunlu hale gelmiştir. Bu
yönetmelikler müteahhitleri, mimarları ve mühendisleri aşağıdaki konulara dikkat etmelerini sağlamaktadır:
 Mimari tasarım sırasında enerji performansına dikkat edilmesi
 TS 825 standartı uyarınca ısı izolasyonu yapılması
 Isıtma, soğutma, havalandırma, klimalandırma, sıcak ve soğuk su tesisatları, elektrik kablolalama ve
aydınlatmanın bu yönetmelik uyarınca yapılması
2023 yılına kadar enerji yoğunluğunu %20 düşürmek adına bu yönetmeliklere ilave olarak bazı hedefler
konulmuştur:
 Enerji yoğunluğunun azaltılması ve enerji kayıplarının azaltılması
 Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanan, az enerji tüketimi yapan, karbon emisyon salınımı az
binaların tasarlanması
 Enerji verimliliği yüksek olan ürünlerin teşvik edilmesi
 Elektrik üretim, dağıtım ve iletiminde verimliliğin arttırılması
 Enerji kayıplarının azaltılması ve emisyon azaltımı
 Fosil yakıt tüketimini azaltmaj toplu taşıma, deniz ulaşımı ve tren yolu ulaşımının teşvik edilmesi
 Sürdürülebilir finans mekanizmasının hayata geçirilmesi için son teknolojiyi kullanma,
14 2 B- YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİMİ
Mevcut Eğitim Programları
Türkiye’de Yenilenebilir Enerji alanında eğitim veren bazı özel firmalar, araştırma enstitüleri, meslek
yüksekokulları ve üniversiteler mevcuttur. Buna ilaveten bazı kurumlarda bu konuyla ilgili yoğun çalışmaktadırlar.
Bazı üniversiteler öğrencilerini bu konuda eğitmek adına güneş, rüzgâr ve diğer yenilenebilir kaynaklardan elektrik
üretimi konularında birimler açmıştır. Bu eğitim çalışmalarının seviyesi 5,6 ve 7 olarak belirlenmiştir. Ancak seviye 4
için çok az eğitim programı mevcuttur.
Bunlara ilaveten bazı birlikler konuyla ilgili yoğun çalışmaktadırlar. Bu birliklerin amacı gerek yatırımcıyı gerekse
pazardaki diğer oyuncuları harekete geçirmeye çalışmaktır.
Programdaki bazı kurslar:
Teknik Çizim, Rüzgâr ve Güneş Enerjisi Bağlantı Şeması, Elektrik Temel İlkeleri Çizim, Güneş pilleri ve Rüzgâr
Türbinleri, Analog ve Dijital Devre Elemanları, Yenilenebilir Enerji Kaynaks, Enerji Mekaniği, Bir Rüzgâr Türbini
Kule montajı Önemi tarafından üretilen Doğru Akım Esasları, böylece Saha Montaj ve Anahtarlama, Rüzgâr Ölçümü
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI İÇİN ULUSAL STANDARTLARIN BELİRLENMESİ
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ile Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü arasında “Yenilenebilir
Enerji Kaynakları” alanına ilişkin mesleklerin standardının belirlenmesi amacıyla işbirliği protokolü imzalanmıştır. İki
kurum arasında imzalanan Protokol kapsamında “Yenilenebilir Enerji Kaynakları” alanına ilişkin 18 mesleğin
standardı hazırlanmıştır.
Ulusal Meslek Standardı (UMS) gerekli bilgi, kabiliyet ve bir işin yerine getirilmesi için gerekli davranışın
belirtildiği MYK tarafından tanınmış standartlardır. Bunları belirlerken pazarın ihtiyaçları ve eğitim kurumları,
endüstri komitelerinin öncelikli ihtiyaçları göz önünde bulundurulur. UMS hazırlanırken Avrupa Kalite Çerçeve
Programı (EQF)'na ait 8 seviye referans olarak alınmaktadır.
Her seviye kendi içerisinde bir bilgi birikimine sahip olup 1 en basit 8 ise en yüksek seviye olarak kabul edilir.
Toplamda 12 adet Ulusal Meslek Standardı hazırlanmış olup bunlar 09.05.2012 tarihli 28402 nolu Resmi
Gazete’de yayımlanmıştır. Bu standartlar aşağıdaki gibidir:

Fotovoltaik Güç Sistemi Personeli (Seviye 3-4-5)

Biyogaz Sistemleri Personeli (Seviye 3-4-5)

Rüzgâr Güç Sistemi Personeli (Seviye 3-4-5)

Güneş Isıl Güç Sistemleri Personeli (Seviye 3-4-5)
15 Fotovoltaik Güç Sistemlerinde 3. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş ile ilgili işçi sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak

Mekanik parçaların kurulumu, parçaların montajı ve işin kalitesini en iyi şekilde tamamlamak

Dizayn şartlarına göre elektrik ekipmanlarının kurulumunu sağlamak

Kurulum sonrasında tesisi kontrol etmek

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Fotovoltaik Güç Sistemlilerinde 5. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

Çevre ile yönetmelikler uyarınca sistemin çalışmasını düzenlemek

Mekanik ve elektrik sistem dizaynı yapmak

Masa başı yapılan dizayn çalışmasını sahaya taşıyabilmek

Sahada sisteme ait alt montajları yapabilmek

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Rüzgâr Güç Sistemi Personeli 3. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş ile ilgili işçi sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak

Mekanik parçaların kurulumu, parçaların montajı ve işin kalitesini en iyi şekilde tamamlamak

Dizayn şartlarına göre elektrik ekipmanlarının kurulumunu sağlamak

Kurulum sonrasında tesisi kontrol etmek

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Rüzgâr Güç Sistemi Personeli 5. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş ile ilgili işçi sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak

Son kullanıcıya mekanik ve elektrik komponentlerden oluşan sistemin kullanımını ve bilgisini aktarmak

Mekanik ve elektrik sistemlerinin dizayn edilmesi

Masa başı yapılan dizayn çalışmasını sahaya taşıyabilmek

Sahada sisteme ait alt montajları yapabilmek

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Güneş Isıl Güç Sistemleri Personeli 3. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş ile ilgili işçi sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak

Solar sistemle ısıtma sistemleri hakkında bilgi sahibi olmak

Solar sistemle ısıtma sistemleri dizaynı hakkında bilgi sahibi olmak

Solar panel için ideal yer seçimini yapabilmek
16 
Sahada solar panel montajını yapabilmek

Mekanik sistemler, borular, armatür ve diğer montajlarını yapabilmek
Güneş Isıl Güç Sistemleri Personeli 5. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş ile ilgili işçi sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak

Solar sistemle ısıtma sistemleri hakkında bilgi sahibi olmak

Solar sistemle ısıtma sistemleri dizaynı hakkında bilgi sahibi olmak

Solar panel için ideal yer seçimini yapabilmek

Sahada solar panel montajını yapabilmek

Mekanik sistemler, borular, armatür ve diğer montajlarını yapabilmek

Elektrik kontrol sistemleri kurulumu

Sistemin çalışma verimini incelemek

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Biyogaz Sistemleri Personeli 3. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

İş organizasyonu planlamak

Mekanik ve elektrik parçaların kurulumunu yapmak

Sistemin devreye alınması görev almak

Tesisin günlük takibini yapmak

Düzenli olarak tesisi kontrol etmek ve bakım ve tamirleri yerine getirmek
Biyogaz Sistemleri Personeli 5. seviye için bir çalışanın bilmesi gerekenler:

Tesise giriş ve çıkıştaki materyallerin kontrolünü yapmak

Tesisi otomasyon sisteminden takip etmek

Ölçüm cihazlarının kalibrasyonlarını yapmak

Tesisi otomatik sistem üzerinden takip etmek
Yukarıdaki standartlar üniversite, teknik liseler, devlet kurumları, bakanlıklar, belediyeler, özel sektör kuruluşları
birçok kurumun katkısıyla hazırlanmıştır. Dolayısıyla önce pazarda ihtiyaç duyulan eğitim ihtiyaçları belirlenmiş
sonrasında program hazırlanmıştır.
2C - YENİ BİR SERTİFİKASYONUN AKRİDİTE OLMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
Yeniden Uygulama ve Kayıt Süreci
RET projesi başlangıcında Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü proje ortağı ve sertifikanın valide edilmesi ve
onaylanması konularında sorumlu kuruluştu. Bu kapsamda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) sertifikasyon sürecinde
17 görev alacaktı ancak Milli Eğitim Bakanlığı’nın yönetmelikleri gereği Düzce yerine proje yeri olan Karabük’teki İl
Milli Eğitim Müdürlüğü’nün bu işi yapabileceği bilgisine ulaşılmıştır. Bu sebeple Düzce yerine Karabük İl Milli
Eğitim Müdürlüğü projeye dâhil edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı bu tarz eğitim kurslarına yönelik Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen FOET (Eğitim ve
Öğretim
Sınıflandırması)
isimli
bir
standart
kullanmaktadır.
Daha
fazla
bilgi
için
http://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/foet/foet.html.
Sertifikasyonun valide edilmesi MYK ile daha uzun bir süreç alacakken Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile bu
süreç oldukça kısa ve kolay olacaktır. Ayrıca bu sertifikasyon FOET tarafından da kabul edileceği için tüm AB
ülkelerinde geçerli sayılacaktır.
Sertifikasyon süreci şu şekilde olacaktır:
 Karabük Milli Eğitim Müdürlüğü RET eğitim kursunun çağrısını yapacaktır.
 Bu çağrı gerek internet sayfalarında gerekse ilgili binalarda afişlerle öğrencilerin dikkatini çekecek şekilde
ilan edilecektir.
 Çağrı kapsamında belirlenen kriterlere uyan öğrenciler bu programa başvuru yapabilecekler.
 Yapılan başvuru kabulü ve öğrenci seçimi yapılacaktır.
 İdeal ve kriterleri sağlayan öğrenciler seçildikten sonra kurs programı başlayacaktır.
 Program, Karabük Üniversite’si tarafından verilecektir.
 Eğitim zamanı ve yeri ise yine Karabük Üniversitesi tarafından belirlenecektir.
2D - MESLEKİ EĞİTİM FAALİYETLERİNİN FİNANSA EDİLMESİ
Teknisyen yetiştirme programlarına doğrudan devlet desteği yoktur. Sadece meslek liselerinde öğrenciler özel
bir kuruluşta son eğitim yıllarında staj yaparken 5510 nolu yasa “SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK
SİGORTASI KANUNU” gereği okul yönetimi öğrencilerin SGK ödemesini stajı süresince yapmaktadır.
3
EĞİTİM İHTİYAÇLARI
15-16 Kasım 2012 tarihlerinde düzenlenen Atık Teknolojileri Sempozyumu ve Sergisi’nde 20 farklı şirketle
anket düzenlenmiştir. Yenilenebilir enerji alanında faaliyet gösteren birçok firma bu fuara katılım sağlamıştır. Anket
katılımcılarını dağıtabilmek için farklı firmalar tercih edilmiştir. Fuarda Karabük Üniversitesi’nden bir araştırma
18 görevlisi arkadaşımız sunum için bulunduğundan anket çalışmasını da kendisi yürütmüştür. Tüm ankete katılanların
ortak görüşü enerji sektöründe bir artışın bekleniyor olmasıdır.
Anketten çıkan sonuçlar uyarınca sektör temsilcileri Yenilenebilir Enerji kaynaklarındaki artışı öngörmektedirler. Bu
artışı engelleyebilecek nitelikte olan bazı olumsuzluklar ise önceden alınacak önlemlerle giderilebilir. Bu noktada en
büyük risk yetişmiş eleman azlığı olarak görülmektedir. Buradan hareketle en büyük eğitim hamlesinin biyokütle,
rüzgâr ve güneş enerjisinde planlama, kurulum, hat bağlantısı gibi konularda gelmesi gerekliliği anketlerden çıkarılan
bir sonuç olmuştur.
Yenilenebilir Enerji konusunda pazarın ihtiyaçları ufak rüzgâr türbinleri, güneş panelleri ve rüzgâr türbin parçaları,
güneş enerjili sistemlerin kurulumu ve bakımına yöneliktir.
Ayrıca teknisyenlerin üretim, bağlantı, elektrik dağıtımı ve panoların kurulumu konularında bilgi sahibi olmaları ve
sahada bu işleri yerine getirebilecek kadar planları okuyabilmeleri, bu plan doğrultusunda faaliyetleri 6-10 kişilik bir
grupla yerine getirmeleri beklenmektedir.
Tüm bunlara rağmen firmalar çalışanların sadece görevlerini yerine getirmelerini değil aynı zamanda hataları
yakalayan birer kaliteci olmalarını da istemektedir. Bu kapsamda endüstride mekanik işlerden sorumlu bir teknisyenin
görev tanımı şu şekilde yapılmıştır: verilen uyarıları dikkate alarak monte ve demonte faaliyetlerini sürdürmek, hatalı
parçaların fark edilmesi ve ayrıştırılmasını kapsamaktadır.
3A – EĞİTİM İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ
Isı izolasyonu yoluyla enerji kazanımı bir diğer öne çıkan konudur. Binalarda enerji verimliliği adına ısı izolasyonuna
dikkat çekilmiştir. Son yıllarda yapılan düzenlemelerle enerji verimliliği ön plana çıkmıştır. Ayrıca anketten çıkan bir
diğer sonuçta enerji verimliliği konusunda da eğitim talebi olmuştur.
Eğitimin 6 aydan uzun olmaması talebi de şirket yetkililerince belirtilmiştir.
Aşağıda teknisyene ihtiyaç olunan bazı konular verilmiştir:
 Rüzgâr enerjisi için gerekli aksamlar, parçalar
 Enerji depolama üniteleri
 Güneş enerjisi için çözüm önerileri ve yönetmeliklerin değiştirilmesi
 Jeotermal enerjinin kullanımı ve potansiyelinin belirlenmesi
 Kojenerasyon tesisleri
 Rüzgâr enerjisi tesisi çalışanı
 Biyogaz tesisleri
 Hidroelektrik enerji santralinde bakım ve iyileştirmeden sorumlu elektrik teknisyeni
 Binalarda ısı izolasyonu
 Pratiğe yönelik eğitim
 Kurulumun planlanması
 Kurulumun tamamlanması ve devreye alma
 Hatta bağlantı
19  Kalite yönetimi
4 - YENİ ULUSAL SERTİFİKASYON
4A – ÖĞRENCİLER AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
Bu sertifika programına 4.seviyeden elektrik, hava şartlandırma, klimatizasyon, soğutma teknolojisi, mekanik, makina
dizaynı ve imalatı, kontrol ve otomasyon teknolojisi, enerji yönetimi gibi bölümlerden mezun olmuş veya enerji
sahasında etkin olan profesyoneller katılabileceklerdir.
Ayrıca kursiyerlerin
 Matematik ve fizik bilgisi
 Baskı/stres altında çalışmaya dayanıklı olmak,
 Yüksekte çalışma korkusu olmamak,
 El kabiliyetlerinin iyi olması,
 Lise eğitimlerinde başarılı olmaları (4. Seviyeden mezun olmak)
gibi şartları sağlamaları gerekmektedir.
Programa göre kursiyerleri belirlemeden önce bir seviye sınavı da yapılabilir. Bu programın müfredatı belirlendikten
sonra kurslar başlamadan önce eğiticilerin kararına bırakılmıştır.
4B - KURUMLAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
Bu sertifika programı içerisinde birçok kurum ve kuruluş vardır. Bunlar iki şekilde sıralanabilirler: Kamu
kurumları ve özel sektör şirketleridir.
Bu programdan doğrudan etkilenecek kamu kurumlarından bazıları şu şekildedir:

Milli Eğitim Bakanlığı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Mesleki Yeterlilik Kurumu

TÜRKAK
TÜRKAK 2001 yılından itibaren akreditasyon vermeye başlamış olup Uluslararası Akreditasyon Forumu,
Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon Kurumu gibi uluslararası kurumlara üyeliği vardır.

Yüksek Öğrenim Kurumu
20 21 üyesi bulunan Yüksek Öğrenin Kurumu (YÖK) 2547 sayılı YÖK kanunu gereği aşağıda tanımlı faaliyetlerden
sorumludur
 Planlama
 Koordinasyon
 Yükseköğretimin idaresi

Türkiye İş Kurumu
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı olarak istihdam hizmetleri, istihdamın korunması ve geliştirilmesi,
istihdam ve ilgili politikaların uygulanması yoluyla işsizliği azaltmak gibi faaliyet alanları mevcuttur.

Enerji Piyasası Denetleme Kurumu
Şeffaf, finansal olarak sağlam ve sürekli bir enerji pazarının oluşturulması, bu pazarın rekabetçilik şartının sürekli
olarak sürdürülebilir olması, elektrik, doğal gaz, petrol ve LPG’nin nihai tüketiciye düşük ücret ve yüksek
güvenirlilikle tedarik edilmesi gibi görevleri vardır.

Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü
Türkiye’de yeninebilir enerji kaynaklarının kullanımı, tüm enerji kaynaklarının değerlendirilmesi, gerekli
ölçümlerin yapılması, fizibilite ve örnekleme çalışmalarının yapılması, projelendirme, enerji verimliliği, Ar&Ge
projelerini yönetmek gibi sorumlulukları vardır.
 Toplu Konut İdaresi
Düşük gelirli ailelere düşük maliyet ve uzun ödeme vadeli konutların yapılması, bölgeye uygun mimari ve
özellikte ev yapılması, projelere finansal desteklerin bulunması konularında aktif çalışmaktadır.

Üniversiteler

Meslek Yüksek Okulları
 Meslek ve Teknik Liseler
4C - FİRMALAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
Yenilenebilir Enerji sektöründe faaliyet gösteren özel sektör kuruluşları arasında Topkapi Endüstri, Ortadoğu Enerji,
Big Belly Solar Turkey, ITC, Koas Ltd, Arbiyogaz, Akal Makine, İzaydaş, Alternatif Power gibi firmalar örnek olarak
verilebilir. Burada yer alan ya da yer almayan birçok yenilenebilir enerji sektöründe aktif olarak çalışan firma, kalifiye
teknisyene ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. Dolaysısıyla gerek kamu kurumları gerekse birçok özel sektör
firması bu sertifika programından fayda sağlayacaktır. Yenilenebilir Enerji alanında kariyer yapmak isteyen öğrenciler
bu programa katılarak tüm AB ülkelerinde geçerli bir sertifika sahibi olabilecekler. Ayrıca eğitime katılacak öğrenciler
mühendisler, araştırma görevlileri, üniversite hocaları ve meslek ve teknik liselerdeki öğretmenler olabilirler.
21 5 - RET YENİ TÜRK SERTİFİKASYONU
Türk sertifikasyonu Fransız sertifikasyonunda bulunan elektrik ve termal enerji teknisyenleri Opsiyon A&B uyarınca
hazırlanmıştır. Buradaki hedef 4.seviye iken Fransız sertifikasyonunda 5.seviyedir. EQF uyarınca farklı şartlardaki
kapasiteler önemli olup bazı yetenekler ve bilgi içerikleri değiştirilmiştir.
5A- AKTİVİTELERİN TANITIMI
Avrupa Kualifikasyon Taslağı uyarınca her aktivite, bilgi, yetenek ve beceriler düşünülmüş ve eğitim üniteleri ve
sertifikasyon ünitelerinin isimleri belirlenmiştir. Buna göre 3 farklı tabloda 6 farklı aktivite oluşturulmuştur.
Sertifikada, 6 adet aktivite vardır;

A1 ÇALIŞMA

A2 KURULUMU YAPMAK İÇİN HAZIRLIK

A3 KURULUMUN HAZIRLANMASI

A4 HASSAS SON AYAR VE DEVREYE ALMA

A5 BAKIM

A6 İLETİŞİM
Türk Sertifikasyonunda iki teknisyen yetiştirme programı için 6 modül içeren 3 eğitim ünitesi hazırlanmıştır.

A1 ve A2 aktiviteleri çalışma grubu 1,

A3, A4 ve A6 aktiviteleri çalışma grubu 2,

A5 aktiviteleri çalışma grubu 3,
şeklinde düzenlenmiştir.
Buna ilaveten 16 adet BECERİ ve 47 adet BİLGİ başlıklı teknisyen yetiştirmeye yönelik modüller oluşturulmuştur.
6 – MODÜLER EĞİTİM TEKLİFİ
Her modül için A ve B’ye uygun grid tabloları hazırlanmış ve sertifikasyon ünitelerine uygun olarak A ve B için
sunulmuştur. Fransız sertifikasyonunda 3 ortak modül (M0, M1 & M2) ve M3, M4 ve M5 ise her iki programda farklı
olarak uygulanmaktadır. 3 farklı sertifikasyon ünitesi oluşturulmuş olup; M0, M1 ve M2 için TU1, M3, M4 için TU2,
M5 içinse TU3 olarak atanmıştır.
7 - SERTİFİKASYON BİRİMLERİ AÇIKLAMASI, SINAVLAR VE ECVET
Her teknisyen 3 adet vize ve bir adet final sınavına girecektir (yazılı ve sözlü olarak). Sorular çoktan seçmeli ve yazılı
türünde olacaktır.
22 Sertifikasyon Ünite Birimleri
Modül
M0
M1
M2
M3
M4
M6
M5
Modül/Test İçeriği
Ün
ECVET
ite
Sınav Türü
Süre
Not Dağılımı
10
1.Dönem Sınavı
(Yazılı & Sözlü)
Yazılı 3 saat &
Sözlü 1 saat
Yazılı %70 & Sözlü %30
11
2.Dönem Sınavı
(Yazılı & Sözlü)
Yazılı 3 saat &
Sözlü 1 saat
Yazılı %70 & Sözlü %30
10
3.Dönem Sınavı
(Yazılı & Sözlü)
Yazılı 3 saat &
Sözlü 1 saat
Yazılı %70 & Sözlü %30
Staj Defteri &
İdarecinin kanaati
6 hafta
10%
Final Sınavı
(Yazılı)
Yazılı 3 saat
Final Sınavı % 60 & 1,2,3. Dönem Sınavı
% 30, Pratik Eğitim % 10
SÜRDÜRÜLE
BİLİR İNŞAAT
YENİLENEBİL
İR ENERJİ
KONUSUNDA
BİR
U
KURULUMUN C
FİZİBİLİTESİ
1
KURULUMA
HAZIRLIK VE
HER BİR
AŞAMANIN
ZAMAN
YÖNETİMİ
EN İYİ
UYGULAMA
VE BU
ALANDAKİ
ÖZEL
ŞARTLARA
UYGUN
SİSTEM
KURULUMU
U
YENİLENEBİL
C
İR ENERJİ
KONUSUNDA 2
BİR
KURULUMU
DEVREYE
ALMAK
TEKNİK VE
FONKSİYONE
L BİLGİ
İLETİŞİM
KURULUMA
AİT
CİHAZLARIN
VE
BİLEŞENLERİ
N BAKIMI
Profesyonel
ortamda pratik
eğitim (Özel bir
kuruluşta)
M1,2,3,4
Genel Sınav
,5,6
U
C
3
U
C
1,
2,
3
31
23 Eğitim Üniteleri-ECVET
ECV
ET
Eğitim
Birimi
Modül
Modül Adı
Süre
Topla
m
Elektrik
M0
M3
SÜRDÜRÜLEBILIR INŞAAT
YENİLENEBİLİR ENERJİ KONUSUNDA BİR KURULUMUN
FİZİBİLİTESİ
KURULUMA HAZIRLIK VE HER BİR AŞAMANIN ZAMAN
YÖNETİMİ
EN İYİ UYGULAMA VE BU ALANDAKİ ÖZEL ŞARTLARA UYGUN
SİSTEM KURULUMU
144
M4
KURULUMU DEVREYE ALMAK
151
M5
KURULUMA AİT CİHAZLARIN VE BİLEŞENLERİN BAKIMI
67
M6
TEKNİK VE FONKSİYONEL BİLGİ İLETİŞİM
95
M1
35,5
1
M2
25
151
102
735
Termal
M0
M5
SÜRDÜRÜLEBILIR INŞAAT
YENİLENEBİLİR ENERJİ KONUSUNDA BİR KURULUMUN
FİZİBİLİTESİ
KURULUMA HAZIRLIK VE HER BİR AŞAMANIN ZAMAN
YÖNETİMİ
EN İYİ UYGULAMA VE BU ALANDAKİ ÖZEL ŞARTLARA UYGUN
SİSTEM KURULUMU
YENİLENEBİLİR ENERJİ KONUSUNDA
BİR KURULUMUN AYARLANMASI VE DEVREYE ALINMASI
YENİLENEBİLİR ENERJİ KONUSUNDA
BİR KURULUMUN BAKIMI VE SORUNLARININ GİDERİMİ:
TERMAL SOLAR TİPİ ÜRETİM
M6
TEKNİK VE FONKSİYONEL BİLGİ İLETİŞİMİ
M1
M2
34,8
2
M3
M4
12
Staj
25
151
102
200
721
88
60
95
240
240
8 - FİRMADAKİ EĞİTİM SÜRELERİ
Teorik dersler tamamlandıktan sonra her teknisyen 6 haftalık Yenilenebilir Enerji alanında faaliyette olan bir kuruluşta
staj yapacaktır. Bu süre zarfınca teknisyen öğrenmiş olduğu teorik bilgileri pekiştirecektir. Bunu yaparken staj ve
eğitimi boyunca elde ettiği verileri kayıt altına alacağı bir staj defteri olacaktır. Bunu yanı sıra staj yaparken
bulunduğu firma yöneticisi de bir kanaat notu vererek teknisyenin staj performansını değerlendirecektir. Dolayısıyla
staj defteri ve firma yöneticisinin kanaat notu ile beraber bir not verilecek ve bu notun etkisi %10 olacaktır.
24 9 - PORTEKİZ’DEKİ YENİLENEBİLİR ENERJİNİN DURUMU
9A - ULUSAL YÖNETMELİK VE YASALAR
Portekiz 31 Mayıs 2002 tarihinde Kyoto Protokolü’nü imzalamıştır.
GHG emisyonlarını azaltmak adına anahtar unsur tanımlı ulusal hedeflerin yerine getirilmesi olup bu doğrultuda
Ulusal İklim Değişikliği Programı (PNAC)1,2008-2012 yılları arası Ulusal Programlar (NAP II)2 gibi Avrupa sera
gazları ticareti kapsamında olan Portekiz Karbon Kurumu (PCF) ve İklim Değişikliği Adaptasyonu Ulusal Strateji
Birliği (ENAAC) gibi birlikler ve hedefler konmuştur. 2012 yılı bu unsurlar için geçiş dönemi olmuştur. Bakanlık,
iklim değişikliği ile mücadele için 93/2010 sayılı 26 Kasım tarihinde aşağıdaki dokümanları hazır hale getirmiştir.

Ulusal düşük karbon yol haritası ile düşük maliyetli emisyon azaltım yöntemlerini (uzun vadeli ulusal GHG
emisyon azalımı hedefli) ve ilgili politikaları AB 2050 hedefleri uyarınca oluşturmak

2013-2020 arası Ulusal İklim Değişikliği Programıyla politikların oluşturulması, sektörün belirlemiş olduğu
yıllık sera gazı emisyon limitlerinin entsrümantasyonu, ölçümü, finanse edilmesi ve izleme ve kontrol amaçlı
mekanizmaların oluşturulması

Düşük Karbon Sektör Planları sorumlu her Bakanlık tarafından 2012 sonuna kadar hazırlanacaktır.
2050 Ulusal Düşük Karbon Yol Haritası sera gazlarının emisyonlarının azaltılmasını teknik ve ekonomik açıdan
değerlendirmek yoluyla 2050’de Portekiz durumunu ortaya koymaktadır. Buna gore 2050’de 1990 yılındakine kıyasla
%50-60 oranında sera gazı emisyonlarında azalma görülmesi beklenmektedir. Bu uzun vadeli hedef, Energy-Clima
tarafından 2009 yılında koyulmuş olup 2020 Avrupa stratejini destekleyen bir hedef olmuştur.
Bu bağlamda, Portekiz yenilenebilir enerji üretimine önem vermektedir zira 2010’da yenilenebilir enerji payı
%23’lere kadar çıkmaktadır. 2010 yılında yenilenebilir enerji tesis yatırımları alanında AB ülkeleri arasında 3.sırada
yer almıştır. Bunda 2009 yılındaki hidroeletkrik tesislerde %86, rüzgâr üretiminde %21’lik artıştan etkisi olmuştur.
Şu sıralar en önemli enerji kaynağı rüzgâr ve su gücüdür.
1
PNAC, Ulusal İklim Değişikliği Programı, 2004 ve 2006 yıllarında revise edilmiş ve Bakanlar Kurulunun 104/2006
kararıyla çıkarılmıştır.
2
3. Işlem döneminde , 2013’te, ulusal tahsis programı yerine AB’nin belirlediği bir plan olacaktır 25 Portekiz’in 2005’ten bu yana ulusal stratejisi vardır. Orijinal strateji 2010 yılında belirlenmiş olup 2020 Ulusal Enerji
Stratejisi olarak ifade edilmiştir. Buradaki amaç enerjide dışa bağımlılığı azaltmak suretiyle tedarik güvenliğini
sağlamaktır. Bakanlar Kurulu kararı ile 29/2010 15 Nisan tarihinde Ulusal Enerji Stratejisi-2020 stratejisi çıkarılmıştır.
Bu yeni ulusal strateji daha önceki 169/2005 24 Ekim’de çıkanını revizyonu gibidir. Strateji kapsamında enerji
üretiminde yenilenebilir enerji kullanımı 2009/28/CE’ye uygun düzenlenmiştir. 2020’de yenilenebilir enerji kullanımı
%31 olması beklenmektedir. 2011-2020 yılları arasında ise şu hedefler konmuştur;
Yıllar
Hedef Oranları
2011-2012
22,6%
2013-2014
23,7%
2015-2016
25,2%
2017-2018
27,3%
2020
31%
Buna ilaveten son 5-6 yılda birçok yasa bunu destekleyici nitelikte çıkarılmıştır. Örneğin 5/2011 nolu 10 Ocak’ta
çıkarılan yasa uyarınca orman kaynaklı biyokütlenin kullanımı ve merkezi sisteme buradan elde edilecek enerjinin
satış fiyatının arttırılması, 34/2011 8 Mart tarihli güneş enerjisi ile ilgili yasa uyarınca düşük kapasiteli güç
santrallerinde mevcut sistemin uygun hale getirilmesi, 238/2008 sayı ve
İnşaat sektörüne bakıldığında Enerji Sertifikasyonu ve İç Çevre Hava Kalitesi için Ulusal Sistem binaların enerji
kimliği uygulaması (118/2013 sayı ve 20 Ağustos tarihli, 78/2006 sayı ve 4 Nisan tarihli, 80/2006 sayı ve 4 Nisan
tarihli) yasalar uyarınca desteklenmektedir.
26 Bu sektörün son yıllardaki enerji tüketimleri ise şöyledir:
Elektrik Enerji Tüketimi [kWh]
Yıl
Toplam
İnşaat sektörü
2006
48.545.712.359
688.039.791
2007
49.676.041.662
636.098.423
2008
49.186.865.934
622.487.304
2009
48.772.938.876
647.093.486
2010
50.612.881.454
609.728.612
2011
49.140.064.115
563.933.619
Kaynak: Elektrik tüketimi: toplam ve sektörel bazda dağılım, Pordata, 11/02/2013.
9B - YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİMİ
MEVCUT YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİMLERİ
Mevcut eğitim kurumları, meslek yüksekokulları, teknik ve meslek lisleri, yükseköğretim kurumları:
Portekiz’de şu an için yenilenebilir enerji ile ilgili eğitim veren 80 adet özel ve devlete ait eğitim merkezi
bulunmaktadır. Verdikleri eğitime göre ilkokul seviyesinden devlet üniversitesine kadar farklı bir alanda EQF’e göre
4-8 arasında değişen seviyelerde eğitim verilmektedir.
Bu merkezlerin dağılımı aşağıdaki gibidir:
Yenilenebilir enerji eğitimi veren merkezler
Adet
Meslek yüksekokulları
10
Orta öğretim kurumları
36
Yükseköğretim kurumları
34
Portekiz’deki eğitim kurumları listesi (proje web sayfası http://www.ret-project.com).
MEVCUT YENİLENEBİLİR ENERJİ PROGRAMLARI
EQF seviyeleri 4-8 arasında değişen farklı eğitim kurumları mevcuttur. EQF 4 seviyesine hitap eden sadece bir adet
eğitim kurumu vardır.
Yenilenebilir Enerji Teknisyen Kursu, Güneş Enerjisi, Rüzgar Enerjisi, Biyoenerji Sistemleri olmak üzere üç farklı
çalışma alanı vardır. Ayrıca lisans düzeyinde farklı çalışma seçenekleri de mevcuttur. Bunlar Yenilenebilir Enerji,
27 Enerji ve Çevre Mühendisliği, Yenilenebilir Enerji Sistem Mühendisliği gibi EQF 6. Seviye, ayrıca yüksek lisans
seviyesinde Yenilenebilir Enerji ve Enerji Yönetimi, Sürdürülebilir Enerji Sistemleri, Yenilenebilir Enerji Sistemleri
gibi EQF 7. Seviye ve Sürdürülebilir Enerji Sistemleri gibi EQF 8. Seviye doktora çalışma alanları da mevcuttur.
9C - YENİ BİR SERTİFİKASYONUN AKRİDİTE OLMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
Ulusal Eğitim Kataloğu (CNQ) eğitim kurumlarının stratejik yönetiminde kullandıkları bir araç olup sertifikasyonun
verilmesi, finansmanın sağlanması gibi konularda da desteklerden bahsetmektedir. CNQ, Ulusal Değerlendirme
Sistemi (396/2007 sayı 31 Aralık tarihli yasası uyarınca) dâhilindedir. CNQ’ya www.catalogo.anqep.gov.pt
sayfasından ulaşılabilir. Şu anda 39’u eğitim ve yetiştirme programı olmak üzere 269 adet kualifikasyona sahiptir.
Bunlara ait özellikler ise iş profili, eğitim standardı, tanıma, valide etme ve profesyonel özellik ve yeteneklerin
sertifikasyonunu içermektedir.
Ulusal Eğitim Kataloğu (CNQ) EQF uyarınca derlenmiş olup (2008/C 111/01) 23 Nisan 2007 tarihinde yayınlanmıştır.
Bu katalog herkes için açık olup sürekli güncellenen bir kaynak olup derleyen kurum Ulusal Ajanstır (ANQEP).
Ayrıca bu kataloğu resmi bir şekilde onaylanan kurum da yine ANQEP’nin kendisidir.
ANQEP’nin görevleri arasında genç ve yetişkin insanlar için eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik politikaları
oluşturmak yanında sistem tanıma, valide etme ve profesyonel özellik ve yeteneklerin sertifikasyonunu da vardır.
ANQEP belirlenmiş stratejiler doğrultusunda sonuçların sağlanmasına yönelik minimum seviye eğitimi ve bu verilen
eğitimin kalitesini iyileştirmeye yönelikte çalışmaktadır. CNQ bunun gerçekleştirilmesinde merkezi bir rol
oynamaktadır.
Ulusal Eğitim Kataloğu (CNQ) geliştirilmesi için Açık Model Danışmanlığı
Nedir? CNQ bünyesinde tüm birimleriyle sürekli danışmanlık amaçlı olup Ulusal Kataloğun sürekli gelişmesini
destekleyecek önerilerin kabul edildiği bir araçtır. Dolayısıyla ANQEP ve Sektör Kualifikasyon Birimi’ne dayalı
dinamik iyileştirme sunmaktadır.
Bu Açık Model Danışmanlık modelinin adapte edilmesiyle CNQ’nin oluşturulması esnasında ANQEP’e yeni
kualifikasyon önerisinin oluşturulmasını hedeflemektedir. Ulusal Kataloğun güncellenmesi için öneri verilmesini,
buna uygun metodoloji oluşturulmasını ve buna yönelik desteklemenin yapılmasını amaçlamaktadır.
28 Güncellenmiş öneri içeriği;
1. Yeni kualifikasyonun entegre edilmesi
2. Katalog bulunan kualifikasyonun değerlendirilmesi
a. İş profilinin düzenlenmesi
b. Eğitim yollarının düzenlenmesi
i. Kısa süreli eğitim ünitelerinin dahil edilmesi (UFCD)
ii. UFCD’nin hariç tutulması
iii. UFCD’ nin düzenlenmesi (başlık, amaçlar, içerik, saatler)
c. Tanıma, valide etme ve profesyonel özellik ve yeteneklerin sertifikasyonunun düzenlenmesi (RVCC).
3. Katalog içeriğinden mevcut kualifikasyonların çıkarılması
Bu danışmanlık aracının basamakları nelerdir?
1 – Önerinin submit edilmesi ve ilk analizin yapılması
2 – Kualifikasyon için sektör danışmanlarının fikirleri
3 – Kualifikasyon Standardı hazırlığı
4 – Önerilen kualifikasyonun değerlendirilmesi
5 – İş ve İşçi Yayında yayınlanması
9D - MESLEKİ EĞİTİMLERİN FİNANSMANI
Portekiz’de meslek yüksekokullarının eğitim giderlerinin hemen tamamı (Orçamento de Estado – OE), Budget
(Orçamento da Segurança Social – OSS) ve Avrupa Sosyal Fonları gibi kamu fonlarından karşılanmaktadır. Eğitim ve
Fen Bakanlığı (MES) tarafından yürütülen fonlardan eğitim masrafları karşılanmakta olup bazı sektörel programlarda
Ekonomi ve Çalışma, Sağlık ve Tarım Bakanlıkları tarafından yönetilmektedir.
Ekonomi ve Çalışma Bakanlığı tarafından desteklenen eğitimlerin mali kaynağı Çalışma ve Mesleki Eğitim Enstitüsü,
OE ve OSS tarafından sağlanmaktadır. Aktif iş hayatı ve mesleki eğitim politikalarını destekleyebilmek için OSS
sistemli olarak çalışanlardan ve işçilerden %4,7’lik sosyal güvenlik katılımı kesintisi yapmaktadır.
Portekiz mesleki eğitime yönelik AB’den yoğun bir destek almakla beraber Komite Destekleme Taslağı kapsamında
bu kaynaklar operasyonel programlar uyarınca kullanılmaktadır.
29 2007-2013 arasında Yeni Fırsatlar kapsamında insan kaynağına oldukça fazla önem verilmiştir. Ulusal Stratejik
Referans Taslağı altında geliştirilen kualifikasyon stratejisi merkezi bir araç olup İnsan Potansiyeli Operasyonel
Programı (POPH) uyarınca kritik bir fonlama kaynağı olmuştur.
POPH
İnsan Potansiyeli Operasyonel Programı (POPH), 2007-2013 Ulusal Stratejik Referans Taslağı’na ait tematik insan
potansiyeli konusunda uygulamadan sorumludur. Bu bağlamda Portekiz halkını desteklemede merkezi bir araç olarak
kullanılmaktadır. Stratejik amacı ise Portekiz’lilerin yeteneklerindeki eksiklikleri gidermek ve ortaöğretim eksikliğini
kapatmak ve herkes için standart bir kualifikasyon oluşturmaktır.
Bu amaç POPH’ye ait üç özellik sayesinde ve bunların Lizbon ve Algarve bölgelerindeki benzer özellikleriyle
sağlanabilmiştir:
1 – İlk kualifikasyon
2 –Adaptasyon ve hayat boyu öğrenme
3 –Yönetim ve Profesyonellik kazanma
İlk mesleki eğitim için fonlama
Eğitim sistemi yasası gereğince temel eğitim ücretsizdir. Kayıt ile ilgili tüm ücretler, katılım, sertifikasyon buna dâhil
olup bazı öğrenciler sosyoekonomik durumlarına göre okul kitapları, yemek ve barınma gibi ihtiyaçlarını da ücretsiz
olarak karşılanabilmektedir. Okul taşımacılığı bile ilköğretimde ücretsiz yapılmaktadır.
İlk mesleki eğitim finansmanı Eğitim ve Fen Bakanlığı (MES) tarafından karşılanmakta olup POPH’da bu finansmana
destek sağlamaktadır. POPH ilk eğitim için kaynak sağlayıp ve bunu 1 nolu İlk kualifikasyon kapsamında; staj
sistemi, mesleki kurslar, eğitim ve öğretim kursları ve teknoloji kursları, yapmaktadır.
Sürekli mesleki eğitim ve yetişken öğrenme programı finansmanı:
Mesleki eğitimin finansmanı POPH tarafından yapılmakta olup buradaki amaç çalışan kesimin hayat boyunca
ekonomik gelişmelere, organizasyonel ve teknolojik değişikliklere adapte olabilmesini sağlamaktır.
İlk eğitim sistemlerinde olduğu üzere devlet destekli finansman sağlanacaksa sistemin özel yada devlet kaynaklı
olmasına göre bu Sosyal Güvenlik Bütçesinden (OSS) sağlanmaktadır. Mesleki eğitime özel kuruluş bünyesinde ve
devlet desteksiz devam edilecekse eğitimin tüm masrafları özel kuruluş tarafından karşılanmaktadır. AB ülkelerindeki
uygulamaların aksine mesleki eğitimlere yönelik ilave vergi yükü yoktur. Ancak işletmeler ve çalışanlar mesleki
eğitimin finansmanına OSS üzerinden dolaylı olarak da olsa destek vermektedirler.
30 POPH Sürekli Eğitim ve Hayat Boyu Öğrenme etkinliklerini “Sertifikalı Modüler Eğitim” “Yenilik ve Yönetim için
Eğitim”, “Kamu Yönetiminde Yenilik ve Yönetim için Stratejik Eğitim”, “Yönetsel ve Profesyonel Yetkinlik Arttırma”
gibi başlıkları altında halihazırda desteklemektedir.
İşsizlerin eğitiminin finanse edilmesi-Yetişkin Eğitimi ve Eğitim Kursları (EFA)
İşsizlerin işsizlik merkezlerine kayıt yaptırmaları ile RVCC prosesi takip edilerek Yetişkin Eğitimi ve Eğitim Kursları
yapılmaktadır.
10 - EĞİTİM İHTİYAÇLARI
10A - EĞİTİM İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ
Yenilenebilir enerji konusunda eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için inşaat, mimarlık ve enerji sektöründeki 40 şirket ve
28 işletme ile anket yapılmıştır.
Anket yapılan şirketlerin çalışan profilleri şu şekildedir:
Şirket Türü
Skala
Çalışan sayısı
Mikro
< 10 çalışan
15
Küçük
10-50 çalışan
12
Orta
51-250 çalışan
0
>250 çalışan
1
Büyük
Anketlerin bir bölümü yüz yüze görüşmeler, bir bölümü e-posta yoluyla diğer bir kısmı ise telefon görüşmeleri ile
tamamlanmıştır. Dolayısıyla bu anket tahmin edilenden daha uzun sürmüştür.
Elde edilen verilere göre:
1) Kendi çalışma sahanızdaki tecrübenize dayanarak yenilenebilir enerjiye olan talep nasıl arttı?
Tüm katılımcılar bu soruya cevap vermişlerdir.
31 2)Kurulumunu yaptığınız cihaz yada ekipman ile ilgili herhangi bir ilave eğitime ihtiyaç duyuyormusunuz?
Katılımcıların %43’ü evet demişlerdir.
3) Bu sistemlerin bakım ve kurulum ihtiyaçlarını belirleyebilir misiniz?
5) Isıtma izolasyonu konusunda bir binanın hava sızdırmazlığını nasıl değerlendirirsiniz?
32 6) Fransa ve birçok AB ülkesinde hava sızdırmazlığı konusunda testler yapılmaktadır. Ülkenizde yapılmakta olan
binalara yönelik acaba ne gibi uygulamalar vardır? (ısı ve enerji yönetimi ile ilgili)
Yeni binalarda enerji sertifikasyonu ile ilgili Ulusal Enerji Sertifikasyonu ve Kapalı Ortam Hava Kalitesi (78/2006),
Binaların Termal Performansı (80/2006) ve Binalarda HVAC Sistemleri (79/2006) yasaları uyarınca çalışmalar
yapıldığını ifade etmişlerdir.
7) İzolasyon, hava sızdırmazlığı, ısıl kayıplar gibi konularda siz, çalışanlarınız acaba ilave eğitime ihtiyaç duyuyor
mu?
Bu eğitim ihtiyacının çıkış nedeni ara kademe eleman eksikliğindendir. Bunun nedeni ise mevcut eğitimlerin bakım ve
kuruluma yönelik olmasıdır. Firmalar da genellikle kurulum teknisyenleri ile çalışmaktadırlar.
33 8) İşletmenizde bir yıllık sure için genç bir teknisyeni stayjer olarak istihdam etmek ister misiniz?
9) Bu konulardan herhangi bir tanesi ile ilgili işletmenizdeki çalışanlarınızın eğitim almasını ister misiniz?
34 10B - EĞİTİM İHTİYAÇLARININ ÖZETİ
Ankete katılan işletmelerin %60’ı hava sızdırmazlığı konusunun önemli olduğunu ifade etmişlerdir.
Katılımcıların %35’i rüzgâr türbinleri, termal solar, solar voltaik ve ısı pompası gibi konuların önemli olduğunu
belirtmişlerdir.
Bu eksikliklerin olmasının nedeninin ara kademe teknisyenlerin az olması, kalifiye olmamaları ve regülasyonlara
hâkim olmamaları olarak gösterilmiştir.
Mevcut yönetmeliklerle ilgili soruya ise işletmeler Ulusal Enerji Sertifikasyonu ve Kapalı Ortam Hava Kalitesi ve
Binalarda HVAC Sistemleri olduğunu ifade etmişlerdir.
11 - RET YENİ ULUSAL SERTİFİKASYONU
Mevcut dört opsiyonda yapılan incelemelerde bunların Fransız sertifikasyonuna benzer oldukları tespit edilmiştir.
Her bir eğitim opsiyonunun süresi 3100 saat olarak belirlenmiştir. Aslında bunları bir araya getirme olasılığı da yoktur
çünkü her modül 25-50 saat arasındadır.
Dolayısıyla yeni sertifikasyonda bazı değişiklikler yapıp bazı kısımlarını güncellemek ve yeni bilgiler eklemek
gerekmektedir.
Bu arada Portekiz sertifikasyon modülleri içerisinde mevcut olmayan bazı kısımlar tespit edilmiştir. Bunlar:
Mevcut programlar analiz edilmiş ve ihtiyaç olunan noktalarda revizyon yapılmasına karar verilmiştir. RET projesi
sayesinde bu değişikliler yapılabilecektir.
35 Eğitim ihtiyaçları
Mevcut program
Opsiyon
Termal ve elektrik sistemleri
1.İzolasyon, hava sızdırmazlığı, ısı
ve enerji tüketimleri
Solar sistem
Kısmi
Bioyenerji sistemi
Rüzgar sistemi
2. Küçük rüzgâr türbinleri
Evet
3. Termal solar
Evet
Rüzgar sistemi
Solar sistem
Bioyenerji sistemi
Solar sistem
4. Solar voltaikler
Evet
Bioyenerji sistemi
Solar sistem
5. Isı pompası
Evet
Bioyenerji sistemi
6. Yönetmelikler ve uygulamalar
Hayır
-
6. 1 Binalarda iç ortam hava kalitesi
Hayır
-
Hayır
-
6.2 HVAC (Isıtma, havalandırma,
iklimlendirme) sistemleri
Solar sistem
7. Ticari iletişim
Yetersiz
Biyoenerji sistemi
Rüzgar sistemi
8. Sürdürülebilir inşaat sektörü
Hayır
-
Gözlemler
1.
1 nolu İhtiyaç: Bilgi iyi bir şekilde toplanmıyor zira izolasyon konusu mevcut programlarda olması gerektiği
gibi aktarılamamıştır. Ancak ihtiyaç olunan içerik Ocak 2013’te “Enerjetik rehabilitasyon ve bina koruma
konusunda uzman teknisyen” EQF 5.seviyelere hitap eden yeni bir programla hayata geçirilmiştir.
2.
2 nolu ihtiyaç: 2, 3, 4 ve 5 mevcut programlarda iyi bir şekilde yerini almıştır.
3.
6 nolu ihtiyaç: Yeni kurs ve program içeriklerine mevcut yönetmelikler yer almalıdır.
4.
7 nolu ihtiyaç: Bu konuya bu programda yeteri kadar değinilmemiştir. Bu içerikler satış teknisyeni gibi diğer
programlarda yer almaktadır.
36 5.
8 nolu ihtiyaç: Bu içerikler hiç bir programda ön görülememiştir.
11A - ÖĞRENCİLER AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
Yeni sertifikasyon uyarınca hedef kitle aşağıdaki gibi olacaktır:

Lise eğitimini tamamlayanlar veya eşdeğeri,

EQF 4.seviye mezunları ve özellikler elektrik ve enerji alanında mezun olanlar
Çalışan profili düşünüldüğüne yenilenebilir enerji alanında aktif çalışanlar ancak kısa sureli bu programa dâhil
olabilirler. Bu program bilgi tazeleme veya geliştirme amaçlı olacaktır.
11B - KURUMLAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
Kurumlara bakıldığında, tüm okullar, eğitim merkezleri ve üniversiteler olmak üzere EQF 4. Ve 5. Seviye eğitim veren
tüm kurumlar dahil edilebilirler.
Aynı zamanda, ANQEP, yeni sertifikasyonun adapte edilmesi ve sisteme tanıtılması konularında sorumlu kurum
olacaktır.
11C – FİRMALAR AÇISINDAN SERTİFİKASYON PROGRAMI
İnşaat sektöründeki 28 işletmede ile anket yapılmış olup, bunlardan %39’u bir yıl süresince stajyer istihdam etmeye
gönüllü olduklarını, %61’i ise kendi çalışanlarını bir konuda eğitime yollayabileceklerini ifade etmişlerdir.
12 - YENİ PORTEKİZ SERTİFİKASYONU
Mevcut dört programı iyileştirme anında öneriler:
İzolasyon konusunda içeriğin transfer edilmesi: Yenilenebilir enerji konusunda uzman teknisyenlerin
-
yetiştirilmesi özellikle de “Enerjetik rehabilitasyon ve bina koruma konusunda uzman teknisyen”
-
İç ortam havası ve HVAC konularında yönetmelik ve ihtiyaçların tamamlanması
-
Ticari iletişime yönelik 4 mevcut programa bir ekleme yapılması
-
Sürdürülebilir inşaat konusunda ilave yapılması
Proje kapsamında Portekiz grubu mevcut programlara yapılacak ilaveleri aşağıdaki gibi derleyip ANQEP’e
sunmuştur:

Endüstriyel Organizasyon (U2) konusunda, yüz yüze katılım ve satış başlıklı 25 saatlik Satış Teknisyeni
programına ilave yapılması

Teknoloji ve Prosesler (U4) konusunda ders saatinde değişiklik yapılması: Malzeme Teknolojisi: 50 saatten 25
saate indirilmesi

Teknoloji ve Prosesler (U4) başlıklı modülde, “Teknik kurulum HVAC” yer alması
37 
Teknoloji ve Prosesler (U4), “Enerji Verimliliği” (50 saat), UFCD 7874, (mevcut kurs programında var)
Binada enerji ile ilgili teknisyen/uzman yetiştirilmesi 5. Seviyede olacaktır.

Pratik eğitime yönelik atölye çalışmasında Sürdürülebilir İnşaat konusu ilave edilecektir.
Tüm değişiklikler dört programda da ortaktır
İş yükündeki azalma ve öğretilen mevcut kurs içeriklerinde Yenilenebilir Enerji Teknisyeni programından farklı
olmasıdır.
12A – AKTİVİTELERİN TANITIMI
Her dört opsiyon için altı adet aktivite mevcuttur. Solar Fotovoltaik Sistemler, Solar Termal Sistemler, Rüzgar Enerji
Sistemleri ve Biyoenerji Sistemleri olmak üzere dört opsiyon vardır. Bu aktiviteler tüm sistemlerde aynı olup sadece
farklılık kullanılan enerji türüdür.

Aktivite: 1 – Gerçekleştirilecek işin organizesi ve programlanması

Aktivite: 2 – Solar fotovoltaik sistemlerin kurulumunun yapılması ve güvenlik, kalite ve uygulama başarısının
sağlanması

Aktivite: 3 – Solar fotovoltaik sistemlerin tamirinin yönetmeliklere, iş ve işçi sağlığına uygun yapılması

Aktivite: 4 – Solar fotovoltaik sistemlerin bakım planlarına uygun olarak bakımının yapılması ve devreye
alınması sırasında gerekli testlerin yapılması

Aktivite: 5 – Müşterilere teknik hizmet vermek farklı konularda tavsiyede bulunmak ve Solar Fotovoltaik
sistemler konusunda destek sağlanması

Aktivite: 6 – Raporların hazırlanması ve aktivitelere uygun teknik dokümanların hazırlanması
13 - MODÜLER EĞİTİM TEKLİFİ
Portekiz programına dört yani modül eklenmiştir:

Enerji verimliliği – 50 saat

Yüz yüze katılım ve satış – 25 saat

Teknik kurulum – HVAC – 25 saat

Sürdürülebilir İnşaat – 25 saat
Eğitim amacı ve içeriği aşağıdaki tabloda verilmiştir:
Tüm modüllerin açıklamaları ve RET projesi kapsamında Enerji Teknisyeni Kursu Programı proje web sitesinde
bulunmaktadır. http://www.ret-project.com
38 MODÜL – Tüm Opsiyonlar
BAŞLIK: Enerji Verimliliği
SÜRE



EĞİTİMİN AMACI



İnşaat malzemesinin ısıl iletim katsayısını belirleyiniz
Binanın ısıl davranışına göre farklı inşaat etkilerinin belirlenmesi
Binalar için enerji tüketiminin analiz edilerek enerji performans indikatörü
belirlenmesi
Solar ve rüzgar enerjisi optimizasyonu için binaların teknolojik
durumunun ortaya konulması
Binalarda enerji ihtiyacının azaltılmasına yönelik ölçüm yapılması
Enerji ve su tüketimi yapan cihazın kestirimci bakım faaliyeti yapılması
TEMSİLİ
PROFESYONEL
AKTİVİTELER
50 saat
YAKLAŞIK SÜRE
HEDEF KİTLE
ÖN KOŞULLAR
İÇERİK / BÖLÜM

























Isı iletim katsayı tayini
Opak çerve
Camlar
Termal yüklemeler
Suni ışık etkileri
Termal davranışlar
Enerji ihtiyaçları
Isıtma
Soğutma
Sıcak su tedariği
Havalandırma
Yıldırım koruma
Binaların enerji performansı
Enerji ihtiyaçlarının düşürmek üçün pasif çözümler
Şekil ve yapı maruziyet
Isı yalıtımı
Bina ısıtma
Bina soğutma
Güneş kazanımlarının optimizasyonu
Havalandırma ve doğal yıldırım koruma
Enerji yakalama aktif sistemleri
Güneş ve rüzgar enerjisi yakalama
Termal yükler (tüketim)
Termal enerji kullanımı
Elektrik enerjisine dönüştürme
39 












DEĞERLENDİRME
Kontrol sistemi
İzleme sistemi
Anayasa ve elektrik tesisatı karakterizasyonu
Elektrik enerjisinin kullanılması
Klima sistemlerinin enerji bakımı
Soğuk su üretimi
Kazanlar
Klima özerk ekipman
Elektrikli pompa hareketi
Hidrolik ağlar, parçalar ve aksesuarlar
Elektrikli pompa hareketi
Elektrik tablolar
Binaların Enerji rehabilitasyon
2 saat
Yazılı test
SERTİFİKASYON
EĞİTİM PROGRAMI,
ÜRÜNLE
BAĞLANTILI:
YAZARLAR
VERSİYON TARİHİ
MODÜL Her Opsiyon için Ortak
BAŞLIK: Teknik kurulum – HVAC
SÜRE
Öğrenciler:
EĞİTİMİN AMACI
Terminolojiyi kullanmak, yorumlamak ve açıklamak ekipman ve klima
sistemlerinin kurulumunda kullanılan akım yapıcı yöntemleri tanımlamak
zorundadırlar.
TEMSİLİ
PROFESYONEL
AKTİVİTELER
YAKLAŞIK SÜRE
25 saat
HEDEF KİTLE
40 ÖN KOŞULLAR
İÇERİK / BÖLÜM
DEĞERLENDİRME

Araçlar ve cihazların tanımlanması

Klima sistemleri

Kontrol cihazları

Kontrol ve güç elektrik tesisatları
2 saat
Yazılı test
SERTİFİKASYON
EĞİTİM PROGRAMI,
ÜRÜNLE
BAĞLANTILI:
YAZARLAR
VERSİYON TARİHİ
MODÜL Her Opsiyon için Ortak
BAŞLIK: Yüz yüze katılım ve satış
SÜRE
EĞİTİMİN AMACI


Müşteri hizmetleri prosedürlerini belirleyin ve uygulayın.
Yüz yüze satış tekniklerini uygulayın.
TEMSİLİ
PROFESYONEL
AKTİVİTELER
25 saat
YAKLAŞIK SÜRE
HEDEF KİTLE
ÖN KOŞULLAR
İÇERİK / BÖLÜM
• Müşteri katılım
• Devam prosedürler ve ticari ilişkileri
• Satış teknikleri
• Satış teşhisi
• Müşterilerin ihtiyaçlarına karşılık vermek
• Ürün ve hizmet fayda merkezli satış
• Tartışma ve ikna etme
• Satın alma kararında farklı tekniklerin etkisi
• Çapraz satış
• Kapalı satış teknikleri
• Satış sonrası kontrat yönetimi
• Satış maksimizasyonu sürecinde zaman optimizasyon
41 • Sadakat yoluyla şikâyet
DEĞERLENDİRME
Yazılı test
2 saat
SERTİFİKASYON
EĞİTİM PROGRAMI,
ÜRÜNLE
BAĞLANTILI:
YAZARLAR
VERSİYON TARİHİ
Dört programın modüler gridleri, bunlarla ilgili aktiviteler, yetenekler, beceriler, bilgi ve sertifikasyon üniteleri
verilmiştir.
ECVET açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki tabloda, her bir modüle ait süreler verilmiştir.
42 Solar Fotovoltaik
ECVET
Ünite
MODÜL
M1
11,25
U1
M2
M3
M4
M5
M6
M1
6,25
U2
21,25
U3
26,25
U4
21
M2
M3
M4
M5
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M12
M13
M14
MODÜL İsmi
Teknik resim – CAD, Geometrik çizim ve perspektif
geometrisi
Teknik resim – Giriş ve parçaların ölçülendirilmesi
Teknik resim – Montaj ve şematik çizim
CAD 3D – basit parçalar ve montaj
Teknik resim – İnşaat Mühendisliğine yönelik çizimler
Proje Yönetimi
Çevre, güvenlik, hijyen ve iş yerinde sağlık gibi temel
konseptler
Şirket
İşe hazırlık, planlama ve bütçeleme
Kalite ve güvenilirlik
Yüz yüze katılım ve satış
Metroloji teknikleri ve ölçüm aletleri
Doğrama tezgahı - temel işlemler
İşleme - temel işlemler
Kaynak prosesleri
Sürdürülebilir İnşaat
Endüstriyel elektrik kurulumları
Elektrik panelleri
Ekipman bakımları
Solar fotovoltaik sistemler
Otomasyona giriş
Solar fotovoltaik proje yapımı
Metrolojiye giriş
Materyal Teknolojisi
Mekanik malzemeler
Teknik kurulum – HVAC
Pnömatik ve hidrolik
Enerji
Elektrik
Korozyon
Solar Enerji
Termodinamik
Solar fotovoltaik modüller
Solar fotovoltaik proje – seçim ve ölçülendirme
Solar fotovoltaik proje – kurulum
Enerji Verimliliği
Staj
SÜRE
Toplam
50
50
50
25
25
25
225
25
25
25
25
25
25
25
50
50
25
50
25
50
50
25
50
25
50
25
25
25
25
50
25
50
50
50
50
25
50
420
125
425
525
420
43 Solar Termal Sistemler
ECVET Ünite MODÜL
M1
M2
M3
11,25
U1
M4
M5
M6
M1
M2
6,25
U2
M3
M4
M5
M1
M2
M3
M4
M5
20
U3
M6
M7
M8
M9
M10
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
28,75
U4
M9
M10
M11
M12
M13
M14
M15
M16
21
MODÜL İsmi
Teknik resim – CAD, Geometrik çizim ve perspektif geometrisi
Teknik resim – Giriş ve parçaların ölçülendirilmesi
Teknik resim – Montaj ve şematik çizim
CAD 3D – basit parçalar ve montaj
Teknik resim – İnşaat Mühendisliğine yönelik çizimler
Proje Yönetimi
Çevre, güvenlik, hijyen ve iş yerinde sağlık gibi temel konseptler
Şirket
İşe hazırlık, planlama ve bütçeleme
Kalite ve güvenilirlik
Yüz yüze katılım ve satış
Metroloji teknikleri ve ölçüm aletleri
Doğrama tezgahı - temel işlemler
İşleme - temel işlemler
Kaynak prosesleri
Sürdürülebilir İnşaat
Endüstriyel elektrik kurulumları
Elektrik panelleri
Solar fotovoltaik sistemler
Otomasyona giriş
Solar fotovoltaik proje yapımı
Metrolojiye giriş
Materyal Teknolojisi
Mekanik malzemeler
Teknik kurulum – HVAC
Pnömatik ve hidrolik
Enerji
Elektrik
Korozyon
Akışkanlar Mekaniği
Solar Enerji
Termodinamik
Akışkanlar Mekaniği
Solar fotovoltaik proje – seçim ve ölçülendirme
Solar fotovoltaik kollektörler
Solar fotovoltaik kurulum
Enerji Verimliliği
Staj
SÜRE
50
50
50
25
25
25
25
25
25
25
25
25
25
50
50
25
50
50
50
25
50
25
50
25
25
25
25
50
25
25
50
50
25
50
50
25
50
420
Toplam
225
125
400
575
420
44 Rüzgâr Enerji Sistemleri
ECVET Ünite MODÜL MODÜL İsmi
11,25
U1
6,25
U2
22,5
U3
25
21
U4
SÜRE
M1
Teknik resim – CAD, Geometrik çizim ve perspektif geometrisi
50
M2
Teknik resim – Giriş ve parçaların ölçülendirilmesi
50
M3
Teknik resim – Montaj ve şematik çizim
50
M5
M6
M7
CAD 3D – basit parçalar ve montaj
Teknik resim – İnşaat Mühendisliğine yönelik çizimler
Proje Yönetimi
25
25
25
M1
Çevre, güvenlik, hijyen ve iş yerinde sağlık gibi temel konseptler
25
M2
M3
M4
M5
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M12
M1
M2
M3
Şirket
İşe hazırlık, planlama ve bütçeleme
Kalite ve güvenilirlik
Yüz yüze katılım ve satış
Metroloji teknikleri ve ölçüm aletleri
Doğrama tezgahı - temel işlemler
İşleme - temel işlemler
Kaynak prosesleri
Sürdürülebilir İnşaat
Endüstriyel elektrik kurulumları
Elektrik Panoları
Elektrik panelleri
Otomasyona giriş
Otomasyon –PLC’de Basit Programlama
Mantık Devreleri - kavramlar
Rüzgâr sistemleri proje - inşaat
Metrolojiye giriş
Materyal Teknolojisi
Mekanik malzemeler
25
25
25
25
25
25
50
50
25
50
25
50
25
50
25
50
25
50
25
M4
Teknik kurulum – HVAC
25
M5
M6
M7
M9
M10
M11
M12
M13
M14
M15
M16
Pnömatik ve hidrolik
Enerji
Elektrik
Korozyon
Uygulamalı mekanik ve kinematik
Aerodinamik
Rüzgar enerjisi
Rüzgar enerjisi-türbin ve aero motorlar
Rüzgar enerjisi projesi-seçim ve ölçülendirme
Rüzgar enerjisi projesi-kurulum
Enerji Verimliliği
Staj
25
25
50
25
25
50
25
25
50
25
50
420
Toplam
225
125
450
500
420
45 Biyoenerji Sistemleri
ECVET
Ünite
MODÜL
M2
MODÜL İsmi
Teknik resim – CAD, Geometrik çizim ve perspektif
geometrisi
Teknik resim – Giriş ve parçaların ölçülendirilmesi
M3
Teknik resim – Montaj ve şematik çizim
50
M5
M6
M7
25
25
25
M2
M3
M4
M5
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M12
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M12
M13
M14
M15
CAD 3D – Basit parçalar ve montaj
Teknik resim – İnşaat Mühendisliğine yönelik çizimler
Proje Yönetimi
Çevre, güvenlik, hijyen ve iş yerinde sağlık gibi temel
konseptler
Şirket
İşe hazırlık, planlama ve bütçeleme
Kalite ve güvenilirlik
Yüz yüze katılım ve satış
Metroloji teknikleri ve ölçüm aletleri
Doğrama tezgahı - temel işlemler
İşleme - temel işlemler
Kaynak prosesleri
Sürdürülebilir İnşaat
Endüstriyel elektrik kurulumları
Elektrik Panoları
Elektrik panelleri
Otomasyona giriş
Katı biyokütle sistemleri yapımı
Sıvı yakıt sistemleri yapımı
Biyogaz sistem yapımı
Metrolojiye giriş
Materyal Teknolojisi
Mekanik malzemeler
Teknik kurulum – HVAC
Pnömatik ve hidrolik
Enerji
Elektrik
Akışkanlar Mekaniği
Termodinamik
Korozyon
Çevre ve Kirlilik Kontrolü
Biyoenerji
Biyoyakıt Katı
Biyoyakıt Sıvı
Biyogaz
25
25
25
25
25
25
50
50
25
50
25
50
25
50
50
50
25
50
25
25
25
25
50
25
50
25
25
25
25
25
25
M16
Enerji Verimliliği
50
M1
11,25
U1
M1
6,25
U2
23,75
U3
25
U4
SÜRE Toplam
50
50
225
25
125
475
500
46 21
Staj
420
420
14 -SERTİFİKASYON BİRİMLERİ AÇIKLAMASI, SINAVLAR VE ECVET
Ünite değerlendirmesi öğrencilerin ilgisi, yeteneklerindeki aşama kaydetmeleri, içerik bilgileri ve görevlerle ilgili
davranışlarını kapsamaktadır. Bu sebeple tüm öğrenciler Pratik ve teorik bilgi seviyeleri olarak sınıftaki devamlılıkları
da göz önünde tutularak değerlendirmeye alınırlar.
Yazılı testler 11 ya da 2 saat sürelidir. Pratik uygulamalarda öğrencilerin proje ve ödevlerini teslim etmeleri için bir
sure vardır. Öğrenciler her modül için 0-20 arasında olacak şekilde puanlandırılarak 10 ve üzeri puan aldığında o
modülde başarılı sayılır. Davranışsal değerlendirme ise sürekli olacaktır.
Öğrencilerin farklı yetenekler açısından değerlendirilmesi
Değerlendirme (%)
Ünite
Başlık
Kavramsal
Prosedür
Tutum
1
Teknik çizim
30
50
20
2
Endüstriyel
Organizasyon
50
30
20
3
Pratik
Çalıştay
30
50
20
4
Teknoloji ve
Süreçler
50
30
20
47 Testler ve her bir değişken üzerindeki araçların türü
Değerlendirme
Testler
Araçlar
Çoktan seçmeli
(Seçenek bir dizi seçim ile) tamamlanması
sorular
Kapalı - uçlu
sorular
(Seçenek bir dizi seçim ile) boşlukları
doldurmak
Mini kılıfı (çoktan seçmeli sorular ile)
Eşleştirme soruları
Açık uçlu sorular
Çoktan seçmeli
Yazılı Testler
Açık - uçlu
Tamamlanması Sorular (ücretsiz ifade)
sorular
Boşlukları doldurun (ücretsiz ifade)
Kavramsal
(Açık uçlu sorular ile) Mini kılıfı
Ücretsiz ifadeler ile
Durum soruları
Açık uçlu sorular ile
Kapalı uçlu sorular ile
Denemeler
Geleneksel
Testler
Sorunlar
Alıştırmalar
Yapılandırılmış
Sözlü Test
Röportajlar
Yarı yapılandırılmış
Yapılandırılmamış
Check-list
gözlemleri
Pratik Testler
Prosesle ilgili
Ürünle ilgili
Teknik raporlar
Kavramsal
Simule
Projeler veya
evraklar
Kişisel
Gözlemlerin
Ürünle ilgili
Grup
48 Performanslar
Check-listleri
Ürünle ilgili
Teknik raporlar
Davranışsal
-
Katılım
-
Dakiklik
-
İlgi
-
Davranış/Yönetim
-
Derse katılım
Eğitim Kursu Değerlendirme - ağırlıklı ortalama:
 CF = [2MCD+ (0,3FCT+0,7PAP)] /3

CF = nihai sınıflandırma

MCD = tüm nihai sınıflandırmaların basit aritmetik ortalaması

FCT = staj sınıflandırma

PAP = Profesyonel Yetenek Testi / Mesleki Yeterlilik Testi
15 - FİRMADAKİ EĞİTİM SÜRELERİ
15A – EĞİTİM VE STAYYERLİK
3.yıl profesyonel kursun müfredat süresi Okul Kurulu tarafından yayınlanan takvime göre Mayıs’tan Temmuz’a kadar
420 saat olacaktır. Aşağıda belirtildiği gibi farklı bir anda staj yaptırma yetkisi okul müdürlüğünü sorumluluğundadır.
STAJ ŞARTLARI
Staj, öğrenci tarafından hazırlanacak bir sözleşme ve plan dahilinde yapılmalıdır. Plan sorumlu tanımlama, izleme
tipleri, öğrenci takibi, regülasyonlar, zaman planı, okul ve staj yapılan yerin hak ve görevlerini hedefleri de
içermelidir.
Staj için okul ve staj yapılacak kurum arasında bir protokol yapılması gereklidir. Buna göre profesyonel aktiviteleri ve
öğrencinin göstermesi gereken performansı belirleyici unsurları içermesi gerekmektedir.
Öğrenci stajı Sınıf Koordinatörü / Sınıf Öğretmeni / Arabulucu sorumluluğundadır ve Okul Müdürü tarafından
yönetilir. Okul, öğretmenleri, eğitim sağlayıcıları, çalışma kapsamında öğrencileri izleyecek teknolojik konularda
öğretmenler / eğitmenleri atamakla görevlidir.
15B – STAJ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
Staj değerlendirme sürekli ve formal bir şekilde olmalıdır zira katılım, dakiklik, kişisel sunum, kullanılabilirlik,
doğruluk ve beceri, çalışma temposu, güvenlik standartlarının uygulanması, ekonomik faaliyet, teknolojik bilgi,
işbirliği, ev sahibi kurumun kültür ve ekonomik yapısı, üstleri ve çalışma arkadaşlarıyla uyumu, fikirleri kabul / ifade
tarzı, organizasyon, inisiyatif, sorumluluk duygusu, etkinliklere olan ilgi ve verilen görevlerin kaliteli bir biçimde
yerine getirilmesi gibi parametreleri içermesi önemlidir.
49 Staj sorumlu öğreticisi, öğretmen/eğitici ve kurs koordinatörü veya Sınıf Konseyi final değerlendirmesi olarak
sorumlu olacaktır.
Öğrencinin stajı yaptığı işletme/şirket öğrencinin öğrenme prosesine etki eden PAT/PCT (Professional Yetenek Testi /
Mesleki Yeterlilik Testi)’ni uygular. PAT/PCT’nin dizaynı konusunda öğrenciye eğitmen destek verir. Ayrıca öğretici
bu öğretilerin sunulması konusunda da destek vermekle yükümlüdür. Öğrenciler staj süreleri boyunca okul tarafından
sigortalatılırlar.
16 – FRANSIZ SERTİFİKASYONUNUN REVİZYONU VE EKLENENLER
Sertifikasyonun transfer edilmesi Nisan 2010 yılında yapıldığından bu andaki termal yönetmelikler hali hazırda
uygulamadaydı. Fransız grubu Ulusal Eğitim düzenlemelerini de dikkate alarak bu programı oluşturmuşlardır.
Özellikle 2012 yılındaki termal düzenlemeler ve enerji tüketimlerinin azaltılması dahil edilmiştir.
İlave edilmiş hususlar özellikle Sürdürülebilir İnşaat konusunda bilgiyi arttırmaya yöneliktir. Bu sebeple her iki
opsiyonda A ve B için Modül M0 eklenmiştir.
17 – SONUÇLAR
Fransız sertifikasyonun ilk adaptasyon ve transfer yılını tamamlarken her ülke ihtiyaçlarına göre oluşacak hedefler ve
bunların sonuçları özetlenecektir.
Her iki sertifikasyon, Avrupa Kualifikasyon Taslağı ve yetkinliklere dayalı bir yaklaşım metodolojisi uyarınca
oluşturulmuştur.
Yeni Türk sertifikasyonunda yenilenebilir enerji sistemi ile ilgili yönetmeliklere uygun ilgili pazarın isteklerine cevap
veren bir program oluşturulacaktır.
Diğer taraftan Portekiz’de mevcut sertifikasyon programının adapte edilmesi sırasında Avrupa yönetmeliklerine uygun
olarak hazırlanacak ve bu sayede çalışan ve öğrencilerin yetenekleri arttırılacaktır.
Projenin ikinci yılında ki gelecek fazları ise şöyledir:
Türkiye ve Portekiz’de eğiticilerin eğitimi için organizasyon yapılacak olup eğitim içeriğine uygun eğitim programı
uygulanacaktır.
Öğrencilerin ya da eğiticilerin eğitimine yönelik deneme eğitimleri yapılacak ve ihtiyaca göre içerik ve süresi
belirlenecektir.
Projenin son aşaması ise sonuçların yayılımı olacaktır.
50 LDV TOI PROJECT
“TRANSFER AND ADAPTATION OF
THE FRENCH CERTIFICATION:
RENEWABLE ENERGY TECHNICIAN”
Project Partners
KARABÜK ÜNIVERSITESI, TURKEY
GIP – FIPAG, FRANCE
CENTRE D'ÉTUDES TECHNIQUES DE LYON (CETE DE LYON) – FRANCE
EXTERNATO OLIVEIRA MARTINS, PORTUGAL
GRETA VIVA 5, FRANCE
YERLI ENERJI TEKNOLOJILERI ARAŞTIRMA DERNEĞI (YETA) – TURKEY
KARABUK EDUCATION AUTHORITY (KME) – TURKEY
UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DELL’AQUILA, ITALY
http://www.ret-project.com/
51 
Download

LdV TOI PROJECT “Transfer and adaptation of the