1
• Fiziksel büyüklükleri , elektriksel büyüklüklere çeviren
sistemlerdir.
• Sanayide en çok karşılaştığımız bazı fiziksel büyüklükler :
- Sıcaklık
- Işık miktarı
- Kuvvet
- Mesafe
- Basınç
- pH
olarak nitelenebilir.
2
• Bir insan için duyu organları ne ise, bir kontrol sisteminin de
duyu organları sensörler olarak nitelenebilir.
3
OPTİK SENSÖRLER
• Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden
geçen akımı değiştiren elemanlara optik
eleman denir .Optik sensörler ışık miktarındaki
değişmeleri elektriksel işaretlere
dönüştürürler.Bu elemanlar genellikle küçük
akımlı elemanlardır.
4
• Işık miktarına göre direnci değişen elektronik elemandır.
• Ortamdaki ışık miktarı arttıkça LDR’nin direnç değeri azalır.
• Ortamdaki ışık miktarı azaldıkça LDR’nin direnç değeri artar.
LDR’nin sembolleri :
5
• LDR’ler ışık miktarına göre bir alıcının çalışmasını kontrol
etmek için kullanılırlar. Örneğin : sokak lambaları hava
karardığında otomatik olarak çalışmaktadır.
6
DEVRE ŞEMASI
7
Devrenin çalışması
• Ortam karanlıkken LDR’nin direnci, beyz direnci olan 10k’dan
büyüktür. Dolayısı ile elektrik kısa yolu tercih eder ve beyz
ucuna + tetikleme gelerek lamba ışık verir.
• Ortam aydınlıkken LDR’nin direnci 10k’dan düşük olduğundan
elektrik kısa yolu tercih eder ve beyz ucuna – tetikleme
gelerek lamba söner.
8
KULLANILAN MALZEMELER
9
İŞLEM BASAMAKLARI
1) Devre şemasını çiziniz.
2) Malzemelerinizi temin ediniz.
3) Devrenizi kurunuz. Kontrol işlemi için sıra alınız.
4) Sıranız gelince kontrole geliniz.
5) LDR’ye gelen ışığı elinizle kontrol ederek, lambayı
gözlemleyiniz.
6) Sınıf kurallarına uygun bir şekilde temrininizi
düzenleyiniz.
10
SORULAR
1) Devrede NPN yerine PNP transistör kullanılsaydı
çalışmasında nasıl bir değişiklik olurdu ?
2) Beyz direnci olarak 10k yerine daha düşük değerli
bir direnç kullanılsaydı çalışmasında nasıl bir
değişiklik olurdu ?
11
• Foto diyotlar da bir tip optik sensördür.
• Diyot tek yönlü akım geçiren elemandır.
• Foto diyot ise ışığın etkisi ile tek yönlü akım
geçişini sağlar.
12
• Fotodiyotlar, transistör ve tristör
tetiklemelerinde, ışık kontrollü devrelerde,
alarm devrelerinde ,elektronik flaşlarda ışık
ölçüm cihazlarında oprtokuplörlerde ve sayıcı
devrelerinde kullanılırlar.
13
• Fotodiyotlar, devreye ters bağlanır. Üzerine
gelen ışık arttıkça, anot katot arası akım iletimi
artar.
14
• Avometreyi ohm kademesine getiririz. Foto diyotu avometre
uçlarına ters olarak bağladıktan sonra fotodiyotun karanlıkta
direncinin yüksek aydınlıkta ise direncinin düşük olduğunu
görmemiz gerekir. Aksi durumda fotodiyot bozuktur.
15
• Foto transistörler de elektrik akımını ışık ile kontrol eden
elemanlardır.
• Foto diyotlara göre daha yüksek akımları iletebilirler.
• Foto transistörlerde merceğe gelen ışık arttıkça, EmiterKollektör arası geçebilecek akım da artar.
• Foto transistörlerde mercek beyz ucunun görevini görür.
16
• Ölçü aleti direnç konumuna alınır. Foto transistörün ışık alan
kısmı kapatılır. Bu anda ölçü aletinde sonsuz direnç gözükür.
• Foto transistörün üzeri açıldığında yani ışık aldığında ölçü
aletinde küçük bir değer okunur. ( 15 – 20 ).
• Bunların dışındaki durumlarda foto transistör bozuktur.
17
Download

sensör nedir