TEK KURŞUN ATMADAN
BULGARLARA TESLİM EDİLEN
KAVALA
BAKİ SARISAKAL
TEK KURŞ UN ATMADAN BULGARLARA TES LİM EDİLEN KAVALA
10 Kasım 1912
Rupçoz kazasının merkezi olan Dolan kasabasına gelişimden on beş gün sonr a
muharebe ilan edildi. M ıntıkamız dahilindeki Osmanlı kuvvetlerinin ademi kaffesi vedia harp
hasebiyle Bulgar askerleri hududu geçmeye muvaffak oldular. Bulgarlar kaza merkezine
dokuz saat mesafesi olan Tamraş nahiyesini istila ettikleri vakit Dolan’da dahi heyecan baş
gösterdi. Zira merkezi müdafaa edecek kuvvet mevcut idi.
Ahali sevk korku ve helecan ile mal ve menkullerini terk ederek hicrete başladılar.
Kasabanın bu suretle tahliye edilmesi üzerine memurin dahi aynı hal ve sefalet ile Drama’ya
doğru hicrete mecbur oldular.
Drama
Drama’ya muvasalatımın ikinci günü Nevrekop kasabasının da sukut ettiği ahali-i
mahalliyeden Drama’ya kaçışan kimselerin ihbarından anlaşıldı. Nevrekop’tan firar edip
Drama’ya gelen halkın hal pürmelâli Drama ahalisini büsbütün korku ve hayrete ilka etti. Zira
bu ahali öyle bir şeyin bu surette kaçmışlardı ki ekserisi çıplak tabir edilebilecek bir vaziyette
ve yalın ayak bulunuyorlardı.
Bunun üzerine Drama ahalisi imdat gönderilmesi için Garp Ordusu
Kumandanlıklarına telgrafnameler keşide etti. Gelen cevaplarda imdat gönderileceği
bildiriliyordu. Fakat askerin ademi vürudu üzerine hattıhareketini şaşırmış olan Dramalılar
çaresizlik içinde kaldılar. Bu sırada düşman Pürsıçan nahiyesine kadar ilerlemişti. M ezkûr
nahiye ahalisinin de Drama’ya hicreti felaket ve heyecanı bir kat daha arttırdı.
Bu sırada Drama’da bulunan Çal Redif Taburu’ndan iki bölük asker ile iki cebel topu
Drama’nın müdafaasına çıkmış ise de düşmanın faik bir kuvvetle ve toplarla vürudu bu
müdafaayı da muvaffakiyetsizlikle neticelendirdi.
Bu ahval üzerine Drama ahalisi de azim bir perişanlıkla hicrete başladı. Ben geç vakte
kadar şehirde kaldım.
Ancak sakin bulunduğum hanenin yirmi adım ilerisindeki bir haneye top mermileri
isabet ettiğini görünce daha ziyade durmanın faydasızlığını düşünerek Kavala yolunu tuttum.
Bu esnada düşman mermileri Kışla civarlarına kadar geliyordu.
Ferdası Salı günü Kavala’ya muvasalat ettik. Beş gün sonra Cumartesi günü biris i
Bulgar askeri olmak üzere yerli Bulgarlardan olup Bulgar askeri elbisesi giymiş olan beş
süvari Kavala’ya geldiler ve şehrin teslimini teklif ettiler. Teslim olunmadığı takdirde
kasabanın bombardıman edileceği tehdidini ileri sürdüler. Bütün kalpleri havf (korku) ve
dehşet istila etti.
Kavala şehri içinde yüz elli bin derecesinde nüfus toplanmıştı. Asker ve ahaliden
yirmi- otuz bin kişilik silahlı bir mukavemet kuvveti çıkarmak mümkün idi fakat herkeste bir
perişanlık hükümran olduğu, başta sahibi gayret ve metanet kimseler görülemediği için bir
inkıyâd (boyun eğme) müessif ile teslim rızası izhar olunuyordu.
M üteakiben bir Bulgar eşkıya reisinin kumandasında olmak üzere kırk Bulgar süvaris i
şehre dahil olarak Hükümet Dairesini işgal ettiler.
Bulgar İşgal Kuvvetleri Kavala Hükümet Konağında
Ahali ve askerin üzerini taharri ederek silahları toplamaya ve ahali-i Hıristaniyeye
teslime başladılar. Üç gün zarfında bütün silahlar Kavala’da mukim Yunanlılara teslim edildi.
Kavala’ya bir Bulgar Taburu girmiş ise de çok vakit durmadı. Hemen çıkarak Sarışaban
kasabasını bila mukavemet işgal eyledi.
M ezkur tabur İskeçe cihetlerini de işgal eylemek için ilerlemiş ise de Bulgarlar o
havalide bulunan sekiz- on tabur miktarındaki Osmanlı askerinin şiddetli mukavemetine
uğradılar. Üç gün zarfında vuku bulan muharebe üzerine Bulgarlardan iki yüz kadar yaralı
Kavala’ya getirildi.
Sonradan tahkik edildiğine Bulgarların Kavala’ya giren taburu ile beraber Drama
cihetinden sevk edilen diğer beş taburu Okçular İstasyonu civarında tahşid eylemiş
(toplanmış) Osmanlı kuvvetleri ile çarpışmış, mühim zayiata uğramıştır.
Kavala Hükümet Konağı
Burada Osmanlı kuvvetlerinin topu ve silahı mükemmel imiş. Karasu Nehrinin suları
yüksek olduğu cihetle Bulgarlar, Osmanlı askerinin yed-i işgalinde bulunan köprüleri
alamayarak hiçbir şey yapamıyorlar. Burada vuku bulan müsademede Bulgarlar Kavala’ya
getirilen iki yüz yaralıdan daha pek çok fazla zayiat verdiler.
Kavala düşman askeri tarafından işgal olunmuş ise de hiçbir hükümet tesis
edememiştir. Tam ve manasıyla bir anarşi hüküm sürmektedir.
Birçok dükkân ve hanelere cebren girilmekte ve yağma edilmektedir. Birçok masu m
kimseler hapishanelere tıkılarak itlaf olunuyorlar.
Burada Anadolu’ya geçmek için müsaade talep eden civar beş kazadaki memurine
karşı Yunanlılar mani gayrı mukabele serdediyorlar.
Dört günden beri ekmeğin kıyyesi sekiz kuruşa çıktı. Fakat y ine ekmek bulmak kabil
değil. Ahali, pirinç, makarna, bulgur gibi şeylerle yetinmeye çalışıyor. Bunları da bulmak çok
müşkül. Hülasa ahali bir yandan taarruz, tecavüz ve tahkirleri altında bir taraftan da açlık ile
fevkalade elim bir hayat geçiriyor.
İki gün evvel akşamısı sokaklarda silah atılmaya başlanıldı. Şimdi hürriyet oldu, şenlik
yapılsın deniyor. Ahali-i İslami’ye toplanılan silahlar sebebiyle evinden dışarı çıkamaz oldu.
Otuz sene evvel ihtida eden bir kadını iki çocuğu ile beraber cebren hanesinden alarak
Kiliseye götürdüler. İki günden beri bu biçarelerin dahi hayat ve mematından bir nişane
yoktur.
Kavala
Vaktiyle Yunanlılara karşı Boykotaj icrasını teşvik etmekle tanınan kırk- elli İslam’ı
1
önce tevkif, sonra da şehit ettiler. Ehli İslam’ın hayat ve namusu her an tehlikededir.
1
İkdam 2 Aralık 1912
Download

TEK KURŞUN ATMADAN BULGARLARA TESLİM EDİLEN KAVALA