NİSAN
2014
19
BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME
KURUMU
RĠSK BÜLTENĠ
(Nisan 2014)
Bilgi ve Önerileriniz Ġçin:
Risk Yönetimi Dairesi
E-posta: [email protected]
Tel: (212) 337 73 10
Faks: (212) 337 71 66
BU BÜLTEN KAMUOYUNU BĠLGĠLENDĠRME AMACIYLA HAZIRLANMIġTIR.
BÜLTENDE YER ALAN BĠLGĠLERE DAYANARAK ALINACAK KARARLARIN
SONUÇLARINDAN BDDK SORUMLU TUTULAMAZ. BÜLTENDEN KAYNAK
GÖSTERĠLMEK SURETĠYLE ALINTI YAPILABĠLĠR.
BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU
ATATÜRK BULVARI NO: 191 06680 KAVAKLIDERE ANKARA-TÜRKĠYE
ĠLETĠġĠM BĠLGĠLERĠ: RĠSK YÖNETĠMĠ DAĠRESĠ
TEL: (212) 337 73 10, FAKS: (212) 337 71 66
www.bddk.org.tr E-posta: [email protected]
BU YAYIN TÜM ĠÇERĠĞĠ ĠLE BDDK ĠNTERNET SAYFASINDA YER ALMAKTADIR.
BDDK AROKS DOKÜMAN MERKEZĠNDE 110 ADET BASILMIġTIR.
BASIM TARĠHĠ: NĠSAN 2014
ĠÇĠNDEKĠLER
YÖNETĠCĠ ÖZETĠ ........................................................................................................................... 1
I.
DENETĠM OTORĠTELERĠ VE DÜZENLEMELER.................................................... 4
A.
Avrupa Komisyonu: AB Bankacılık Sektörünün Yapısal Reformu ........................................................ 4
B.
Avrupa Komisyonu: CRD IV .................................................................................................................. 4
C.
Avrupa Komisyonu: Bankaların Kurtarılması Çerçevesine ĠliĢkin Üçlü AnlaĢma ................................. 4
D.
EBA, ESMA, EIOPA: Avrupa Denetim Otoritelerinin Rehber ve Önerilerinde Kredi
Derecelendirmelerine Yapılan Mekanik Atıfların Kaldırılmasına ĠliĢkin Sonuç Raporu ....................... 5
E.
EBA, ESMA, EIOPA: Harici Kredi Derecelendirme KuruluĢlarının Kredi Derecelendirmelerinin
Risk Ağırlıklarıyla EĢleĢtirilmesine ĠliĢkin Teknik Uygulama Standardı-ĠstiĢare Metni ....................... 6
F.
EBA: 2014 Yılı AB-Genelinde GerçekleĢtirilecek Stres Testine ĠliĢkin Temel BileĢenler ...................... 7
G.
EBA: Yatırım KuruluĢları için Özkaynak Gereksinimlerine ĠliĢkin Teknik Standartlar - Nihai Taslak 7
H.
EBA: Piyasa ve Kredi Değer Ayarlamaları Riskine ĠliĢkin Nihai Teknik Standartlar ............................ 8
I.
EBA: Riskler ve Kırılganlıklar Raporu ................................................................................................... 8
J.
EBA: Kamuya Açıklamaya ĠliĢkin Teknik Standartlar - Nihai Taslağı.................................................. 9
K.
EBA: Merkezi KarĢı Tarafların Hipotetik Sermaye Raporlamasına ĠliĢkin Teknik Uygulama
Standardı – Nihai Taslak ..................................................................................................................... 10
L.
EBA: Piyasa Riskine ĠliĢkin Teknik Standartlar – Nihai Taslak ......................................................... 10
M.
EBA: Ev Sahibi ve Misafir Denetim Otoritelerinin Bilgi PaylaĢımına ĠliĢkin Teknik Standartlar Nihai Taslak ......................................................................................................................................... 11
N.
EBA: Ġhtiyatlı Değerlemeye ĠliĢkin Teknik Düzenleme Standardı Taslağı- ĠstiĢare Metni ................ 12
O.
EBA: Yabancı Para Cinsinden Kredi Verilen Hedge EdilmemiĢ Borçlular Ġçin SREP’e Göre
Sermaye Ölçümü .................................................................................................................................. 12
P.
EBA: Likidite Ġle Ġlgili Raporlar........................................................................................................... 13
Q.
EBA: Denetleyici Gözetimi Altında Likidite Ve Fonlama Riski Değerlendirme Metodu - ĠstiĢare
Metni .................................................................................................................................................... 15
R.
EBA: Ek Likidite Gözetim Ölçümleri Ġçin Teknik Standartlar Taslağı ............................................... 15
S.
EBA: Stres Testi Rehberlerinin Uygulanmasının Gözden Geçirilmesi ................................................ 16
T.
EBA: Kaldıraç Rasyosunun Açıklanmasıyla Ġlgili Teknik Standartlar – ĠstiĢare Metni ....................... 17
U.
EBA: Likidite Gereksinimleri Ġle Ġlgili Teknik Standartlar – ĠstiĢare Metni ........................................ 18
V.
EBA: Denetim Raporlaması Ġçin Teknik Uygulama Standardı Taslağı .............................................. 19
W.
EBA: RAV’ın KarĢılaĢtırılabilmesi ve Dönemsel Sermaye Gereksiniminin KarĢılaĢtırılmasıyla Ġlgili
Raporlar ................................................................................................................................................ 20
X.
EBA: AB Finansal Sisteminin Riskleri ve Kırılganlıklar Raporu ......................................................... 22
Y.
EBA: AB Bankalarının Bankacılık Hesabı Kredi Riski Risk Ağırlıkları Varlıklarının TutarlılığıĠkinci Ara Rapor ................................................................................................................................... 22
Z.
EBA: Menkul KıymetleĢtirme Elde Tutma Kuralları ........................................................................... 24
AA.
EBA: Avrupa Birliği Çapında ġeffaflık ÇalıĢması ............................................................................ 25
BB.
EBA: Özkaynaklara ĠliĢkin Teknik Düzenleme Taslakları ............................................................. 26
CC.
EBA: Kredi ve Operasyonel Risk Ġçsel YaklaĢımlarının DeğiĢimi ve GeliĢtirilmesinin
Gerekliliğinin Değerlendirilmesi ..................................................................................................... 26
DD.
EBA: Sistemik Öneme Sahip Küresel KuruluĢlar (G-SIIs) için Metodoloji..................................... 27
EE.
EBA: Bankaların Kendi Ġhraç Ettiği Teminatlı Tahvillerle Yakın ĠliĢkisi- Nihai Taslak ............... 28
FF.
EBA: 2012 Sonu Ġtibariyle Basel III Ġzleme Sonuçları ..................................................................... 28
GG.
EBA: Özkaynaklara ve Kredi Riski Ayarlamasına ĠliĢkin Teknik Standartlar - 1. Nihai Taslak ..... 29
HH.
EBA: Ġhtiyatlı Değerleme Üzerine Sayısal Etki ÇalıĢması .............................................................. 29
II.
EBA: Sermayenin Korunması - Tavsiye Mektubu ............................................................................... 30
JJ.
FED: Dodd-Frank Yasası kapsamında DD ve P regülasyonlarının iptali ile V regülasyonunun tadili 31
KK.
FED: Dodd-Frank Yasasının VIII. BaĢlığı- HH kuralı ................................................................... 31
LL.
FED: Dodd-Frank Yasası- Swapları DıĢarıda Bırakma Kuralı ........................................................ 31
MM.
FED: Dodd-Frank Yasası’nın A Kuralı............................................................................................ 32
NN.
FED: ÇeĢitlendirme Politikası ve Regülasyona Tabi KuruluĢların Uygulamalarına ĠliĢkin Politika
Beyanı .............................................................................................................................................. 32
OO.
FED: Yüksek Fiyatlanan Mortgage Kredilerinin Değerlemesine ĠliĢkin Ġstisnalar ........................ 32
PP.
FED: 2014 Yılı Stres Testi Senaryoları ............................................................................................. 32
QQ.
FED: Volcker Kuralı ........................................................................................................................ 33
RR.
FED: Banka Gizlilik Yasası’ndaki Tanımlara ĠliĢkin Düzenleme ................................................... 34
SS.
FED: Büyük Finansal KuruluĢların Likidite Pozisyonları ................................................................... 34
TT.
FED: Çözüm (Resolution) Planları ................................................................................................. 35
UU.
OCC: Yarıyıl Risk Perspektifi Sonbahar 2013 Raporu ..................................................................... 35
VV.
OCC ve FDIC: Likidite Riski Yönetimi Güçlendirmek Ġçin Yasa Teklifi ....................................... 36
WW.
OCC: Yasal Sermayeyle Ġlgili Nihai Yasayı Onaylaması: Büyük Bankaların Kaldıraç Oranının
Ġki Katına Çıkarılması ...................................................................................................................... 37
XX.
PRA: Sermaye Standartları............................................................................................................... 37
YY.
APRA: Nihai Basel III Likidite Reformları ..................................................................................... 38
ZZ.
APRA: Avustralya'da Basel III Likidite Çerçevesinin Uygulanması ............................................... 38
II. ULUSLARARASI KURULUġLARIN ÇALIġMALARI ................................................. 40
A.
BIS ........................................................................................................................................................ 40
Etkin Sermaye Planlama Süreçleri................................................................................................................ 40
Revize Denetim Heyetleri Ġyi Uygulama Ġlkeleri-ĠstiĢari ............................................................................... 40
Likidite KarĢılama Oranı ............................................................................................................................. 40
Basel III: Net Ġstikrarlı Fonlama Rasyosu-ĠstiĢari ......................................................................................... 41
Kaldıraç Rasyosu DeğiĢiklikleri .................................................................................................................... 42
Menkul KıymetleĢtirme Düzenleme DeğiĢiklikleri-ĠstiĢari ............................................................................ 42
Alım-Satım Hesabı Risk Ağırlıkları Yasal Tutarlılık Raporu .......................................................................... 43
Bankaların Hisse Senedi Fonlarına Yaptıkları Yatırımlara ĠliĢkin Sermaye Gereksinimleri ............................. 44
Sistemik Açıdan Önemli Küresel Bankalar: Basel Komitesi tarafından yayınlanan 2012 sonu faaliyetlerine
iliĢkin bilgiler ............................................................................................................................................... 45
10. Alım-Satım Hesaplarının Temel Olarak Gözden Geçirilmesi – Ġkinci ĠstiĢare Metni (Fundamental Review of
the Trading Book – Second Consultative Document), Ekim 2013 ............................................................... 46
11. Merkezi KarĢı Taraflar için Sayısal Verilere ĠliĢkin Kamu Aydınlatma Standartları – ĠstiĢare Metni ............... 47
12. Basel III Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı .................................................. 48
13. Basel Yasal Sermaye Çerçevesinin Uygulanmasına ĠliĢkin Ġlerleme Raporu ................................................... 49
14. Çin‟in Basel III Uygulamasına ĠliĢkin Basel Komitesi Raporu ...................................................................... 50
15. Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı – Brezilya‟daki Basel III Düzenlemelerinin
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................................ 50
16. Basel III Ġzleme ÇalıĢması Sonuçları ............................................................................................................ 51
17. Merkezi olarak takas edilmeyen türevler için marj gereksinimleri .................................................................. 52
18. Tezgahüstü türevler için düzenleyici reformların makroekonomik etkisinin değerlendirilmesi ....................... 53
19. Basel Komitesi tarafından yayınlanan Basel III Düzenleyici Reformlarının uygulamasının izlenmesine dair
G20 Liderlerine sunulan rapor ..................................................................................................................... 53
20. Ġpotekli konut kredileri sigortası: piyasa yapısı, yüklenim döngüsü ve politikalarının uygulanması ................. 54
21. Uzun ömürlü risk transfer piyasası: piyasa yapısı, büyüme sürücüleri ve engelleri, potansiyel riskler - ĠstiĢare
raporu ......................................................................................................................................................... 55
22. Finansal Piyasa Altyapıları Ġlkelerinin Ġzlenmesinin Uygulamaya Konması, 1. Seviye değerlendirme raporu .. 56
23. Otoritelerin Kayıt KuruluĢu Verilerine EriĢimi ............................................................................................ 56
24. Finansal Piyasa Altyapılarının iyileĢtirilmesi-ĠstiĢare metni ............................................................................ 57
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
B.
FSB ....................................................................................................................................................... 58
1. “Finansal Ġstikrar Kurulu” BaĢkanının Finansal Reformlara ĠliĢkin Olarak G20 Bakanlarına ve Guvernörlerine
Mektubu ..................................................................................................................................................... 58
2. “OTC Türevleri Verilerinin ToplulaĢtırılmasına ĠliĢkin YaklaĢımlar Hususunda Fizibilite ÇalıĢması” BaĢlıklı
ĠstiĢari Rapor............................................................................................................................................... 60
3. “Uluslararası ĠĢbirliği ve Bilgi DeğiĢimine ĠliĢkin Düzenleyici ve Denetimsel Standartlara Küresel
Bağlılık/Katılım – Durum Gücellemesi” BaĢlıklı Bildiri ............................................................................... 61
4. “Risk Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar ile Denetimsel KarĢılıklı ĠliĢkiye/EtkileĢime Dair Rehber ĠstiĢari Belge” Ġle Ġlgili Ġlave Soru Seti .......................................................................................................... 62
5. Etkin Bir Risk ĠĢtahı Çerçevesi Ġçin Prensipler – Nihai Belge ile Risk Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar
ile Denetimsel KarĢılıklı ĠliĢkiye Dair Rehber - ĠstiĢari Belge ....................................................................... 62
6. “Sistemik Öneme Sahip Küresel Bankalar” (G-SIBs) Grubu Listesinin Yıllık Güncellemesi ......................... 63
7. Menkul Kıymetlerin Finansman ĠĢlemlerindeki Emniyet Marjlarına Dair “Düzenleme Çerçevesi” Önerisine
ĠliĢkin Sayısal Etki ÇalıĢması (QIS2) ............................................................................................................ 64
8. FSB: Endonezya‟ya ĠliĢkin Emsal Gözden Geçirme Raporu ........................................................................ 65
9. BirleĢik Krallığa (Ġngiltere) ĠliĢkin FSB Gözden Geçirme Raporu ................................................................ 65
10. Tezgah Üstü (OTC) Türevler Piyasasına ĠliĢkin Reformlara Dair FSB Ġlerleme Raporları ............................. 67
11. “Batamayacak Kadar Büyük” Olgusunun Sonlandırılması Yönünde Ġlerlemeler ve Atılacak Sonraki Adımlar
Hususunda FSB‟nin G-20‟ye Yaptığı Raporlama .......................................................................................... 69
12. Finansal Gösterge (Kıstas) Reformuna Dair Denetim/Gözetim ve YönetiĢim Çerçevesine ĠliĢkin FSB
Ġlerleme Raporu .......................................................................................................................................... 71
13. Amerika BirleĢik Devletleri‟ne (ABD) ĠliĢkin FSB Gözden Geçirme Raporu ............................................... 71
14. FSB‟nin MaaĢ/Ücret Uygulamalarına ĠliĢkin Ġkinci GeliĢim Raporu ............................................................. 73
15. “GeliĢtirilmiĢ Kamuya Açıklama Görev Gücü”nün (EDTF) GeliĢim Raporu .............................................. 74
16. Kredi Derecelendirme KuruluĢlarının Derecelerine ĠliĢkin FSB‟nin Ġlerleme Raporu ve Geçici/Ara Gözden
Geçirme Raporu ......................................................................................................................................... 76
17. Küresel Finansal Düzenleyici Reformların Uygulanmasına ĠliĢkin GeliĢmenin G20 Liderlerine Sunulması
Hususunda FSB Tarafından Hazırlanan Raporlar ........................................................................................ 77
18. Yükselen Piyasalar ve GeliĢmekte Olan Ekonomilere (EMDEs) ĠliĢkin Düzenleyici Reformlar Hakkında
Ġzleme Notu ................................................................................................................................................ 78
C.
IOSCO .................................................................................................................................................. 79
1. Menkul Kıymetler Düzenlemelerine ĠliĢkin IOSCO‟nun Amaçları ve Ġlkeleri‟nin 6. ve 7. Ġlkelerin
Uygulamasının Ġçerik Olarak Gözden Geçirilmesi – Nihai Rapor, Eylül 2013 .............................................. 79
2. Menkul Kıymet Piyasaları Riski Görünümü 2013–2014, Ekim 2013 ............................................................ 80
D.
IASB ..................................................................................................................................................... 80
KOBĠ'ler Ġçin Uluslararası Finansal Raporlama Standardı Ġle Ġlgili Sınırlı Bir DeğiĢiklik Önerisi ......................... 80
E.
IFSB ..................................................................................................................................................... 81
Ġslami Finansal Hizmetler Sektörü için Ġki Yeni Standart ..................................................................................... 81
III.
DĠĞER .................................................................................................................................. 82
A.
MAKALE/RAPOR .............................................................................................................................. 82
IMF .................................................................................................................................................................. 82
BIS ................................................................................................................................................................... 83
ISDA ................................................................................................................................................................ 88
STANDART AND POOR‟S ............................................................................................................................ 89
B.
YURTĠÇĠ KURULUġLAR ................................................................................................................... 90
T.C. Hazine MüsteĢarlığı ................................................................................................................................... 90
SPK: Sermaye Piyasası Kurulu .......................................................................................................................... 91
TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası .................................................................................................... 93
TBB: Türkiye Bankalar Birliği ........................................................................................................................... 95
KISALTMALAR
AB
: Avrupa Birliği - European Union
APRA
: Avustralya Denetim Otoritesi - Australian Prudential Regulation Authority
AVAs
: Ġlave Değer Ayarlamaları - Additional Value Adjustments
BCBS
: Basel Bankacılık Denetim Komitesi - Basel Committee on Banking Supervision
BIS
: Uluslararası Ödemeler Bankası - Bank for International Settlements
BoE
: Ġngiliz Merkez Bankası - Bank of England
CCP
: Merkezi KarĢı Taraf- Central Counterparty
CPSS
: Ödemeler ve Takas Sistemleri Komitesi
Committee on Payment and Settlement Systems
CRA
: Kredi Derecelendirme KuruluĢu-Credit Rating Agency
CRD
: Sermaye Yeterliliği Direktifi (2006/48-49) - Capital Requirements Directive
D-SIB
: Sistemik Öneme Sahip Yerel Bankalar - Domestic Systemically Important Banks
DTCC
: Takas ve Saklama KuruluĢu - Depository Trust & Clearing Corporation
EBA
: Avrupa Bankacılık Otoritesi-European Banking Authority (eski CEBS)
EDTF
EMDEs
: GeniĢletilmiĢ Kamuya Açıklama Görev Gücü- Enhanced Disclosure Task Force
: Yükselen Piyasalar ve GeliĢmekte Olan Ekonomiler
Emerging Market and Developing Economies
ESAs
: Avrupa Denetleyici Otoriteleri - European Supervisory Authorities
ESMA
: Avrupa Birliği Sermaye Piyasaları Otoritesi
European Securities and Markets Authority (eski CESR)
EIOPA
: Avrupa Sigorta ve Mesleki Emeklilik Otoritesi
European Insurance and Occupational Pensions Authority
FASB
: Finansal Muhasebe Standartları Kurulu - Financial Accounting Standards Board
FDIC
: Federal Deposit Insurance Corporation-ABD Federal Mevduat Sigorta KuruluĢu
FED
: Federal Reserve - ABD Merkez Bankası
FMIs
: Finansal Piyasa Altyapı KuruluĢları - Financial Market Infrastructures
FSAP
: Finansal Sektör Değerlendirme Programı - Financial Sector Assessment Program
FSB
: Finansal Ġstikrar Kurulu-Financial Stability Board
GHOS
: Merkez Bankası ve Denetim Otoriteleri BaĢkanları Grubu (BIS)
Group of Governors and Heads of Supervision
G-SIB
: Sistemik Öneme Sahip Küresel Bankalar - Global Systemically Important Institutions
IAIS
: Uluslararası Sigorta Denetçileri Birliği
International Association of Insurance Supervisors
IASB
: Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu -International Accounting Standarts Board
IFRS
: Uluslararası Finansal Raporlama Standartları
International Financial Reporting Standarts
: Ġslami Finansal Hizmetler Kurulu - Islamic Financial Services Board
IFSB
IIFS
: Ġslami Finansal Hizmetler Sunan KuruluĢlar
Institutions offering Islamic Financial Services
IMF
: Uluslararası Para Fonu - International Monetary Fund
IOSCO
: Uluslararası Sermaye Piyasası Kurumları TeĢkilatı
International Organization of Securities Commissions
: Uluslararası Swap ve Türev Ürünler Birliği
International Swaps and Derivatives Association
ISDA
JRAD
: Joint Risk Assessment and Decision
LKO
: Likidite KarĢılama Oranı - Liquidity Coverage Ratio
MKK
: Merkezi KarĢı Taraf
OCC
: ABD Ulusal Bankaları Denetim Kurumu - Office of the Comptroller of the Currency
ODCG
OTC
: Tezgahüstü Türevler Koordinasyon Grubu
Over-the-counter Derivatives Coordination Group
: Tezgahüstü - Over the Counter
PRA
: Ġngiliz Koruyucu Düzenleme Otoritesi - Prudential Regulation Authority
RCAP
: Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı
Regulatory Consistency Assessment Programme
SEÇ
: Sayısal Etki ÇalıĢması - Quantitative Impact Study
SIFI
: Sistemik Öneme Sahip Finansal KuruluĢ Systemically Important Financial Institution
SSBs
: Standart Setting Bodies - Standart Belirleyen Organlar
SREP
: Denetim Otoritesi Gözden Geçirme ve Değerlendirme Süreci
Supervisory Review and Evaluation Process
: Risk Ağırlıklı Varlıklar - Risk Weighted Assets
RAV
TBTF
: Batmayacak Kadar Büyük - Too Big To Fail
TDS
: Teknik Düzenleme Standartları
THK
: Temerrüt Halinde Kayıp - Loss Given Default
TO
: Temerrüt Olasılığı - Probability of Default
TR
: Kayıt KuruluĢu - Trade Repository
TT
: Temerrüt tutarı - Exposure at Default
TUS
: Teknik Uygulama Standardı
UMSK
: Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu
UFRS
: Uluslararası Finansal Raporlama Standartları
FSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
YÖNETĠCĠ ÖZETĠ
YaĢanan global krizin tekrar etmesini önlemek ve olası kriz ortamlarından finansal sistemin en az
hasarla çıkabilmesini sağlamak üzere uluslararası standart belirleyici kuruluĢların ve otoritelerin
çalıĢmaları devam etmektedir. Bu çalıĢmalar özellikle sermaye yeterliliği üzerinde yoğunlaĢmakta,
ayrıntılarını sermaye yeterliliğini etkileyen kural ve düzenlemeler oluĢturmaktadır.
Bu bültende Temmuz 2013-ġubat 2014 döneminde uluslararası ve yerel otoritelerin risk yönetimi
alanında yaptıkları çalıĢmalara özet olarak yer verilmiĢtir. Bültenin amacı, risk yönetimi alanında
gündeme gelmiĢ her konu ve raporu ele almaktan ziyade, önemli geliĢmelere iliĢkin farkındalık
yaratmaktır. Bülten‟de metinlerin içeriğine iliĢkin bilgilere ek olarak, orijinal metinlere ulaĢmak
isteyenler için doküman isim ve web adreslerine yer verilmiĢtir.
Uluslararası iĢbirliğinin en üst düzeyde yürütüldüğü uluslararası kuruluĢ olan Finansal Ġstikrar
Kurulu, 2008 yılında G20‟ye verdiği taahhütler çerçevesinde küresel finansal sistemin reforme
edilmesi yönündeki çalıĢmalarına devam etmektedir. FSB BaĢkanı‟nın G20 bakan ve baĢkanlarına
hitaben yazdığı 17 ġubat 2014 tarihli mektupta iki temel nokta vurgulanmaktadır:
i)Konsantre bir çalıĢma ile reformların geri kalan ana unsurlarının Avustralya‟nın G20
BaĢkanlığı esnasında tamamlanması mümkün olabilecektir. Bu kapsamda tamamlanacak konu
baĢlıkları:
(1) finansal kuruluĢların dayanıklılığının inĢaası,
(2) „Batamayacak Kadar Büyük‟ olgusunun sonlandırılması,
(3) Gölge bankacılığın Ģeffaf ve dayanıklı piyasa bazlı finansmana dönüĢtürülmesi,
(4) Türev piyasalarının daha güvenli hale getirilmesi
ii) Brisbane Zirvesinden sonra G20‟nin yaklaĢımı küresel finansal sistemin açıklığını ve netice
olarak küresel büyümenin güçlülüğünü ve sürdürebilirliğini belirleyecektir.
FSB, bu konulardaki ve Basel III uygulaması konusundaki geliĢmeleri yakından izlemekte ve ülke
otoritelerini ilgili düzenlemelerin ulusal bazda uygulanması konusunda sürekli olarak teĢvik
etmekte ve uyarmaktadır. Büyük uluslar arası aktif bankalar Basel III sermaye gereksinimlerini bu
yükümlülük için verilmiĢ bulunan son tarihten yaklaĢık beĢ yıl önce karĢılama yolundadırlar.
“Kaldıraç Oranı”nın küresel olarak tutarlı bir tanımı 2014 Ocak itibariyle kararlaĢtırılmıĢ olup,
bununla ilgili kamuya açıklama yükümlülükleri 2015 Ocak itibariyle yürürlüğe girecektir.
Risk Yönetimi Dairesi
1
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kurul tarafından OTC türevler piyasasına iliĢkin reformaların uygulanmasına dair 6. Ġlerleme
Raporu (Eylül 2013) ve “OTC Türevleri Verilerinin ToplulaĢtırılmasına ĠliĢkin YaklaĢımlar”
konusunda bir fizibilite çalıĢması (ġubat 2014) yayımlanmıĢtır. Kurul ayrıca 11 Kasım 2013‟te
sistemik öneme sahip küresel bankalar (G-SIBs) listesini BIS‟in yenilenmiĢ değerlendirme
metodolojisini kullanarak güncellemiĢ, gruptaki banka sayısı 28‟den 29‟a yükselmiĢtir. „Batmayacak
kadar büyük‟ olgusunun sonlandırılması yönünde çalıĢmalar devam etmektedir; bu konuda
ilerleme sağlanmıĢ olmakla beraber halen yapılması gerekenler vardır (Eylül 2013 tarihli rapor).
Kredi derecelendirme kuruluĢlarına bağımlılığın azaltılmasına dair FSB prensiplerinin
uygulamasına iliĢkin olarak ilerleme gerçekleĢmiĢ olmakla beraber, kuruluĢların kendi bünyelerinde
bağımsız kredi değerlendirme süreçleri geliĢtirmeleri teĢvik edilmeli, Finansal kuruluĢların içsel
kredi riski değerlendirme uygulamalarına iliĢkin olarak kamuya açıklamalarının artırılması
özendirilmelidir.
BIS bünyesindeki Bankacılık Denetim Komitesi (Basel Komitesi), bankaların sermaye planlama
uygulamalarında iyileĢtirmeleri hızlandırmak üzere prensipler yayımlamıĢtır (A Sound Capital
Planning Process: Fundamental Elements) (Ocak 2014). Likidite bilgilerinin kamuya açıklanması,
düzenleme yapısı içinde likiditeye iliĢkin piyasa bazlı göstergelerin kullanılması, Likidite karĢılama
oranı ile merkez bankasından kaynak kullanımının etkileĢimi konularında yapılan ilave çalıĢmalar
kapsamında biri “Likidite KarĢılama Oranı‟na ĠliĢkin Kamuya Açıklama Standartları”, diğeri ise
“Piyasa Bazlı Likidite Göstergeleri Rehberi” olmak üzere iki doküman yayımlamıĢtır (Ocak 2014).
Kaldıraç rasyosunda değiĢiklikler kabul edilmiĢ (Aralık 2013), MenkulkıymetleĢtirme yapısı (Aralık
2013) ve Net Ġstikrarlı Fonlama Rasyosu değiĢiklikleri (Ocak 2014) görüĢe açılmıĢtır. Alım-satım
hesaplarına iliĢkin sermaye gereksinimlerinin köklü olarak gözden geçirildiği, piyasa riski
çerçevesinin kapsamlı değiĢikliğine iliĢkin detaylı öneriler setinden oluĢan ikinci istiĢare metni
yayınlanmıĢtır (Ekim 2013). Uluslararası camianın en önem verdiği konuların baĢında gelen türev
iĢlemler konusunda, merkezi olarak takas edilmeyen türevler için marj gereksinimlerinin nihai hali
yayınlanmıĢtır (Eylül 2013). Yayınlanan bu uluslararası standartlar altında, merkezi olarak takas
edilmeyen türevler ile uğraĢan tüm finansal kuruluĢlar ve sistemik öneme sahip finansal olmayan
tüm topluluklar baĢlangıç ve değiĢim marjını bu tür iĢlemlerden kaynaklanan karĢı taraf riski ile
orantılı olarak değiĢtirmek zorunda kalacaklardır. Bu konuda ayrıca, Tezgahüstü türevler
koordinasyon grubu, tezgahüstü türevler için düzenleyici reformların makroekonomik etkisinin
değerlendirilmesi raporunu yayımlamıĢtır (Ağustos 2013).
Avrupa Birliği‟nin Basel III uygulamasını içeren düzenleme yapısı olan CRD IV‟ün uygulamasına
iliĢkin teknik düzenleme ve uygulama standartlarına iliĢkin çalıĢmalara/taslaklara da Bülten
Risk Yönetimi Dairesi
2
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
kapsamında yer verilmiĢtir. CRD IV paketi 17 Temmuz 2013 itibariyle Avrupa Parlamentosu
Onayından geçerek yürürlüğe girmiĢtir. Bülten‟de yer verilen EBA tarafından hazırlanan çok
sayıda teknik ve uygulama standartları belirlenmesi çalıĢmalarından bazıları aĢağıda yer alan
konulardadır:

Basel III

Kredi derecelendirmelerine yapılan mekanik atıfların kaldırılması,

2014 Yılı Stres Testleri Temel BileĢenleri,

Piyasa ve Kredi Değer Ayarlamaları Riskine ĠliĢkin Teknik Standartlar,

Likiditeye iliĢkin raporlar,

Finansal sistemde riskler ve kırılganlıklar,

Menkul kıymetleĢtirme elde tutma kuralları,

Sistemik öneme sahip küresel bankalar,
Bültende ayrıca ulusal denetim otoritelerinin risk yönetimi alanında dikkat çeken düzenleme
ve/veya çalıĢmalarının yanısıra Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, BIS gibi uluslararası
kuruluĢlarca hazırlanan makalelere de yer verilmiĢtir. Son olarak, yurtiçi kuruluĢlar tarafından
yapılan ve risk yönetimi alanını daha doğrudan etkilediği düĢünülen çalıĢma/düzenlemeler yer
almaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
3
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
I.
NĠSAN 2014
DENETĠM OTORĠTELERĠ VE DÜZENLEMELER
A. Avrupa Komisyonu: AB Bankacılık Sektörünün Yapısal Reformu
Avrupa Komisyonu, Liikanen Raporu‟nda yer alan tespit ve öneriler çerçevesinde AB‟nin en
büyük ve kompleks bankalarının kendi adına, riskli alım satım faaliyetleri yapmasını durduran bir
teklif sunmuĢtur (29.01.2014). Söz konusu teklif, denetim otoritelerine finansal istikrara zarar
vermemesi kaydıyla söz konusu riskli iĢlemleri, mevduat toplama faaliyetinden ayırmaları
konusunda yetki vermiĢtir. Teklifle, Komisyon gölge bankacılık sistemindeki belirli iĢlemlerin
Ģeffaflığını artırmayı amaçlamaktadır.
Kaynak: European Commission The EU Single Market banking news web page
Link: http://ec.europa.eu/internal_market/bank/structural-reform/index_en.htm#140129
B. Avrupa Komisyonu: CRD IV
01.01.2014 tarihinde uygulamasına baĢlanan, Basel III sermaye ve likidite kurallarını da içine alan
ve bir regülasyon ile bir direktiften oluĢan CRD IV paketi yürürlüğe girmiĢtir (16.07.2013).
CRD IV‟ün bankaların faaliyetlerinden kaynaklanan riskleri yönetme kapasitelerini güçlendirmesi
ve faaliyetlerinden kaynaklanan kayıplara karĢı daha güçlü kılması beklenmektedir.
Kaynak: European Commission The EU Single Market banking news web page
Link: http://ec.europa.eu/internal_market/bank/regcapital/legislation_in_force_en.htm
C. Avrupa Komisyonu: Bankaların Kurtarılması Çerçevesine ĠliĢkin Üçlü
AnlaĢma
Avrupa Parlamentosu ve üye devletler arasında varılan anlaĢma, bankacılık alanında birliğin
sağlanmasına yönelik temel adımlardan birisi olma özelliğine sahiptir. Söz konusu anlaĢmayla
yürürlüğe girecek olan direktif; zor durumdaki bankaların kamuya en az maliyetle sıhhatine
kavuĢturulması ve Avrupa finans sektörüne olan güvenin tesis edilmesini amaçlamaktadır. Ortak
ve tek kurtarma mekanizması, ileride bankacılık alanında sağlanacak birliğin önemli bir unsurunu
oluĢturacaktır. Yeni düzenlemeyle, otoritelere problemler meydana gelmeden önce erken
müdahalede bulunma yetkisi verilmektedir. Önleyici tedbirlerin iĢe yaramaması durumunda
bankanın hissedarları ve alacaklıları kendi paylarını ödemekle yükümlendirilmiĢtir. Bunu aĢan bir
Risk Yönetimi Dairesi
4
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
kaynak ihtiyacı, her ülke tarafından 10 yılda sigortaya tabi mevduatın %1‟ine ulaĢacak bir fondan
karĢılanacaktır. Söz konusu fona, daha fazla risk alan bankaların daha fazla katkı sağlaması esası
benimsenmiĢtir.
Kaynak: European Commission The EU Single Market banking news web page
Link: http://ec.europa.eu/internal_market/bank/crisis_management/index_en.htm
D. EBA, ESMA, EIOPA: Avrupa Denetim Otoritelerinin Rehber ve
Önerilerinde Kredi Derecelendirmelerine Yapılan Mekanik Atıfların
Kaldırılmasına ĠliĢkin Sonuç Raporu
Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA-European Banking Authority), Avrupa Birliği Sermaye
Piyasaları Otoritesi (European Securities and Markets Authority- ESMA) ve Avrupa Sigorta ve
Mesleki Emeklilik Otoritesi
(European Insurance and Occupational Pensions Authority-
EIOPA), Avrupa Denetim Otoritelerinin Rehber ve Önerilerinde Kredi Derecelendirmelerine
Yapılan Mekanik Atıfların Kaldırılmasına ĠliĢkin ortak bir sonuç raporu yayımlamıĢtır (06-ġubat
2014). Bilindiği üzere, Kredi Derecelendirme KuruluĢları Düzenlemesi1‟nin 5b(1)inci maddesinde
sözkonusu kuruluĢların yayımladıkları rehberlerde, öneri metinlerinde ve taslak teknik standartlar
dokümanlarında kredi derecelendirmelerine mekanik olarak atıfların yapılmaması yönünde bir
düzenleme yapılmıĢtır. Ayrıca, mevcut dokümanlarda ise varsa bu tür atıfların gözden geçirilerek
31 Aralık 2013‟a kadar çıkarılması gerekmektedir. Bu üç kuruluĢ haricinde, CEBS, CEIOPS,
CESR gibi ismi değiĢen kuruluĢlarca yayımlanmıĢ ancak halen geçerliliğini koruyan rehber ve
öneriler de bu kapsamda yeniden gözden geçirilmiĢtir.
Raporda “mekanik atıf”ın tanımı yapılarak örneklendirilmiĢtir. Ayrıca raporda bu 3 kuruluĢ
tarafından yapılan düzenlemelerde derecelendirme atıfları arasında mekanik olarak kabul
edilmemesi gereken hükümler de listelenmektedir. Raporun ekinde ise etki analizine yer
verilmiĢtir.
Kaynak: EBA, ESMA and EIOPA publish final Report on mechanistic references to credit ratings in the ESAs'
guidelines and recommendations
Link: http://www.eba.europa.eu/documents/10180/534414/JC+2014+004+%28Final+Report+
Mechanistic+References+to+Credit+Ratings%29.pdf
1
Credit Rating Agencies (CRAs) Regulation
Risk Yönetimi Dairesi
5
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
E. EBA, ESMA, EIOPA: Harici Kredi Derecelendirme KuruluĢlarının Kredi
Derecelendirmelerinin Risk Ağırlıklarıyla EĢleĢtirilmesine ĠliĢkin Teknik
Uygulama Standardı-ĠstiĢare Metni
EBA, ESMA, EIOPA‟dan oluĢan ortak komite Harici Kredi Derecelendirme KuruluĢlarının
Kredi Derecelendirmelerini Risk Ağırlıklarıyla EĢleĢtirilmesine ĠliĢkin Teknik Uygulama Standardı
(TUS) Taslağını görüĢe açmıĢtır (05 ġubat 2014). Avrupa Birliği‟nde düzenlemelere uyumun
geliĢtirilmesi için bankacılık alanında oluĢturulan Tek Kural Kitabı (Single Rule Book)‟nın bir
parçası olan Teknik Uygulama Standardına 05 Mayıs 2014 tarihine kadar görüĢ verilmesi mümkün
olacaktır.
Bilindiği üzere, Standart yaklaĢımda sermaye gereksinimi Kredi Derecelendirme KuruluĢu (KDK)
tarafından temin edilen kredi değerlendirmesini dikkate alarak hesaplanan risk tutarının kredi
kalitesini temel almaktadır. Bu Teknik Uygulama Standardında risk ağırlıkları ile spesifik bir KDK
tarafından temin edilen kredi derecelendirmeleri arasındaki eĢleĢtirme yapılırken dikkat edilecek
hususlar yer almaktadır.
Sözkonusu eĢleĢtirme Sermaye Gereksinimi Düzenlemesi - Capital Requirements Regulation
(CRR) gereğince tüm KDKlar için yapılmalıdır. EĢleĢtirme sürecinde aĢağıdaki hususlar özellikle
dikkate alınmıĢtır:
-
EĢleĢtirmelerin tutarlılığı ve objektifliğini geliĢtirmek üzere Temerrüt oranının
hesaplanmasında kullanılacak özel Ģartlar belirlenmiĢtir.
-
Diğer KDKların harici derecelerinden veya KDK‟nın kendi kredi skorlamalarından
edinilen temerrüt tecrübeleri dikkate alınmıĢtır.
-
Harici veya dahili temerrüt oranlarına ait veri bulunmaması durumlarında KDK
tarafından temin edilen değerlendirmeye dayalı bir nicel faktör tahminine gerek
görülmüĢtür.
Ayrıca, nitel faktörlerin uygulanmasına yönelik açıklamalar da taslakta yer almaktadır.
Kaynak: EBA, ESMA and EIOPA consult on draft technical standards on the mapping of ECAIs credit
assessments
Link: https://www.eba.europa.eu/documents/10180/567620/JC-CP-201401+Joint+CP+on+draft+TUS+on+the+mapping+of+ECAIs.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
6
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
F. EBA: 2014 Yılı AB-Genelinde GerçekleĢtirilecek Stres Testine ĠliĢkin
Temel BileĢenler
EBA, Avrupa Birliği genelinde geniĢ bir AB banka örneklemi üzerinde 2014 yılında gerçekleĢecek
olan stres testine iliĢkin anahtar bileĢenleri kamuoyuna duyurmuĢtur (31 Ocak 2014). AB
genelinde stres testi yapılmasının amacı, Avrupa Birliği‟ndeki finansal kuruluĢların olumsuz piyasa
koĢullarındaki dayanıklılığını değerlendirmekte denetim otoritelerine yardımcı olmaktır. Bu
çalıĢmayla tüm bankalar arasında ortak bir metoda, senaryoya ve kamuya açıklama diline dayalı
olarak tutarlı ve karĢılaĢtırılabilir sonuçlar elde edilmesi hedeflenmektedir.
Her bir ülke bankacılık sektörünün en az %50‟sini kapsayacak toplam 124 AB bankası üzerinde
en üst konsolidasyon düzeyinde gerçekleĢtirilecek olan stres testi, bilançoların statik olduğu ve
yeni büyüme, iĢ ortamı değiĢikliği ve zaman içinde model değiĢimi yapılmayacağı varsayımları
altında gerçekleĢtirilecektir. 2014-2016 döneminde bankaların kırılganlıklarının test edileceği
çalıĢmaya yönelik metot ve senaryoların Nisan 2014‟te ve banka sonuçlarının ise Ekim ayında
yayımlanması beklenmektedir.
Stres testinde teste tabi tutulacak ortak riskler; kredi, piyasa, ülke, seküritizasyon ve fonlama
maliyeti olarak belirlenmiĢtir.
Kaynak: EBA announces key features of the 2014 EU-wide Stress Test
Link: https://www.eba.europa.eu/-/eba-announces-key-features-of-the-2014-eu-wide-stress-test
G. EBA: Yatırım KuruluĢları için Özkaynak Gereksinimlerine ĠliĢkin
Teknik Standartlar - Nihai Taslak
EBA, Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası olacak yatırım kuruluĢları için özkaynak gereksinimlerine
iliĢkin Teknik Düzenleme Standartları (TDS)‟nın nihai taslağını yayımlamıĢtır (29 Ocak 2014).
575/2013 sayılı Sermaye Gereksinimi Düzenlemesine (CRR) dayanılarak geliĢtirilen bu TDS ile
yatırım hizmeti sağlayan sınırlı yetkiye sahip yatırım kuruluĢlarının sermaye gereksinimi
hesaplamasının düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Taslakta ayrıca sabit gider tanımına yer
verilmektedir. Sabit giderin hesaplanması için “çıkartma (subtractive)” yaklaĢımı kullanılmıĢtır.
DeğiĢken gider kalemleri uygun muhasebe çerçevesine göre hesaplanan toplam giderlerden
düĢülecektir.
Risk Yönetimi Dairesi
7
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on own funds requirements for investment firms
Link: http://www.eba.europa.eu/documents/10180/561374/EBA-TDS-2014-01+%28Own+Funds++Fixed+Overheads%29.pdf
H. EBA: Piyasa ve Kredi Değer Ayarlamaları Riskine ĠliĢkin Nihai Teknik
Standartlar
EBA, Piyasa Riskinin Tanımına ĠliĢkin Nihai Teknik Standartları ile Kredi Değer Ayarlamaları
Riskine –(CVA Risk) ĠliĢkin Nihai Teknik Standartları yayınlamıĢtır (20 Aralık 2013). Sözkonusu
standartlar Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası olacaktır.
Birinci dokümanda piyasa riskine iliĢkin olarak standart metotta hisse senetlerinin toplam net
pozisyonu hesaplanması uygulanacak olan “piyasa” tanımı yapılmaktadır. Sözkonusu tanım CRR
düzenlemesinin 343üncü maddesi uyarınca hisse senedi genel piyasa riskine iliĢkin özkaynak
gereksinimi hesaplanmasında kullanılmaktadır. Piyasa tanımı yalnızca Avrupa-bölgesinde yer alan
ülkelerin para cinsini yani Avro‟yu kriter olarak almaktadır. Avrupa bölgesi için tek bir para
cinsinin getirilmesi, geniĢ ekonomik ve yasal yakınsama getirmesi nedeniyle; YP kur riskinin
ortadan kaldırılması ve ortak kuralları olan entegre piyasaların var olması gibi hisse senedi
piyasalarındaki segmentasyonun önemli unsurlarının elimine edilmesini sağlamıĢtır. Diğer ülkeler
için ise, milliyet kriteri kullanılacak ve yerel düzeyde genel piyasa riski hesaplanacaktır.
Ġkinci dokümanda ise, kredi değer ayarlamaları için belirlenen özkaynak gereksinimi için uygun bir
bir baz alınabilecek spread (Proxy spread) tahmin edilirken, bu spreadin tespit edilmesi ve sınırlı
sayıdaki küçük portföylerin belirlenmesine yönelik olarak kredi değer ayarlamaları riskine iliĢkin
sektör bölge ve derecelendirmede minimum granularite ve veri kalitesi gereksinimlerinin
belirlenmesine iliĢkin hususlara yer verilmektedir.
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on market risk and CVA risk
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-market-risk-and-cva-risk
I. EBA: Riskler ve Kırılganlıklar Raporu
EBA, Avrupa Bankacılık Sektörü‟nü etkileyen trendler ve temel geliĢmelerin analiz edildiği
dördüncü altı aylık riskler ve kırılganlıklar raporunu yayımlamıĢtır (20 Aralık 2013). Raporda,
piyasa güvenindeki ve fonlama ve sermaye pozisyonlarındaki geliĢmeler yer almaktadır. Ayrıca,
aktif değerlemedeki süregelen belirsizliklere ve kırılgan ekonomik ortamdaki karlılık beklentilerine
Risk Yönetimi Dairesi
8
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
de dikkat çekilmektedir. Raporda ayrıca koordineli politika ve denetimsel aksiyonlar aracılığıyla
sözkonusu zayıflıklara iliĢkin olası tedbirlere de iĢaret edilmektedir.
2013‟ün ikinci yarısında Avrupa Bankacılık Sektörü‟nde hem borçlanma hem de sermaye
yatırımcılarının piyasa güvenirliliğinde genel bir iyileĢme gözlenmiĢtir. Birçok göstergeye göre,
Avrupa bankalarına borçlanma konusunda hem AB içi hem AB dıĢı yatırımcılarının artan bir
talebi olduğu görülmüĢtür. AB bankalarının artan mevduat ile likidite ve fonlama pozisyonlarının
güçlendiği görülmüĢtür. Diğer taraftan, merkez bankası fonlamasına fazla güvenilmesi, makro
ekonomik ortamın zayıf olması ve parasal ortamın yan etkileri hala dikkat edilmesi gereken
hususlar olarak göz çarpmaktadır.
EBA‟nın yeniden sermayelendirme çalıĢmasını takiben sermaye düzeylerindeki iyileĢme devam
etmektedir. Diğer taraftan, düĢük karlılık düzeylerine ilave olarak banka kredi portföylerindeki
kalitenin bozulması sürmektedir. Aktif değerlemelerindeki belirsizlikler AB genelinde hala temel
bir husus olarak devam etmektedir.
Kaynak: EBA publishes report on risks and vulnerabilities of the EU banking sector
Link:
http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-report-on-risks-and-vulnerabilities-of-the-eu-banking-sect-1
J. EBA: Kamuya Açıklamaya ĠliĢkin Teknik Standartlar - Nihai Taslağı
EBA, bankacılık sektöründe denetim otoritelerinin kamuya açıklanacak denetimsel bilginin
formatı, yapısı, içeriği ve yıllık kamuya açıklanma tarihi gibi bilgileri belirleyen Teknik Uygulama
Standartları nihai taslağını yayımlamıĢtır (19 Aralık 2013). Bu standartlar da Avrupa‟da yasal
düzenlemelere uyumun geliĢtirilmesini amaçlayan Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası olacaktır.
CRD‟nin 143üncü maddesi gereği hazırlanan standartlarda aĢağıdaki temel konu baĢlıklarını içeren
7 maddeye yer verilmiĢtir:

Kanun, yönetmelik, düzenleyici kuralların metni ve yürürlüğe giren genel ihtiyati düzenlemeler
hakkında denetim otoritelerince kamuya açıklanacak bilgilere iliĢkin Ģablonlar,

AB kanunlarında mümkün olan seçenekler ve ulusal tercih alanları hakkında denetim otoritelerinin
sağlayacağı bilgiler hakkında Ģablonlar,

Denetimsel gözden geçirme ve değerlendirme sürecindeki genel kriterler ve metotlar hakkındaki
bilgilere iliĢkin Ģablonlar,
Risk Yönetimi Dairesi
9
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
Ġhtiyatlı çerçevenin uygulanmasına yönelik anahtar hususlara iliĢkin toplu istatistiki veriye yönelik
Ģablonlar.
Kaynak: EBA publishes final draft Technical Standards on supervisory disclosure
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-supervisory-disclosure
K. EBA: Merkezi KarĢı Tarafların Hipotetik Sermaye Raporlamasına ĠliĢkin
Teknik Uygulama Standardı – Nihai Taslak
EBA, merkezi karĢı tarafların (CCP-Central counterparties) hipotetik sermaye raporlamasına
iliĢkin koĢulları ortaya koyan Teknik Uygulama Standardı nihai taslağını yayımlamıĢtır (19 Aralık
2013).
Bu standartlar setinde, bir merkezi karĢı tarafın tüm kredi kuruluĢlarına, denetim otoritelerine ve
takas üyesi yatırım firmalarına bildirmesi gereken bilginin Ģablonu, hesaplanması ve raporlama
sıklığı belirlenmektedir. Aynı bilginin denetim otoritesine de raporlanması gerekmektedir.
Kaynak: EBA publishes final draft Technical Standards on the Reporting of the Hypothetical Capital of
a Central Counterparty (CCP)
Link: http://www.eba.europa.eu/documents/10180/532570/EBA-TUS-201312+%28Final+draft+TUS+on+Hypothetical+Capital+of+a+CCP%29.pdf
L. EBA: Piyasa Riskine ĠliĢkin Teknik Standartlar – Nihai Taslak
EBA, piyasa riskine iliĢkin Teknik Uygulama ve Teknik Düzenleme Standartların nihai taslaklarını
yayımlamıĢtır (17 Aralık 2013). Yayımlanan taslaklar; i)Alım satım hesaplarındaki spesifik risk için
önemli eĢik değerlerine iliĢkin Teknik Düzenleme Standartları, ii)Yüksek korelasyonlu para
cinsleri hakkında Teknik Uygulama Standardı (TUS), iii) Piyasa riski standart metotta opsiyonların
delta dıĢı risklerine iliĢkin Teknik Düzenleme Standartları, iv)Uygun çeĢitlendirilmiĢ endekslere
iliĢkin Teknik Uygulama Standartları içermektedir. Sözkonusu standartlar Avrupa‟da yasal
düzenlemelere uyumun geliĢtirilmesini amaçlayan Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası olacaktır.
Alım satım hesaplarındaki spesifik risk için önemli eĢik değerlerine iliĢkin teknik düzenleme
standartları nihai taslağında, solo ve konsolide düzeyde alım satım hesaplarındaki borçlanma
araçlarına ait spesifik riskin değerlendirilmesine iliĢkin kriterler belirlenmektedir.
Yüksek korelasyonlu para cinsleri hakkında teknik uygulama standartları nihai taslağında ise;
standart kurallara göre sermaye yükümlülüğü hesaplanması amacıyla ilgili yüksek korelasyonlu
Risk Yönetimi Dairesi
10
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
para cinslerinin listesi belirlenmiĢtir. Yüksek korelasyonlu olarak dikkate alınabilmesi için Sermaye
Gereksinimi Düzenlemesi‟nin 354üncü maddesinde belirlenen özel kriterlerin sağlanması
gerekmektedir.
Piyasa riski standart metotta opsiyonların delta dıĢı risklerine iliĢkin teknik düzenleme standartları
nihai taslağında delta riski haricindeki tüm risklerin kuruluĢların opsiyon ve varantlardaki
aktivitelerinin ölçeği ve karmaĢıklığıyla orantılı düzeyde özkaynak gereksinimini yansıtacak bir dizi
metot tanımlanmaktadır. EBA‟nın önerisi; yalnızca opsiyon alan bankalara uygulanan
basitleĢtirilmiĢ yaklaĢımı ve satım iĢlemleri de yapan bankalara uygulanan delta plus metodu ve
daha yoğun alım satım faaliyetleri bulunan karmaĢık bankaların kullanabildiği senaryo metotlarına
uygulanmaktadır. Bunlara ilave olarak, belirli standart dıĢı opsiyonlar için ise daha muhafazakar bir
uygulama da sunulmaktadır.
Uygun çeĢitlendirilmiĢ endekslere iliĢkin TUS nihai taslağında ise, belirli kriterler ölçüsünde
spesifik riskin ihmal edilebildiği organize piyasada iĢlem gören ve uygun çeĢitlendirilmiĢ
endekslerin listesi verilmektedir. Sözkonusu endekslerin asgari bir hisse senedi sayısını kapsaması
ve hiçbir hisse senedinin endeksin volatilitesini önemli düzeyde etkilememesi, hem coğrafi hem de
ekonomik olarak yeterince çeĢitlendirilmiĢ olması gerekmektedir.
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on market risk
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-market-risk
M. EBA: Ev Sahibi ve Misafir Denetim Otoritelerinin Bilgi PaylaĢımına
ĠliĢkin Teknik Standartlar - Nihai Taslak
EBA, ev sahibi ve misafir denetim otoritelerinin Ģubeler ve servis sağlayıcılarla ilgili bilgi
paylaĢımına iliĢkin Teknik Uygulama Standartları ve Teknik Düzenleme Standartları nihai
taslaklarını yayımlamıĢtır (16 Aralık 2013).
Önerilen teknik standartlar üye ülkeler arasındaki denetimsel temel bilgiye eriĢimde tutarlı ve
yapısal bir süreç sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu nedenle, yalnızca denetlenen kuruluĢları ve
raporlama ihtiyaçlarını değil, tüm süreci kapsamaktadır.
Teknik Düzenleme Taslağı, CRD‟nin 50 inci maddesi uyarınca, denetim otoritelerinin birbiriyle
paylaĢacağı bilgiyi belirlemekte ve Ģu alanları kapsamaktadır: yönetim ve sahiplik yapısı, likidite ve
Risk Yönetimi Dairesi
11
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
denetim sonuçları, borçlarını ödeme gücü, mevduat garantisi, büyük riskler kısıtlaması, iç kontrol
mekanizması, kaldıraç, denetimsel tedbir ve yaptırımlar ve acil durumlara hazırlık gibi.
Teknik uygulama standartları taslağı ise bilgi paylaĢımı için standart form, Ģablonları belirlemek ve
operasyonel prosedürleri ortaya koymaktadır. Sağlanacak bilginin miktarı ve sıklığı oransallık
ilkesine dayalı olarak Ģubenin önemine binaen belirlenecektir.
Kaynak: EBA publishes final draft Technical Standards on information exchange between home and
host competent authorities
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-informationexchange-between-home-and-host-competent-authorities
N. EBA: Ġhtiyatlı Değerlemeye ĠliĢkin Teknik Düzenleme Standardı
Taslağı- ĠstiĢare Metni
EBA, gerçeğe uygun değeriyle değerlenen pozisyonların ihtiyatlı değerlemesine iliĢkin koĢulları
ortaya koyan Teknik Düzenleme Standartları Taslağı‟nı yayımlamıĢtır (10 Temmuz 2013). Bu
standartların amacı alım satım pozisyonlarının dinamik yapısını dikkate alarak belirli bir kesinlik
düzeyinde ihtiyatlı değerleme yapılabilmesini sağlamaktır.
Gerçeğe uygun değeriyle değerlenen pozisyonların ihtiyatlı değerlemesini tespit etmeye iliĢkin
ilave değerleme ayarlamaları hesaplanmak üzere basitleĢtirilmiĢ ve çekirdek yaklaĢım olmak üzere
iki metodoloji yaklaĢımı önerilmektedir.
Kaynak: EBA consults on draft technical standards on prudent valuation
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-consults-on-draft-technical-standards-on-prudent-valuation
O. EBA: Yabancı Para Cinsinden Kredi Verilen Hedge EdilmemiĢ
Borçlular Ġçin SREP’e Göre Sermaye Ölçümü
EBA yabancı para cinsinden kredi verilen hedge edilmemiĢ borçlular için Denetim Otoritesi
Gözden Geçirme ve Değerlendirme Sürecine (SREP-Supervisory Review and Evaluation
Process) göre sermaye ölçümü ile ilgili rehberlerin son halini yayınlamıĢtır (20 Aralık 2013). Bu
rehberler denetleyicilerin Avrupa Birliği içinde ortak bir noktada birleĢerek Avrupa Sistemik Risk
Kurulu‟nun 2011 yılında hazırladıkları yabancı para cinsinden kredi verme ile ilgili rapor
üzerinden EBA talimatıyla hazırlanan yabancı para cinsinden borç vermeye iliĢkin taslak
rehberlerin ileri halidir.
Risk Yönetimi Dairesi
12
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
Bu rehberler AB üye ülkelerinin risk iliĢkili hedge edilmediği düĢünülen borçlulara verilen yabancı
para cinsinden kredileri için denetim uygulamalarının uyumlu olmasını amaçlamaktadır. Denetim
otoriteleri tarafından yabancı para cinsinden kredi vermenin önemli sayıldığı ve bu risk için
sermaye ölçümünün uygun sayıldığı durumlarda yöntem özelleĢtirilmektedir.
Bu rehberler, CRD‟de spesifik yabancı para cinsinden kredi verme riski olarak belirtildiği üzere,
uygun
olduğu
düĢünüldüğünde
denetim
otoritelerinin
diğer
denetim
ölçümlerini
kullanabilmelerine olanak sağlamaktadır.
EBA, 2013 Ağustos ayında iĢtiĢare sürecinin tamamlanmasıyla birlikte rehberleri yapılan yorumlar
ve gözden geçirme ile nihayete erdirmiĢtir. Bu rehberler, diğer denetim gözden geçirme süreci,
içsel yönetim, yoğunlaĢma riski, stres testi ve ev sahibi-misafir denetçi ortaklığı ile ilgili olan
rehberleri, teknik standartları bütünleĢtirmektedir.
Kaynak: EBA publishes final Guidelines on capital measures for FX lending to unhedged borrowers
under the SREP
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-guidelines-on-capital-measures-for-fx-lendingto-unhedged-borrowers-under-the-srep
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/535130/EBA-GL-201302+%28Guidelines+on+capital+measures+for+FX+lending%29.pdf
P. EBA: Likidite Ġle Ġlgili Raporlar
EBA, likidite ile ilgili (1) likidite karĢılama gereksinimleri için etki değerlendirmesi ve (2) aĢırı
yüksek kaliteli likit varlıklar ve bu varlıklara uygun standart tanımları ile likit varlıkların
operasyonel gereksinimlerine iliĢkin iki rapor yayınlamıĢtır (20 Aralık 2013). Bu iki rapor Avrupa
Komisyonu‟na yaklaĢan görevlendirme için özel tavsiyeler sağlayacaktır.
Likidite ölçümü ile ilgili etki değerlendirmesi raporu
Bu rapor, bankacılık varlıklarının üçte ikisini AB içinde bulunduran 357 Avrupa bankasının
gönüllü olarak literatüre göre yaptıkları vaka çalıĢmalarının likidite verilerinin ampirik analizlerinin
birleĢtirilmesinden oluĢmuĢtur.
EBA tarafından yürütülen analize göre likidite gereksinimleri ile ilgili Ģartname, bankacılığın kredi
tahsis etme istikrarında ve finansal piyasaların ve ekonominin iĢlevini düzenli bir Ģekilde yerine
getirmesinde ve istikrarında önemli bir zarar doğurmamaktadır. Bu durum büyük ölçüde AB
Risk Yönetimi Dairesi
13
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
bankalarının mevcut durumda ortalama Likidite KarĢılama Oranının %115 olmasıyla
açıklanmıĢtır.
Potansiyel etki kurulan iĢ modeline göre değiĢmektedir. ÇeĢitlendirilmiĢ iĢ modeli olan bankalar
özelleĢmiĢ olanlara göre likidite karĢılama oranını sağlamaya daha elveriĢlidir. EBA sıkı ve objektif
koĢullar altında belirli iĢ modelleri için spesifik küçülmeler önermektedir.
EBA likidite karĢılama oranı kalibrasyonunu Komitenin tanımladığı ve BIS‟in Merkez Bankası ve
Denetim Otoriteleri BaĢkanları Grubu-GHOS‟un (Group of Governors and Heads of
Supervision) onayladığı gibi AB‟ye uygun olacak Ģekilde sonuçlandırmaktadır.
Son olarak EBA uluslararası düzeyde çalıĢmanın göz önünde bulundurması gereken merkez
bankalarında likidite kredisi tahsis taahhüdü (CLF-committed liquidity facilities) olarak
gerçekleĢmesinin devam etmesini vurgulamaktadır.
AĢırı yüksek kaliteli likit varlıklar ve bu varlıklara uygun standart tanımları ile likit
varlıkların operasyonel gereksinimlerine iliĢkin rapor
EBA likidite ölçüleri ve kredi kalitesi değiĢkenlerine göre varlık sınıflarındaki finansal araçların
likidite özelliklerini tanımlamak için ampirik analiz geliĢtirilmiĢtir.
EBA‟nın likit varlıklar ile ilgili tanımlar için son tavsiyeleri ampirik analizlerin sonuçları ile
niteliksel denetim kararını birleĢtirmekte ve EBA‟nın Komite tarafından tanımlanan uluslararası
standartlar doğrultusunda olmasının önemini yansıtmaktadır.
EBA tüm EEA (European Economic Area) hazineleri, EEA merkez bankaları ve uluslararası
kuruluĢlar tarafından çıkarılmıĢ veya garanti edilmiĢ tüm menkul kıymetlerin yüksek kaliteli likit
varlıklar olmasını tavsiye etmektedir. Ayrıca EBA bazı teminatlandırılmıĢ özel menkul kıymetlerin
(Ġkamet amaçlı gayrimenkul ipoteği teminatlı menkul kıymetler, ortaklık menkul kıymetleri ve
hisse senetleri ve yerel hükümet kuruluĢları tarafından çıkarılan menkul kıymetler) de yüksek
kaliteli likit varlıklar olmasını tavsiye etmektedir.
Kaynak: EBA publishes RepoTDS on Liquidity
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-repoTDS-on-liquidity
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/16145/EBA+BS+2013+413+Report+on+definition+of+HQLA.pdf
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/16145/EBA+BS+2013+415+Report+regarding+LCR+impact.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
14
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
Q. EBA: Denetleyici Gözetimi Altında Likidite Ve Fonlama Riski
Değerlendirme Metodu - ĠstiĢare Metni
EBA denetleyici gözetimi altında likidite ve fonlama riski değerlendirme metodu ile ilgili bir
istiĢare metni yayınlamıĢtır (19 Aralık 2013). Likidite ve fonlama riskini değerlendirme metodunun
baĢlangıç versiyonunu içeren dokümanın denetçilerin likidite ve fonlama riskini değerlendirmesi
ve likidite ile ilgili ortak karara varmada yetkili otorite ve heyetlere yardımcı olması
amaçlanmaktadır. Bu metot 2014 yılının ortalarında istiĢari olarak yayınlanacak olan SREP
rehberlerinin de son hallerinin bir bölümü olacaktır.
EBA denetçilere likidite riski, fonlama riski ve ortak karar almada yardımcı olmak amacıyla 2014
itibariyle rehberler hazırlamaktadır. Rehberler denetçilere likidite ve fonlama riskini
değerlendirmede yardımcı olduğu kadar bankaların risk yönetimi ve bu risklerin azaltımında içsel
kontrollerine de yardımcı olacaktır. Rehberler ayrıca eksiklikleri belirlemek için gerekecek olan
olası likidite denetimi ölçüm aralıklarını da içerecektir.
Bu istiĢare metni EBA‟nın konuyla ilgili baĢlangıç görüĢlerini yansıtmakta ve diğer paydaĢların
görüĢlerini
sürecin
baĢlarında
toplayarak
konuyu
geliĢtirici
tartıĢmalar
oluĢturmayı
hedeflemektedir.
Kaynak: EBA launches discussion on the methodology for the assessment of liquidity and funding risk
under supervisory review
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-launches-discussion-on-the-methodology-for-the-assessment-ofliquidity-and-funding-risk-under-supervisory-review
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/532313/EBA-DP-201304+%28%20DP+on+the+draft+methodology+for+assessment+of+liquidity+and+funding+risk%29.pdf
R. EBA: Ek Likidite Gözetim Ölçümleri Ġçin Teknik Standartlar Taslağı
EBA ek likidite gözetim ölçümleri için taslağın son hali olan Teknik Uygulama Standartları
yayınlamıĢtır (18 Aralık 2013). Sözkonusu standartlar, denetçilere bankaların likidite riski profilini
değerlendirmeleri için yeterli araçları sağlamaktadır. Bu standartlar AB‟de bankacılık sektörünü
düzenleyici olarak uyumlaĢtırmayı artırmayı amaçlayan Tek Kural Kitabı‟nda da yer alacaktır.
EBA bu standartları BCBS yaklaĢımına göre düzenlemiĢtir. Bu standartlardaki gözetim araçları
Likidite KarĢılama Oranı standardıyla birlikte bankaların likidite riskini ölçmede denetçilere destek
olacaktır. Standartların amacı olumsuz durumlarda veya ölçümdeki kesin sonuçlardan ortaya
çıkabilecek potansiyel likidite zorluklarını tanımlamayı sağlamaktır.
Risk Yönetimi Dairesi
15
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
EBA tarafından açıklanan standartlardaki 5 ölçüm:

SözleĢmeye dayalı vade merdiveni

KarĢı taraf/ihraççı tarafından kapasite dengelemesi yoğunluğu

KarĢı taraf ve ürün tipi tarafından fonlanma yoğunluğu

ÇeĢitli vadedeki fonlamalar için fiyatlar

Fonlama süresini uzatmak
Kaynak: EBA publishes final draft Technical Standards on metrics for monitoring additional liquidity
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-metrics-formonitoring-additional-liquidity
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/531016/EBA-TUS-201311+%28Final+draft+TUS+on+additional+monitoring+metrics%29.pdf
S. EBA: Stres Testi Rehberlerinin Uygulanmasının Gözden Geçirilmesi
EBA stres testi rehberlerinin uygulamasının gözden geçirilmesi ile ilgili bir rapor yayınlamıĢtır (12
Kasım 2013). Yayınlanan raporun amacı AB içinde kredi kuruluĢlarının stres testi çalıĢmaları ile
ilgili denetçilerin aktivitelerinin ve yetkili otoritelerin kararlarının verimliliklerini değerlendirmek
ve karĢılaĢtırmaktır.
Gözden geçirme çalıĢması ile ilgili anahtar özellikler ve ana bulgular
EBA, rehberlerin ortak noktada birleĢme oranının değerlendirmesi ile uyumlu olarak, hazırlanan
incelemenin bu baĢlıkla ilgili ulusal otoritelerin son yıllarda vurguladığı incelemede bahsedilen
analizlerin stres testi rehberlerinde uygulanmasını tercih etmiĢtir.
Ġnceleme en iyi örnekler ve en iyi kapsamanın olduğu metot ve örnekler üzerine odaklanmıĢtır:



Stres testi yönetim yapısı ve yönetimin kullanması,
Uygun sıklıkta stres koĢulları altında senaryoları ve potansiyel azaltım ölçümleri içeren olası
metodolojiler,
Bankalarda riskin tüm etkisi.
Ġnceleme sonucu ortaya çıkan sonuçlar Ģunlardır:

Tüm ulusal otoritelerin kaynak modelleri faydalıdır. Bununla birlikte modele bağlı kalınmaksızın
stres testi teknik uzmanları dahil olmalıdır.

Ulusal düzeyde stres testi talimatları için birçok farklı denetim kitapçıkları olmasından dolayı bu
kitapların tek kitaba düĢürülmesi gerekmektedir.

Ulusal otoriteler ilgili kararlarını verirken en büyük birkaç bankaya bakmaktadır ve diğer bankalara
daha az dikkat etmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
16
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ

Denetim Otoriteleri Gözden Geçirme Süreci (SREP)‟nde stres testi için birleĢtirme ve karar
ekleme süreci Ulusal Yetkili Otoriteler arasında yürütülmektedir.

Birçok değerlendirilmiĢ Ulusal Yetkili Otorite mikro ve makro ihtiyatlı bakıĢ açısına göre en iyi ve
en kötü için önemli stres testi çalıĢmaları yürütmektedir.

Bazı Ulusal Denetim Otoriteleri kurtarma ve çözüm planının parçası olduğunda karĢıt stres testine
ihtiyaç duymaktadır.
En iyi uygulamalar
En iyi uygulamalara göre, özellikle stres testi değerlendirmesinde standart prosedürler açısından
EBA rehberlerinin uygulanması denetim aktivitelerinin daha verimli olmasını sağlamıĢtır.
Diğer iyi uygulama örneği SREP/JRAD‟de (Joint Risk Assessment and Decision) bankalar
arasında merkezi girdi oluĢturulabilen tarihsel veriler ile benzer karakteristikteki bankaların
karĢılaĢtırılması sağlanmıĢtır.

Son olarak raporun sonuçları denetim akademilerinde stres testiye ilgili tartıĢmaları teĢvik etmiĢtir.
Tüm ilgili bilgi, yayınlanmıĢ süreçler, ilkeler ve metodolojiler ile ortak kullanılmalıdır.
Kaynak: EBA publishes peer review on the implementation of the stress testing guidelines
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-peer-review-on-the-implementation-of-the-stresstesting-guidelines
T. EBA: Kaldıraç Rasyosunun Açıklanmasıyla Ġlgili Teknik Standartlar –
ĠstiĢare Metni
EBA, kaldıraç rasyosunun açıklanmasına iliĢkin taslak bir Teknik Uygulama Standartları metni
yayınlamıĢtır (24 Ekim 2013). Sözkonusu standartlar, Avrupa Birliği bankacılık sektörünün Tek
Kural Kitabı‟nın bir parçası olacaktır. Bu standartların değiĢmeyen Ģablon ve talimatlar
sağlanmadan
önce
AB
içinde
kaldıraç
rasyosunun
açıklanmasının
uyumlu
olması
hedeflenmektedir. GörüĢ alma 24 Haziran 2014‟e kadar sürecektir.
Hazırlanan taslak Teknik Uygulama Standartları, CRR‟de (Capital Requirement Regulation) yer
alan hükümler ile ilgili ve olabildiğince Basel açıklama taslağına uygun unsurlar içermektedir.
Açıklama taslağı standartları dört Ģablondan oluĢmaktadır.



Kaldıraç rasyosundaki payda ile ilgili muhasebe standartları altında raporlanan değerleri uzlaĢtıran bir
tablo
Kaldıraç rasyosunun paydasında bozulmaya sebep olan alacak kategorilerinin tablosu
Kaldıraç rasyosunun paydasında ilave bozulmalara sebep olan karĢıtaraf gruplarının tablosu
Risk Yönetimi Dairesi
17
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
Kaldıraç riski için nitelikli bilgi sağlayan bir tablo
Kaynak: EBA consults on draft technical standards on disclosure for leverage ratio
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-consults-on-draft-technical-standards-on-disclosure-forleverage-ratio
U. EBA: Likidite Gereksinimleri Ġle Ġlgili Teknik Standartlar – ĠstiĢare
Metni
EBA likidite gereksinimleri ile ilgili taslak teknik düzenleme ve uygulama standartları (TDS ve
TUS) için üç istiĢare metni yayınlamıĢtır (22 Ekim 2013). Metinler:
1) Likit varlıkların uygunluğunu aĢacak olan döviz ile ilgili teknik uygulama standardı (TUS)
taslağı
2) Kırılgan dövizlerde istisnalar için teknik düzünleme standardı (TDS) taslağı
3) Merkez bankaları kırılganlıklarının aĢırı dar tanımıyla ve dövizler ile ilgili TUS taslağı.
Teknik standartlarla ilgili üç taslağın anahtar özellikleri
Likit varlıkların uygunluğunu aĢacak döviz ile ilgili olan TUS taslağının amacı likit varlıkların
uygunluğunu engelleyen dövizlerin listesini hazırlamaktır. Liste, verinin toplandığı üye ülkeler
bazında uyumlu olmalıdır. Mevcut veri Norveç kronu ve Danimarka kronu cinsinden dövizden
oluĢmaktadır. Döviz listesi likit varlıkların tanımı AB seviyesine uygun olacak Ģekilde kısıtlarla
birlikte revize edilecektir.
Kırılgan dövizlerde istisnalar için TDS taslağının amacı bu dövizlerin uygun likit varlıklarda
karĢılaĢabileceği kısıtlamalar ile ortaya çıkabilecek istisnaları tanımlamaktır. Bu standartlar banka
sağlam bir likidite yönetimine sahip olsa bile likidite karĢılama gereksinimi için karĢılaĢabileceği
doğasında olan güçlükleri hedef almaktadır. Bununla birlikte TDS‟nin tüm azaltım etkisinin likit
varlıkların ihtiyacı için üstlenilmesine rağmen TDS mümkün olduğunca istisnaları kullanmamayı
teĢvik etmektedir. Bankalar diğer koĢullarla beraber istisnaları kullanmayı düĢündüklerinde
denetim otoritesine bilgi vermeli ve istisnaların kullanılmasına baĢlamadan 30 gün önce detaylı
bilgi sağlamalıdır.
Merkez bankaları kırılganlıklarının aĢırı dar tanımıyla ve dövizler ile ilgili TUS taslağı yalnızca
merkezi yönetimin borcu veya merkez bankasının standart likidite operasyonları için teminat
Risk Yönetimi Dairesi
18
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
verdiği dövizleri listelemeyi hedeflemektedir. Bu tanıma göre üye ülkelerin bildirimine göre
yalnızca Bulgaristan levası aĢırı dar merkezi bankasını üstünlüğüne sahiptir.
Kaynak: EBA consults on draft technical standards related to liquidity requirements
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-consults-on-draft-technical-standards-related-to-liquidityrequirements
V. EBA: Denetim Raporlaması Ġçin Teknik Uygulama Standardı Taslağı
EBA denetim raporlaması için TUS taslağının son halini yayınlamıĢtır (26 Temmuz 2013).
Bankanın fonları, finansal bilgisi, taĢınmaz malları ile yapılan ipoteklerden kaynaklanan zararlar,
büyük temerrütler, kaldıraç rasyosu ve likidite rasyosu ile ilgili rapor gereksinimlerini
düzenlemiĢtir. Tek Kural Kitabının bir bölümü olacak olan bu taslak AB bankacılık sektöründeki
düzenleyici uyumu artırmayı ve sınır ötesi denetimde uygun fonksiyonlara olanak sağlamayı
hedeflemektedir.
KarĢılaĢtırılabilir kredi kuruluĢları ve yatırım firmaları gruplarına adil koĢulları sağlayabilmek için
değiĢmeyen raporlama gereksinimleri gereklidir. Bu kapsamda raporlama gereksinimlerindeki bu
standartlar bankalara daha iyi etki edecek, ayrıca denetçilere AB içinde tutarlı risk değerlendirmesi
ve tanımlaması ile AB bankalarını etkili bir usulle karĢılaĢtırmaya izin verip üye ülkeler arasında
denetimsel olarak ortak noktaları artıracaktır.
TUS taslağında, hem solo hem konsolide bazda Avrupa‟daki kredi kuruluĢları ve yatırım
firmalarının uygulamaları amacıyla, finansal bilgi dıĢında değiĢmeyen formatlar, frekanslar,
raporlama tarihleri, tanımlar ve IT çözümleri bulunmaktadır.
Açıklanan TUS paketi Ģu teknik belgeleri içermektedir:

Rapor gereksinimlerini kapsayan ana hükümler,

Denetim raporlama gereksinimlerinin göz önünde bulundurulduğu ilgili talimat ve Ģablon seti,

Veri göstergesi açıklamaları seti,

Validasyon formülleri seti.
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on supervisory reporting requirements
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-supervisoryreporting-requiremen-4
Risk Yönetimi Dairesi
19
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
W. EBA: RAV’ın KarĢılaĢtırılabilmesi ve Dönemsel Sermaye Gereksiniminin
KarĢılaĢtırılmasıyla Ġlgili Raporlar
EBA, Risk Ağırlıklı Varlıkların (RAV) karĢılaĢtırılabilmesi için sürdürülen çalıĢmayla ilgili üç adet
rapor yayınlamıĢtır (18 Aralık 2013).
1) KOBĠ‟ler ve ikamet amaçlı gayrimenkul ipotekli krediler portföyünden kaynaklanan RAV‟ın tutarlı
olduğu ile ilgili bir ara rapor.
2) Denetim yönetmeliği ve pratiğinin karĢılaĢtırılabilmesi ile ilgili bir rapor.
3) Piyasa riski porföyleri için RAV değiĢkenliği ile ilgili bir rapor.
Ayrıca EBA, IDD (Ġçsel Derecelendirmeye Dayalı YaklaĢım) modellerinde RAV‟ların
karĢılaĢtırılabilirliği
ile
uyumlu
olarak,
bankaların
dönemsel
sermaye
gereksinimi
karĢılaĢtırılabilirliği ile ilgili bir rapor yayınlamıĢtır.
Bu çalıĢmanın amacı, sermaye rasyoları hesaplanırken gerekirse denetleyici ile bankaların
pratiğinin daha fazla ortak noktada buluĢması için yasal çözümler hazırlayarak farklılıkların
kaynağını anlayabilmek için haksız farklılıkları açıklamaktır.
EBA‟nın özellikle önemli gördüğü RAV tutarlılığıyla ilgili yasal karĢılıkları içeren raporda aĢağıdaki
maddelere odaklanılmaktadır:

RAV ile bağlantılı bilgilerde açıklama ve Ģeffaflığı güçlendirme

Sermaye gereksinimi düzenlemesinde yer alan talimatlar ile Tek Kural Kitabının uygulanmasına uygun
olarak yetkili otoriteleri destekleme

IDD yaklaĢımı altında değiĢmeyen temerrüt tanımları ve varlık değerlendirme uyumunu da içeren
düĢük temerrüt olasılıklı varlıkların TO (Temerrüt Olasılığı) ve THK (Temerrüt Halinde Kayıp)
hesaplamasında daha iyi rehberlik yapacak olan denetleyici ile bankaların tutarlılığını kolaylaĢtıracak ek
rehber geliĢtirme.
KOBĠ’ler ve ikamet amaçlı gayrimenkul ipotekli krediler ile ilgili rapor
Bu rapor EBA‟nın bankacılık hesapları temerrütleri ile KOBĠ ve ikamet amaçlı gayrimenkul
ipotekli kredi portföylerine odaklanan çalıĢmasının ara raporlarının üçüncü aĢamasını
özetlemektedir. 43 banka içsel yaklaĢımlarının geliĢme ve kalibrasyonunda kullandığı tarihsel veri
ile ikamet amaçlı gayrimenkul ipotekli kredi portföyü, Perakende KOBĠ ve Kurumsal KOBĠ
portföyleri için nitelikli ve nicelikli bilgi sağlamaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
20
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Portföy karıĢımının temeli temerrüde düĢmemiĢ varlıkların toplam sermaye yükümlülüğü ve risk
ağırlıkları üzerinde üçte bir değiĢim oluĢturmaktadır. Temerrüde düĢmemiĢ varlıkların geriye kalan
üçte ikisi diğer temellendirilen kredi riski, kredi riski azaltımı, modelleme ve denetleyici pratikleri
olarak katkı verebilir. Alacakların coğrafi konumu, özellikle ekonomik durumları ve ülkeye özel
durumlar önemli bir rol oynamaktadır. RAV‟daki değiĢim KOBĠ‟lerin büyüklüğüne göre
etkilenmektedir.
Denetim yönetmeliği ve pratiğinin karĢılaĢtırılabilmesi ile ilgili rapor
EBA ayrıca AB içerisinde IDD yaklaĢımı altında denetleyici otoritenin kuralları ve pratiklerinin
sermaye gereksiniminin karĢılaĢtırılabilmesine olan etkisi ile ilgili bir rapor yayınlamıĢtır. AB
denetleyicilerinden elde edilen verilere göre EBA denetleyici çerçevelerinin ulusal düzeyde
uygulanmasındaki uyuĢmazlıkları bildirmiĢtir. AB içerisinde denetleyici otorite pratiklerinin daha
iyi uyum sağlayabilmesi için ek çalıĢmalara ihtiyaç olduğu belirlenmiĢtir. Bu çalıĢmalar denetleyici
pratikleri, dönüĢüm planları, TO ve kötü dönem THK hesaplamaları ile ilgilidir.
IDD yaklaĢımında dönemsel dalgalanmalarla ilgili rapor
Avrupa Komisyonu tarafından zorlandığı gibi EBA da CRD‟nin dönemsel finansal sisteme
katkısının olup olmadığını, örneğin sermaye gereksinimi düzenlemesinin döngüdeki dalgalanmayı
artırıp artırmadığını değerlendirmiĢtir. Sermaye gereksinimi altında IDD yaklaĢımı, TO, THK ve
temerrüt tutarı (TT) gibi parametreleriyle doğal olarak riske duyarlıdır. Sıkıntılı dönemlerde artan
risklerden dolayı piyasa riski ve kredi riski değerlendirmesine göre bankalar daha fazla sermaye
tutmaya zorlanabilir. Sonuç olarak, bankalar kredi verme alıĢkanlığından vazgeçerek ekonomik
durgunluğu artırabilirler. Bu raporda cevaplanmak istenen mevcut sermaye gereksinimi
düzenlemesinin daha yüksek dönemsel dalgalanmalara sebep olup olmadığıdır. Mevcut uygun
veriye göre sermaye gereksinimi ile dönemsel dalgalanmalar arasında sınırlı delil bulunmuĢ, açık
bir bağlantı bulunamamıĢtır.
Piyasa riski porföyleri için RAV değiĢkenliği ile ilgili rapor
EBA, RAV çalıĢmasının kredi riskiyle ilgisi dıĢında piyasa riskine ilgisine odaklanmıĢtır. Bu rapor
EBA‟nın Basel Komitesi ile beraber yürüttüğü bir piyasanın Varsayımsal Portföy ÇalıĢması (HPE)
sonuçlarını özetlemektedir. Rapor bankaların piyasa riski RAV‟ları için bankaların içsel
modellerindeki değiĢkenliğe odaklanmıĢtır. Bu çalıĢma bankaların tarihsel simülasyon için
baĢvuruda bireysel portföyler için %30‟unun, toplu portföylerin %50‟sinin sermaye gereksinimi
düzenlemesine uygun olarak modellenebildiğini göstermiĢtir. EBA ayrıca yalnızca model
çıktılarına bağlı değiĢkenlik değerlendirmesini tamamlayıcı olarak Kar Zarar Analizi (K&Z)
Risk Yönetimi Dairesi
21
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
yürütmüĢtür. Bu analiz bankalar arasında her bireysel portföy için (K&Z) volatilite ve korelasyon
değerlendirmesini sağlamaktadır.
Kaynak: EBA publishes repoTDS on comparability of Risk Weighted Assets (RWAs) and pro-cyclicality
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-repoTDS-on-comparability-of-risk-weighted-assetsrwas-and-pro-cyclicality
X. EBA: AB Finansal Sisteminin Riskleri ve Kırılganlıklar Raporu
Avrupa Denetleyici Otoriteleri (ESAs)‟nin Ortak Komitesi ikinci altı aylık AB finansal sisteminin
riskler ve kırılganlıklar raporunu yayımlanmıĢtır (5 Eylül 2013).
Rapor, Avrupa finansal sisteminde istikrar için aĢağıda belirtilen sektörler arası riskleri
tanımlamaktadır:

DüĢük makro ekonomi görüĢü

Uzun süreli düĢük faiz oranlı ortam

AB finansal sektörünün bölünmesi

Bilanço değerlemelerinde güven azalması ve risk açıklamaları
Uzun vadeli faizlerdeki artan volatilite özellikle Ģu anki düĢük faiz ortamıyla birleĢince - finansal
kuruluĢlar açısından hedge etmede ve karlılıklarında belirsizlik yaratmaktadır.
Bankaların risk ağırlıklı varlıklarının ölçümünde hissedilen tutarsızlıklar ile ilgili piyasa
belirsizlikleri AB bankalarının algılarının etkilenmesine yol açmıĢtır. ĠĢletme riski yönetimi,
yönetim ve ihtiyatlılık bakıĢ açısı ilgilendirmeye devam etmiĢtir.
Kaynak: European Supervisory Authorities highlight cross-sectoral risks
Link: http://www.eba.europa.eu/-/european-supervisory-authorities-highlight-cross-sectoral-risks
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/556733/ESAs_joint_risk_report_autumn_2013_final.pdf
Y. EBA: AB Bankalarının Bankacılık Hesabı Kredi Riski Risk Ağırlıkları
Varlıklarının Tutarlılığı- Ġkinci Ara Rapor
EBA bankacılık hesapları kredi riski için risk ağırlıklı varlıkların istikrarlığına iliĢkin ikinci ara
raporu yayınlanmıĢtır (5 Ağustos 2013). Sözkonusu rapor EBA‟nın genelde düĢük temerrüt
portöyü sayılan merkezi yönetimlerden alacaklar, bankalar ve büyük kurumsal alacakların risk
ağırlıklı varlıklarının tutarlılığıyla ilgili bir sonraki adımı gözden geçirmesinin neticelerini
göstermektedir. Raporun amacı, özellikle bankaları veri uygunluğunun sınırlı olmasından dolayı
Risk Yönetimi Dairesi
22
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
zorlayan portföylere RAV çıktılarında herhangi önemli değiĢikliğe sebep olan kaynakların
tanınması ve anlaĢılmasıdır. Bu çalıĢma Basel Komitesi‟nin küresel çalıĢmasının yayınlanan rapor
sonuçlarıyla uyuĢmaktadır.
DüĢük Temerrüt Portföyü ile ilgili gözden geçirmenin neticesini açıklayan analiz
Farklılıkların en açık etkenlerini tanıtan, portföy karĢılaĢtırma çalıĢması ile yürütülen kıyaslama
analizinde bulunan ilgili farlılıklar:
• DüĢük Temerrüt Portföyü benzerleri içsel modellerin uygulama kapsamı (Ör: Standart YaklaĢımın
uygulaması, kalıcı muafiyet ve dönüĢüm);
• KarĢı taraftan aynı alacak için olan TO ve THK parametreleri;
• Temerrüde düĢmüĢ varlıkların beklenen kayıpları ve risk ağırlıklarının hesaplanmasıdır.
ÇalıĢma parametreleri hesaplama olgunluğu ile ilgili, Temerrüt Tutarı hesaplanması için uygulanan
Kredi DönüĢüm Faktörü parametrelerini ve bankaların uygulama raporlarındaki uyuĢmazlıkların
varlıklarını da açıklamaktadır.
Rapor ayrıca bankaların kendi tercihleri veya denetçilerin talepleri için neticeleri kıyaslamada
zorluk çıkarabilecek olan içsel modeller ile hesaplanmıĢ minimum TO, THK veya eklentili risk
ağırlığını içermektedir.
Ġlave emek ve çalıĢma gerektiren dört alan belirlenmiĢtir:
 RAV ile ilgili bilgilerin denetleyici açıklamaları ve bankaların Ģeffaflığının artırılması gerekmektedir.
 Bankaların içsel modellerinin validasyonu ve gözetiminin daha katı olması gerekmektedir. Ġyi
uygulamaların tanınması, desteklenmesi ve paylaĢılması gerekmektedir.
 DüĢük temerrüt portföyleri ile ilgili denetleyicilerin değerlendirmesi ve banka uygulamalarının bir
noktada birleĢmesini teĢvik edecek ilave rehberler ve teknik standartlar geliĢtirilmelidir.
 Parametrelerin çeĢitliliği üzerine bankaların ve denetçilerin farkındalığını artırmanın yanı sıra,
beklenen kayıp ve risk ağırlığında gerekçesiz çeĢitliliği mümkün olduğunca azaltmak ve kontrol
etmek amacıyla bazı IDD parametreleri için benchmarklar ve kısıtlamalar geliĢtirilebilir.
DüĢük Temerrüt Portföyü gözden geçirmesinin altında yatan metodoloji
EBA tarafından 2012 yılının ikinci yarısında yürütülen DüĢük Temerrüt Portföylerinin gözden
geçirilmesi Hipotetik Portföy ÇalıĢması‟na dayanmaktadır. Bu çalıĢma 13 AB ülkesinde IDD
yaklaĢımı kullanan 35 bankayı içermektedir.
Hipotetik Portföy ÇalıĢması büyük ve teminatsız alacakların varsayıldığı yaygın karĢı tarafların
IDD parametrelerini (TO ve THK) ve risk ağırlıklarının sonuçlarını kıyaslamaya izin verecek
Risk Yönetimi Dairesi
23
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Ģekilde tasarlanmıĢtır. ÇalıĢmaya katılan bankalardan benzer gerçek karĢı taraf grubu için
uygulanan risk ağırlıkları ve beklenen kayıplar ile ilgili raporlar istenmiĢtir. Gerçek ve hipotetik
portföy alacakları için yapılan karĢılaĢtırma analizi EBA‟nın alacakların vadesi ile kredi risk
azaltımının etkisini incelemesini sağlamıĢtır.
Hipotetik portföy çalıĢması EBA‟nın bankaların IDD modellerinin çıktılarının üstleneceği anahtar
çalıĢmaları daha iyi kavramasını sağlayacak seçilmiĢ 12 bankayla yürütülen karĢılıklı görüĢmeler ve
önemli niteliksel bilgiler ile tamamlanmıĢtır. Ayrıca, veri tüm alacaklar (bankalar, büyük kurumsal
ve diğer kurumsal Ģirketler) için risk ağırlığı ve parametrelerden toplanmıĢtır.
Kaynak: EBA publishes second interim report on the consistency of risk-weighted assets in the banking
book of EU banks
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-second-interim-report-on-the-consistency-of-riskweighted-assets-in-the-banking-book-of-eu-banks
http://www.eba.europa.eu/documents/10180/15947/EBA+Report++Interim+results+update+of+the+EBA+review+of+the+consistency+of+risk+weighted+assets.pdf
Z. EBA: Menkul KıymetleĢtirme Elde Tutma Kuralları
EBA, menkul kıymetleĢtirme elde tutma kuralları ve ilgili gereksinimler hakkında Teknik
Düzenleme Standartları‟nın nihai taslağı ile birlikte ilave elde tutma kurallarına uyulmaması
durumunda risk ağırlığının uygulanmasına iliĢkin denetim faaliyetlerinin yakınsanması üzerine
Teknik Uygulama Standartları yayımlamıĢtır (17 Aralık 2013). Sözkonusu standartlar piyasa
katılımcıları için daha fazla açıklık ve Ģeffaflık sağlamaktadır ve Avrupa Birliği genelinde uyumu
destekleyecek ve denetimde yakınlaĢmayı teĢvik edecektir.
TDS taslağının ana hedefleri iki katlıdır: seküritizasyon sponsorları, ihraç edenler, asıl krediyi
verenler ve seküritizasyon iĢlemleri satın alan yatırımcılar arasındaki bilgi ve gelirleri (riski) aynı
seviyeye getirmek ve ikinci olarak %5 elde tutma uygulamasının ve sponsor, ihraç eden veya asıl
krediyi verenin açıklama gerekliliklerini ve yatırımcıların menkul kıymetleĢtirmelerinde durum
tespiti gerekliliklerini kolaylaĢtırmaktır.
TUS taslağı, menkul kıymetleĢtirme elde tutma kuralı ve ilgili gereksinimlerin önemli ihlalleri
durumunda denetim otoriteleri tarafından alınacak önlemleri belirtmektedir. Özellikle, TUS
denetim otoriteleri tarafından uygulanan ilave risk ağırlığının hesaplanması ve uygulanmasının
yanında ihlaller için de değerlendirme kriteri sağlamaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
24
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Avrupa Birliğinde menkul kıymetleĢtirme piyasası ihraç edenler ve sponsorların fonlama
ihtiyacının karĢılanmasında ve Avrupa Birliği‟nde bulunan yatırımcıların portföy çeĢitlendirme
ihtiyacının karĢılanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, EBA tarafından daha
Ģeffaf ve daha muntazam menkul kıymetleĢtirme piyasasına doğru piyasa katılımcılarının teĢvik
edilmesi için TUS ve TDS yayınlanmıĢtır.
Kaynak: EBA publishes final draft Technical Standards on securitisation retention rules
Link:http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-securitisationretention-rules
AA.
EBA: Avrupa Birliği Çapında ġeffaflık ÇalıĢması
EBA, Avrupa Ekonomik Alanından (EEA-European Economic Area) 21 ülkeden 64 Avrupa
bankası hakkında güncel bilgiler açıklamıĢtır (16 Aralık 2013). Açıklanan bilgiler 2013'ün ilk
yarısına ait sermaye, Risk Ağırlıklı Varlıklar ve merkezi yönetimlerden alacaklarla ilgili 730,000
veriyi kapsamaktadır. Bu çalıĢmayla EBA Avrupa Birliği bankalarının sermaye pozisyonları ve
alacaklarının daha iyi anlaĢılmasını teĢvik ederek Avrupa birliğinde piyasa disiplinine ve finansal
istikrara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Ana Sonuçlar
EBA tarafından yayınlanan veriler AB bankalarının sermaye pozisyonlarında devam eden pozitif
bir trend göstermiĢtir: Çekirdek Sermaye (CT1) Risk Ağırlıklı Varlıklarda 817 milyar € düĢüĢle
birlikte Aralık 2011 ve Haziran 2013 arasında 80 milyar €'dan fazla artmıĢ ve CT1 rasyosu 170
baz puanlık geliĢimle %10'dan %11,7'e çıkmıĢtır.
EEA ülkelerine yönelik toplam net devlet alacakları 2011 yılında %9 oranında azalmıĢtır fakat
daha sonra %9,3 artmıĢtır. Devlet alacaklarının yarısı satılmaya hazır tutulmaktadır. Hazine
tarafından ihraç edilen stres altındaki tahvillerin yerli bankalar tarafından tutulan payı Aralık 2010
ve Haziran 2013 arasında belirgin Ģekilde artmıĢtır.
Temerrüde düĢen alacaklar ılımlı bir azalma göstermiĢtir (Aralık 2012 ve Haziran 2013 arasında %3). AB bankalarının temerrüde düĢen alacakların karĢıtarafları (%32) kurumsal, (%31)
perakende ve (%19) devlettir. Varlık sınıfları arasındaki alacakların dağılımı zaman içinde
kararlıdır. Toplam temerrüt etmiĢ alacakların toplam alacaklara oranı %3,8; kurumsal ve
perakende alacaklar portföyü -%6,9 ve %4,2 ile en yüksek oranı göstermektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
25
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: EBA publishes outcome of 2013 EU-wide transparency exercise
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-outcome-of-2013-eu-wide-transparency-exerci-1
BB.
EBA: Özkaynaklara ĠliĢkin Teknik Düzenleme Taslakları
EBA, Özkaynaklar 4.Bölüm Teknik Düzenleme Standartları Taslağını istiĢareye açmıĢtır (27
Kasım 2013). Sözkonusu istiĢare metninde sermaye üzerinde orantısız hareketlenmeler
yaratabilecek farklı dağılım özelliği gösteren enstrümanlar için uyum kriterleri yer almaktadır. Bu
TDS'ler Avrupa Birliği‟nde düzenlemelerdeki uyumu zenginleĢtirmeyi amaçlayan Tek Kural
Kitabı‟nın bir parçası olacaktır.
Kaynak: EBA consults on draft technical standards on own funds
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-consults-on-draft-technical-standards-on-own-funds
CC. EBA: Kredi ve Operasyonel Risk Ġçsel YaklaĢımlarının DeğiĢimi ve
GeliĢtirilmesinin Gerekliliğinin Değerlendirilmesi
EBA, kredi ve operasyonel risk için sermaye gereksinimi hesaplarken içsel yaklaĢımların değiĢimi
ve geliĢiminin gerekliliğinin değerlendirilmesi için koĢulların belirlenmesi amacı ile teknik
düzenleme standartlarının nihai taslağını yayınlamıĢtır (5 Aralık 2013). Bu TDS'ler Avrupa
Birliğinde düzenlemelerdeki uyumu zenginleĢtirmeyi amaçlayan Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası
olacaktır.
Tüm kurumlar içsel yaklaĢımlarında değiĢiklik ya da geliĢtirme çalıĢması yapma amacı ile izin
baĢvurusu yapabilir. Bu anlamda, önerilen taslağın amacı içsel yaklaĢımların değiĢimi ve
geliĢtirilmesinin gerekliliğinin değerlendirilmesinde uyumluluğu sağlamak ve içsel yaklaĢımların
düzenleme gereksinimleri ile uyumlu olduğunu onaylamaktır. Özellikle, Kredi Riski için Ġçsel
Derecelendirmeye Dayalı YaklaĢım (IDD), Operasyonel Risk için Ġleri Ölçüm YaklaĢımı (ĠÖY)
için değerleme koĢulları belirlenmektedir.
Önerilen TDS‟nin temel özellikleri:

model geliĢtirilmesi ve değiĢiminin üç kategorisinin tanıtımı (izin, önceden tahmin edilmiĢ bildirim
ve gerçekleĢen bildirim)

içsel yaklaĢımlar için gerekli minimum gereksinimlere bağlı nitel koĢulların ayrıntılı bir listesinin
tanıtımı
Risk Yönetimi Dairesi
26
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ

back-stop rejimi olarak nicel eĢiklerin belirlenmesi

yukarıdaki kurallara kuruluĢların uyumunu değerlendirmek için yetkili makamlara gerekli standart
dokümantasyon.
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on conditions for assessing materiality of
extensions and changes of internal approaches for credit and operational risk
Link:
http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-conditions-forassessing-materiality-of-extensions-and-changes-of-internal-approaches-for-credit-and-
DD. EBA: Sistemik Öneme Sahip Küresel KuruluĢlar (G-SIIs) için
Metodoloji
EBA sistemik öneme sahip küresel kuruluĢların (G-SIIs-Global Systemically Important
Institutions) tanımlanmasına iliĢkin metodoloji üzerine istiĢare baĢlatmıĢtır (12 Kasım 2013).
ĠstiĢarenin amacı, küresel sistemik öneme sahip bankalarla (G-SIBs-Global Systemically
Important Banks) ilgili uluslararası yasal çalıĢmalarla aynı doğrultuda Ģeffaf bir tanımlama
sürecinin sağlanmasıdır. G-SIIs tanımlaması metodolojisine iliĢkin teknik düzenleme standartları
ve teknik uygulama standartlarının taslaklarını ve tanımlama sürecinde kullanılan göstergelerin
değerinin açıklanması üzerine rehberleri içerecektir.
Teknik düzenleme standartları taslağı tutarlı parametreler sağlarken, G-SIIs tanımlanması için ve
Avrupa Birliği genelinde özkaynakların yeterli düzeyde belirtilmesi için uyumlaĢtırılmıĢ bir
metodoloji vermektedir. CRD üye devlet otoritelerinin her yıl bir bankanın sistemik öneminin
ölçülmesi için bireysel derecelendirme hesaplamasını istemektedir. Derecelendirme sürecinde
kullanılacak olan beĢ adet gösterge kategorisi CRD'de tanımlanmıĢtır ve EBA TDS taslağında bu
kategorilerin altında on iki alt kategori daha belirtmiĢtir.
Teknik uygulama standartları taslağı G-SIIs'ın derecelendirilmesi ve tanımlanması sürecinde
kullanılan değerleri duyurmak için tekdüze açıklama gereksinimlerini tanımlamaktadır. Bu, Avrupa
Birliği genelinde denetim uygulamalarında daha fazla yakınsama ve daha hassas risk
değerlendirmesi
sağlayarak
karĢılaĢtırılabilir
kuruluĢlar
arasında
adil
rekabet
koĢulları
sağlamaktadır. Bunun yanı sıra tekdüze açıklama gereksinimleri veri kalitesini arttırmakta ve piyasa
disiplinini sağlamlaĢtırmaktadır.
Kaynak: EBA consults on methodology for global systemically important institutions
Link http://www.eba.europa.eu/-/eba-consults-on-methodology-for-global-systemically-important-institutions
Risk Yönetimi Dairesi
27
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
EE. EBA: Bankaların Kendi Ġhraç Ettiği Teminatlı Tahvillerle Yakın
ĠliĢkisi- Nihai Taslak
EBA, bir bankanın teminatlı tahvilinin piyasa değeri ile varlıklarının piyasa değeri arasındaki yakın
iliĢki hakkında Teknik Düzenleme Standartlarının nihai taslağını yayınlamıĢtır (30 Eylül 2013). Bu
TDS'ler Avrupa Birliği‟nde düzenlemelerdeki uyumu zenginleĢtirmeyi amaçlayan Tek Kural
Kitabı‟ nın bir parçası olacaktır.
Önerilen nihai taslak TDS özkaynaklara uygulanan ihtiyati filtreler ile ilgilidir. Özellikle, TDS
sermaye yeterliliğini hesaplamak amaçlı teminatlı tahvilin piyasa değeri ile varlıkların piyasa değeri
arasındaki yakın iliĢkiyi tanımlamak için kriterleri belirtmektedir.
Kaynak: EBA publishes final draft technical standards on close correspondence for own-issued
covered bonds
Link:http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-final-draft-technical-standards-on-closecorrespondence-for-own-issued-covered-bonds
FF.
EBA: 2012 Sonu Ġtibariyle Basel III Ġzleme Sonuçları
EBA, Avrupa bankacılık sistemi üzerine Basel III izleme çalıĢmalarının dördüncü raporunu
yayınlamıĢtır (25 Eylül 2013). ÇalıĢma, Basel Komitesi tarafından yürütülen çalıĢmayla paralel
olarak, Avrupa Birliği'ndeki bankalar için sermaye, Risk Ağırlıklı Varlıklar, likidite ve kaldıraç
oranları üzerinde toplu sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır.
ÇalıĢma Basel III gereksinimlerinin AB'de uygulanmasının etkilerini izlemektedir ve rapor 31
Aralık 2012 ve statik bilanço verileriyle Basel III çerçevesinin tamamen uygulandığı varsayımı
altında ortaya çıkan sonuçlara dayanmaktadır. Sonuçlar Avrupa bankalarının en büyüklerinin
(Grup 1 bankaları) ana sermaye Tier1 (CET1) sermaye oranı mevcut yönetmelikle %11,5 oranına
kıyasla ortalama %8,4 seviyesindedir. Grup1‟deki bankaların asgari %4,5‟e ulaĢabilmesi için
CET1‟de 2,2 milyar € artıĢ gerekmektedir. CET1 hedef oranı %7‟ye ya da küresel sistematik
öneme sahip bankalar için daha yüksek eĢik değerlerine ulaĢmak için toplam bakiye 70,4 milyar €
artmalıdır.
30 Haziran 2012'de yapılan çalıĢmayla kıyaslandığında rapor, sermaye açığında 29,1 milyar € azalıĢ
tahmin etmektedir (%29,3'e eĢit). CET1 sermaye açığındaki bu azalma Avrupa bankalarının EBA
sermaye yapısının yeniden düzenlenmesi çalıĢmalarını takip etmeleri çabalarının sonuçlarını
yansıtmaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
28
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Likidite karĢılama oranı için sonuçlar Aralık 2012 sonu itibariyle Grup 1 bankları %109 ile
2019'da ulaĢılması gereken %100‟lük gereksinimin Ģimdiden üzerindedir. Bunun yanında sonuçlar
çalıĢmadaki tüm bankalar için 225 milyar € likit varlık açığı ortaya koymaktadır.
Kaynak: EBA publishes results of the Basel III monitoring exercise as of end 2012
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-results-of-the-basel-iii-monitoring-exercise-as-of-end-2012
GG. EBA: Özkaynaklara ve Kredi Riski Ayarlamasına ĠliĢkin Teknik
Standartlar - 1. Nihai Taslak
EBA özkaynaklara iliĢkin teknik düzenleme ve teknik uygulama standartları nihai taslaklarının
yanında kredi risk ayarlamasıyla (CRA) ilgili TDS nihai taslağını yayınlamıĢtır (26 Temmuz 2013).
Sözkonusu nihai taslaklar Tek Kural Kitabı‟nın bir parçası olacaktır.
Sözkonusu nihai taslaklar özkaynakların farklı alanlarını içermektedir. SatıĢ kazancı hakkındaki
TDS‟de satıĢlardan kazanç ile beraber muhasebesel çerçevede bir seküritizasyon iĢlem bağlamında
gelecek teminat gelirlerinden ortaya çıkan artıĢlar belirtilmektedir. Özkaynaklar hakkındaki
TDS‟de yetkili otoritenin, tanınan taahhüdü geçerli ulusal hukukun hangi Ģartlar altında yatırım
fonu, kooperatif ortaklık, tasarruf kuruluĢu ya da özkaynakları hesaplamak amaçlı benzer kuruluĢ
olarak nitelendirdiğini belirtmektedir. Son olarak özkaynaklar hakkındaki TUS kamuya açıklama
koĢullarını ve Avrupa bankaları tarafından tutulan yasal sermayenin Ģeffaflığının artırılması
amacına odaklanmıĢtır.
Risk ayarlamasına dair nihai TDS‟nda ise, kredi riski için gerekli özkaynağın belirlenmesi için
genel ve özel kredi riski ayarlama hesaplamalarına yer verilmektedir.
Kaynak: EBA publishes first final draft technical standards on own funds and credit risk adjustment
Link:
http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-first-final-draft-technical-standards-on-own-fundsand-credit-risk-adjustment
HH. EBA: Ġhtiyatlı Değerleme Üzerine Sayısal Etki ÇalıĢması
Ġhtiyatlı değerleme hakkındaki TDS taslakları ĠstiĢare Raporunun yayınlanmasından sonra EBA
ilave değer ayarlamaları (AVAs) hesaplaması önerilerinin sermaye etkisini belirlemek için bir
sayısal etki çalıĢması (SEÇ) baĢlatmıĢtır (22 Temmuz 2013). Ulusal Denetim Otoritesi ile iĢbirliği
içinde yürütülecek olan bu SEÇ ayrıca ilave değer ayarlamalarının altında yatan varsayımlar ve eĢik
değerleri ayarlamak için kullanılacaktır.
Risk Yönetimi Dairesi
29
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
EBA Avrupa Birliği‟nden büyük ve küçük bankalar da dahil 75-100 bankanın bu çalıĢmaya
katılacağını beklemektedir. Bankaların çalıĢmaya katılmasında Ulusal Denetim Otoritesi
sorumluluk taĢımaktadır. Bu bağlamda EBA katılımcı bankalardan doldurmaları talep edilecek
standart bir SEÇ Ģablonu hazırlanmıĢtır.
SEÇ‟in en iyi çaba esası üzerine doldurulması ve bankaların 2014 yılı sonuna doğru gerçekleĢecek
olan ihtiyatlı değerleme gereksinimlerinin uygulanması hazırlığı için bu olasılığı kullanması
istenmektedir.
Kaynak: EBA launches QIS exercise on prudent valuation
Link: http://www.eba.europa.eu/-/eba-launches-qis-exercise-on-prudent-valuation
II. EBA: Sermayenin Korunması - Tavsiye Mektubu
EBA tüm Avrupa Birliği üye devletleri denetim otoritelerine hitaben sermaye korunması üzerine
bir tavsiye mektubu yayınlamıĢtır (22 Temmuz 2013). Tavsiye, bankaların 30 Haziran 2012
itibariyle EBA‟nın 2011 yılı Sermaye Yapısının Yeniden Düzenlenmesi Tavsiye mektubuna
cevaben oluĢturdukları geliĢmiĢ sermaye tabanını korumayı hedeflemektedir.
Aralık 2011'de EBA ulusal denetim otoritelerine bankaların ekonomik durumun daha da
kötüleĢmesi durumunda beklenmeyen zararlarını karĢılamak için yeterli sermayelerinin varlığına
iliĢkin bir tavsiye mektubu yayınlamıĢtır. Sermaye seviyelerini değerlendirmek için kullanılan yasal
çerçevenin CRD IV'ün yürürlüğe girmesi ile değiĢmesi EBA'nın 2011 yılı Sermaye Yapısının
Yeniden Düzenlenmesi Tavsiye mektubunu yeni bir sermaye koruma ölçümü ile değiĢtirmesine
sebep olmuĢtur.
Sermaye korunması üzerine tavsiye mektubu, özellikle, yetkili otoritelere bankaların sermaye
tabanının 20 Haziran 2012 tarihli EBA tavsiye mektubunda yer alan sermaye gereksinimi tutarına
karĢılık gelen nominal tutarı sağlamasını temin edip etmediklerini sormaktadır.
Bankaların bu nominal tutarın altına düĢmesi durumunda, bankalardan sermaye tabanını yeniden
düzeltecek inandırıcı planlar yapmaları beklenmektedir. Sadece özel durumlarda istisnalar vaka
bazında değerlendirilecektir.
Risk Yönetimi Dairesi
30
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: The EBA publishes a Recommendation on the preservation of capital
Link: http://www.eba.europa.eu/-/the-eba-publishes-a-recommendation-on-the-preservation-of-capital
JJ. FED: Dodd-Frank Yasası kapsamında DD ve P regülasyonlarının iptali
ile V regülasyonunun tadili
FED, DD (Mevduat müĢterilerinin bilgilendirilmesi konulu) ve P (Tüketicinin finansal bilgilerinin
gizliliği konulu) regülasyonlarının iptal edilmesi ve V regülasyonunun Kimlik Hırsızlığına ĠliĢkin
Kırmızı Bayraklar kuralının (güvenilir kredi raporlaması) düzeltilmesine iliĢkin teklifleri görüĢe
açmıĢtır (12.02.2014).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20140212a.htm
KK.
FED: Dodd-Frank Yasasının VIII. BaĢlığı- HH kuralı
2012 yılında FED tarafından finansal piyasa aracılarının (ödeme sistemleri kuruluĢları ve merkezi
karĢı taraflar gibi) uymaları gereken risk yönetimi standartları yayımlanmıĢtı (HH kuralı). FED, bu
defa söz konusu düzenlemenin revize edilmesine yönelik bir öneriyi görüĢe açmıĢtır (10.01.2014).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/other/20140110b.htm
LL.
FED: Dodd-Frank Yasası- Swapları DıĢarıda Bırakma Kuralı
FED, 05.06.2013 tarihinde sigorta güvence kapsamı dıĢındaki yabancı banka Ģube ve ajanslarının
da diğer swap kuruluĢları gibi “swapları dıĢarıda bırakma” kuralına tabi olmalarına iliĢkin geçici
kural yayımlamıĢtı.
Dodd-Frank yasasının 716‟ncı bölümü uyarınca genel itibarıyla swap
kuruluĢlarına FED tarafından sağlanan bazı imkanlar (borçlanma penceresi ve mevduat sigortası
gibi) 24 aylık bir geçiĢ sürecinin ardından yasaklanacaktır. Anılan düzenlemeyle birlikte sigorta
kapsamı dıĢındaki yabancı banka Ģube ve temsilcilikleri de sigorta kapsamındaki kuruluĢlar gibi
muamele göreceklerdir (24.12.2013).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131224a.htm
Risk Yönetimi Dairesi
31
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
MM. FED: Dodd-Frank Yasası’nın A Kuralı
FED, Dodd-Frank Yasası‟nın 1101‟inci maddesi ve FED Yasası‟nın 13(3)‟üncü maddesinin
uygulanması kapsamında, kredi geniĢlemesini konu alan A kuralına iliĢkin düzenlemeyi görüĢe
açmıĢtır. Bu çerçevede acil borç verme programı veya imkânı; iflas eden bir finansal kuruluĢa
yardım için yapılamayacak olup sadece finansal sisteme likidite sağlama amacıyla yapılabilecektir
(23.12.2013).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131223a.htm
NN. FED: ÇeĢitlendirme Politikası ve Regülasyona Tabi KuruluĢların
Uygulamalarına ĠliĢkin Politika Beyanı
Dodd-Frank Yasası‟nın 342‟nci maddesi çerçevesinde finansal kuruluĢların çeĢitlendirme politika
ve uygulamalarına iliĢkin Ģeffaflığın ve farkındalığın artırılması amacıyla bir politika beyanı önerisi
görüĢe açılmıĢtır.
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131219b.htm
OO. FED: Yüksek Fiyatlanan Mortgage Kredilerinin Değerlemesine
ĠliĢkin Ġstisnalar
Yüksek fiyatlanan mortgage kredilerinin değerlemesine iliĢkin istisnalar listesi yayımlanmıĢtır
(12.12.2014). Buna göre 25 bin USD‟den düĢük kredilerin refinansmanı için değerleme yapma
zorunluluğu kaldırılmıĢtır.
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131212a.htm
PP.
FED: 2014 Yılı Stres Testi Senaryoları
FED, büyük finansal kuruluĢlara yönelik stres testlerinde kullanılacak senaryo seti yayımlamıĢtır
(24.09.2013). Söz konusu senaryo seti; baz, olumsuz ve aĢırı olumsuz senaryoyu içermektedir. Her
senaryo; ekonomik aktivite, iĢsizlik, kur, fiyatlar, gelirler ve faiz oranlarını içeren 26 değiĢkeni
içermektedir. Baz senaryo; özel sektör tahminlerinin beklentilerini yansıtırken olumsuz ve aĢırı
Risk Yönetimi Dairesi
32
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
olumsuz senaryolar birer tahmin içermez. Daha ziyade hane halkları ve iĢletmelerin stres koĢulları
altındaki kredi ihtiyaçlarını karĢılayabilme kabiliyetini, finansal kuruluĢların gücü ve esnekliğini
ölçmek üzere dizayn edilen hipotetik senaryolardır.
FED, büyüklük itibarıyla ilk 19 bankayı CCAR (Kapsamlı Sermaye Analiz ve Değerlendirmesi) ve
sonraki 11 bankayı CapPR (Sermaye Planı Değerlendirmesi) kapsamına almaktadır. CapPR
kapsamındaki bankalar; kendi senaryolarına ilaveten sadece baz ve aĢırı olumsuz durum
senaryolarını uygulamıĢtır.
FED, ilaveten bankaların sermaye ve faaliyet projeksiyonlarında Basel III‟ü nasıl dikkate almaları
gerektiğine iliĢkin iki geçici kural açıklamıĢtır. Bunlardan ilki CCAR kapsamındaki bankalar için
Tier-1 rasyosunun önceki dönemlerde olduğu gibi asgari %5 üzerinden değerlendirilmesi, diğeri
ise CapPR kapsamındaki bankalar için bir yıllık geçiĢ sürecinin uygulanmasıdır. Yapılan
açıklamada söz konusu bankaların sermaye planlamasında ve stres testi döngülerinde Basel III
çerçevesinde stres altındaki risk ağırlıklı varlıklarını hesaplamaları için geliĢmiĢ yaklaĢımları
kullanmasının gerekli olmadığı da belirtilmiĢtir.
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20130924b.htm
QQ. FED: Volcker Kuralı
FED, Dodd-Frank Yasası‟nın 619‟uncu bölümünün uygulamasına yönelik kural yayımlamıĢtır
(10.12.2013). Buna göre sigortaya tabi mevduat bankalarının bazı menkul kıymet, türev, emtia
futures ve opsiyon iĢlemleri için alım satım (proprietary trading) yapmaları yasaklanmıĢtır. Ayrıca
hedge fonlara ve özel giriĢim (private equity) fonlarına yapılan yatırımlar da kısıtlanmıĢtır.
Yayımlanan kuralla birlikte sigorta Ģirketi faaliyetleri ve devlet borçları için alım satım, riskten
korunma ve piyasa yapıcılığı iĢlemlerine, hedge fon ve özel giriĢim fonlarının organize edilmesine,
acentelik, brokerlik ve saklama hizmetlerine istisna getirmiĢtir.
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131210a.htm
Risk Yönetimi Dairesi
33
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
RR.
123
NĠSAN 2014
FED: Banka Gizlilik Yasası’ndaki Tanımlara ĠliĢkin Düzenleme
FED ve ABD Hazinesi; Banka Gizlilik Yasası (Bank Secrecy Act)‟nda yer alan “fon transferi” ve
“fonların aktarımı” terimlerine iliĢkin tanımları yayımlamıĢtır (03.12.2013).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131203a.htm
SS. FED: Büyük Finansal KuruluĢların Likidite Pozisyonları
FED, büyük finansal kuruluĢların likidite pozisyonlarını güçlendirmek amacıyla bir düzenleme
taslağı yayımlamıĢtır (24.10.2013). Buna göre, söz konusu kuruluĢların merkez bankası rezervi ve
kolay likide çevrilebilen devlet ve özel sektör tahvilleri gibi yüksek kalitede minimum likit varlık
bulundurmaları yükümlülüğü getirilmiĢtir. Her bir banka, kısa dönemli stres dönemleri için net
tahmini nakit çıkıĢları kadar likit bulundurmakla yükümlüdür. Likit varlıkların tahmini net nakit
çıkıĢlarına oranı LKO olarak ifade edilmiĢtir. Sayısal nitelikte bir likidite yükümlülüğü, ABD için
ilk olma özelliği teĢkil etmektedir. Söz konusu yükümlülülük, 250 milyar USD aktif büyüklüğü
veya 10 milyar USD‟nin üzerinde bilanço içi kur pozisyonu taĢıyan bankalar ve sistemik öneme
haiz banka dıĢı kuruluĢlar için geçerlidir. LKO oranının modifiye edilmiĢ bir versiyonu ise
uluslararası düzeyde aktif olmayan ve 50 milyar USD‟nin üzerinde aktif büyüklüğüne sahip
bankalar için getirilmiĢtir. Banka bulunduran kuruluĢlar (yatırım kuruluĢları veya BHC‟s) ve
sigorta Ģirketlerine veya diğer banka dıĢı kuruluĢlarla bağlantılı çalıĢan kredi ve mevduat
kuruluĢları söz konusu teklifin dıĢında tutulmuĢtur.
Teklif, yüksek kaliteli likit varlık (HQLA) kategorilerini ve net nakit çıkıĢına yönelik varsayımları
tanımlamıĢtır. Teklif, Basel Komitesi standartları ve Dodd-Frank Yasası‟nın 165‟inci maddesine
uygun olarak hazırlanmakla birlikte varlık kategorilerinin belirlenmesi ve stresten çıkıĢ süreciyle
ilgili Basel düzenlemesinden daha sıkı kurallar içermektedir. LKO‟na geçiĢ süreci 01.01.2015‟te
baĢlayacak ve 01.01.2017‟den tümüyle uygulamaya konulacaktır.
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20131024a.htm
Risk Yönetimi Dairesi
34
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
TT.
123
NĠSAN 2014
FED: Çözüm (Resolution) Planları
FED ve FDIC, 50 milyar USD‟nin üzerinde aktif büyüklüğe sahip finansal kuruluĢların hızlı bir
Ģekilde finansal stres koĢullarından çıkmasına yönelik çözüm planları (resolution plans) hazırlayıp
sunmasını talep etmiĢtir. Söz konusu planlar; gizli ve kamuya açık olmak üzere iki kısma
ayrılmaktadır. Bu kapsamda BNP Paribas SA, HSBC Holdings plc, RBS Group plc ve Wells
Fargo&Company‟nin sunduğu planlar kamuoyuna açıklanmıĢtır (02.07.2013).
Kaynak: Board of Governors of the Federal Reserve System Regulatory Reform page
Link: http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/bcreg/20130702b.htm
UU. OCC: Yarıyıl Risk Perspektifi Sonbahar 2013 Raporu
OCC yayınladığı Sonbahar 2013 dönemi Yarıyıl Risk Perspektifi raporunda ABD ulusal bankaları
ve federal tasarruf kuruluĢlarının karĢılaĢtıkları risklere dikkat çekmiĢtir. Söz konusu finansal
kuruluĢların yavaĢ ekonomik büyüme ve uzun süreli düĢük faiz ortamında karlarını artırma arayıĢı
sürerken, belirli risklere maruz kalmaya devam etmekte olduğu dile getirilmiĢtir. Bankalar,
sayısallaĢtırılması mevcut ekonomik koĢullarda güç olan riski kendi sistemlerinin katmanlarına
dağıtmaktadırlar. Bu nedenle, yarıyıl değerlendirme raporunda risk yönetimi öncelikli konu olarak
kalmaya devam etmektedir.
Raporda, bankaların karĢı karĢıya kaldığı riskler Ģu Ģekilde özetlenmektedir:

Pek çok banka, yavaĢlayan ekonomik büyüme ve düĢük faiz ortamında risk iĢtahlarını ve iĢ
modellerini kar elde etmek amacıyla yeniden değerlendirirken; stratejik risk yüksek kalmaya devam
etmektedir.

Siber tehditlerin karmaĢıklığı ve sıklığı artmakta ve ilgili riskleri tanımlamak ve azaltmak için daha
fazla dikkat ve daha uygun kaynaklar gerekmektedir.

Sınırlı kredi olanakları için rekabet giderek artmaktadır. Bu artıĢ, özellikle yeni veya pek bilinmeyen
kredi ürünlerinde; risk toleransında artıĢa ve kredi verme Ģartlarında gevĢemeye yol açmaktadır.
Uzun dönemli faiz oranlarındaki artıĢ, bankaların getirileri üzerindeki risk hassasiyetini
vurgulamaktadır. Faizdeki artıĢ devam ettikçe, bankaların gelir artıĢında azalma, sermayelerinin
erimelerine yol açabilir.

DüĢük faiz ortamı, kar etmek isteyen bankaların kırılganlığını artırmaktadır. Uzun vadeli varlıklarla
bilançonun artmasının kredi riskini artırması sonucunda; bankalar, olası faiz yükseliĢlerinde
sermaye erozyonuna kadar varan önemli derecede kar baskısı yaĢayabilir.
Risk Yönetimi Dairesi
35
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
Banka Gizlilik Kanunu (BSA) ve Para Aklamayla Mücadele (AML) risklerinde, para aklama
tekniklerinin geliĢmesi, elektronik banka dolandırıcılığının karmaĢıklığı ve hacmindeki artıĢ ve
bankaların yeni servis ve ürünlerine uygun kontrollerin eklenmesi ve bunların geliĢtirilmesi
konusundaki baĢarısızlıklarından kaynaklanan artıĢlar devam etmektedir.

Fiyatlardaki oynaklık uzun süredir düĢük kalmaya devam etmektedir. Menkul kıymet alım-satım
depolarındaki azlık, piyasa yapıcılığına iliĢkin risk iĢtahının sınırlı olduğuna iĢaret etmektedir. Bu
durum, parasal geniĢleme politikaları değiĢtikçe, piyasa oynaklığının ve fiyat riskinin daha önemli
hale geleceği ihtimalini düĢündürmektedir.
Rapor dört ana alanla ilgili veriler sunmaktadır: faaliyet ortamı; bankacılık sisteminin durumu ve
performansı; fonlama, likidite ve faiz oranı riski; ve düzenleyici faaliyetler. Rapor, OCC‟nin
denetlediği finansal kuruluĢların güvenliği ve sağlamlığına tehdit oluĢturan konular üzerinde
yoğunlaĢmakta; sanayi sektörüne, denetçilere ve kamuya kaynak bilgi sağlama amacı taĢımaktadır.
Kaynak: OCC Semiannual Risk Perspective, Fall 2013
Link: http://www.occ.treas.gov/publications/publications-by-type/other-publicationsreports/semiannual-risk-perspective/semiannual-risk-perspective-fall-2013.pdf
VV. OCC ve FDIC: Likidite Riski Yönetimi Güçlendirmek Ġçin Yasa
Teklifi
OCC ve FDIC, ABD‟nin büyük banka ve tasarruf kuruluĢlarının likidite riski yönetimini
güçlendirmek için yasa teklif etmiĢlerdir (Ekim 2013). Bu kural ABD Merkez Bankası‟nın yine
Ekim ayında teklif ettiği yasa ile büyük ölçüde aynıdır. Üç kurumun iĢbirliğiyle hazırlanan yasa,
belirli büyüklükte konsolide bilançosu ve/veya döviz pozisyonu olan ve sistemik açıdan önemli
olan finansal kuruluĢlara uygulanacaktır.
Teklif edilen yasa, yasada kapsanan kuruluĢların, standart düzeyde, merkez bankası zorunlu
karĢılıklar, hazine tahvilleri ve hemen nakde çevrilebilir Ģirket tahvilleri gibi yüksek kaliteli likit
varlık tutmalarını gerektirmektedir. Likidite karĢılama oranı (LKO) Ģartı olarak tanımlanan kural
gereği, söz konusu yüksek kaliteli varlıkları belirlenen düzeyde, 30 günden fazla bir dönem
içerisinde, her iĢ günü tutması gerekmektedir. Bu standart, Basel III‟teki LKO standardına
dayanmakta, ancak söz konusu yasa; yüksek kaliteli varlıkların kapsamının daha sıkı olması
yönüyle Basel standardından ayrılmaktadır. Ayrıca, teklif edilen yasanın geçiĢ süresi, Basel
standardınkinden daha kısadır.
Risk Yönetimi Dairesi
36
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Kaynak: Liquidity Coverage Ratio: Liquidity Risk Measurement, Standards, and Monitoring
Link: http://www.occ.treas.gov/news-issuances/news-releases/2013/2013-169a.pdf
WW. OCC: Yasal Sermayeyle Ġlgili Nihai Yasayı Onaylaması: Büyük
Bankaların Kaldıraç Oranının Ġki Katına Çıkarılması
OCC, büyük bankaların kaldıraç oranını artıran nihai yasayı onaylamıĢtır (9 Temmuz 2013). Yasa,
diğer bankalar için geçerli olan kaldıraç oranı standardının dıĢında, ayrı bir kural olarak, büyük
bankaların ilave %6 kaldıraç oranı kullanmasını Ģart koĢmaktadır. Söz konusu yasa, olası finansal
krizlere karĢı, bankacılık sistemini daha dayanıklı hale getirmek için onaylanmıĢtır.
Kaynak: Regulatory Capital Rules: Regulatory Capital, Implementation of Basel III,
Capital Adequacy, Transition Provisions, Prompt Corrective Action, Standardized
Approach for Risk-weighted Assets, Market Discipline and Disclosure Requirements,
Advanced Approaches Risk-Based Capital Rule, and Market Risk Capital Rule
Link: http://www.occ.treas.gov/news-issuances/news-releases/2013/2013-110a.pdf
XX.
PRA: Sermaye Standartları
Ġngiliz Denetim Otoritesi (Prudential Regulation Authority-PRA) yeni Avrupa sermaye rejiminin
tanıtımından önce sermaye standartları üzerine önemli kararlar duyurmuĢtur. Ayrıca PRA,
Ġngiltere'nin büyük bankaları ve inĢaat Ģirketleri için 2014 ve sonrası sermaye ve kaldıraç
beklentilerini belirlemiĢtir.
Sermaye Standartları: Ağustos ayında PRA yeni sermaye rejimi -CRD (Capital Requirement
Directive) ve CRR (Capital Requirement Regulation)'nin uygulanması ile ilgili önerilerin
düzenlendiği bir istiĢare metni yayınlamıĢtır. PRA firmalardan 2014'te %4 Pillar 1 CET1
gereksinimi beklerken, 1 Ocak 2015 den itibaren bu oranı %4.5'e çıkaracaktır. Aynı süreçte
Pillar 1 Tier 1 sermaye oranı gereksinimi %5.5'tan 1 Ocak 2015 itibariyle %6'ya yükselecektir.
Toplam Pillar 1 sermaye %8 olarak kalacaktır.
Sermaye ve Kaldıraç oranları: 1 Ocak 2014'ten itibaren PRA Ġngiltere'nin büyük bankaları ve inĢaat
Ģirketlerinden %7 CET1 sermaye oranı ve %3 Tier 1 kaldıraç oranı bekleyecektir.
Kaynak: News Release - The Prudential Regulation Authority sets out key decisions on capital standards
Link: http://www.bankofengland.co.uk/publications/Pages/news/2013/181.aspx
Risk Yönetimi Dairesi
37
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
YY.
123
NĠSAN 2014
APRA: Nihai Basel III Likidite Reformları
Avustralya Denetim Otoritesi (Australian Prudential Regulation Authority-APRA) Basel III
likidite reformlarının temel unsurlarının mevduat kabulüne yetkili kuruluĢlar tarafından
uygulanmasına iliĢkin nihai dokümanı yayınlamıĢtır (Aralık 2013). Söz konusu doküman Mayıs
2013 tarihli Basel III likidite reformlarının uygulanmasına iliĢkin danıĢma paketinde 2 yer alan
konuları ele almaktadır.
Basel III likidite reformları, 30 günlük likidite stres senaryosunu ele alan Likidite KarĢılama
Oranı-LKO (Liquidity Coverage Ratio) ile uzun vadeli finansman esnekliğini teĢvik eden Net
Ġstikrarlı Fonlama Oranı (Net Stable Funding Ratio-NSFR) olmak üzere iki yeni nicel standart
içermektedir. LKO'ya uyum Ocak 2015 tarihinden itibaren geçerli olmakla birlikte NSFR için
Basel Komitesi kapsamında yapılan çalıĢmalar halihazırda devam etmektedir. Komitenin NSFR
standardına nihai halini vermesi akabinde APRA da söz konusu standarda iliĢkin uygulama
çalıĢmalarına baĢlayacaktır. Buna göre, NSFR standardının Ocak 2018 tarihinden itibaren
yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Ayrıca, söz konusu standartlar daha çok büyük ve karmaĢık
yapıdaki mevduat kabulüne yetkili kuruluĢlar için geçerli olacaktır.
Kaynak: APRA releases final Basel III liquidity reforms
Link: http://www.apra.gov.au/MediaReleases/Pages/13_39.aspx
ZZ.
APRA: Avustralya'da Basel III Likidite Çerçevesinin Uygulanması
APRA mevduat kabulüne yetkili kuruluĢların likidite uygulamalarına yönelik daha ayrıntılı bilgiler
içeren bir not yayınlamıĢtır (Ocak 2014).
Bilindiği üzere Basel Bankacılık Denetim Komitesi, Aralık 2010 tarihinde daha esnek yapıda bir
küresel bankacılık sistemini desteklemek için oluĢturulan likidite tamponlarını güçlendirmek
amacıyla bir dizi önlem yayınlayarak küresel likidite reformlarını geliĢtirmiĢtir. Yapılan bu
reformlar ise yeni standartlar getirmektedir. Söz konusu yeni standartlardan ilki olan Likidite
KarĢılama Oranı ile, yüksek kaliteli likit varlıkların (high-quality liquid assets-HQLA) 30 günlük
likidite stres senaryosu için gerekli nakdi karĢılayacak düzeyde olması amaçlanmaktadır. APRA ise,
2
Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan paket, bir tartışma metni ile Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe girecek olan ihtiyati standart
(APS 210 Liquidity) ve ihtiyati uygulama rehberini (APG 210 Liquidity) içermektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
38
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Basel III kapsamında ele alınan yeni likidite uygulamaları hususunda yeni bir ihtiyati standartı
(Prudential Standard APS 210 Liquidity) 20 Aralık 2013 tarihinde yürürlüğe koymuĢtur.
Kaynak: Implementation of the Basel III liquidity framework in Australia
Link: http://www.apra.gov.au/MediaReleases/Pages/14_03.aspx
Risk Yönetimi Dairesi
39
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
II.
NĠSAN 2014
ULUSLARARASI KURULUġLARIN ÇALIġMALARI
A. BIS
1. Etkin Sermaye Planlama Süreçleri
Basel Komitesi, bankaların sermaye planlama uygulamalarında iyileĢtirmeleri hızlandırmak üzere
prensipler yayımlamıĢtır (A Sound Capital Planning Process: Fundamental Elements) (Ocak 2014).
Finansal krizle ortaya çıkan önemli bir konu, bankaların sermaye planlama uygulamalarında
iyileĢtirme ihtiyacıdır. Süreçlerin yeterince kapsamlı olmaması, uygun bir ileriye dönük bakıĢ açısı
içermemesi veya yeterince resmileĢtirilmemesi, bu alanda gözlenen zayıflıklardan bazılarıdır.
Sonuç olarak bazı bankalar risklerini olduğundan daha düĢük olarak ölçmüĢ, sermaye ihtiyaçlarını
yanlıĢ hesaplamıĢlardır. Bu ilkeler farklı potansiyel senaryolar ve sonuçlar altında bankanın iĢ
stratejilerini yürütebilmesi için gerekli sermaye miktar ve dağılımı konusunda banka
yönetimlerinin karar verebilmelerine olanak sağlayacaktır.
Kaynak: A Sound Capital Planning Process: Fundamental Elements
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs277.pdf
2. Revize Denetim Heyetleri Ġyi Uygulama Ġlkeleri-ĠstiĢari
Komitenin yayımladığı istiĢari metin, Ekim 2010‟da yayımlanan Denetim Heyetleri Ġyi Uygulama
Ġlkeleri‟nin kullanımları sırasında ortaya çıkan pratik sorunları ve olası ilave iyi uygulamaları
dikkate alarak, ilkeleri revize etmektedir. Bu süreçte evsahibi-misafir ülke denetim otoritelerinin
yanı sıra, uluslararası aktif bankalar da dikkate alınmıĢtır.
Kaynak: Revised good practice principles for supervisory colleges
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs276.pdf
3. Likidite KarĢılama Oranı
BIS‟in gözetim organı Merkez Bankası ve Denetim Otoriteleri BaĢkanları Grubu (GHOS- Group
of Governors and Heads of Supervision) Ocak 2013‟te Likidite KarĢılama Oranı (LKO)‟nın nihai
halini kabul ederken Komiteden likidite bilgilerinin kamuya açıklanması, düzenleme yapısı içinde
likiditeye iliĢkin piyasa bazlı göstergelerin kullanılması, LKO ile merkez bankasından kaynak
Risk Yönetimi Dairesi
40
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
kullanımının etkileĢimi konularında ilave çalıĢmalar yapmasını talep etmiĢtir. Komite bu kapsamda
yaptığı çalıĢmalarını tamamlamıĢ ve bir paket olarak açıklamıĢtır (Ocak 2014):
 „LKO‟na ĠliĢkin Kamuya Açıklama Standartları‟: Bu ilkelerin yasal düzenleme gerekliliklerinde
Ģeffaflığı geliĢtirmesi ve piyasa disiplinini artırması beklenmektedir. Basel III gereklilikleri ile
tutarlı olarak ulusal otoriteler bu standartları 1 Ocak 2015‟ten itibaren uygulamaya sokacak,
bankalar bu tarihten sonraki ilk raporlama dönemi itibariyle standartlara uyum sağlayacaktır.
 „Piyasa Bazlı Likidite Göstergeleri Rehberi‟: Doküman denetim otoritelerine banka varlıklarının
likidite profillerinin değerlendirilmesinde yardımcı olmak ve Basel III LKO kapsamında „yüksek
kalitedeki likit varlıklar‟ sınıflamasında bölgeler arasındaki farklılıkları gidermeyi amaçlamaktadır.
Rehber bu sınıflamanın tanımını değiĢtirmekten ziyade varlıkların LKO amaçlarına uygun
derecede likit olup olmadıklarının karar verilmesine yardımcı olmaktadır.
Kaynak: LiquidityCoverage Ratio Disclosure Standarts
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs272.pdf
Kaynak: Guidance for Supervisors on Market-Based Indicators of Liquidity
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs273.pdf
4. Basel III: Net Ġstikrarlı Fonlama Rasyosu-ĠstiĢari
Merkez Bankası ve Denetim Otoriteleri BaĢkanları Grubu (GHOS- Group of Governors and
Heads of Supervision) talebiyle Net Ġstikrarlı Fonlama Rasyosunda (Net Stable Funding Ratio)
Komite tarafından yapılan değiĢiklikler Ocak 2014‟te kamuya açıklanmıĢtır.
Basel III reform paketinin önemli bir parçasını oluĢturan rasyo, bankaların bilanço içi ve dıĢı
faaliyetleri ile ilgili olarak stabil bir fonlama yapısına sahip olmalarını sağlamayı amaçlamaktadır.
Rasyoya iliĢkin ilk taslak 2009‟da yayımlanmıĢ, 2010‟da Basel III reform paketine dahil edilmiĢtir.
Yapılan son değiĢiklikler,

fonlamada istikrarın ölçülmesinde uçurum etkisinin azaltılmasını

likidite karĢılama oranı ile net istikrarlı fonlama rasyosunun etkileĢiminin iyileĢtirilmesini

net istikrarlı fonlama rasyosunun kalibrasyonunun kısa vadeli, potansiyel olarak kırılgan fonlama
kaynaklarına daha yoğun dikkatle yaklaĢarak değiĢtirilmesini
içermektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
41
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Kaynak: Basel III: the Net Stable Funding Ratio - consultative document
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs271.pdf
5. Kaldıraç Rasyosu DeğiĢiklikleri
Basel Komitesi Haziran 2013‟te yayımlanan taslak metne gelen yorumlar ve banka verileriyle
potansiyel etkileri incelemesi sonrasında, kaldıraç rasyosuna iliĢkin metnin değiĢmiĢ, nihai halini
yayımlamıĢtır (12 Ocak 2014). Yapılan temel değiĢiklikler aĢağıdaki konulardadır:

Menkul kıymet finansman iĢlemleri: repo, ters repo gibi ürünler için aynı karĢıtarafla kısmi
netleĢmeye bazı koĢullar altında izin verilmesi

Bilanço dıĢı kalemler: bilanço dıĢı kalemlerin dönüĢtürülmesi standart olarak %100‟lük kredi
dönüĢtürme faktörü yerine Basel kredi riski standart yaklaĢımdaki kredi dönüĢtürme faktörlerinin
kullanılabilmesi

Nakit değiĢim teminatları: türev iĢlemlerle ilgili nakit değiĢim teminatlarının, bazı koĢullar altında,
kaldıraç rasyosunun risk ölçütünün düĢürülmesinde kullanılabilmesi

Merkezi Takas: çifte sayımı önlemek üzere, üyenin merkezi kayıt kuruluĢunun müĢterilerine karĢı
iĢlemlerini garanti etmediği durumlarda, bir üyenin nitelikli bir merkezi kayıt kuruluĢuna kayıtlı ve
takası müĢteri tarafından yapılmıĢ bir türev iĢlemin hesaplama dıĢında bırakılabilmesi

YazılmıĢ kredi türevleri: risk hesabına dahil edilmiĢ etkin nominal tutarlar maksimum potansiyel
kayıp seviyesinde tutulabilmesi ve netleĢtirilebilen korunma amaçlı iĢlemlerin kapsamının
geniĢletilmesi
Bankalar ulusal düzenlemelerine göre kaldıraç rasyosu ile ilgili raporlamalarına baĢlamıĢ
durumdadır, kamuya açıklamalar ise 1 Ocak 2015‟ten itibaren baĢlayacaktır. Gerektiği takdirde
kalibrasyon ve değiĢiklikler 2017‟e kadar tamamlanacaktır.
Kaynak: Amendments to Basel III's leverage ratio issued by the Basel Committee
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs270.pdf
6. Menkul KıymetleĢtirme Düzenleme DeğiĢiklikleri-ĠstiĢari
Basel Komite menkul kıymetleĢtirmeye iliĢkin ikinci bir taslak metin yayımlamıĢtır (Aralık 2013).
Metin hazırlanırken ilk taslağa gelen görüĢlerin yanı sıra etki analizi sonuçları da dikkate alınmıĢtır.
Risk Yönetimi Dairesi
42
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Ġlk metne kıyasla önemli değiĢiklikler, yaklaĢımlar arası hiyerarĢi ve sermaye gerekliliklerinin
kalibrasyonunda gerçekleĢmiĢtir. HiyerarĢiye iliĢkin olarak, Komite kredi riskindekine benzer bir
yapı önermektedir:

Bankalar kapasitelerinin uygun olması ve denetim otoritelerinden onayları olması durumunda içsel
derecelendirmeye dayalı yaklaĢımı kullanabileceklerdir

Bu içsel derecelendirme yaklaĢımının kullanılamadığı menkul kıymetleĢtirmeler için dıĢsal
derecelendirmeye dayalı yaklaĢım kullanılabilecektir (ilgili otoritenin izin verdiği varsayımı ile).

Her iki yaklaĢımın da kullanılamadığı durumlarda standart yaklaĢım uygulanacaktır.
Kalibrasyon konusunda, Komite modellemedeki bazı varsayımlarını değiĢtirmiĢtir. Sonuç olarak,
mevcut duruma göre sermaye gereklilikleri halen daha katı olmakla beraber, ilk teklife göre önemli
ölçüde azalmıĢtır. Ayrıca ilk teklifteki tüm yaklaĢımlardaki %20‟lik risk ağırlığı tabanı %15 olarak
değiĢtirilmiĢtir. Metne 21 Mart 2014 tarihine dek görüĢ verilebilecektir.
Kaynak: Revisions to the securitisation framework - consultative document
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs269.pdf
7. Alım-Satım Hesabı Risk Ağırlıkları Yasal Tutarlılık Raporu
Basel Komitesi, Basel III‟ün tutarlı uygulanması konusunda yaptığı çalıĢmalar kapsamında, alımsatım hesabı piyasa riski, risk ağırlıklı varlıkların tutarlılıklarına iliĢkin ikinci bir rapor yayımlamıĢtır
(Aralık 2013).
Rapor sonuçlarına göre, yasal sermaye hesaplamada kullanılan içsel modellerin çıktıları arasında
önemli farklılıklar vardır. Ayrıca daha karmaĢık alım satım portföyleri için bu fark tipik olarak
artmaktadır.
Analize göre bankalararası piyasa riski RAV farklılıklarının en önemli belirleyicileri model
tercihlerindeki farklılıklardır, dolayısıyla daha önceki raporda bu farkları azaltmak üzere sunulan
öneriler geçerliliğini korumaktadır:

Kamuya açıklama gerekliliklerinin ve yasal amaçla toplanan verinin iyileĢtirilmesi

Bankaların modelleme seçeneklerinin azaltılması

Modellerin kabulüne iliĢkin denetim otoritesi uygulamalarının harmonize edilmesi
Risk Yönetimi Dairesi
43
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Second report on the regulatory consistency of risk-weighted assets in the trading book
issued by the Basel Committee
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs267.pdf
8. Bankaların Hisse Senedi Fonlarına Yaptıkları Yatırımlara ĠliĢkin Sermaye
Gereksinimleri
Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS), bankaların bankacılık hesabında tutulan hisse senedi
fonları yatırımlarının ihtiyatlılık değerlendirmesine iliĢkin politika çerçevesini gözden geçirmiĢtir
(Aralık 2013). Gözden geçirilmiĢ söz konusu çerçeve 1 Ocak 2017‟den itibaren yürürlüğe girecek
ve her yatırım türüne (örn: hedge fonları, yönetilen fonlar, yatırım fonları) uygulanacaktır. Söz
konusu çerçeve, bankanın kredi riski için Standart YaklaĢım veya Ġçsel Derecelendirmeye Dayalı
(ĠDD) YaklaĢım kullanmasına bakılmaksızın tüm bankalar için geçerli olacaktır.
Basel II bankaların hisse senedi fonlarına yatırımına iliĢkin mevcut politika çerçevesini ana
hatlarıyla belirtmektedir. Gözden geçirilmiĢ olan standart, mevcut çerçeveyi Ģu Ģekilde
geliĢtirmektedir:

Bankaların hisse senedi fonlarına yatırımlarına iliĢkin riske dayalı sermaye gereksinimini
belirlenirken, söz konusu fonların kaldıraçları dikkate alınmaktadır.

Kredi riski için ĠDD yaklaĢımlarının uygulanması açık hale getirilmektedir.

Bir fonun yatırım faaliyetleriyle ilgili yeterli Ģeffaflığın olmadığı durumlarda %1250 risk ağırlığının
uygulanmasını da içerecek Ģekilde söz konusu fonun ana yatırımlarının riski daha uygun bir Ģekilde
yansıtılmaktadır.
Söz konusu gözden geçirilmiĢ çerçeve, bankaların fonlara yatırım yaptıkları zaman dayanak
varlıkları belirlemek için gözden geçirme (look-through) yaklaĢımını kullanmaları gerektiği genel
ilkesine dayanmaktadır. Komite, tam bir gözden geçirme yaklaĢımının her zaman mümkün
olamayabileceğinin ve gözden geçirme detayının farklı seviyelerine dayanan aĢamalı bir yaklaĢıma
izin verildiğinin farkındadır. Önerilen risk ağırlığı belirleme çerçevesi, böylece, geliĢtirilmiĢ risk
yönetim uygulamalarına iliĢkin teĢvikler sağlayan tutarlı riske duyarlı sermaye çerçevesinin
uygulanmasına olanak sağlamaktadır.
Bu ilkenin devamında, söz konusu çerçeve bankaların hisse senedi fonları yatırımlarına iliĢkin
sermaye gereksinimini belirlemek için üç yaklaĢım içermektedir. Farklı derecede riske duyarlılığı
olan bu yaklaĢımlar; gözden geçirme (look-through) yaklaĢımı, emir (mandate) yaklaĢımı ve ilk iki
Risk Yönetimi Dairesi
44
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
yaklaĢımın kullanımının uygun olmadığı durumlarda, son çare (fall-back) yaklaĢımıdır. Bankaların
yatırımlarının risk yönetimini geliĢtirmek için uygun teĢviklere sahip olmasını sağlamak için;
ihtiyatlılık derecesi, her bir yaklaĢımın risk duyarlılığı düĢtükçe artar. Bu yaklaĢımlar hiyerarĢisi,
bankaların gerekli özeni göstermesini ve yatırım yaptıkları fonların Ģeffaf raporlama yapmasını
sağlamak için tesis edilmiĢtir.
Gözden geçirilmiĢ politika çerçevesi, ayrıca, bankaların gölge bankacılık kuruluĢlarıyla iliĢkilerine
iliĢkin risklere atıfta bulunmaya yardımcı olacaktır. Basel Komitesi‟nin bu çalıĢması, bu nedenle,
Finansal Ġstikrar Kurulu‟nun gölge bankacılığın düzenlenmesinin ve denetiminin güçlendirilmesi
için ortaya koyduğu önemli çabaya katkıda bulunmaktadır.
Kaynak: Capital requirements for banks' equity investments in funds - final standard
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs266.pdf
9. Sistemik Açıdan Önemli Küresel Bankalar: Basel Komitesi tarafından
yayınlanan 2012 sonu faaliyetlerine iliĢkin bilgiler
Basel Komitesi, Finansal Ġstikrar Kurulu‟nun (FSB) sistemik açıdan önemli küresel bankaların
(G-SIBs) listesinin güncel listesini yayınlamasıyla bağlantılı olarak söz konusu bankaları belirleme
metodolojisine iliĢkin ilave bilgileri Kasım 2013‟te yayınlamıĢtır.
Basel Komitesi, söz konusu bankaların değerlendirilmesi ve belirlenmesine iliĢkin güncellemiĢ
olduğu metodolojide belirtilen zaman çizelgesiyle uyumlu olacak Ģekilde iki tablo yayınlamıĢtır:

Bankaların 2012 sonu faaliyetlerine iliĢkin skorlarını hesaplamada kullanılan paydaların tablosu

Sistemik açıdan önemli küresel bankaların güncel listesini tanımlamak ve söz konusu bankaları
ilgili sepetlere yerleĢtirmek için kullanılan ayırma skorları ve sepet eĢiklerinin tablosu
Yayınlanan bu bilgiler söz konusu liste (G-SIB) içerisinde yer alan bankaların kendi 2012 yılsonu
skorlarını hesaplamasını ve gelecek uygulamalarda yüksek kayıp soğurganlık (HLA, higher loss
absorbency) gereksinimlerini belirleyecek sepetlerdeki konumlarını görmelerini sağlayacaktır.
HLA gereksinimleri, 2013 sonu verilere dayalı olarak 1 Ocak 2016‟da yürürlüğe girecektir.
Kaynak: Global systemically important banks: information regarding the end-2012 exercise
published by the Basel Committee
Link: http://www.bis.org/press/p131111.htm
Risk Yönetimi Dairesi
45
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
10. Alım-Satım Hesaplarının Temel Olarak Gözden Geçirilmesi – Ġkinci ĠstiĢare
Metni (Fundamental Review of the Trading Book – Second Consultative
Document), Ekim 2013
Basel Komitesi, alım-satım hesaplarına iliĢkin sermaye gereksinimlerinin köklü olarak gözden
geçirildiği ikinci istiĢare metnini yayınlamıĢtır (Ekim 2013). Metin, piyasa riski çerçevesinin
kapsamlı değiĢikliğine iliĢkin detaylı öneriler setinden oluĢmaktadır. Söz konusu giriĢim,
Komite‟nin yaĢanan finansal krize tepki olarak yasal sermaye standartlarını yeniden düzenlemek
için sahip olduğu daha geniĢ gündemin bir parçasını oluĢturmaktadır.
Bir önceki istiĢare metninde (Mayıs 2012), alım-satım hesapları sermaye gereksinimlerini
iyileĢtirmek amacıyla belirli ölçüler ortaya koymuĢtur. Bu ilk öneriler, Komite‟nin mevcut içsel
modeller tabanlı ve standart yaklaĢımlar altında risk ölçümündeki zayıflıklara atıfta bulunacak yeni
bir yasal sermaye çerçevesi tasarlama genel amacını, üye ülkelerde tutarlı bir Ģekilde uygulanmasını
destekleme görüĢüyle birlikte yansıtmıĢtır.
Bu ikinci istiĢare metni, Mayıs 2012 metninde sunulan yaklaĢımlarla ilgili daha fazla ayrıntı
sağlamakta ve gözden geçirilmiĢ bir piyasa riski çerçevesine iliĢkin taslak bir metin ortaya
koymaktadır. Ġlk metne iliĢkin yapılan yorumlar ve Komite‟nin piyasa riski ağırlığına tabi
varlıkların değiĢkenliğine iliĢkin yapmıĢ olduğu incelemeler, ikinci metinde göz önünde
bulundurulmuĢtur.
Önerilen gözden geçirilmiĢ çerçevenin temel özellikleri Ģunları içermektedir:

Bankacılık hesaplarıyla alım-satım hesapları arasındaki sınır gözden geçirilmiĢtir. Yeni yaklaĢım,
bankaların risk yönetim uygulamalarıyla uyumlu kalacak ve yasal arbitraj imkânını azaltacak daha
az geçirgen ve daha objektif bir sınır oluĢturmayı amaçlamaktadır.

Risk ölçüm yaklaĢımı ve kalibrasyonu gözden geçirilmiĢtir. Öneriler, “kuyruk riskini” daha iyi
yakalayabilmek için riske maruz değer ölçümünden beklenen kayıplara doğru kaymayı ve önemli
bir finansal stres dönemine dayanan kalibrasyonu içermektedir.

Piyasa likidite azlığı riski, piyasa riski metrikleri içerisinde likidite ufkunun uygulamaya koyulması
yoluyla ve likiditesi az ve kompleks ürünlerin iĢlemlerinden ötürü riske maruz iĢlem masalarına
iliĢkin ilave bir risk değerlendirme aracıyla bütünleĢtirilmiĢtir.

Ġçsel modellerin yetersiz olduğu durumlarda tercih edilebilecek yeterince riske duyarlılığı olan ve
karmaĢık piyasa riski ölçümünün gerekli olmadığı bankalar için de uygun olabilecek gözden
geçirilmiĢ bir standart yaklaĢım ortaya konulmuĢtur.

Daha titiz model kabul sürecini ve önemli risk faktörlerinin daha tutarlı belirlenmesini ve
sermayeleĢtirilmesini kapsayan gözden geçirilmiĢ içsel model tabanlı yaklaĢım ortaya konulmuĢtur.
Risk Yönetimi Dairesi
46
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
Standart yaklaĢım ile model tabanlı yaklaĢımlar arasındaki iliĢki güçlendirilmiĢtir. Bu güçlendirme;
iki yaklaĢımın daha yakın kalibrasyonunun oluĢturulmasıyla, tüm bankalara standart yaklaĢımla
zorunlu hesaplamanın Ģart koĢulmasıyla ve tüm bankaların standart yaklaĢımla hesapladıkları
sermaye yükümlülüklerini her bir iĢlem masası bazında kamuyu zorunlu aydınlatmasını Ģart
koĢarak sağlanmıĢtır.

Kredi riskine iliĢkin yasal sermayenin değerlendirilmesinde bankacılık hesapları ile alım-satım
hesapları arasında yakın uyum sağlanmıĢtır. Bu değerlendirme, menkul kıymetleĢtirmeye tabi olan
ve olmayan alacaklara farklı yaklaĢım uygulamayı da içermektedir.
Komite, ayrıca, standart yaklaĢımı, model tabanlı yaklaĢıma taban veya ilave yük olarak
sunmasının faydalarını da değerlendirmektedir. Ancak, bu konu hakkında son karar, kapsamlı bir
Sayısal Etki ÇalıĢması (QIS) ile gözden geçirilmiĢ standart ve model tabanlı yaklaĢımların etkisi ve
iliĢkilerinin değerlendirilmesinden sonra verilecektir. Söz konusu istiĢare metin 31 Ocak 2014‟e
kadar görüĢe açılmıĢtır.
Kaynak: Fundamental review of the trading book: A revised market risk framework
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs265.pdf
11. Merkezi KarĢı Taraflar için Sayısal Verilere ĠliĢkin Kamu Aydınlatma
Standartları – ĠstiĢare Metni
Ödemeler ve Takas Sistemleri Komitesi (CPSS) ve Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları
Örgütü (IOSCO), merkezi karĢı taraflar için sayısal verilere iliĢkin kamu aydınlatma standartları ile
ilgili bir istiĢare metni yayınlayarak görüĢe açmıĢtır (Ekim 2013).
Merkezi karĢı tarafların (MKK) kullanımıyla ilgili risklerin daha uygun bir Ģekilde anlaĢılması için,
MKK‟lar ilgili bilgileri, CPSS-IOSCO‟nun Nisan 2012‟de ayınladığı Finansal Piyasaların
Altyapısına ĠliĢkin Ġlkeler‟de belirtildiği üzere, kamuya sunmalıdır.
MKK‟lar ve diğer finansal piyasa altyapılar tarafından kamuya hangi bilgileri sağlanması
gerektiğiyle ilgili rehberlik sağlamak için, CPSS ve IOSCO Aralık 2012‟de, görece daha az sıklıkta
güncellenmesi gereken (örneğin, MKK‟ların risk yönetim çerçevesinde bir değiĢiklik olduğunda)
nitel verilerin daha çok yer aldığı kamuyu aydınlatma çerçevesini yayınlamıĢtır. Bu aydınlatma
çerçevesini tamamlamak için; basılan yeni istiĢare metni ise MKK‟ların daha sık kamuya açıklama
yapması gereken sayısal verilere iliĢkin rehberlik sağlamaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
47
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kamu aydınlatma çerçevesiyle beraber ele alındığında; bu ilave metinde önerilen kamuya yapılacak
açıklamalar, otoritelerin, katılımcıların (doğrudan, dolaylı ve potansiyel) ve kamunun içinde
olduğu paydaĢların aĢağıdaki fonksiyonları yerine getirebilmesini desteklemeyi amaçlamaktadır:

Potansiyel kayıplara karĢı koymak için finansal Ģartlar ve finansal kaynakların da içinde olduğu
MKK risk kontrollerini karĢılaĢtırmak

Bir MKK ile ilgili riskleri açık, doğru ve tam bir Ģekilde anlamak

MKK‟ların sistem açısından önemini ve sistemik üzerindeki etkisini anlamak ve değerlendirmek

MKK‟lara (doğrudan veya iliĢki derecesine göre doğrudan) katılmanın risklerini anlamak ve
değerlendirmek
ĠstiĢare metninin yanında, metnin görüĢe sunulmasından sonra elde edilen yorumlarla ilgili
Komite‟nin üzerinde çalıĢtığı konuları listeleyen bir bilgi notu da yayınlanmıĢtır.
Kaynak: Public quantitative disclosure standards for central counterparties - consultative report
Link: http://www.bis.org/publ/cpss114.pdf
12. Basel III Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı
Basel Komitesi, Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı (RCAP)‟nda
güncellemelere iliĢkin bir rapor yayımlamıĢtır (Ekim 2013). Basel III çerçevesinin uygulanması
temel bir küresel yasal sermaye düzenlemesi önceliğidir. Kabul edilmiĢ uluslararası zaman
çerçevesinde tam ve tutarlı uygulama, bankacılık sisteminin dayanıklılığını güçlendirmeyi,
piyasaların yasal sermaye rasyolarına olan güvenini artırmayı ve herkes için adil Ģartların
sağlanmasını desteklemeyi amaçlamaktadır.
Basel Komitesi 2012‟de, Basel III‟ün uygulanmasını kolaylaĢtırmak amacıyla, kapsamlı bir Yasal
Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı (RCAP) benimsemiĢtir. RCAP,
birbirini tamamlayan iki farklı çalıĢma kolundan oluĢmaktadır. Bunlar; Basel III standartlarının
zamanında benimsenmesinin izlenmesi ve yasal sermaye hesaplama çerçevesinden sapmaların
önemliliği de dahil olmak üzere benimsenen standartların bütünlüğü ve tutarlılığının
değerlendirilmesidir. Söz konusu program, ayrıca, Basel Komite üyeleri arasında etkili bir diyalogu
sağlar ve daha geniĢ standart geliĢtirme çalıĢması hakkında bilgi verir.
Söz konusu değerlendirme hem üye ülkeler bazında hem de konu bazında yapılmaktadır. Mevcut
durumda, RCAP‟in odak noktası risk tabanlı sermaye üzerindedir. 2015‟ten itibaren, bu odak
Risk Yönetimi Dairesi
48
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
noktası içerisine likidite, kaldıraç ve sistemik açıdan önemli bankalarla (SIBs) ilgili Basel III
standartları da girecektir.
Bugüne kadar olan RCAP tecrübesine dayanarak, Basel Komitesi RCAP kapsamında üye ülke
mevzuatlarının değerlendirilmesinin yürütülmesine iliĢkin prosedürleri ve süreçleri Ekim 2013‟te
güncellemiĢtir. RCAP metodolojisi, tam değerlendirme programını tanımlamakta ve üye ülkelerin
söz konusu değerlendirmenin öncesinde doldurduğu ve düzenli olarak güncellediği RCAP
anketini uygulamaya koymaktadır. Hem değerlendirme metodolojisi hem de RCAP anketi, yasal
düzenleyicilere, denetçilere ve finansal istikrar otoritelerine Basel III çerçevesinin uygulanmasında
kendi kaydettikleri geliĢmeleri değerlendirmelerini ve geliĢtirilecek alanları belirlemelerini sağlar.
Yayınlanan metin, RCAP kapsamı Basel III‟ün bütün taraflarını içerecek Ģekilde geniĢledikçe,
gözden geçirmeye ve güncellemeye tabi tutulacaktır.
Kaynak: Basel III Regulatory Consistency Assessment Programme (RCAP)
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs264.pdf
13. Basel Yasal Sermaye Çerçevesinin Uygulanmasına ĠliĢkin Ġlerleme
Raporu
Ekim 2013‟de güncellenen Basel yasal sermaye çerçevesinin uygulanmasına iliĢkin ilerleme raporu,
Basel Komitesi üyelerinin 2013 Eylül sonu itibariyle Basel II, Basel 2.5 ve Basel III‟ü
benimsemelerinde kaydettikleri ilerlemeye iliĢkin üst düzey bir bakıĢ sağlamaktadır (Ekim 2013).
Söz konusu rapor, Komite‟nin sermaye standartlarının kabul edilen uluslararası zaman çerçevesine
göre, ulusal mevzuata dönüĢtürülmesini sağlamak için, üye ülke içinde kanun oluĢturma
süreçlerinin durumları üzerinde yoğunlaĢmaktadır. Komite, bu açıklanan raporun, üye ülkelerin
uluslararası anlaĢmalara tam uyum için ek teĢvik sağlayacağını düĢünmektedir.
Ġlerleme raporuna göre, Türkiye, Basel II ve Basell 2.5 standartlarını mevzuat haline getirip bu
mevzuatı tamamen uygulamaya geçirmiĢtir. Basel III konusunda ise, risk tabanlı sermayeye iliĢkin
düzenlemelerin Eylül 2013‟te yayınlandığı ve 1 Ocak 2014‟te uygulamaya geçeceği belirtilmektedir.
Likidite KarĢılama Oranı‟na (LKO) ve Kaldıraç Oranı‟na iliĢkin taslak düzenlemelerin sırasıyla
Temmuz 2013 ve Mart 2013‟te yayınlandığı belirtilmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
49
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Kaynak: Progress report on implementation of the Basel regulatory framework
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs263.pdf
14. Çin’in Basel III Uygulamasına ĠliĢkin Basel Komitesi Raporu
Basel Bankacılık Denetim Komitesi‟ni yayınladığı raporda, Komite‟nin Yasal Sermaye
Hesaplanması Tutarlılık Programı‟nın (RCAP) bir parçası olarak, Çin‟in ulusal sermaye
kurallarının uluslararası Basel sermaye standartlarına uyumu değerlendirilmiĢtir (23 Eylül 2013).
Çin‟in bankacılık denetim otoritesi (CBRC) yetkilileri ve seçilen bankalar ve denetim
kuruluĢlarının yöneticileriyle yapılan görüĢmeler ve değerlendirmeler sonucunda, Çin‟in sermaye
düzenlemesinin genel çerçevesinin, Basel III standartlarıyla uyumlu olduğu sonucuna varılmıĢtır.
Değerlendirme esnasında, CBRC dört adet yeni yasal sermaye düzenleme metnini yayınlayarak,
Basel standartlarındaki önceki sapmaları düzeltmiĢtir. Komite‟nin değerlendirme ekibi, bu yeni
düzenlemeleri Çin otoritelerinin küresel sermaye düzenlemelerini uygulamadaki kararlılığını ortaya
koyduğu sonucuna varmıĢlardır.
Yayınlanan rapor, Komite‟nin, üyelerinin Basel çerçevesine tam ve tutarlı uyumunu izlemek ve
standartlarının benimsenmesini desteklemek için devam etmekte olan çabalarını göstermektedir.
RCAP yoluyla, Komite, üyelerinin düzenlemeleri zamanında benimsenmesini izlemekte, Basel
çerçevesiyle tutarlılıklarını değerlendirmekte ve beklenen yasal sermaye hesaplanması sonuçlarının
kalitesini analiz etmektedir. RCAP, ayrıca, üye ülkelerin Basel çerçevesinden sapmaları tespit
etmelerine yardımcı olmakta ve herhangi bir sapmanın önemini değerlendirmektedir. Çin raporu,
Basel III sermaye standartlarının RCAP değerlendirmesine iliĢkin altıncı Komite raporudur.
Kaynak: Report on China's implementation of Basel III published by the Basel Committee
Link: http://www.bis.org/bcbs/implementation/l2_cn.pdf
15. Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı –
Brezilya’daki Basel III Düzenlemelerinin Değerlendirilmesi
Basel Komitesi Yasal Sermaye Hesaplanması Tutarlılık Değerlendirme Programı‟nın (RCAP) bir
parçası olarak, Brezilya‟nın kendi sermaye hesaplama kurallarının uluslararası Basel sermaye
standartlarıyla uyumu değerlendirmiĢtir (10 Aralık 2013).
Risk Yönetimi Dairesi
50
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
Değerlendirmede
Brezilya‟nın
sermaye
düzenlenmesinin
genel
çerçevesinin
Basel
III
standartlarıyla uyumlu olduğuna kanaat getirilmiĢtir.
Değerlendirme esnasında, daha önce Basel çerçevesinden sapmalar olarak tespit edilen bazı
hükümleri düzeltmek için yeni sermaye düzenlemesi dokümanları yayınlanmıĢtır. Söz konusu ilave
dokümanlar, Basel standartlarına uyum derecesini önemli ölçüde ilerletmiĢ ve Brezilya‟nın küresel
sermaye düzenlemelerini uygulamada güçlü kararlılığını göstermektedir. Brezilya raporu, Basel III
sermaye standartlarının RCAP değerlendirmesine iliĢkin yedinci Komite raporudur.
Kaynak: Regulatory Consistency Assessment Programme (RCAP) – Assessment of Basel III
regulations in Brazil
Link: http://www.bis.org/bcbs/implementation/l2_br.pdf
16. Basel III Ġzleme ÇalıĢması Sonuçları
Eylül 2013‟te yayınlanan bu rapor Basel Komitesi‟nin Basel III izleme çalıĢmalarının 31 Aralık
2012 itibariyle sonuçlarını sunmaktadır. Söz konusu çalıĢma, Komite tarafından finansal piyasalara
iliĢkin Basel III standartlarının etkilerini ve sonuçlarını düzenli olarak gözden geçirmek için
oluĢturulan titiz raporlama süreçlerine dayanmaktadır. ÇalıĢmaya 101 tanesi uluslararası büyük
bankalar olmak üzere 223 adet banka katılmıĢtır.
Ġzleme çalıĢmalarının sonuçları; 31 Aralık 2012‟den baĢlayan verilere dayanarak, Basel III
paketinin son halinin tamamen uygulamaya geçirildiğini varsaymaktadır. Yani, bu sonuçlar yasal
sermayenin aĢamalı azaltılması gibi Basel III çerçevesinde ortaya konulan geçiĢ düzenlemelerini
dikkate almamaktadır. Banka karlılığı veya davranıĢsal tepkileriyle ilgili, banka sermayesi veya
bilanço içeriğindeki değiĢimler gibi varsayımlarda bulunulmamıĢtır. Bu nedenle, çalıĢmanın
sonucu sektör tahminleriyle karĢılaĢtırılabilir değildir.
31 Aralık 2012‟den baĢlayan veriler, uluslararası büyük bankaların risk tabanlı sermaye
açıklarındaki küçülmenin devam ettiğini göstermektedir. Büyük bankalardaki ve diğer
bankalardaki bu küçülme değerleri raporda belirtilmiĢtir.
Basel III‟de likidite karĢılama oranına (LKO) getirilen değiĢikliklerden sonra (LKO‟ya iliĢkin
asgari Ģartın %60‟dan baĢlatılarak aĢamalar halinde 2019‟a kadar %100‟e çıkarılması), bu yeni
standartla beraber LKO ile ilgili veriler toplanmaya baĢlanmıĢtır. Yine bu veriler büyük bankalar
bazında ve diğer bankalar bazında, bu raporda sunulmuĢtur.
Risk Yönetimi Dairesi
51
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Basel III‟ün uzun dönem yapısal likidite standardı olan Net Ġstikrarlı Fonlama Oranı (NSFR),
uygulamaya geçilmeden önce Basel Komitesi tarafından gözden geçirilmektedir. Bu izleme
çalıĢması sonuçları, bankalardan elde edilen veriler göz önünde bulundurulduğunda, bu
standardın kalibrasyonun etkilerine iliĢkin bir gösterge de sunmaktadır.
Kaynak: Results of the Basel III monitoring exercise as of 31 December 2012
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs262.pdf
17. Merkezi olarak takas edilmeyen türevler için marj gereksinimleri
BCBS ve IOSCO tarafından, merkezi olarak takas edilmeyen türevler için marj gereksinimlerinin
nihai hali yayınlanmıĢtır (Eylül 2013). Yayınlanan bu uluslararası standartlar altında, merkezi
olarak takas edilmeyen türevler ile uğraĢan tüm finansal kuruluĢlar ve sistemik öneme sahip
finansal olmayan tüm topluluklar baĢlangıç ve değiĢim marjını bu tür iĢlemlerden kaynaklanan
karĢı taraf riski ile orantılı olarak değiĢtirmek zorunda kalacaklardır.
Yayınlanan çerçevenin iki ana alanda faydası bulunmaktadır:

Sistemik riskin azaltılması (Tezgah üstü türevler piyasası ile bağlantılı olan)

Merkezi takas için teĢvik olması
Nihai Belge'deki gereksinimler daha önceki çerçeveye göre aĢağıdaki değiĢiklikleri içermektedir.

Çerçeve, fiziksel olarak yerleĢik döviz forward ve swapları baĢlangıç marjından muaf tutmaktadır.

Çerçeve ayrıca çapraz kur swaplarının anaparalarının değiĢimi ile bağlantılı olan sabit, fiziksel
olarak yerleĢik döviz iĢlemlerini de baĢlangıç marjından muaf tutmaktadır. Bunun yanında,
çerçevede tanımlanan değiĢim marjı gereksinimleri, çapraz kur swaplarının tüm bileĢenlerine
uygulanmaktadır.

Tek seferlik baĢlangıç marjı teminatının yeniden ipotek edilmesine katı Ģartlar altında izin
verilmektedir. Bu iĢlem, gereksinimlerle alakalı olan likidite etkisini azaltmaya yardımcı olmalıdır.
Sonuç olarak, yayınlanan çerçeve piyasa katılımcılarına gereksinimlere uyum sağlayabilecekleri
yeterli zamanı sağlayan aĢamalı bir süre tasarlamaktadır. Merkezi olarak takas edilmeyen türevler
için baĢlangıç marjı gereksinimlerinin toparlanıp beyan edilmesi çok aktif olan ve en çok sistemik
öneme sahip türevlerin piyasa katılımcıları için Aralık 2015'te baĢlayan dört yıldan daha uzun bir
sürece aĢamalandırılacaktır.
Risk Yönetimi Dairesi
52
123
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
NĠSAN 2014
RĠSK BÜLTENĠ
Kaynak: Margin requirements for non-centrally cleared derivatives
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs261.pdf
18. Tezgahüstü
türevler için
etkisinin değerlendirilmesi
düzenleyici reformların makroekonomik
Tezgahüstü türevler koordinasyon grubu (ODCG), tezgahüstü türevler için düzenleyici
reformların makroekonomik etkisinin değerlendirilmesi raporunu yayımlamıĢtır (Ağustos 2013).
ODCG,
tezgahüstü
türevler
için
düzenleyici
reformların
makroekonomik
etkisinin
değerlendirilmesi amacıyla Türevlerin Makroekonomik Değerlendirilmesi Grubunu (MAGD)
kurmuĢtur. MAGD BIS'in ekonomi danıĢmanı Stephen Cecchetti'nin baĢkanlığında merkez
bankalarından ve diğer otoritelerden olan finansal ve ekonomik model uzmanlarından
oluĢmaktadır.
MAGD raporunda;
1- StandartlaĢtırılmıĢ tezgahüstü türevlerin zorunlu merkezi takası,
2- Merkezi olarak takas edilmeyen tezgahüstü türevlerin marj gereksinimleri,
3- Türevlerle ilgili alacaklar için banka sermaye gereksinimleri
konularına odaklanmaktadır. Grup, tercih edilen senaryoda finansal krizlerden sakınarak GSYH'ta
yıllık %0.16 değerinde ekonomik fayda bulmuĢtur. Bu fayda türev kullanıcılarının daha fazla
sermaye ve teminat tutmasıyla dengelenmektedir, bunun maliyeti ise GSYH'ta yıllık %0.04
kadardır. Bu sonuçlara göre GSYH'ta yıllık net %0.12 fayda sağlanmaktadır. Bunlar, uygulamaya
konulduğunda tam olarak hayata geçirilen ve ekonomik etkilere sahip reformların uzun
dönemdeki sonuçları için tahminlerdir.
Kaynak: Macroeconomic impact assessment of OTC derivatives regulatory reforms
Link: http://www.bis.org/publ/othp20.pdf
19. Basel Komitesi tarafından yayınlanan Basel III Düzenleyici Reformlarının
uygulamasının izlenmesine dair G20 Liderlerine sunulan rapor
Basel komitesi G20 liderleri için Basel III düzenleyici reformlarının uygulanmasındaki ilerlemelere
iliĢkin dördüncü raporunu yayınlamıĢtır (27 Ağustos 2013). Rapor 5-6 Eylüldeki St Peteresburg
G20 Liderler Zirvesi için hazırlanmıĢtır.
Risk Yönetimi Dairesi
53
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Basel III'ün tam, zamanında ve tutarlı uygulanması G20 liderleri için yüksek önem arzetmektedir.
Bu son rapor notları;

Basel standartlarının Basel Komitesi üyeleri hukuksal alanı tarafından kabullenilmesi;

Üyelerin hukuk alanları arasında sermaye yeterliliği düzenlemelerinin uyumlaĢtırılması;

Basel düzenleyici çerçevesinin bir kısmını oluĢturan kriz sonrası reformların sonuçlandırılması.
Kaynak: Report to G20 Leaders on monitoring implementation of Basel III
regulatory reforms issued by the Basel Committee
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs260.pdf
20. Ġpotekli konut kredileri sigortası: piyasa yapısı, yüklenim döngüsü ve
politikalarının uygulanması
Ortak Forum tarafından çıkarılan ipotekli konut kredileri sigortası: piyasa yapısı, yüklenim
döngüsü ve politikalarının uygulanması hakkındaki rapor ipotekli konut kredisi sigortacıları ile
ihraççıları ve yüklenicileri arasındaki etkileĢimi incelemektedir (20 Ağustos 2013). Rapor, kural
yapıcılara ve denetleyicilere yönelik, ipotekli konut kredisi sigortasının kuyruk olaylardaki
baĢarısızlıklarını ve stresi azaltmayı hedefleyen aĢağıdaki tavsiyeleri vermektedir.

Kural yapıcılar ipotekli konut kredisi sigortacıları ile ihraççıların kendi menfaatleri için iĢbirliği
içinde olmaları gerektiğini göz önünde bulundurmalıdır.

Denetçiler, ipotekli konut kredisi sigortacıları ile ihraççılarının güçlü yüklenici standartlar
sağladıklarından emin olmalıdırlar.

Denetçiler ipotekli konut kredisi sigortacıları ile ihraççılarını etkileyen, yüklenici standartlarda
bozulmalara sebep olan davranıĢsal teĢviklere karĢı dikkatli olmalıdırlar.

Denetçiler ipotekli konut kredisi sigortacılarından yüklenim döngüsünün düĢüĢ (çukur)
dönemlerinde, artıĢ (tepe) dönemlerindeki taahhütleri karĢılayabilmek üzere uzun dönemli sermaye
tamponu ve rezerv oluĢturmalarını istemelidirler.

Denetçiler sigortacının teknik rezervleri ile bankaların kredi karĢılıkları arasındaki muhasebe
farklılıklarından ve bankalar ve sigortacılar arasındaki kredi riski farklılıklarından kaynaklanan
sektörler arası arbitrajları engellemek için önlem almalı ve dikkatli olmalıdırlar.

Denetçiler geleneksel ipotekli konut kredilerine alternatiflerin kullanılmasından kaynaklanan
potansiyel sektörler arası arbitrajlara karĢı dikkatli olmalıdırlar.

Denetçiler ipotekli konut kredisi sigortacılarına uygun denetim uygulamalarının hem sigortacılık
hem de bankacılık uzmanlığı gerektirdiğini belirtmeli, Sağlam Ġpotekli Konut Kredileri Yüklenici
Uygulamaları için FSB prensiplerini uygulamalıdırlar.
Risk Yönetimi Dairesi
54
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Mortgage insurance: market structure, underwriting cycle and policy
implications issued by the Joint Forum
Link: http://www.bis.org/publ/joint33.pdf
21. Uzun ömürlü risk transfer piyasası: piyasa yapısı, büyüme sürücüleri ve
engelleri, potansiyel riskler - ĠstiĢare raporu
Uzun ömürlü risk transfer piyasası: piyasa yapısı, büyüme sürücüleri ve engelleri, potansiyel riskler
Ortak Forum tarafından uzun ömürlü risk transfer piyasaları (LRT) üzerine yayınlanan ileriye
dönük bir rapordur (Ağustos 2013). Kural yapıcılara ve denetçilere aĢağıdaki tavsiyelerde
bulunmaktadır:
1. Denetçiler potansiyel denetim için arbitrajları azaltmak üzere uzun ömürlü risk transfer piyasaları
ile uluslararası ve sektörler arası iletiĢim ve iĢbirliği içinde olmalıdır.
2. Denetçiler denetimleri altındaki uzun ömürlü risk transferi sahiplerinin bu riskleri yönetebilecek
uygun bilgi, beceri ve uzmanlığa sahip olduklarından emin olmalıdırlar.
3. Kanun koyucular, LRT piyasalarını politikaları hakkında bilgilendirmek için uzun ömürlü riskin
nerede konumlanması gerektiği açısından açık ve örtülü politikalarını gözden geçirmelidir. Ayrıca sosyal
politikaların hem uzun ömürlü risk yönetiminde hem de LRT piyasalarının iĢleyiĢi üzerinde sonuçları
olabileceğine dair duyarlı olmalıdırlar.
4. Kanun koyucular ölçüm, yönetim ve yaĢam süresindeki beklenen ve beklenmeyen artıĢlar için
karĢılık ve sermaye gereksinimini de içeren kalitatif ve kantitatif yüksek standartları kurma ve sürdürme
amacıyla uzun ömürlü riskin açıklanması ile ilgili kurallar ve düzenlemeleri gözden geçirmelidir.
5. Kanun koyucular emeklilik fonu sponsorlarını içeren uzun ömürlü risk üstlenen kuruluĢların,
beklenmedik -beklenen de olabilir- yaĢam süresi artmasına dayanabileceğinden emin olmasını göz önünde
bulundurmalıdır.
6.Kanun koyucular Ģirketler, bankalar, sigortacılar ve finansal piyasalar arasında meydana gelen LRT'yi
uzun ömürlü risk transferinin doğasını ve miktarını ve buna yol açan birbirine bağlılığı da içerecek Ģekilde
dikkatlice izlemelidir.
7.Denetçiler uzun ömürlü swapların bankacılık sektöründe uzun ömürlü kuyruk riski ortaya
çıkarabileceği, muhtemelen risk transfer zincirinde arızaya sebep olacağını hesaba katmalıdır.
8.Kanun koyucular emeklilik ve yaĢam sigortası yükümlülüklerinin değerlemesiyle ilgili uzun
ömürlülük ve ölüm oranı verilerinin daha ayrıntılı ve günün koĢullarına uygun derlenmesi ve dağıtılmasını
desteklemeli ve teĢvik etmelidir.
Kaynak: Longevity risk transfer markets: market structure, growth drivers and
impediments, and potential risks - consultative report
Link: http://www.bis.org/publ/joint31.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
55
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
22. Finansal Piyasa Altyapıları Ġlkelerinin Ġzlenmesinin Uygulamaya Konması, 1.
Seviye değerlendirme raporu
Ödemeler ve Takas Sistemleri Komitesi (CPSS) ve Uluslararası menkul kıymet düzenleyicileri
komisyonu (IOSCO) Finansal piyasa altyapıları kuruluĢları ilkeleri (PFMIs)nin izlenmesinin
uygulamaya koyulması sürecini baĢlatmıĢtır (Ağustos 2013). Bu rapor FMIs'in 24 ilkesinin ve
PFMIs'in otoriteler için içerdiği sorumlulukların tamamının uygulanmasının sağlanmasını
kolaylaĢtıracak yasalar ve diğer politikaların kabullenilmesine dair yargısal alandaki ilerlemeleri
analiz etmektedir. Gelecekteki CPSS_IOSCO değerlendirmeleri ölçütlerin PFMIs ile tüm yargı
alanlarında tutarlı bir Ģekilde dağılıp dağılmadığını ve PFMIs'in uygulanmasından kaynaklanan
sonuçların FMIs'ler arasındaki tutarlılığını ölçeceklerdir.
PFMIs'ler ödeme, takas ve tahsilat sistemleri ve kayıt kuruluĢları için uluslararası standartlardır.
Global finansal piyasaların altyapılarının finansal Ģoklara karĢı iyi yapılanmıĢ ve sağlam olmasını
destekleyecek yapıda olduğundan emin olmak için tasarlanmıĢ prensiplerdir. PFMIs
CPSS_IOSCO tarafından Nisan 2012'de çıkarılmıĢtır ve dünya genelinde yargısal alanlarda finans
piyasaları altyapılarının güvenli, etkin ve dirençli olmasını teĢvik etmek için bu prensipleri yasal
çerçevelerine uygulama sürecindedir.
PFMIs'in uygulanmasının izlenmesi-1. Seviye değerlendirme raporu farklı bölgelerin, prensiplerin
tam olarak benimsenmesine doğru olan geliĢiminin öz değerlendirmelerini içermektedir. Rapor
çoğu bölgenin uygulama sürecini baĢlattığını ortaya çıkarmaktadır. Birkaçı tüm FMIs için süreci
tamamlamıĢtır fakat birçoğu yıl sonu itibariyle iyi bir ilerleme kaydedecek durumdadır.
Kaynak: Implementation monitoring of PFMIs - Level 1 assessment report
Link: http://www.bis.org/publ/cpss111.pdf
23. Otoritelerin Kayıt KuruluĢu Verilerine EriĢimi
Ödeme ve takas sistemleri komitesi (CPSS) ve Uluslararası menkul kıymet düzenleyicileri
komisyonu (IOSCO) Otoritelerin Kayıt Kuruluşu Verilerine Erişimi isimli bir rapor yayınlamıĢtır
(Ağustos 2013).
Kayıt kuruluĢları (trade repository) tezgahüstü türev iĢlemlerin merkezi olarak elektronik ortamda
depolanmasını sağlayacak olan kuruluĢlardır. Kayıt kuruluĢları, verilerin piyasalar ve otoriteler
tarafından uygun Ģekilde kullanımını destekleyerek tezgahüstü türev piyasalarda Ģeffaflığın
artmasında önemli bir rol oynamaktadır. Pek çok otorite ve uluslararası resmi finansal kuruluĢ için
Risk Yönetimi Dairesi
56
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
görevlerini yerine getirirken, bir yandan bölgesel kanunlara göre gizliliklerini de koruyarak gerekli
veriye eriĢebilmek büyük önem taĢımaktadır.
Bu raporun amacı kayıt kuruluĢlarına ve otoritelere olağan ve olağandıĢı veri taleplerine eriĢim
konusunda ilkeler konusunda rehberlik etmektir. Rapor ayrıca, eriĢim sınırları ve verilerin
güvenliğinin sağlanmasına iliĢkin olası yaklaĢımlar belirlemektedir. Otoriteler ve kayıt kuruluĢları
raporda bilgilendirilen rehber ve taslağı çizilen haritalama ile eriĢim politikaları ve planlar geliĢtirip
bunların devamını sağlamaya teĢvik edilmektedir.
Kaynak: Authorities' access to trade repository data
Link: http://www.bis.org/publ/cpss110.pdf
24. Finansal Piyasa Altyapılarının iyileĢtirilmesi-ĠstiĢare metni
Ödeme ve takas sistemleri komitesi (CPSS) ve Uluslararası menkul kıymet düzenleyicileri
komisyonu (IOSCO) Finansal Piyasa Altyapılarının iyileĢtirilmesi isimli bir istiĢare metnini görüĢe
açmıĢtır (Temmuz 2013).
Rapor merkezi takas kuruluĢları gibi finansal piyasa altyapılarına, üyelerine ve hizmet ettikleri
piyasaya sağladıkları kritik hizmetlerin devamını sağlayan canlılığını ve finansal gücünü
engelleyebilecek olan tehditleri atlatmak için nasıl planlar geliĢtirileceğine dair rehberler
sunmaktadır. Ayrıca iligi otoritelere de iyileĢtirme planları ve araçlarının geliĢim ve
uygulamasıylayla ilgili sorumluluklarını yerine getirmesi için rehberler sunmaktadır.
Rapor, FMIs için uygun olacak iyileĢtirme araçlarının neler olduğuna dair talep edilen Temmuz
2012 CPSS-IOSCO Finansal piyasa altyapılarındaki iyileĢtirme ve çözünürlük raporuna gelen
yorumlar sonrasında yayınlanmıĢtır.
Rapor, Nisan 2012'de yayınlanan finansal market altyapıları için uluslararası standartlar -CPSSIOSCO Finansal market altyapı kuruluĢları için ilkeler (PFMI)- raporunu desteklemektedir. Rapor
finansal piyasa altyapılarının etkili iyileĢtirme planlarına sahip olması için PFMI gereksinimlerini
gözlemlemelerine dair rehber sunmaktadır. Rapor FMIs'a ilave standartlar oluĢturmamakta,
varolanlara danıĢmanlık yapmaktadır. Rapor Finansal Ġstikrar Kurulu'nun Ekim 2011 tarihli
Finansal kuruluĢlar için etkili çözümleme rejimlerine dair temel özellikler yayınına da uygundur.
Risk Yönetimi Dairesi
57
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Ödeme sistemleri, menkul kıymet takas sistemi, merkezi menkul kıymet depoları, merkezi karĢı
taraflar ve kayıt kuruluĢlarını içeren finansal piyasa altyapıları global finans sisteminde önemli bir
rol oynamaktadır. Finansal piyasa altyapısının düzensiz bir Ģekilde baĢarısızlığı piyasaların etkin
çalıĢmasını durdurursa ciddi sistemik bozulmalara sebep olabilir.
Kaynak: Recovery of financial market infrastructures - consultative report
Link: http://www.bis.org/publ/cpss109.pdf
B. FSB
1. “Finansal Ġstikrar Kurulu” BaĢkanının Finansal Reformlara ĠliĢkin Olarak
G20 Bakanlarına ve Guvernörlerine Mektubu
“Finansal Ġstikrar Kurulu”(FSB) BaĢkanı tarafından, finansal reformlara iliĢkin olarak G20
Bakanlarına ve Guvernörlerine hitaben yazılan 17 ġubat 2014 tarihli mektup, 23 ġubat 2014 tarihi
itibariyle FSB internet sitesinde yayınlamıĢtır.
Küresel finansal sistemin yapısal olarak reforme edilmesi hususunun 2008 itibariyle
Washington‟da G20 tarafından taahhüt edilmesi çerçevesinde, küresel krize yol açan bozuk
hatların düzeltilmesi ve reel ekonominin ihtiyaçlarını daha iyi yerine getirilmesi için finansal
kaynakların daha güvenli ve dayanıklı olarak tesis edilmesi amaçlanmıĢ olup, bu ve sonrası
zirvelerde G20 tarafından reformların kapsamlı çerçevesinin geliĢtirilmesi ve koordine edilmesi
FSB‟den istenilmiĢ, son yıllarda geniĢ bir faaliyet alanında hatırı sayılır ilerlemeler kaydedilmiĢtir.
Sözkonusu mektup, iĢin tamamlanması hususunda kalanları gözden geçirmekte, açık ve entegre
bir küresel finansal sistemin yararlarını tam anlamıyla idrak etmek/gerçekleĢtirmek için gerekli
olan finansal denetim ve düzenlemenin niteliklerine/özelliklerine iĢaret etmektir. G20
Bakanlarının ve Guvernörlerinin devam eden desteği, sadece geçmiĢ hatların onarılması
bakımından değil, fakat G20 boyunca güçlü ve sürdürülebilir dengeli büyümenin desteklenmesi
için küresel ekonomiyi geliĢtirecek, evrim yaratacak bir sistemi inĢa etmeyi sağlama hususunda
kritik önemi haizdir.
Bahsi geçen mektup, aĢağıda belirtilen iki temel noktayı vurgulamaktadır:

Birinci Nokta: Eğer odaklanılmıĢ olarak durulursa, reformların geri kalan ana unsurlarının
Avustralya‟nın G20 BaĢkanlığı esnasında tamamlanması mümkün olabilecektir. G20 Liderleri
tarafından St. Petersburg Zirvesinde kararlaĢtırılan sözkonusu program; (1) finansal kuruluĢların
dayanıklılığının inĢaası, (2) “Batamayacak Kadar Büyük” olgusunun sonlandırılması, (3) gölge
Risk Yönetimi Dairesi
58
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
bankacılığın Ģeffaf ve dayanıklı piyasa bazlı finansmana dönüĢtürülmesi, (4) türev piyasalarının
daha güvenli hale getirilmesi hususlarında 4 unsura sahip bulunmaktadır,
Ġkinci Nokta: Brisbane Zirvesinden öteye G20‟nin yaklaĢımı küresel finansal sistemin açıklığını ve
netice olarak küresel büyümenin güçlülüğünü ve sürdürebilirliğini belirleyecektir.
Bu çerçevede açık bir sistemin yararlarının tam anlamıyla idrak edilmesi/gerçekleĢtirmesi için,
G20 tarafından aĢağıda nitelikleri belirtilen bir “YaklaĢım”ın taahhüt edilmesi hususunu FSB
tavsiye etmektedir:




Sınır ötesi finansal kuruluĢların güç duruma düĢmeleri (batmaları) durumunun adil/makul olarak,
tahmin edildiği gibi ve düzgün ve kolay bir Ģekilde ele alınabilmesinin sağlanabilmesi için küresel
sistemik öneme sahip kuruluĢların çözümlenebilmesi hususundaki küresel standartlar,
Bunlarca eĢdeğer/eĢit neticeler elde edilebilmesi durumunda, herbirinin piyasa düzenleyici
rejimlerine bunlarca riayet edilmesi, bunlara uyulması,
Standartlar doğru ayarlandığında/düzenlendiğinde tutarlı uygulamayı ve standartlar yanlıĢ
ayarlandığında/düzenlendiğinde ise standartların düzeltilmesini temin etmek için yapılan emsal
gözden geçirmeler ve etki değerlendirmeleri,
Küresel sistemi parçalı hale getirecek yerel tedbirlerden kaçınılması için iĢbirliğinin artırılması.
Daha dayanıklı finansal kuruluĢların inĢa edilmesi amacı çerçevesinde büyük uluslar arası aktif
bankalar Basel III sermaye gereksinimlerini bu yükümlük için verilmiĢ bulunan son tarihten
yaklaĢık beĢ yıl önce karĢılama yolundadırlar. “Kaldıraç Oranı”nın küresel olarak tutarlı bir tanımı
2014 Ocak itibariyle kararlaĢtırılmıĢ olup, bununla ilgili kamuya açıklama yükümlülükleri 2015
Ocak itibariyle yürürlüğe girecektir. Bu kapsamda Brisbane Zirvesine kadar Ģu hususlar
gerçekleĢtirilecektir:


Basel Bankacılık Denetimi Komitesi (BCBS) risk ağırlıklı aktiflere iliĢkin hesaplamalardaki aĢırı
değiĢkenliği ele almak için kendi planını oluĢturacak olup, Bakan ve Guvernörlerin desteğinin
sağlanması ile bankaların sermaye oranlarında tutarlılık ve kıyaslanabilirliliğin geliĢtirilmesi
harekete geçirilebilecektir,
Basel Bankacılık Denetimi Komitesi (BCBS), banka fonlamasının dayanıklılığını geliĢtirmek için
tasarlanan ve halihazırda kararlaĢtırılmıĢ bulunan “Likidite KarĢılama Oranı”nı tamamlayacak olan,
önerilen “Net Ġstikrarlı Fonlama Oranı”nı nihai hale getirecektir.
Anılan mektuba göre, reformların uygulanması esnasında yeni risklerle karĢılaĢılabilecektir.
Reformlar ve güçlendirilmiĢ küresel sistem ile sağlanan iĢbirliği bu riskleri daha iyi bir pozisyonda
karĢılayabilmeyi sağlayacaktır. Reformlar, finansal sistemin çekirdeğine önemli yeni sermaye
getirmiĢ ve aĢırı kaldıraçtan, zayıf değerlemelerden, vade uyumsuzluklarından ve hayali/yanıltıcı
likiditeden kaynaklanan risklere karĢı firmalar, yatırımcılar ve düzenleyiciler için daha uyarıcı
olmuĢtur. Bundan sonraki görev, iĢin tamamladığından emin olmayı sağlayarak, sistemi dinamik
ve etkin olarak yönetmek olacaktır. Bu ise daha fazla Ģeffaflığı, daha fazla kararlılığı/tutarlılığı ve
yeni bilgiler karĢısında ayarlama yapma hususundaki ortaya konulmuĢ istekliliği gerektirmektedir.
Kaynak: FSB Chairman's letter to G20 Ministers and Governors on financial reforms
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_140222.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
59
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
2. “OTC Türevleri Verilerinin ToplulaĢtırılmasına ĠliĢkin YaklaĢımlar
Hususunda Fizibilite ÇalıĢması” BaĢlıklı ĠstiĢari Rapor
Tezgah Üstü (OTC) türev sözleĢmeleri ile ilgili olarak, alım – satım verisi depolama kuruluĢları
verilerinin toplulaĢtırılmasına iliĢkin yaklaĢımları ele alan fizibilite/yapılabilirlik çalıĢması
hakkındaki istiĢari belge(rapor), Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından 4 ġubat 2014 tarihi
itibariyle internet sitesinde yayınlanmıĢtır.
Tezgah Üstü türevleri reformu çerçevesinde G-20 Liderlerinin, tüm tezgah üstü türev
anlaĢmaların, alım – satım kayıt kuruluĢlarına raporlanması gerektiği taahhüdü ile ilgili olarak,
Ģimdiye kadar sözkonusu taahhüdün yerine getirilmesini sağlama yönünde piyasa alt yapısının
tesisinde iyi bir ilerleme sağlanmıĢ olup, birkaç sorumluluk bölgesinde (jurisdiction) konumlanan
birçok kayıt kuruluĢuna verinin raporlanabilmesi hususunda, FSB bir çalıĢma grubu kurarak,
raporlanacak sözkonusu verinin otoriteler tarafından etkin olarak nasıl kullanılabileceğini, sistemik
riskin tanımlanması ve azaltılması ve özellikle de verinin toplulaĢtırılmıĢ bir biçimde
sağlanabilmesi hususları da dahil olmak üzere ele almıĢtır.
Kayıt kuruluĢları (Trade Repositories - TRs), türev sözleĢmelerin açık olarak tezgah üstü alımsatımına iliĢkin temel verileri kayıt altına alan ve saklayan yetkili/güvenilir elektronik platform
Ģeklinde iĢleyen kuruluĢlardır. FSB, “Ödemeler ve Mutabakat Sistemleri Komitesi” ve “Menkul
Kıymetler Komisyonlarının Uluslar arası Organizasyonu” (IOSCO) ile istiĢare içinde, müteakiben
küresel bir toplulaĢtırma mekanizması geliĢtirilmesi için bir çalıĢma baĢlatılması hususunda bir
karar verecek olup, eğer durum böyle geliĢirse, sorunların ve engellerin aĢılabilmesi için hangi tür
toplulaĢtırma modelinin ve hangi ilave politika tedbirlerinin belirlenebileceğini de kararlaĢtıracaktır.
Sözkonusu istiĢari belge Tezgah Üstü alım-satım kayıt kuruluĢları verilerini toplulaĢtırmak için
muhtelif seçenekleri belirlemekte ve analiz etmektedir. Anılan çalıĢma bir toplulaĢtırma
mekanizması hususunda aĢağıda belirtilen 3 kapsamlı modeli incelemektedir:



Fiziki olarak merkezileĢtirilen model,
Mantıksal olarak merkezileĢtirilen model,
Otoritelerin kendileri tarafından kayıt kuruluĢlarından iĢlenmemiĢ verinin toplanması ve
toplulaĢtırılması.
Bahsi geçen çalıĢma, yasal/hukuki mülahazalar ve veri ve teknoloji mülahazaları üzerine
odaklanarak temel gereksinimleri ve sorunları tartıĢmakta, farklı toplulaĢtırma modellerini
değerlendirmek hususunda kriterler önermektedir. ÇalıĢma, kayıt kuruluĢlarının mevcut (ve
planlanan) küresel konfigürasyonu ve iĢlevselliği göz önüne alındığında halihazırdaki düzenleyici
ve teknolojik ortamdaki veri toplulaĢtırılmasına iliĢkin seçeneklerin yapılabilirliğine/fizibilitesine
odaklanmaktadır. ToplulaĢtırma seçenekleri, kayıt kuruluĢlarının mevcut operasyonları ve kayıt
kuruluĢları verilerine otoritelerin mevcut doğrudan eriĢimi hususlarında, değiĢtirme
yapmaktan/yerine baĢka bir Ģey koymaktan ziyade tamamlama/tamlık sağlanması bazında ele
alınmaktadır. FSB, alternatiflerin değerlendirilmesi iĢleminden önce mülahazalar ve kriterler
üzerinde kamuoyundan görüĢ almak istemektedir. GörüĢ alınmasını ve çalıĢma grubunun ileriki
analizini müteakiben sözkonusu belgenin/raporun önerileri de ihtiva eden nihai hali, Mayıs 2014
itibariyle FSB‟ye onaylanmak ve sonra da yayınlanmak üzere sunulacaktır.
Kaynak: Press release FSB consultative paper on approaches to aggregate OTC derivatives data
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_140204.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
60
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
3. “Uluslararası ĠĢbirliği ve Bilgi DeğiĢimine ĠliĢkin Düzenleyici ve
Denetimsel Standartlara Küresel Bağlılık/Katılım – Durum Gücellemesi”
BaĢlıklı Bildiri
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB), “Uluslar arası ĠĢbirliği ve Bilgi DeğiĢimine ĠliĢkin Düzenleyici ve
Denetimsel Standartlara Küresel Bağlılık/Katılım – Durum Güncellemesi” baĢlıklı ve FSB‟nin
sözkonusu bağlılığı/katılımı teĢvik eden giriĢiminin tüm ülkelere ve sorumluluk bölgelerine
(jurisdictions) iliĢkin değerlendirmesini içeren “Bildiri”yi (yıllık güncelleme) 18 Aralık 2013 tarihi
itibariyle internet sitesinden kamuoyuna ilan etmiĢtir.
Bahsi geçen FSB giriĢimi, sorumluluk bölgeleri arasında koruyucu standartlara ve iĢbirliğine
bağlılığın/ katılımın desteklenmesi ve artırılması hususundaki tedbirlere iliĢkin bir “Araçlar
Çantası”nın (toolbox) geliĢtirilmesi yönünde 2009 Nisan Londra G-20 Liderleri Zirvesindeki
talebe istinaden 2010 Mart itibariyle baĢlatılmıĢtır. Sözkonusu FSB giriĢimi, vergi alanındaki
uluslar arası standartlara bağlılığı teĢvike iliĢkin olarak, “Vergi Hususundaki Saydamlık ve Bilgi
DeğiĢimi Küresel Forumu”nun ve para aklamaya muhalefet ve terörizmin finansmanı ile
mücadele hususlarındaki standartlara iliĢkin olarak, “Finansal Eylem Görev Gücü”nün benzer
giriĢimlerini tamamlamaktadır.
Finansal düzenleyici ve denetimsel alanda 3 anahtar standart mevcut olup, bunlar; “BCBS”nin
Etkin Bankacılık Denetimine ĠliĢkin Temel Prensipleri, “IAIS”in Sigortacılık Temel Prensipleri ve
“IOSCO”nun Menkul Kıymetler Düzenlemesine ĠliĢkin Amaçları ve Prensipleri‟dir. FSB
sözkonusu standart belirleyen kurumlar ile istiĢare içinde bahsi geçen standartların her birinin
içindeki uluslar arası iĢbirliği ve bilgi değiĢimi ile ilgili prensipleri belirlemiĢtir.
Bahsi geçen yıllık kamuoyu bildirisi, halihazırdaki giriĢim kapsamında FSB tarafından
değerlendirmeye alınan baĢlıca sorumluluk bölgelerinin uluslar arası iĢbirliğine ve bilgi değiĢimine
iliĢkin düzenleyici ve denetimsel standartların (bankacılık denetimi, sigortacılık denetimi ve
menkul kıymet düzenlemeleri alanlarında olmak üzere) uygulanması yönündeki ilerlemelerini
kavramak ve tam olarak iĢbirliği sağlayamayan sorumluluk bölgelerinin geliĢmelerini teĢvik etmek
için yayınlanmıĢtır.
FSB tarafından değerlendirmeye tabi tutulan (bunların finansal önemleri esasına göre belirlenen)
61 sorumluluk bölgesinden 45‟i ilgili standartlara yeterli bir biçimde güçlü bağlılık göstermektedir.
Diğer 14‟ü ise FSB tarafından tavsiye edilen eylemleri yerine getirmekle veya önlemleri almakla
beraber henüz/Ģimdilik yeterli bir biçimde güçlü bağlılık gösterememektedir (ileride
gösterebilecektir). Daha önceki yıllık kamuoyu bildirgelerinde belirtildiği üzere, belirlenen çok az
sayıdaki sorumluluk bölgesi FSB ile karĢılıklı iletiĢim içinde bulunmamakta ve bu nedenle
“ĠĢbirliği Yapmak Ġstemeyen” Ģeklinde tanımlanmıĢ bulunmaktadır. Ülke/sorumluluk bölgesi
bazındaki sözkonusu bağlılık değerlendirmesi sözkonusu bildiride tablolar halinde verilmektedir.
Uluslar arası iĢbirliğine ve bilgi değiĢimine iliĢkin düzenleyici ve denetimsel standartlar bildirinin
ekinde yer almaktadır.
Kaynak: FSB publishes update on international cooperation and information exchange: Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_131218.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
61
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
4. “Risk Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar ile Denetimsel KarĢılıklı
ĠliĢkiye/EtkileĢime Dair Rehber - ĠstiĢari Belge” Ġle Ġlgili Ġlave Soru Seti
Finansal kuruluĢlardaki risk yönetimi faaliyetlerinin güçlendirilmesine iliĢkin olarak denetçileri
desteklemek bakımından Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından kamuoyu ile istiĢare amacıyla
18 Kasım 2013 itibariyle yayınlanmıĢ bulunan “Risk Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar ile
Denetimsel KarĢılıklı ĠliĢkiye/EtkileĢime Dair Rehber” - ĠstiĢari Belge‟ye ilave olarak “FSB” kısa
bir soru setini 23 Aralık 2013 tarihi itibariyle internet sitesinden kamuoyuna duyurmuĢ olup,
anılan ilave soru seti, sözkonusu rehber hususunda (istiĢari belge) bildirilecek olan görüĢlerin
hazırlanmasında dikkate alınacaktır.
Soru seti 12 kapsamlı sorudan oluĢmakta olup, genel sorulardan oluĢan birinci bölümde ve
sağlıklı/sağlam bir risk kültürünün göstergelerine(belirtilerine) iliĢkin ikinci bölümde 6‟Ģar soru
bulunmaktadır.
Kaynak: FSB publishes questions to accompany the consultative document on
supervisory interaction on risk culture
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/c_131223.pdf
5. Etkin Bir Risk ĠĢtahı Çerçevesi Ġçin Prensipler – Nihai Belge ile Risk
Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar ile Denetimsel KarĢılıklı ĠliĢkiye
Dair Rehber - ĠstiĢari Belge
Finansal kuruluĢlardaki risk yönetimi faaliyetlerinin güçlendirilmesine iliĢkin olarak denetçileri
desteklemek bakımından; (1) “Etkin Bir Risk ĠĢtahı Çerçevesi/YaklaĢımı Ġçin Prensipler” – Nihai
Belge ile (2) “Risk Kültürü Hususunda Finansal KuruluĢlar ile Denetimsel KarĢılıklı
ĠliĢkiye/EtkileĢime Dair Rehber” - ĠstiĢari Belge, Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından 18
Kasım 2013 tarihi itibariyle internet sitesinde yayınlanmıĢtır.
FSB‟ye göre, etkin bir risk iĢtahı çerçevesi iyi risk yönetiminin temelidir. Bu bakımdan FSB,
sözkonusu prensipler ile etkin bir risk iĢtahı çerçevesinin temel unsurlarını tesis etmekte olup, risk
iĢtahı yaklaĢımlarında veya çerçevelerinde kullanılan genel tanım ve kavramları da ortaya
koymaktadır. Sözkonusu prensipler, özellikle “Sistemik Öneme Sahip Finansal KuruluĢlar”
(SIFIs) olmak üzere, Ģirketlerin denetimsel gözetimini ve denetçiler ile finansal kurumlar
arasındaki iletiĢimi artırmaya yardım edilmesini amaçlamaktadır. Bir finansal kuruluĢun
belirleyeceği risk iĢtahının düzeyi kendisinin risk kültürü veya kuruluĢun risk alma yönündeki
tavrı/yaklaĢımı tarafından etkilenmektedir.
Kaynak: FSB publishes the Principles for an Effective Risk Appetite Framework and
consults on Guidance on Supervisory Interaction with Financial Institutions on Risk
Culture
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_131118.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/c_131118.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
62
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
6. “Sistemik Öneme Sahip Küresel Bankalar” (G-SIBs) Grubu Listesinin
Yıllık Güncellemesi
“Sistemik Öneme Sahip Küresel Bankalar” (G-SIBs) grubu listesinin yıllık güncellemesi Finansal
Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından 11 Kasım 2013 tarihi itibariyle internet sitesinde yayınlanmıĢtır.
Sözkonusu yıllık güncelleme 2012 sonu verileri ve “Basel Bankacılık Denetimi Komitesi”nin
(BCBS) 2013 Temmuz itibariyle yayınlanan yenilenmiĢ/güncellenmiĢ değerlendirme metodolojisi
kullanılarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Böylelikle sözkonusu gruptaki küresel banka sayısı 28‟den 29‟a
yükselmiĢtir.
FSB, sistemik öneme sahip finansal kuruluĢlarla (SIFIs) bütünleĢik sistemik ve ahlaki tehlike
risklerinin ele alınmasına yönelik politika tedbirlerinin entegre edilmiĢ bir setini 2011 Kasım
itibariyle yayınlamıĢ, olup, sözkonusu raporda, bahsi geçen küresel gruba iliĢkin listenin her Kasım
ayında yeni veriler üzerinden güncelleneceği ifade edilmektedir.
Bu gruptaki her bir banka aynı zamanda bir sistemik öneme sahip küresel finansal kuruluĢ (GSIFI) niteliğine sahiptir. Anılan güncellemeye iliĢkin belgenin EK-1‟inde 2013 Kasım itibariyle
“G-SIBs”ler bir çizelge içinde zorunlu “Ġlave Zarar Emilimi” düzeyleri (risk ağırlıklı varlıkların
yüzdesi olarak) ile uyumlu olan, buna karĢılık gelen 5 farklı segmente (%1, %1,5, %2, %2,5
ve %3,5) yerleĢtirilmiĢtir.
Sözkonusu segmentasyon yaklaĢımı (bucket approach) “BCBS”nin “Sistemik öneme sahip küresel
bankalar: güncelleĢtirilmiĢ değerlendirme metodolojisi ve daha yüksek zarar emilimi yükümlülüğü”
baĢlıklı ve Temmuz 2013 tarihli belgesinin tablo-2‟sinde tanımlanmıĢ olup, parantez içindeki
rakamlar risk ağırlıklı varlıkların bir oranı olarak ilave öz sermaye/ana sermaye (common equity)
zarar emilimi zorunlu düzeyini ifade etmektedir. “G-SIBs”ler segmentlere daha yüksek zarar
emilimi yükümlülüklerine göre yerleĢtirilmiĢlerdir. Sözkonusu yükümlülük uygulaması,
tanımlanmıĢ bulunan “G-SIBs”ler (2014 Kasım‟da belirlenenler) için 2016 Ocak‟ta bir geçiĢ
dönemiyle baĢlayacak olup (o tarihteki oranlar üzerinden), sözkonusu uygulama 2019 Kasım ayı
itibariyle tam anlamıyla uygulanacaktır. Diğer bir ifadeyle, “G-SIBs”ler sözkonusu yükümlülüğü
2016 Ocak ayından itibaren zorunlu olarak tutacaklardır.
Anılan güncellemenin EK-2‟sinde ise yeni tayin edilen sistemik öneme sahip küresel finansal
kuruluĢlar (G-SIFIs) için çözümleme planlaması yükümlülüklerine iliĢkin uygulama zaman
çizelgesi verilmektedir. Sözkonusu yükümlülükler aĢağıda belirtilmiĢtir:
 Kriz Yönetim Grubunun (CMG) kurulması,
 Toparlanma planının geliĢtirilmesi,
 Çözümleme stratejisinin geliĢtirilmesi ve “CMG” bünyesinde gözden geçirilmesi,
 KuruluĢa özel sınır ötesi iĢbirliği anlaĢmasının kararlaĢtırılması,
 Operasyonel çözümleme planının geliĢtirilmesi,
 “CMG” tarafından çözümlenebilirlik değerlendirmesinin ve çözümlenebilirlik
değerlendirme sürecinin yürütülmesi.
Sözkonusu zaman çizelgesine göre, küresel kuruluĢun “G-SIFIs” olarak belirlenmesini takiben
tamamlanma süreleri ilk yükümlülükten son yükümlülüğe kadar 6 aydan 24 aya kadar uzanan bir
zaman dilimini kapsamaktadır.
Listede ve segmentlerdeki kuruluĢlara iliĢkin değiĢiklikler veri kalitesindeki geliĢmelerin,
metodolojideki değiĢmelerin ve sistemik öneme sahip olmaya iliĢkin değiĢikliklerin birleĢik etkisini
yansıtmaktadır. Halihazırda segmentlere yapılan “G-SIFIs” yerleĢtirmeleri ve skorları geçici olup,
Risk Yönetimi Dairesi
63
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
bunlar ileride daha yüksek zarar emilimi yükümlülüğü ile bağlantılı olarak en iyi ve en cari veriler
değerlendirilmek suretiyle uygulamaya geçilme öncesi yerleĢtirileceklerdir.
“G-SIFIs”ler risk yönetimi fonksiyonları, veri bütünleĢtirme yetenekleri, risk yönetiĢimleri ve iç
kontrollerine iliĢkin olarak daha yüksek denetimsel beklentileri karĢılama yükümlülüğüne tabidir.
2011 Kasım veya 2012 Kasım itibariyle tanımlanan “G-SIFIs”ler 2016 Ocak ayına kadar veri
bütünleĢtirme yetenekleri ve risk raporlaması bakımından daha yüksek beklentileri karĢılama
durumundadırlar. 2013 Kasım itibariyle veya takip eden yıllık güncellemelerde yeni belirlenen “GSIFIs”ler, belirlenmelerini izleyen 3 yıl içinde sözkonusu daha yüksek beklentileri karĢılamak
durumunda olacaklardır.
Bahsi geçen güncelleme belgesinde aynı zamanda FSB‟nin sistemik öneme sahip küresel
sigortacılık kuruluĢlarına (G-SIIs) iliĢkin çalıĢmaları ile banka dıĢı ve sigorta dıĢı sistemik öneme
sahip küresel finansal kuruluĢlara (NBNI G-SIFIs) iliĢkin çalıĢmalarından söz edilmektedir.
Kaynak: FSB publishes its annual update of the group of global systemically important banks (G-SIBs)
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_131111.pdf
7. Menkul Kıymetlerin Finansman ĠĢlemlerindeki Emniyet Marjlarına Dair
“Düzenleme Çerçevesi” Önerisine ĠliĢkin Sayısal Etki ÇalıĢması (QIS2)
Menkul kıymetlerin finanse edilmesi iĢlemlerindeki emniyet marjlarına/kesintilerine (haircuts) dair
“Düzenleme Çerçevesi” önerisine/tasarısına iliĢkin “Sayısal Etki ÇalıĢması”nın (QIS2) Finansal
Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından baĢlatıldığı 5 Kasım 2013 tarihi itibariyle internet sitesi üzerinden
kamuoyuna duyurulmuĢtur. FSB, ilgili piyasa katılımcılarını isteğe bağlı olarak sözkonusu
çalıĢmaya katılmaya davet etmekte olup, menkul kıymetlerin finanse edilmesi iĢlemleri
hususundaki “Düzenleme Çerçevesi” önerisine/tasarısına iliĢkin “Sayısal Etki ÇalıĢması”nın ikinci
aĢaması olan “QIS2”ye iliĢkin talimatlar ve Ģablonlar FSB internet sitesine konulmuĢtur.
FSB‟nin 29 Ağustos 2013 itibariyle yayınlanmıĢ bulunan “Menkul Kıymet Ödünç Verme ve
Repolara ĠliĢkin Gölge Bankacılık Risklerinin Ele Alınmasına Dair Politika Tavsiyesi” baĢlıklı
raporunda, menkul kıymet ödünç verme ve repolara iliĢkin finansal istikrar risklerinin ele alınması
hususunda politika önerileri tesis edilmiĢtir. Sözkonusu tedbirler/kriterler, aynı tarih itibariyle
yayınlanmıĢ bulunan, gölge bankacılığın denetiminin ve düzenlenmesinin güçlendirilmesi
hususundaki politika önerileri setinin bir kısmını teĢkil etmektedir.
Kaynak: FSB launches Quantitative Impact Study (QIS2) on minimum haircut
proposals for securities financing transactions
Link: http://www.financialstabilityboard.org/press/pr_131105.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_131104.htm
Risk Yönetimi Dairesi
64
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
8. FSB: Endonezya’ya ĠliĢkin Emsal Gözden Geçirme Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu‟nun (FSB) kendi sorumluluk bölgelerine (jurisdictions) yönelik olarak
2010 yılında baĢlamıĢ bulunan emsal gözden geçirmelerine iliĢkin düzenli programı çerçevesinde
“FSB” tarafından hazırlanan Endonezya‟ya ĠliĢkin Emsal Gözden Geçirme Raporu, “FSB”
internet sitesinde 28 ġubat 2014 tarihi itibariyle yayınlanmıĢ olup, sözkonusu rapor,
Endonezya‟nın düzenleyici yapısındaki değiĢme ve kriz yönetimi düzenlemeleri/ayarlamaları
hususlarını incelemektedir. GörüĢe açılan taslak rapor FSB üyesi kuruluĢların uzmanlarının
oluĢturduğu bir takım tarafından hazırlanmıĢtı. Ġncelenen sözkonusu iki husus finansal istikrar için
önemli olup, anılan hususlar diğer FSB sorumluluk bölgeleri ile de alakalı olduğundan bunlar FSB
üyelerine iliĢkin geçmiĢteki emsal incelemelere konu konu edilmiĢlerdir.
Gözden geçirme, Endonezya otoriteleri tarafından, Uluslar arası Para Fonu (IMF) ve Dünya
Bankası (WB) tarafından yürütülen 2010 Finansal Sektör Değerlendirme Programı (FSAP)
tavsiyeleri ile ilgili izleme çalıĢmalarını da dahil etmek üzere, sözkonusu alanlardaki reformların
uygulanmasına yönelik olarak bugüne kadar atılan adımlar üzerinde odaklanmıĢtır. Endonezya
otoriteleri 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle yeni bir bütünleĢik denetim otoritesini (OJK) tesis etmiĢ
olup, sözkonusu otorite, sermaye piyasaları ve banka olmayan finansal kuruluĢların düzenleme ve
denetleme sorumluluklarını üstlenmiĢtir. 31 Aralık 2013 itibariyle ise “OJK” bankacılık sisteminin
düzenleme ve denetleme sorumluluğunu Merkez Bankasından almıĢ bulunmaktadır.
Reformlara halen devam edilmekle beraber, sözkonusu iki hususa/baĢlığa iliĢkin FSAP
tavsiyelerinin bazılarının ele alınmasında ve karĢılanmasında iyi bir ilerleme kaydedilmiĢtir.
Otoriteler için üstesinden gelinmesi gereken zorluk yeni bir düzenleyici yapının geçiĢ sürecini
etkin olarak tamamlamak ve kriz yönetimi çerçevesine iliĢkin sağlam temellerin geliĢtirilmesi
olacaktır. Reformların baĢarıya ulaĢması için önemli ön Ģart, kriz yönetiminde ve çözümlemede
yer alan, kamu görevlileri dahil olmak üzere finansal sektör düzenleyicileri ve denetçilerine kanuni
koruma sağlanması olmaktadır.
Kaynak: Press Release: FSB completes peer review of Indonesia
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_140228.pdf
9. BirleĢik Krallığa (Ġngiltere) ĠliĢkin FSB Gözden Geçirme Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB), “BirleĢik Kırallığa (Ġngiltere) ĠliĢkin FSB Gözden Geçirme
Raporu”nu 10 Eylül 2013 tarihi itibariyle internet sitesi üzerinden yayınlamıĢtır. BirleĢik Kırallığa
(BK) iliĢkin sözkonusu emsal gözden geçirme raporunda, aĢağıda belirtilen alanlardaki reform
uygulamalarına iliĢkin olarak IMF tarafından yürütülen 2011 “Finansal Sektör Değerlendirme
Programı”nda (FSAP) yer alan tavsiyeler dikkate almak suretiyle “BK” otoritelerinin bugüne
kadar atmıĢ olduğu adımlar üzerinde odaklanılmıĢtır.
Sözkonusu emsal gözden geçirme raporunda finansal istikrar hususunda önemli olan ve daha
geniĢ FSB üyelik bölgesi ile alakalı 3 baĢlık/alan incelenmiĢtir:
 Makro-koruyucu politika çerçevesi,
 Mikro-koruyucu denetimsel yaklaĢım,
 Merkezi karĢı tarafların(CCPs) denetim ve gözetimi.
Risk Yönetimi Dairesi
65
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
BirleĢik Kırallık‟ta (BK) 1 Nisan 2013 tarihi itibariyle yürürlüğe giren yeni düzenleyici çerçeve,
sistemik riskleri izlemek ve tepki vermek üzere “Finansal Politika Komitesi”ni (FPC) Ġngiltere
Merkez Bankası (BoE) bünyesinde tesis etmiĢ olup, önemli mikro-koruyucu düzenlemelerin
sorumluluğunu da “BoE”nin bir bağlı kurumu olan “Koruyucu Düzenleme Otoritesi”ne (PRA)
devretmiĢ ve yeni bir iĢ yürütme/icra düzenleyicisi olan “Finansal Yürütme Otoritesi”ni (FCA)
ortaya çıkarmıĢ bulunmaktadır. Rapora göre “BK” otoriteleri, yeni düzenleyici çerçeveye geçiĢi
baĢarılı olarak yönlendirme kabiliyetine sahip olduklarından ötürü ve aynı zamanda da denetimsel
yaklaĢımdaki baĢlıca değiĢiklikleri ele almalarından; yeni uluslar arası düzenleyici reformları
uyarlamalarından ve kriz sonrası daha geniĢ kapsamlı piyasa geliĢmelerine tepki vermelerinden
dolayı övgüyü haketmiĢlerdir.
Sözkonusu 3 baĢlıkla ilgili olarak “FSAP” tavsiyelerini ele alma hususunda, anılan reformların
birçoğuna hala devam edilmesine rağmen, iyi bir ilerleme gerçekleĢtirilmiĢtir. Otoriteler için zorlu
görev, reformları sunmak ve entegre hale getirmek, yürütme/icra risklerini ele almak ve uzun
dönemde sözkonusu reformların etkinliğini temin edecek gerekli adımları atmak hususlarında
çalıĢılması olacaktır. Yeni oluĢturulan otoritelerin ve “BoE”nin bünyelerindeki tüm seviyelerdeki
personel arasında güçlü iliĢkiler kurulmasını organize etmek reformların baĢarısı için önemli bir
ön koĢul olacaktır.
Resmi olarak kuruluĢundan önce, kesinleĢmemiĢ/geçici durumdaki “FPC”, “BK” içinde makrokoruyucu politikaya iliĢkin çerçevenin geliĢtirilmesine yardım etmiĢ olup, daha iyi
sermayelendirilmiĢ ve daha fazla Ģeffaf bir bankacılık sistemi yaratılmasına odaklanarak bir dizi
tavsiyelerde bulunmuĢtur. “FPC” Ģimdi operasyonel durumda olup, sistemik risklerin
belirlenmesinde ve koordineli politika eylemine olanak tanınmasında faydalı bir rol oynamaktadır.
Emsal gözden geçirme raporu yürütme/icra risklerinin yönetilmesine ve daha fazla deneyim
kazanıldığında bahsi geçen çerçevenin ince ayarının yapılmasına olan ihtiyacı saptamıĢ olup,
“FPC”nin etkinliğinin ve faaliyetlerinin artırılması hususunda daha fazla haklı nedeni/gerekçeyi
garanti eden bazı hususlar belirlemiĢtir:
 “FPC”nin “FCA” ile iliĢkilerinin daha fazla geliĢtirilmesi ve “FCA”nın, sistemik risk
analiz çalıĢmasını üstlenme kapasitesinin artırılması,
 “FPC”nin „uyum sağla-veya-açıkla‟ tavsiyelerindeki ayrıntı düzeyinin açıklanması ve
buradan hareketle, daha geniĢ koruyucu çerçeve üzerinde “FPC”den beklenen etki.
Raporun bulgularına göre, finansal krizden ve “FSAP” tavsiyelerinden alınan derslere tepki olarak,
“BK”nın mikro-koruyucu denetimsel yaklaĢımına iliĢkin reformların uygulamaya konulmasında
önemli ilerlemeler elde edilmiĢtir. Konuya iliĢkin giriĢimlerin birçoğu hala uygulanmanın ilk
safhalarında bulunmakta olup, diğer denetimsel süreçlerle tam anlamıyla entegre edilmeleri
gerekmektedir. “BK” otoriteleri için gelecek yılların değiĢimini yönlendirmek bakımından üst
düzey anahtar personelin kendi ellerinde muhafaza edilmelerini sağlamaları ve finansal sektörün
denetiminde/gözetiminde yer alan farklı kurumlar çapında iyi tesis edilmiĢ koordinasyon
mekanizmalarına sahip olunması son derece önemli olacaktır. Sözkonusu gözden geçirme,
denetim rejiminin etkinliğini artırmak için birtakım tavsiyelerde bulunmuĢtur. Rapor aynı
zamanda, denetime tabi Ģirketlerin, ortaya çıkan sorunların ve buna eĢlik eden müdahale
eylemlerinin herhangi birinden haberdar olmalarını “PRA”nın sağlamasını ve onun, kamuya
açıklamayı tetiklemeden, böyle Ģirketlere iliĢkin denetim derecelendirmesini tebliğ etme/bildirme
alternatifleri araması gerektiğini ifade etmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
66
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Ġngiltere Merkez Bankası da (BoE) aynı zamanda, yeterli ve güvenilir fonlama alternatifleri ve
merkezi karĢı taraflar (CCPs) için merkez bankası mutabakatı ile alakalı “FSAP” tavsiyelerinin
takip edilmesi, bunun yanısıra “CCP”deki muhtemel bir baĢarısızlık/kusur ile baĢa çıkabilecek acil
durum planları geliĢtirilmesi hususlarında önemli adımlar atmaktadır. Sözkonusu tavsiyelere iliĢkin
ilerlemelerin, süren uluslar arası politika geliĢmeleri ve “BK”/Avrupa Birliği(AB)‟nin “CCPs”leri
kapsayan düzenleyici reformları çerçevesinde görülmeleri gerekmektedir.
Emsal gözden geçirme raporunda, “CCP”S”lere iliĢkin mikro ve makro-koruyucu bakıĢ açılarının
entegre edilmesinin zor fakat çok önemli bir görev olduğu belirtilerek, “BoE”nin, “FPC”
gündeminde bulunan ilgili hususların “PRA” ve “FCA”nın dikkatine sistematik olarak sunulması
yoluyla alakalı otoriteler çapında bilgi akıĢına ve amaçların aynı hizaya sokulmasına önayak
olması/organize etmesi, bunları geliĢtirmesi önerilmektedir.
Kaynak: Press Release: FSB completes peer review of the United Kingdom
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130910.pdf
10. Tezgah Üstü (OTC) Türevler Piyasasına ĠliĢkin Reformlara Dair FSB
Ġlerleme Raporları
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tezgah üstü (OTC) türevlere iliĢkin reformlardaki ilerlemeyi
özetleyen FSB BaĢkanının raporunu ve bununla birlikte FSB‟nin tezgah üstü (OTC) türevler
piyasasına iliĢkin reformların uygulanmasına dair yarı yıllık raporlarından 6. ilerleme raporunu 2
Eylül 2013 tarihi itibariyle internet sitesi üzerinden yayınlamıĢtır. G-20 Liderleri 2009 yılında bu
piyasalardaki saydamlığı geliĢtirmek, sistemik riskleri azaltmak ve piyasa kötüye kullanımına,
suistimaline karĢı korunmak için kapsamlı bir reform gündeminde uzlaĢmıĢtır.
Bahsi geçen amaçlara ulaĢmak için 2012 sonuna kadar G-20 aĢağıda belirtilenlerin
gerçekleĢtirilmesi üzerinde uzlaĢmıĢtır:



Tüm OTC türev sözleĢmeler alım-satım muamelesi(ticareti) saklama/depo kuruluĢlarına (TRs)
raporlanacaktır,
Tüm standardize edilmiĢ sözleĢmeler borsalarda veya elektronik alım-satım ticareti platformlarında
muamele görmeli, uygun olduğu yerlerde, merkezi karĢı taraflar (CCPs) üzerinden takaslanmalıdır,
Merkezi olmayan bir biçimde takaslanan sözleĢmeler daha yüksek sermaye yükümlülüklerine tabi
olmalı ve asgari marj tesisi yükümlülükleri geliĢtirilmelidir.
Sözkonusu raporlar G-20 taahhütlerinin karĢılanmasında standart belirleyen organlar, ulusal ve
bölgesel otoriteler ve piyasa katılımcıları tarafından, uluslar arası politika geliĢtirilmesi,
yasaların/mevzuatın ve düzenlemelerin uyarlanması ve altyapının geniĢletilmesi yoluyla büyük
ilerleme kaydedildiğini belirtmektedir.

Sorumluluk bölgelerince (jurisdictions) reformların uygulanması: 2014‟ün baĢlangıcına kadar FSB
üye sorumluluk bölgelerinin üç çeyreği (3/4‟ü) muamelelerin, alım-satım muamelesi(ticareti)
saklama/depo kuruluĢlarına (TRs) raporlanmasını gerektiren yasalara ve düzenlemelere (mevzuat)
sahip olmayı tasarlamıĢlardır. Merkezi takas yükümlülüklerine iliĢkin çerçeveler, somut, elle tutulur
Risk Yönetimi Dairesi
67
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ



123
NĠSAN 2014
kurallarla Ģimdilerde yürürlüğe girmeye baĢlayacak olup, bunlar en büyük türev piyasalarının pek
çoğunda yer almaktadır,
Uluslar arası standartlar: OTC türev piyasaları destekleyen merkezi karĢıtaraflar (CCPs) dahil
olmak üzere, finansal piyasa altyapı kuruluĢları (FMIs) güçlü risk yönetimlerine iliĢkin asgari
standartlar mevcut durumdadır. Finansal piyasa altyapı kuruluĢlarının (FMIs) sonra batamayacak
kadar büyük olmaları durumunundan kaçınabilmek için “FMI”nin toparlanmasına ve
çözümlemesine iliĢkin rehber tasarısı sunulmuĢtur. Merkezi olmayan bir biçimde takaslanmıĢ
iĢlemler ile alakalı marj tutma yükümlülükleri ve sermaye yükümlülüklerine iliĢkin standartlar
kararlaĢtırılmıĢ veya önerilmiĢ bulunmakta olup, uygulanmalarıyla güçlü risk yönetimini artıracak
ve merkezi takasın kullanımını özendirecektir,
Birkaç geniĢ tezgah üstü (OTC) türev piyasalardan bir grup düzenleyici/regülatör, OTC türev
reformlarının sınır ötesi uygulanmasını geliĢtirecek bir anlayıĢa ulaĢmıĢ, bunu idrak etmiĢ
durumdadır,
Makro ekonomik bir değerlendirme, reformlardan uzun dönemde net faydalar tahmin etmektedir.
Altıncı Ġlerleme Raporu‟nun odaklandığı özel bir husus, piyasa katılımcılarının, uygulamaya
baĢladıklarında reformun yükümlülüklerini karĢılamak için hazırlılıklarının veya hazır durumda
olup olmadıklarının araĢtırılması olup, bulgular aĢağıda belirtilmiĢtir:



Piyasa katılımcılarının genelde OTC türev piyasa reformlarının uygulanmasına iliĢkin
hazırlıklarında iyi ilerlemeler elde ettikleri görülmektedir,
MerkezileĢtirilmiĢ altyapının piyasa katılımcıları tarafından fiili kullanımı, alım-satım muameleleri
(ticareti) raporlamasında ve OTC faiz oranı ve kredi türevlerinin merkezi takasında en geliĢmiĢ ve
ileri düzeydedir,
Birçok OTC türev piyasasındaki sınır ötesi faaliyetin geniĢ bir paya sahip olması, sorumluluk
bölgelerinin (jurisdictions) düzenleyici rejimlerinin birbirini nasıl etkilediğine iliĢkin netliğin veya
anlaĢılırlığın tüm paydaĢlar için son derece önemli olduğu anlamını taĢımaktadır,
Rapor aynı zamanda reformları tamamlamak ve G-20 amaçlarına ulaĢmak için ileride hangi
alanlarda çalıĢmalar gerektiğini tartıĢmakta olup, aĢağıda belirtilenler buna dahildir:





Merkezi takasın artan kullanımı ve borsaların ve elektronik alım-satım muamele(ticaret)
platformlarının kullanımının artırılmasına iliĢkin taahhüt hususunda yenilenmiĢ bir odaklanma,
“FMIs”ler için, “CCPs”ler dahil olmak üzere, çözümleme rejimlerinin tesis edilmesi,
Benzer neticeler elde edildiğinde birbirlerinin kurallarına riayet etmelerini sağlamak için, sınır ötesi
çerçevede düzenlemelerin tatbiki hususundaki iĢbirliğine yönelik olarak, düzenleyici mercilerin
devam eden çalıĢmaları,
Sınır ötesi muamelelerin ele alınmasındaki detaylı kurallar ve uygulamalara dair zaman çizelgeleri
ile ilgili olarak düzenleyici mercilerin sağlayacağı daha geniĢ bir açıklık, anlaĢılabilirlik,
Alım-satım muamelesi(ticareti) saklama/depo kuruluĢları (TRs) tarafından toplanan verinin, TR
verisinin bütünleĢtirilmesi yoluyla olanlar dahil olmak üzere, finansal istikrar
yetkilerinin/salahiyetlerinin tamamen yerine getirilmesi bakımından otoritelerce tam olarak
kullanılmasının sağlanması.
Otoriteler, sorumluluk bölgelerinin (jurisdictions) kendi reform programlarını sonuçlandırmalarını
sağlama almak ve piyasa katılımcılarının yeni düzenleyici ortama adapte olmaları sırasında ortaya
çıkabilecek yeni riskleri belirlemek için izlemelerine devam etmelidirler.
Risk Yönetimi Dairesi
68
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
FSB, OTC türev reform programının sorumluluk bölgelerince (jurisdictions) uygulanmasını, hem
de, uygulanan reformların her birinin G-20‟nin türev piyasalardaki saydamlığın artırılması,
sistemik riskin azaltılması ve piyasa kötü kullanımına/suistimaline karĢı korunulması amaçlarına
ne derecede uyduğunu izlemeye devam edecektir.
FSB sonraki ilerleme raporunu 2014 Nisan itibariyle yayınlayacaktır.
Kaynak: FSB publishes progress reports on implementation of OTC derivatives market reforms: Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/press/pr_130902a.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130902a.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130902b.pdf
11. “Batamayacak Kadar Büyük” Olgusunun Sonlandırılması Yönünde
Ġlerlemeler ve Atılacak Sonraki Adımlar Hususunda FSB’nin G-20’ye
Yaptığı Raporlama
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB), “Güç Duruma DüĢemeyecek (Batamayacak) Kadar Büyük”
olgusunun sonlandırılması yönünde ilerlemeler ve atılacak sonraki adımlar hususunda G-20
Zirvesine sunulmak üzere bir rapor hazırlayarak 2 Eylül 2013 tarihi itibariyle internet sitesi
üzerinden yayınlamıĢtır.
“Batamayacak Kadar Büyük” (TBTF) Olgusunun Sonlandırılması Yönünde Ġlerlemeler ve
Atılacak Sonraki Adımlar baĢlıklı G-20‟ye sunulacak FSB raporunda, sistemik öneme sahip
finansal kuruluĢların (SIFIs) ortaya koydukları ahlaki rizikoyu/tehlikeyi azaltmak için G-20
tarafından 2010 Kasım itibariyle onaylanmıĢ bulunan FSB‟nin politika çerçevesinin uygulanmasına
iliĢkin ilerlemeleri belirlemektedir. Sözkonusu uluslar arası politika çerçevesini yerine oturtmada
iyi bir ilerleme gerçekleĢtirilmiĢ olup, Ģirketlerin ve piyasaların, “Batamayacak Kadar Büyük”
olgusunun sonlandırılması hususunda otoritelerinin belirlemelerine göre ayarlamalar yapmaya
baĢladıkları yönünde iĢaretler görülmektedir. Bununla beraber, “Batamayacak Kadar Büyük”
sorununun sonlandırılması için kanunlar/mevzuat, düzenlemeler ve uluslar arası anlaĢmalar
yoluyla daha fazla yapılması gerekenler vardır.
Sözkonusu rapor “Batamayacak Kadar Büyük” olgusunun sonlandırılması hususundaki politika
giriĢiminin tamamlanması için G-20, FSB ve diğer uluslar arası organlardan istenen ileriye yönelik
eylemleri ortaya koymaktadır. FSB sorumluluk bölgeleri (jurisdictions) özellikle aĢağıda belirtilen
hususları yerine getirmelidir:




“Finansal KuruluĢlar Ġçin Etkin Çözümleme Rejimlerine ĠliĢkin Temel Özellikler”in (Temel
Özellikler Standardı), sistemik olarak önemli sigortacılık kuruluĢları ve merkezi karĢı taraflar gibi
finansal piyasa altyapı teĢekkülleri de dahil olmak üzere, finansal sektörün sistemik problemlere
sebep olabilecek tüm bölümleri için 2015‟e kadar uygulaması hususunda gerekli olan,
yasa/mevzuat yapmaya iliĢkin reformlara baĢlanılması,
Yerel otoritelere bilgi paylaĢmaları ve tam olarak iĢbirliği yapmaları hususunda yetki/güç verilmesi,
Çözümlemeyi sınır ötesi bir çerçevede etkin kılabilmek için gerekli olan yasa /mevzuat yapmaya
iliĢkin eylemlerin gerçekleĢtirilmesi,
ġirketin yasal, finansal ve operasyonel yapısındaki karmaĢıklıklardan ortaya çıkan, çözülebilirliğe
(solvabiliteye) iliĢkin engellerin üzerine gidilip ele alınması,
Risk Yönetimi Dairesi
69
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ



123
NĠSAN 2014
Küresel finansal sistemin entegrasyonu önünde gereksiz kısıtlar ortaya koymadan veya regülasyon
arbitrajı için özendirme yaratmadan finansal istikrarı artıracak ve finansal kuruluĢların
çözülebilirliğinin geliĢtirilmesine yardım edecek birbirini tamamlayıcı yerel yapısal tedbirlerin
hesaba katılması, dikkate alınması,
Sistemik öneme sahip yerel bankalar için politika tedbirlerinin uygulanması,
Denetçilerin kendilerine kaynak sağlayacak kapasiteye sahip olmalarının ve kendi
yetkilerini/salahiyetlerini karĢılayabilecek bağımsızlığa sahip olmalarının sağlanması.
AĢağıdaki ilgili hususlar da dahil olmak üzere, FSB ve diğer uluslar arası organlar, bahsi geçen
eylemleri/tedbirleri politikalar geliĢtirerek destekleyeceklerdir:




Sistemik öneme sahip küresel finansal kuruluĢlar (G-SIFIs) için kriz yönetim gruplarında ve
uluslar arası bankacılık grupları bazında alakalı denetçilerin oluĢturduğu sürekli konsolide denetime
iliĢkin çekirdek çalıĢma grupları (supervisory colleges) arasında bilgi paylaĢımı mekanizmaları,
Kamu fonlarına ihtiyaç duyulan bir kurtarma operasyonundan kaçınmak için çözümlemede gerekli
olabilecek, „tasfiyedeki/hayatiyetini kaybetmiĢ Ģirket zararı massetme/sindirme kapasitesi‟nin
(gone concern loss absorbing capacity- GLAC) bir grup yapısındaki/bünyesindeki niteliği/türü,
miktarı ve konumu,
Sistemik öneme sahip küresel sigortacılık kuruluĢlarının düzenlenmesi,
Çözümleme kapsamındaki finansal sözleĢmelerin büyük ölçekli erken sonlandırılmasından
sakınılması için sözleĢmeye ve yasaya dayalı, (yapılması zorunlu) yaklaĢımlar.
Kamu fonlarına ihtiyaç duyulan bir kurtarma operasyonundan kaçınmak için, sistemik öneme
sahip finansal kuruluĢ (SIFI), çözümlemedeki zararın massedilmesini/sindirilmesini sağlayacak
yeterli kaynağa sahip olmalıdır; yeterli bir miktarı, piyasa güvenini artıracak düzeydeki ve faaliyeti
devam eden Ģirketin yasal sermaye yükümlülüğünü asgari bir biçimde karĢılayan seviyedeki
yeniden sermayelendirmeyi ihtiva eden çözümleme stratejisinin uygulanmasına olanak sağlamalıdır.
FSB 2014 sonuna kadar, gözönüne alınmak üzere grup yapısı bünyesinde bu kaynağın
niteliği/türü, miktarı, konumu ve olası kamuya açıklaması hususunda tasarı hazırlayacaktır.
“Batamayacak Kadar Büyük” olgusunun sonlandırılması hususundaki giriĢim oldukça iddialı
olmakla beraber, aynı zamanda, daha sağlam, rekabetçi ve adil bir finansal sistem için de temeldir.
Özellikle, sorumluluk bölgelerinin uluslar arası çerçevede uzlaĢılan politikaları, ilave yasalar,
düzenlemeler oluĢturarak tam anlamıyla uygulamaları lazımdır. Sınır ötesi iĢbirliği anlaĢmaları
gerçekleĢtirilmeli, „tasfiyedeki/hayatiyetini kaybetmiĢ Ģirket zararı massetme/sindirme
kapasitesi‟ne iliĢkin politikalar geliĢtirilmelidir.
G-20, FSB ve diğer taraflarca konuya iliĢkin olarak yerine getirilmesi gereken eylemler/tedbirler,
verilen süreler ile beraber sözkonusu raporda detaylı olarak açıklanmaktdır.
Kaynak: FSB reports to G-20 on progress and next steps towards ending "TooBig-To-Fail": Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/press/pr_130902.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130902.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
70
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
12. Finansal Gösterge (Kıstas) Reformuna Dair Denetim/Gözetim ve
YönetiĢim Çerçevesine ĠliĢkin FSB Ġlerleme Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu(FSB), G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Guvernörlerine
sunulmak üzere hazırlanmıĢ bulunan “Finansal Gösterge (Kıstas) Reformuna Dair
Denetim/Gözetim ve YönetiĢim Çerçevesine ĠliĢkin FSB Ġlerleme Raporu”nu 29 Ağustos 2013
tarihi itibariyle internet sitesi üzerinden yayınlamıĢtır. Dar kapsamlı bir içeriğe sahip olan
sözkonusu rapor sürecin baĢlangıcına iliĢkin geliĢimi ve ileriye yönelik çalıĢma programını
belirlemektedir.
FSB, düzenleyici merciler ve merkez bankalarının oluĢturduğu “Resmi Sektör Yönlendirme
Grubu”nu, mevcut faiz oranı göstergelerinin gözden geçirilmesinin koordinasyonunu sağlamak ve
bunun
yanında,
ilave
gösterge
oranları
uyarlanmasının
fizibilitesi
ve
uygulanabilirliğini/yaĢayabilirliğini ve potansiyel geçiĢ hususlarını inceleyecek olan “Piyasa
ĠĢtirakçileri Grubu”nun çalıĢmalarını yönlendirmek amacıyla tesis etmiĢtir.
Kaynak: FSB publishes a progress report on the oversight and governance
framework for financial benchmark reform
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130829f.pdf
13. Amerika BirleĢik Devletleri’ne (ABD) ĠliĢkin FSB Gözden Geçirme
Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından hazırlanan “Amerika BirleĢik Devletleri‟ne ĠliĢkin
Gözden Geçirme Raporu” 27 Ağustos 2013 tarihi itibariyle FSB internet sitesi üzerinden
kamuoyuna sunulmuĢtur.
Sözkonusu Rapor, finansal istikrar hususunda önemli ve daha geniĢ FSB üyelikleri bakımından
bağlantılı 3 baĢlık olan; sistemik riskin gözetimi düzenlemeleri, finansal piyasa altyapı
kuruluĢlarının (FMIs) denetimi ve gözetimi ve sigortacılık denetimi üzerinde ABD tarafından
gerçekleĢtirilen ilerlemeleri değerlendirmektedir. Bu gözden geçirmede analiz edilen reformların
büyük ölçüde, etkin ve verimli koordinasyonu ve bilgi paylaĢımı düzenlemelerini sağlama ve ABD
düzenleme ve denetleme yapısının karmaĢık ve kısımlara ayrılmıĢ, parçalı durumu dikkate
alındığında ilgili ABD kurumlarının rol ve sorumluluklarındaki üst üste binmenin ve eksikliklerin
ele alınması ihtiyacı üzerinde odaklandığı görülmektedir.
ABD otoritelerinin, IMF tarafından yukarıda belirtilen 3 baĢlık altında ve özellikle sistemik riskin
gözetimi düzenlemeleri, finansal piyasa altyapı kuruluĢlarının (FMIs) denetimi ve gözetimi ile ilgili
olarak, 2010 Finansal Sektör Değerlendirme Programı (FSAP) çerçevesinde yapılan tavsiyelerin
yerine getirilmesi yönünde iyi bir genel ilerleme gerçekleĢtirdiği ifade edilebilir. Sigortacılık
denetimi hususunda FSAP tavsiyelerini uygulamadaki ilerleme daha az geliĢmiĢ durumdadır.
“Dodd-Frank” Wall Street Reformu ve Tüketici Koruma Yasası, “Finansal Ġstikrar Gözetimi
Konseyi”ni (FSOC) tesis ederek ve bunun doğrudan Kongre‟ye karĢı sorumlu olmasını temin
ederek ABD düzenleyici çerçevesindeki sistemik risk gözetimi açığını veya eksikliğini irdeleyerek
ele almıĢtır. FSOC ve buna üye olan kurumların faaliyetlerinin desteklenmesini teminen “DoddFrank Yasası” aynı zamanda Hazine Bakanlığı bünyesinde Finansal AraĢtırma Ofisi tesis etmiĢtir.
Risk Yönetimi Dairesi
71
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Emsal gözden geçirmede, sistemik gözetim düzenlemelerinin tesisi hususunda FSOC tarafından
bugüne kadar iyi bir ilerlemenin gerçekleĢtirildiği ve onun etkinliğinin daha artırılması için bazı
önerilerde bulunduğu belirlenmiĢtir. Bunlar aĢağıda verilmektedir:
 Sistemik riski irdeleyip ele alabilmek için, üyeleri olan kurumların çalıĢmalarının
koordinasyonunu teminen, daha sistematik, analitik ve saydam makro-koruyucu
çerçeve/yöntem geliĢtirme,
 Finansal istikrarın karĢısındaki sistemik risklerin daha derinlemesine ve bütünsel analizinin
sağlanması,
 Finansal AraĢtırma Ofisi‟nin faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla rolünün artırılması ve
komuoyu ile iletiĢiminin gözden geçirilerek değiĢtirilmesi(ve potansiyel olarak
geniĢletilmesi).
Sistemik olarak öneme sahip “FMIs”lerin gözetiminin ve denetiminin güçlendirilmesine iliĢkin
olarak ilgili ABD kurumları (Federal Rezerv Kurulu-“Federal Reserve Board”, Menkul Kıymetler
ve Borsa Komisyonu-“SEC”, Vadeli Emtia/Mal Ticaret Komisyonu-“Commodity Futures
Trading Commission”) tarafından önemli ilerlemeler kaydedilmiĢtir. FMI çerçevesinin daha
güçlendirilmesi hususunda emsal gözden geçirme çalıĢmasında ifade edilen tavsiyeler aĢağıda
belirtilmektedir:
 ABD‟de yerleĢik ilgili yabancı FMIs‟lere iliĢkin olarak uluslar arası rehberliğe uygun bir
Ģekilde, ABD kurumları yabancı düzenleyici kurumlar ile iĢbirliklerini artırmaya devam
etmelidir,
 Bunlar, “Finansal Piyasa Altyapı KuruluĢlarına (FMIs) ĠliĢkin Prensipler”i (PFMIs)
uygulamak amacıyla belirleyici /gösterge zaman çizelgesi yayınlamayı düĢünmelidir
(“PFMIs”, ödemeler, takas ve mutabakat sistemleri ve alım-satım ticareti saklama/veri
depo kuruluĢları için uluslar arası standartlar olup, 2012 Nisan itibariyle yayınlanmıĢtır),
 Bunlar, Sistemik olarak önemli tayin edilen finansal piyasa yardımcı teĢekkülleri/birimleri
için likidite riski yönetimini güçlendirmeyi sürdürmelidiler.
ABD‟de yerleĢik FMIs‟lerin küresel önemi ve diğer sorumluluk bölgelerindeki(jurisdictions)
FMIs‟lere bazı ABD‟de yerleĢik piyasa katılımcıların artan bağlılığı dikkate alındığında, bahsi geçen
hususlar, özellikle konuyla bağlantılı ve amacına uygundur.
ABD federal ve eyalet otoriteleri sigortacılık sektörüne iliĢkin FSAP tavsiyelerini ele almaya
baĢlamıĢlardır. Özelde, Federal Sigortacılık Ofisi “Dodd-Frank Yasası” ile tesis edilmiĢ
bulunmakta olup, FSOC ise yakın zamanda, Federal Rezerv Kurulu‟nun geliĢtirilmiĢ/artırılmıĢ
düzenlemesine ve denetimine tabi olacak bir sigortacılık firmasını sistemik öneme sahip olarak
tayin etmiĢ, ABD eyalet düzenleyici otoriteleri ve federal otoriteler arasındaki bilgi paylaĢımı ve
koordinasyon artırılmıĢ, eyalet otoriteleri sigortacılık grupları denetimini geliĢtirecek yararlı
adımlar atmıĢlar, solvabilite (sermaye/çözülürlük yeterliliği) gereklerini modernize etmiĢler ve
sigortacılık firmaları tarafından gerçekleĢtirilen menkul kıymet ödünç verme operasyonlarında
zorunlu kamuya açıklamaları geliĢtirmiĢlerdir. UlaĢılan sonuçlardan memnun olunmasına rağmen
FSAP tavsiyelerinin sigortacılık alanında tam olarak ele alınabilmesi için önemli düzeyde ilave
çalıĢma gerekmektedir.
ABD‟de sigortacılık denetimine iliĢkin mimari eyalet düzenleyici mercilerinin çeĢitliliği ile
karakterize edilmekte, daha geniĢ bir düzenleyici homojenliği/tekdüzeliği sağlayacak ve
geliĢtirecek federal düzenleyici gücün yokluğu ve eyalet yasasını önceden/öncelikli kullanma
hususundaki sınırlı haklar, ABD‟nin sigortacılık sektöründe düzenleyici homojenliği/tekdüzeliği
sağlama kabiliyetini kısıtlamaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
72
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Halihazırdaki düzenleyici kurulumun dezavantajları dikkate alındığında ABD otoriteleri, daha
fazla federal ve geliĢtirilmiĢ yapı doğrultusundaki geçiĢin, daha geniĢ düzenleyici
homojenliğe/tekdüzeliğe ulaĢılmasında daha etkin bir vasıta olacağını düĢünmelidir.
Sözkonusu emsal gözden geçirme raporu sigortacılık denetiminin etkinliğinin artırılması
hususunda diğer birtakım tavsiyeler oluĢturmuĢ olup, bunlar aĢağıda verilmektedir:
 Federal Sigortacılık Ofisi, sigortacılık sektörünün izlenmesini artırmalı ve tanımlanmıĢ
olan hususları ve açıkları ele almak hususunda tedbir uygulayabilecek Ģekilde daha
güçlendirilmelidir,
 ABD otoriteleri tüm sigortacılık grupları için konsolide finansal raporlama yükümlülükleri
sunarak ve konsolide denetimin organizasyonu kapsamında lider/baĢı çeken denetçilere
tüm sigortacılık grubunun finansal durumuna tam anlamıyla nüfuz edebilecek ilave güçler
vererek sigortacılık grupları denetimini daha geliĢtirmeli ve artırmalıdır,
 ABD eyalet otoriteleri, eyalet yetkililerinin/komiserlerinin atanma süreleri, eyalet
sigortacılık dairelerinin kural/düzenleme yapma güçleri ve onlara fon sağlanması ve
uzmanlığı desteklemek üzere personel temini ile ilgili FSAP tavsiyelerini uygulamalıdır.
Kaynak: Press Release: FSB completes peer review of the United States
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130827.pdf
14. FSB’nin MaaĢ/Ücret Uygulamalarına ĠliĢkin Ġkinci GeliĢim Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) “MaaĢ/Ücret Uygulamalarına ĠliĢkin Ġkinci GeliĢim Raporu”nu
internet sitesi üzerinden kamuoyuna 26 Ağustos 2013 tarihi itibariyle açıklamıĢ bulunmaktadır.
Sözkonusu ilerleme raporu, FSB‟nin sağlıklı maaĢ/ücret tatbikatına iliĢkin prensiplerinin ve
bunların FSB sorumluluk bölgeleri (jurisdictions) tarafından tatbikine iliĢkin standartların (P&S)
uygulanmasını değerlendirmektedir.
Rapora göre, konuya iliĢkin çalıĢmalarda iyi bir ilerleme gerçekleĢtirilmeye devam ederken, ülke
otoriteleri ve firmalar tarafından, “P&S”nin uygulanmasının, etkin bir biçimde daha basiretli bir
“Risk Alma” davranıĢına yol göstermesinin sağlanması hususunda daha fazla çalıĢma yapılmasına
ihtiyaç duyulmaktadır. Bu süreç zaman alacak olup, maaĢ/ücret uygulamalarındaki geliĢimin etkili
ve sürdürülebilir olduğuna karar vermeden önce, hala, daha da katedilmesi gereken yol olduğu
görülmektedir.
Rapor, beklenen/tahmini risk ayarlaması, maaĢın/ücretin performans ile hizalanması (“Malus” ;
devre etki ederek muaccel olan tutarın ödenmesinin kaldırılması/iptali ve “Clawbacks” ; hakkı
elde ettikten sonra paranın ödenmiĢ olandan geri alınması hususlarına iliĢkin mekanizmalar dahil
olmak üzere) ve önemli “Risk Alıcılar”ın tanımlanması alanlarına iliĢkin temel sorunları ve
süregelen uygulamaları anlatmaktadir. 2010 tarihli bir belgede Basel Bankacılık Denetimi
Komitesi‟nce ifade edildiği üzere, “Malus” kavramı, devri etkileyerek çalıĢmakta(muaccel fakat
ödenmemiĢ olan tutarın azaltılması), “Clawbacks” kavramı ise çalıĢanın, firmaya saptanmıĢ
miktardaki bir parayı geri ödemesininin istenmesi suretiyle uygulama bulmaktadır.
Ġkisi haricinde tüm FSB üyesi sorumluluk bölgeleri halihazırda ülke düzenlemelerinin veya
denetim rehberlerinin bünyesinde “P&S” uygulanmasını tamamlamıĢ bulunmakta olup, ülke
otoritelerinin Ģimdi odaklandığı alan, ilgili firmaların uygulamalarının etkin denetimi ve
gözetimidir.
Risk Yönetimi Dairesi
73
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
RaporlanmıĢ eğilimler baĢlıca maaĢ/ücret uygulama yapılarının “P&S”de belirtilmiĢ bulunan
yönde revize edilmekte olduğunu göstermekte olup, FSB sorumluluk bölgelerinin görüĢlerinin ve
yöntemlerdeki mevcut farklılıkların dikkate alınması durumunda, önemli risk alıcılar için
tanımlama kriteri üzerinde çalıĢma yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.
Politika belirleyenler ve kamuoyu için, sorumluluk bölgeleri çapındaki önemli firmalar bakımından
maaĢ/ücret uygulama yapılarına dair tutarlı/uygun veriye itimatlı bir biçimde ulaĢılması hususunda
hala genel bir güçlük bulunmakla birlikte, maaĢ/ücret uygulamalarının kamuya açıklanması
hususunda ilerlemeler mevcuttur. Rapor, cari olarak uygulanmakta olan belirli düzenleyici
giriĢimlerin, FSB üyesi bazı sorumluluk bölgelerinde maaĢ/ücret uygulamalarını önemli düzeyde
değiĢtirebileceğini ifade etmektedir.
Faaliyet alanında eĢit Ģartlar sağlanması hususundaki bazı endiĢelerin firmalar tarafından dile
getirilmeye devam edildiği, bununla beraber, ülke otoritelerinin, “P&S” uygulamasının
denetlenmiĢ kurumların iĢe alma ve yeteneği koruma imkanlarını engellediğine veya azalttığına
dair hakiki bir kanıtı henüz göremediği sözkonusu raporda ifade edilmektedir. Böyle endiĢelerin
altının çizilmesi ve ele alınması amacıyla FSB‟nin baĢlattığı, “Ġkitaraflı ġikayet Ele Alma Süreci”
firmalar tarafından bugüne kadar kullanılır hale getirilmemiĢtir.
FSB, “P&S”nin tam ve etkin olarak uygulanmasına iliĢkin olarak alınan tedbirleri izlemeye ve
kalan açıkları ve engelleri belirlemeye devam edecektir. Bu çabanın bir parçası olarak FSB,
deneyim ve görüĢlerin paylaĢıldığı diğer bir atölye çalıĢmasının organize edilmesi de dahil olmak
üzere, eğilimleri ve kalan sorunları tartıĢarak endüstri ile beraberce bu konuda angaje/meĢgul
olmaya devam edecektir.
FSB aynı zamanda üyeler çapında, önemli risk alıcıların uygulama alanını, firmaların aralarındaki
farklılıkların ve orantılılık ihtiyacının farkına varılması sırasında iyi uygulamaların belirlenebilmesi
bakıĢıyla inceleyecek ve karĢılaĢtıracaktır.
Kaynak: FSB publishes second progress report on compensation practices: Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130826.pdf
15. “GeliĢtirilmiĢ Kamuya Açıklama Görev Gücü”nün (EDTF) GeliĢim
Raporu
“GeniĢletilmiĢ Kamuya Açıklama Görev Gücü”nün (EDTF) GeliĢim Raporu, FSB BaĢkanı‟na
yazılan 2 Temmuz 2013 tarihli mektup ile beraber FSB internet sitesinde 21 Ağustos 2013 tarihi
itibariyle yayınlanmıĢtır.
Sözkonusu mektupta, talep edildiği üzere, “GeliĢtirilmiĢ Kamuya Açıklama Görev Gücü”nün
(EDTF), 2012 Ekim ayında yayınlanan “Bankaların Risk Açıklamalarının GeliĢtirilmesi” baĢlıklı 1.
Raporunda yer alan “EDTF Tavsiyeleri”nin uygulanmasının düzeyine ve kalitesine iliĢkin bir
çalıĢmayı ele alan 2. Raporunu FSB‟ye sunduğu belirtilmektedir. Bahsi geçen çalıĢmanın iki
kısımdan oluĢtuğu, bunun birincisinin; Sistemik Öneme Sahip Küresel Bankaların (G-SIBs) ve
Sistemik Öneme Sahip Yerel Bankaların (D-SIBs) kendi kendilerini değerlendirdiği ankete/etüde
iliĢkin bulgular, ikincisinin; bankaların 2012 yıllık raporlarında ve 3. Yapısal Blok‟un (Basel
Çerçevesi – Kamuya Açıklamalar ve Piyasa Disiplini) gerektirdiği belgelerde yaptıkları EDTF
Risk Yönetimi Dairesi
74
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
açıklamalarına iliĢkin bir alt setin, sözkonusu bilgileri kullanıcı olarak bankalardan sağlayan
EDTF‟nin yatırımcı ve analizci üyelerinin oluĢturduğu bir Grup (Kullanıcı Grubu) tarafından
gözden geçirilmesine dair değerlendirme olduğu vurgulanmaktadır. Buna ilaveten EDTF,
sözkonusu izleme raporunda yer verilen çalıĢma sonuçlarını tartıĢmak ve ana mesajlar
hususundaki mutabakatı için toplantılar ve görüĢmeler gerçekleĢtirmiĢtir.
Anketin sonucu, EDTF‟nin tavsiyelerinin küresel finansal kuruluĢların raporlama uygulamaları
üzerinde pozitif bir etkisinin olduğunu teyit etmektedir. Bankalarca, kamuya açıklamalara iliĢkin
EDTF tavsiyelerinin uygulanmasının hızla artacağı ve 2013 kamuya açıklamaları itibariyle
bütünleĢtirilmiĢ bazda uygulanma düzeyinin %70‟i aĢacağı tahmin edilmektedir. Kullanıcı
Grubunun gözden geçirme değerlendirmesi, özellikle kullanıcıların taneli, kantitatif veya
cetvel/çizelge
halinde
açıklamalar
beklediği
tavsiyeler
için,
bankaların
kendi
değerlendirmelerinden (anket) daha düĢük derecede bir uygulamaya iĢaret etmektedir.
EDTF, banka anketi ile kullanıcı grubunun gözden geçirmesi arasındaki farkların, 2012 yıllık
raporlarının tamamlanması öncesi, cevaplayıcı bankaların EDTF tavsiyeleri ile olan sınırlı
yakınlığına/alakasına kısmen dayandırılabileceğini ve bankaların kendi iĢlerini nasıl yönettiklerini
yansıtacak Ģekilde kamuya açıklamalar sunmaları gereken raporun temelini oluĢturan prensiplere
bağlı olduğunu ifade etmektedir.
EDTF, elde edilen bu sonuçları, hazırlayıcılar ve kullanıcılar bakımından sözkonusu tavsiyeleri
gelecek yılda tartıĢabilmek için anlaĢma fırsatı olarak görmekte ve bu anlaĢmanın 2013 raporlama
dönemi için risk açıklamalarının daha fazla geliĢtirilmesi/artırılması ile neticeleneceğine
inanmaktadır.
EDTF, sözkonusu diyaloğun bankalar için kendi kamuya açıklama standartlarını geliĢtirmeye
devam edebilmek için bir mekanizma sağlayacağını, diğer yandan, eĢ zamanlı olarak sermaye
piyasası disiplininin restorasyonuna yardım edeceğini tahmin etmektedir. EDTF aynı zamanda,
tüm piyasa katılımcılarının, bankaların risk açıklamalarının sürekli bir biçimde geliĢtirilmesini
sağlayan bir rol oynayabileceklerine inanmaktadır.
Bu çerçevede, yatırımcılar bireysel bazda, kamuya açıklamaların daha fazla geliĢtirilmesine destek
ve yardımcı olmak üzere, bankaların kendi değerlendirmeleri ile kullanıcı grubu değerlendirmeleri
arasındaki farkların mevcut olduğu vakalar da dahil olmak üzere, beklentilerini bankalar ile
tartıĢmalıdır. Düzenleyiciler aynı zamanda, özelllikle kendi bankacılık sistemlerinin bünyesindeki
kamuya açıklamaların mukayese edilebilirliğinin geliĢtirilmesine/artırmasına iliĢkin olarak, bu özel
sektör giriĢiminin bir parçası olmalarından dolayı, bankaların risk açıklamalarının geliĢtirilmesinin
desteklenmesi ve teĢviki hususunda oynanacak bir role sahiptir.
Eğer bankalar, 2013 yıllık raporları ve 3. Yapısal Blok‟un gerektirdiği belgeleri için planlandığı
üzere, sözkonusu tavsiyelerin uygulanmasında baĢarılı olurlar ise ve aynı zamanda, hali hazırdaki
uygulamada algılanan farklar çözümlenirse, EDTF tavsiyelerinin büyük bölümü, bahsi geçen
EDTF Raporunun yayınlanmasını takip eden birinci tam yıl içinde uygulanabilecektir.
Kaynak: Enhanced Disclosure Task Force implementation progress report
(EDTF Report excluding Appendix); (Appendix Only) and FSB Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130821a.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
75
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
16. Kredi Derecelendirme KuruluĢlarının Derecelerine ĠliĢkin FSB’nin
Ġlerleme Raporu ve Geçici/Ara Gözden Geçirme Raporu
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) Kredi Derecelendirme KuruluĢları‟na (CRAs) bağımlı olmanın
azaltılması ve bunların denetimlerinin/gözetiminin güçlendirilmesi hususlarında “Ġlerleme
Raporu”nu ve bununla birlikte Kredi Derecelendirme KuruluĢu (CRA) notlarına olan bağımlılığın
azaltılmasına dair FSB prensiplerinin ülkelerde uygulanmasına iliĢkin “Geçici(Ara) Gözden
Geçirme Raporu”nu 29 Ağustos 2013 tarihi itibariyle yayınlayarak internet sitesi üzerinden
kamuoyununa açıklamıĢtır.
Sözkonusu “Ġlerleme Raporu”, gözden geçirmelenin temel bulgularının ve önerilerinin bir özetini
ihtiva etmekte, uluslar arası standartlardaki CRA notlarına olan atıfların veya referansların
azaltılmasına yönelik olarak “Standart Belirleyen Organlar”ın (SSBs) halen süren çalıĢmalarını
anlatmakta ve CRAs‟ların aralarındaki rekabet ve saydamlığın iyileĢtirilmesine yönelik olarak
“Menkul Kıymet Komisyonlarının Uluslar Arası Örgütü”(IOSCO) tarafından yürütülen
çalıĢmanın bir güncellemesini sunmaktadır.
“Ġlerleme Raporu”nda yer alan ana noktalar aĢağıda özet olarak verilmektedir:







Not indirimi gerçekleĢtiğinde piyasa fiyatlarında sürü davranıĢına ve “cliff” etkilerine (örneğin;
menkul kıymetlerin derecesi düĢtüğünde bunların beklenmedik Ģekilde ansızın satıĢı) yol açan dıĢ
derecelendirmeye, düzenleyici rejimlerin ve piyasa katılımcılarının mekanik bağlılığının nihayete
erdirilmesi hususundaki çalıĢmayı otoritelerin hızlandırmaları gereklidir,
FSB, CRA‟lara olan bağımlılığın azaltılmasına yönelik yol haritasını, sözkonusu bağımlılığın
azaltılması hususunda ülke otoritelerinin faaliyetlerinin gözden geçirilmesi yoluyla ileri
taĢımaktadır. Gözden geçirme, ilerlemeyi hızlandırmayı ve yol haritası çerçevesinde vermiĢ
oldukları taahhütlerin yerine getirilmesinde ulusal otoriteleri desteklemeyi amaçlamaktadır,
Geçici/ara gözden geçirme raporu, sorumluluk bölgelerinin (jurisdictions) reformları
gerçekleĢtirmek için yola çıktıkları farklı baĢlangıç pozisyonlarına sahip olduklarını ifade
etmektedir. ABD, derecelendirmenin tüm sistem unsurlarıyla (donanımla) bütünleĢik olan
bağlarını kaldırmak için en fazla yolu katederken, Avrupa Birliği (AB) de önemli ilerlemeler
kaydetmiĢtir. Diğer sorumluluk bölgelerinin(jurisdictions) çoğunda ilerleme daha yavaĢtır,
Mevcut uluslar arası standartların arasında en fazla CRA kullanan Basel Çerçevesidir. Basel
Bankacılık Denetimi Komitesi (BCBS) menkul kıymetleĢtirme çerçevesi bünyesinde anılan
bağlılığı azaltmak için öneriler yapmıĢ olup, 2014 ortalarına kadar sermaye yükümlülükleri
kapsamındaki standart yaklaĢım bünyesinde de bahsi geçen bağlılığın azaltılması için de öneriler
yapacaktır. Sorun kredi değerliliğinin muteber alternatif standartlarını belirlemektir,
Piyasa katılımcıları, CRA notlarına bağlılıklarını güvenli bir biçimde azaltabilmeleri amacıyla kendi
kredi değerlendirmelerini yapmak hususunda kapasitelerini geliĢtirmeye ihtiyaç duymaktadırlar. Bu
durum da sorunlar ihtiva etmekte olup, zaman alacak bir süreçtir,
FSB üyeleri, yol haritası kapsamında üzerinde uzlaĢtıkları üzere, yasalar ve düzenlemelerde
değiĢiklik gereken daha fazla alanı belirleyen ve önceliklendiren eylem planlarını açıklamalıdır. Bu
eylem planları, yasalar ve düzenlemelerdeki CRA notlarına iliĢkin atıfları/referansları azaltmak için
otoriteler tarafından atılacak adımlara dair derslerin paylaĢılmasını ve güçlendirilmiĢ kredi
değerlendirme yeteneklerinin geliĢtirilmesini teminen, gözden geçirmenin ikinci aĢamasında
kullanılmıĢ olacaktır,
IOSCO, geliĢtirilmiĢ/artırılmıĢ saydamlığın piyasa rekabetinde önemli bir rol oynadığını
görmekte olup, kendisinin belirlediği “CRA Hareket Kuralları”nın (KOD-Yönetmelik)
halen süren revizyonunun bir parçası olarak CRA‟lar için saydamlık standardını
Risk Yönetimi Dairesi
76
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
geliĢtirebilecektir. FSB, “CRA Hareket Kuralları”nın revizyonunun da ötesinde, daha fazla
çalıĢmaya ihtiyaç duyulup duyulmadığını izlemeye devam edecektir.
Ara dönem emsal gözden geçirme raporu ülke otoritelerinin yasa ve düzenlemelerinde CRA
notlarına yapılan atıfların/gösterilen referansların yapılandırılmıĢ envanter dökümünü ve
sözkonusu atıfları/referansları azaltmaya yönelik olarak alınan ve alınacak olan tedbirleri ihtiva
etmektedir. Birkaç FSB sorumluluk bölgesi bir envanter döküm çalıĢmasını henüz
tamamlayamamıĢ olup, emsal gözden geçirme, bunların 2013 Eylül sonuna kadar bu
yükümlülüklerini yerine getirmelerini tavsiye etmektedir.
Prensiplerin uygulanmasında gerçekleĢtirilen ilerlemeyi kabul ederken, emsal gözden geçirme, bazı
alanlarda hızlandırılması gereken ilerleme ihtiyacı olduğunu belirlemiĢ olup, bunlar da dahil olmak
üzere, FSB sorumluluk bölgeleri(jurisdictions) Ģu hususları yerine getirmelidir:


Finansal kuruluĢlara kendi bünyelerinde bağımsız kredi değerlendirme süreçlerinin geliĢtirilmesi
için özendirme/teĢvikler sağlanması,
Finansal kuruluĢların içsel kredi riski değerlendirme uygulamalarına iliĢkin olarak kamuya
açıklamalarının artırılmasının özendirilmesi/teĢviki veya sürdürülmesi (mevcut bulunan yerde
Standart Belirleyen Organlardan (SSBs) rehberlik/yönlendirme temini suretiyle).
Emsal gözden geçirme aynı zamanda, Prensiplerin uygulanmasında daha fazla ilerleme
gerçekleĢtirmek için altı çizilmesi ve ele alınması gereken bazı sorunları belirlemiĢtir. Bunlar; özel
sözleĢmelerde veya özel sektör yatırım kararlarında yer alanlar ile beraber olmak üzere, uluslar
arası standartlardaki CRA notlarına iliĢkin yersiz/lüzumsuz, aĢırı bağımlılığın azaltılması; kredi
değerliliğinin uygun alternatif standartlarının belirlenmesi ve özellikle daha küçük firmalar için,
içsel risk değerlendirme sistemlerinin geliĢtirilmesine iliĢkin sınırlamaların altının çizilmesi ve ele
alınması hususlarını ihtiva etmektedir. Emsal gözden geçirmenin ikinci aĢamasında sözkonusu
sorunlar daha detaylı olarak analiz edilecek olup, FSB nihai emsal gözden geçirme raporunu 2014
baĢlarında yayınlamak istemektedir.
Kaynak: FSB publishes progress report and interim peer review report on
credit rating agency ratings: Press Release
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130829d.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130829e.pdf
17. Küresel Finansal Düzenleyici Reformların Uygulanmasına ĠliĢkin
GeliĢmenin G20 Liderlerine Sunulması Hususunda FSB Tarafından
Hazırlanan Raporlar
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB), G20 Liderlerine St Petersburg Zirvesinde sunulmak üzere
hazırlanan aĢağıda belirtilen belgeleri 5 Eylül 2013 tarihi itibariyle yayınlayarak internet sitesinden
kamuoyuna sunmuĢtur:
 Küresel krizden bu yana (5 yılı aĢan) ele alınan finansal reformlar ile Liderlerin dikkatine
sunulmak üzere ortaya çıkmıĢ bulunan önemli hususları ihtiva eden, FSB BaĢkanı Mark
Carney‟in G20 Liderlerine hitap eden mektubu,
Risk Yönetimi Dairesi
77
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ



NĠSAN 2014
G20 Liderleri tarafından istenildiği üzere, FSB tarafından koordine edilen finansal
reformlara iliĢkin çerçevenin ve reformları tamamlamak için gereksinim duyulan kalan
adımların özetlendiği teknik olmayan dile sahip anlatı niteliğindeki geliĢim raporu,
Finansal istikrarı güçlendirmeye yönelik olarak finansal reformların uygulanmasındaki
geliĢime iliĢkin daha detaylı ve kapsamlı genel bakıĢ raporu,
FSB Sekreteryası tarafından FSB üyeleri ile istiĢare edilmek suretiyle hazırlanan ve finansal
düzenleyici reformların uygulanmasına iliĢkin politika geliĢtirilmesindeki ilerlemenin
halihazırdaki durumunu değerlendiren bir “Skor Tabelası” vaziyet raporu.
Kaynak: The FSB publishes reports to G20 Leaders on progress in implementing global
financial regulatory reforms: Press Release; Chairman's letter; narrative progress report on
financial reforms; overview progress report; scoreboard status report; and survey responses on
implementation progress
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130905.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130905a.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130905c.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130905b.pdf
http://www.financialstabilityboard.org/implementation_monitoring/nr_02092013.htm
18. Yükselen Piyasalar ve GeliĢmekte Olan Ekonomilere (EMDEs) ĠliĢkin
Düzenleyici Reformlar Hakkında Ġzleme Notu
Finansal Ġstikrar Kurulu (FSB) tarafından hazırlanan, “Yükselen Piyasalar ve GeliĢmekte Olan
Ekonomilere ĠliĢkin UzlaĢılan Düzenleyici Reformlar Hakkında Ġzleme Notu” 12 Eylül 2013
tarihi itibariyle FSB internet sitesinden kamuya açıklanmıĢtır.
Sözkonusu Not, düzenleyici reformların “Yükselen Piyasalar ve GeliĢmekte Olan Ekonomiler”e
(Emerging Market and Developing Economies - EMDEs) olabilecek muhtemel etkilerinin
araĢtırılmasına yönelik 2012 Haziran “FSB ÇalıĢması”ndan bugüne kadar izlenen geliĢmelerin bir
güncellemesini ihtiva etmekte olup, Notta yer alan bilgiler, farklı bölgelerdeki uluslar arası bazda
uzlaĢılan reformların etkilerinin ele alındığı “FSB Bölgesel ĠstiĢare Grupları” bünyesinde
gerçekleĢtirilen tartıĢmalardan, IMF, Dünya Bankası, Basel Bankacılık Denetimi Komitesi(BCBS),
Sigorta Denetçileri Uluslar arası Federasyonu(IAIS) ve Menkul Kıymet Komisyonlarının Uluslar
arası Örgütü(IOSCO) bünyelerinde yer alan, kendi izleme ve değerlendirme verilerinden (Standart
Belirleyen Organlar ve Uluslar arası Finansal KuruluĢlar - SSBs ve IFIs) ve finansal reformların
uygulama etkilerini değerlendirmek ve deneyimlerini “EMDEs”ler çapında paylaĢmak için 2013
Mayıs ayı itibariyle yapılan FSB çalıĢma toplantısının bulgularından hareketle elde edilmiĢtir.
Analizin baĢlangıç noktası 2012 Haziran itibariyle yapılmıĢ bulunan “FSB ÇalıĢması”nda
belirlenen “Reform Alanları” olup, adlandırmak gerekirse bunlar; Basel III Sermaye ve Likidite
Çerçevesi; Tezgah Üstü (OTC) Türev Piyasa Reformları ve çözümleme rejimleri dahil olmak
üzere Sistemik Öneme Sahip Küresel Finansal KuruluĢlara (G-SIFIs) iliĢkin politika tedbirleridir.
Ġzleme Notunun ilgili bölümlerinde, sözkonusu alanlarda “EMDEs”ler çapındaki geliĢmelere
iliĢkin güncellemeler ile istenmeyen bellibaĢlı sonuçların belirlenmesi ve reformların
uygulanmasının desteklenmesi hususunda “SSBs ve IFIs”ler tarafından atılan adımlar yer
Risk Yönetimi Dairesi
78
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
almaktadır. Sözkonusu Notta aynı zamanda bazı geliĢmiĢ ekonomilerdeki yapısal bankacılık
reformlarına iliĢkin giriĢimlerin sınır ötesi etkilerinden kaynaklanan ve “EMDEs” ler tarafından
belirlenen endiĢe verici hususlar da yer almaktadır.
Kaynak: FSB publishes monitoring note on the effects of regulatory reforms on
Emerging Market and Developing Economies
Link: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_130912.pdf
C. IOSCO
1. Menkul Kıymetler Düzenlemelerine ĠliĢkin IOSCO’nun Amaçları ve Ġlkeleri’nin 6.
ve 7. Ġlkelerin Uygulamasının Ġçerik Olarak Gözden Geçirilmesi – Nihai Rapor, Eylül
2013
Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Örgütü (IOSCO), menkul kıymetler düzenlemelerine
iliĢkin IOSCO‟nun amaçları ve ilkelerinin 6. ve 7. ilkelerin uygulamasının içerik olarak gözden
geçirilmesine iliĢkin nihai raporunu Eylül 2013‟te yayınlamıĢtır. 6. ve 7. ilkeler, IOSCO ilkelerine
2010‟ta yaĢanan küresel finansal krize yanıtın bir parçası olarak eklenmiĢti:

Ġlke 6; yasal düzenleyicilerin sistemik riski, kendi otoritelerine uygun olarak izleyecek, azaltacak ve
yönetecek bir sürece sahip olması veya katkıda bulunmasını gerektirir.

Ġlke 7; yasal düzenleyicilerin mevzuat çerçevesini düzenli olarak gözden geçirecek bir sürece sahip
olması veya katkıda bulunmasını gerektirir.
Bu iki ilkenin içeriğinin gözden geçirilmesinin amacı, söz konusu ilkelerin IOSCO‟ya üye
ülkelerde uygulamasına iliĢkin bir resim ortaya koymak ve iyi uygulamaları belirlemek ve
paylaĢmaktır. Ayrıca, bu gözden geçirme, söz konusu ilkelerin uygulamasının önemine dikkat
çekme amacı taĢımaktadır.
Yayınlanan raporun önerileri aĢağıdaki alanları kapsamaktadır:

Mevcut risk yönetim çerçevesiyle bütünleĢme, üye ülkelerdeki sistemik riskle iliĢkili olarak sistemik
riskin ve sorumluluklarının açık tanımı ve yasal düzenleme çerçevesinin gözden geçirilmesi gibi
süreçlerin olduğu yapı

UlaĢılabilir, güvenilir ve kaliteli verilerin sistematik ve sağlıklı analizi, piyasa katılımcılarıyla menkul
kıymet piyasalarındaki riskleri anlamaları ve süreçleri gözden geçirmeleri için iletiĢim kurulması
gibi, yasal düzenleyicilerin geliĢtirmesi gereken süreçlerin kısımları

BelirlenmiĢ prosedürler ve düzenlemeler altında, üye ülkeler arasındaki iĢbirliği ve koordinasyon

Süreçlerin etkili ve anlamlı olmasını sağlamak için kültür ve kaynak bulma
Risk Yönetimi Dairesi
79
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Thematic Review on the Implementation of Principles 6 and 7 of the IOSCO
Objectives and Principles of Securities Regulation – Final Report
Link: http://www.iosco.org/news/pdf/IOSCONEWS300.pdf
2. Menkul Kıymet Piyasaları Riski Görünümü 2013–2014, Ekim 2013
Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Örgütü (IOSCO), 15 Ekim 2013‟te menkul kıymet
piyasaları riskiyle ilgili ilk görünümünü yayınlamıĢtır. Raporda, menkul kıymet piyasalarındaki
sistemik açıdan endiĢe yaratabilecek önemli trendler, zayıf noktalar ve risklere yer verilmiĢtir.
Raporun amacı, IOSCO üyelerine küresel menkul kıymet piyasalarında ve bütün finansal sistem
içerisindeki potansiyel risklere ve zayıflılıklara karĢı benimsemesi gereken ileriye dönük
yaklaĢımlarla ilgili bilgi sağlamaktır. Görünüm raporunda tanımlanan ve derinlemesine analiz
edilen dört ana risk Ģunlardır:
1. DüĢük faiz ortamından kaynaklanan riskler
2. Teminat yönetimiyle ilgili riskler
3. Türev piyasalarıyla ilgili riskler
4. GeliĢen piyasalardan çıkan sermaye akımlarıyla ilgili riskler
Kaynak: Securities Markets Risk Outlook 2013-2014
Link: http://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD426.pdf
D. IASB
KOBĠ'ler Ġçin Uluslararası Finansal Raporlama Standardı Ġle Ġlgili Sınırlı Bir DeğiĢiklik
Önerisi
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (The International Accounting Standards BoardIASB) (UMSK) KOBĠ'ler için Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (KOBĠ'ler için UFRS)
ile ilgili önerilen değiĢikliklere iliĢkin bir taslağı kamuoyunun görüĢüne açmıĢtır (Ekim 2013).
Bilindiği üzere KOBĠ'ler için UFRS Temmuz 2009 tarihinde yayımlanmıĢ ve iĢletmeler tarafından
2010 yılı itibariyle uygulanmaya baĢlamıĢtır. UMSK, Haziran 2012 tarihinde KOBĠ'ler için
UFRS‟nin geniĢ kapsamlı olarak değerlendirilmesine yönelik bir talebini yayımlamıĢtır. Söz konusu
talebin amacı, kamuoyunca bahsi geçen standartların iyileĢtirilmesi için gerekli görülen değiĢiklik
teklifleri var ise bunları dikkate alan bir düzenleme yapmaktır. Kamuoyundan gelen geri
Risk Yönetimi Dairesi
80
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
bildirimler doğrultusunda ve KOBĠ'ler için UFRS‟nin yeni bir standart olduğu göz önüne
alındığında sadece sınırlı bir değiĢiklik yapılmasına karar verilmiĢtir. Buna göre, değiĢiklik
önerilerine görüĢ verilmesi için bitiĢ tarihi olarak 3 Mart 2014 belirlenmiĢtir.
Kaynak: IASB proposes limited amendments to the IFRS for SMEs
Link: http://www.ifrs.org/Alerts/SME/Pages/IASB-issues-limited-amendments-to-the-IFRS-for-SMEsOctober-2013.aspx
E. IFSB
Ġslami Finansal Hizmetler Sektörü için Ġki Yeni Standart
Ġslami Finansal Hizmetler Kurulu (Islamic Financial Services Board-IFSB), IFSB 14-Ġslami
Sigorta ġirketlerinde Risk Yönetimi Standardı (Standard on Risk Management for Takāful
(Islamic Insurance Undertakings) ve IFSB 15-Ġslami Finansal Hizmetler Sunan KuruluĢlar (IIFS)
için Revize EdilmiĢ Sermaye Yeterliliği Standardı (Standard on Revised Capital Adequacy for
Institutions offering Islamic Financial Services) olmak üzere iki yeni standardı kabul etmiĢtir
(Aralık 2013).
IFSB 14 Ġslami Sigorta ġirketlerinin (Takāful) maruz kaldığı risklerin türlerini anlamada sektöre
rehberlik sağlamayı amaçlamaktadır. Mevcut küresel piyasa koĢulları, ilgili düzenleyici ve
denetleyici otoritelerin sektörü güçlendirmeye yönelik çalıĢmalar yapmasını gerektirmektedir. Bu
standardın öngördüğü iyi uygulamalar ile, sigorta Ģirketleri için bir risk yönetimi çerçevesinin
geliĢtirilmesinde islami standartlara uyumlu bir mekanizma sağlanması amaçlanmaktadır.
IFSB 15 ise, sermaye yeterliliğine iliĢkin önceki iki IFSB standardının (IFSB 2: IIFS için Sermaye
Yeterliliği Standardı, IFSB 7: Sukuk, Menkul KıymetleĢtirme ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları
için Sermaye Yeterliliği Gereksinimleri) gözden geçirilmiĢ ve geliĢtirilmiĢ versiyonudur. IFSB 15
aynı zamanda Ġslami Finansal Hizmetler Sunan KuruluĢlara iliĢkin sermaye bileĢenleri ile finansal
istikrar araçları için Basel III'te yer alan anahtar önerileri de içermektedir.
IFSB 15 Ġslami Finansal Hizmetler Sunan KuruluĢlar için mevcut bulunan riskleri etkin bir Ģekilde
kapsayacak ve bu riskleri karĢılamak için uygun sermaye tahsisini sağlayacak Standart YaklaĢıma
dayalı bir sermaye yeterlilik çerçevesinin uygulanmasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Bu
amaçlar doğrultusunda, ilave sermaye ve katkı sermayeyi içeren, yüksek kalitede yasal sermaye
bileĢenleri kriterleri için islami standartlara uyumlu bir rehberlik sağlamaktadır. Benzer Ģekilde
yeni standart ile sermaye tamponları, kaldıraç oranı ve yurt içi sistemik olarak önemli banka gibi
finansal istikrar araçlarına iliĢkin konularda rehberlik sağlanarak denetim mercilerinin bankacılık
Risk Yönetimi Dairesi
81
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
sistemi koruma hedefine ulaĢmada ve finansal sistemin geneline sirayet eden Ģoklardan
korunulmasına yardımcı olunmaktadır.
Kaynak: The IFSB Council Adopts Two New Standards for the Islamic Financial Services Industry
Link: http://www.ifsb.org/preess_full.php?id=242&submit=more
III.
DĠĞER
A. MAKALE/RAPOR
IMF
1. Bankalara Yönelik Stres Testleri Ġçin Pratik Kurallar, Daniel C. Hardy, Christian
Schmieder, Kasım 2013
Hazırlanan pratik kurallar dokümanı, bankacılık sektörüne yönelik sağlam, hızlı ve kolayca
uygulanabilir nitelikteki stres testlerinin gerçekleĢtirilmesinde oldukça faydalıdır. Bu kurallar,
geliĢmiĢ ve geliĢmekte olan ekonomiler için farklı seviyelerdeki stres koĢullarının bankaların
sermaye rasyoları, kredi kayıpları, gelirleri, kredi büyümeleri ve risk ağırlıkları gibi unsurları
üzerindeki etkileri dikkate alınarak hazırlanmıĢtır. Hazırlanan bu kurallar büyük ölçekli Ģoklara
karĢı orantısız tepkileri dikkate almakta ve muhtelif ülkelerdeki farklı düzenleme yaklaĢımları
altında sermaye rasyosunun dönemsel hareketlerinin sayısallaĢtırılmasında da kullanılabilmektedir
(11 Kasım 2013).
Kaynak: Working Paper No. 13/232
Link: http://www.imf.org/external/pubs/cat/longres.aspx?sk=41047.0
2.Alt-Ulusal Kredi Riski ve Ülke Kurtarma Paketleri: Primleri Kim Ödeyecek? E. Jenkner
ve Zhongjin Lu, Ocak 2014
Yapılan çalıĢma göstermiĢtir ki, yabancı ülkelerde yerleĢik resmi kuruluĢlardan kaynaklı riskler, bu
kuruluĢların zor durumlarında merkezi hükümetleri tarafından kurtarılacağına iliĢkin gizli varsayım
dolayısıyla, piyasalar tarafından düĢük fiyatlanmaktadırlar. Hâlbuki ülkelerin kendi resmi
kuruluĢlarının borçlanmaları için verdikleri (gizli veya açık) garantileri dolayısıyla ödeme yapıp
yapmadıkları sorusu yeterince araĢtırılmamaktadır. Analiz çalıĢması kapsamında, bir kurtarma
planının açıklandığı gün itibarıyla eĢ zamanlı olarak ülke riski primlerinde yükseliĢ ve alt ulusal risk
primlerinde düĢüĢü veya riskin fiili olarak ikinciden birinciye transferini test etmek amacıyla iki
Risk Yönetimi Dairesi
82
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
farklı seviyedeki ülke yönetimi için ayrı denklemler kullanılarak vaka çalıĢması yapılmıĢtır. Ġspanya
ve onun otonom bölgesi için Ocak 2010 ve Haziran 2013 döneminde günlük finansal piyasa
dataları kullanılarak gerçekleĢtirilen çalıĢmanın sonuçları, risk transfer hipotezini destekler
niteliktedir (30 Ocak 2014)
Kaynak: Working Paper No. 14/20
Link: http://www.imf.org/external/pubs/cat/longres.aspx?sk=41294.0
BIS
Makroekonomik ve Finansal Ġstikrarda Merkez Bankalarının Rolü (The role of central
banks in macroeconomic and financial stability), BIS Raporu No 76, ġubat 2014
Afrika kıtasının global finansal sistemle entegrasyonunun artmasıyla kıtanın merkez
bankalarındaki değiĢimi görüĢmek üzere 11-12 Mayıs 2013 tarihlerinde Basel‟de yapılan
toplantılarda bu konudaki deneyimler paylaĢılmıĢtır. Özellikle gündeme gelen dört baĢlık
aĢağıdadır:
1. Pan-Afrikan bankacılıkta artıĢ, finansal entegrasyonda yeni bir dalga oluĢturmaktadır. Bunun
bölgeye faydaları olmakla beraber, merkez bankacıları ve denetimcileri risklerin izlenmesi ve
yönetilmesinde yeni zorluklarla karĢı karĢıya bırakmaktadır.
2. Yerel borç piyasalarının geliĢtirilmesinde merkez bankaları önemli bir rol oynamaktadır. Yerel para
cinsinden bono piyasalarının geliĢtirilmesi Afika‟nın finansal geliĢimi ve Ģoklara direncinin artması
için kritik önemi haizdir.
3. Finansal istikrar yapılarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Para politikası ile yakından bağlantılı
olan finansal istikrar politikalarının belirlenmesinde merkez bankaları daha belirleyici olmalıdır.
4. Uzun süredir devam eden „ortalamanın üstü ürün fiyatları‟ dönemi çoğunlukla yüksek sermaye
giriĢlerini çekmekte, büyümeyi yükseltmekte ancak kendi finansal istikrar risklerini yaratmaktadır.
Bu kapsamda bu tür riskleri ele alan makroihtiyati politika yaklaĢımı sistemik risklerin
sınırlanmasında yardımcı olabilir.
Kaynak: The role of central banks in macroeconomic and financial stability
Link: http://www.bis.org/publ/bppdf/bispap76.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
83
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
GeliĢmekte olan Piyasa Ekonomilerinde Global uzun vadeli faiz oranları, Finansal riskler
ve politika seçenekleri (The global long-term interest rate, financial risks and policy
choices in EMEs), Philip Turner, ÇalıĢma Raporu No 441, ġubat 2014
GeliĢmekte olan piyasa ekonomileri için global uzun vadeli faiz oranları para politikaları için on yıl
öncesine kıyasla, daha büyük önem taĢımaktadır. 2010 yılı ortalarından itibaren geliĢmiĢ
ekonomilerin verim eğrisindeki düĢük yada negatif getiriler, uluslar arası yatırımcıları geliĢmekte
olan ekonomilerin yerel bono piyasalarına yöneltmiĢ, burada uzun vadeli yerel oranların düĢmesi
ile geliĢmekte olan piyasalarda parasal koĢullar rahatlamıĢtır. Aynı zamanda büyük kısmı off-shore
iĢtirakleri aracılığıyla olmak üzere geliĢen piyasa Ģirketlerince uluslararası bono piyasalarından
yabancı para cinsinden borçlanmalar da artmıĢtır. Bu geliĢmeler bono ve döviz piyasaları
arasındaki besleme etkilerini güçlendirmektedir. Ayrıca yerel bankacılık sistemleri için de önemli
olası etkileri mevcuttur.
Kaynak: The global long-term interest rate, financial risks and policy choices in EMEs
Link: http://www.bis.org/publ/work441.pdf
Likidite Stres Testi: Teori, Deneyler ve Mevcut Sektör ve Denetim Uygulamalarına
ĠliĢkin Anket (Liquidity Stress Testing: A Survey of Theory, Empirics and Current
industry and Supervisory Practices), ÇalıĢma Raporu No 24, Ekim 2013
Basel Komitesi‟nin oluĢturduğu AraĢtırma Ekibi (RTF) altındaki likidite stres testi ile ilgilenen
çalıĢma grubu, stres testinin bankaların likidite riski profilini ortaya çıkarmada güçlü bir araç
olmasından ötürü, mevcut uygulamalarla ilgili anketler düzenlemekte, eksiklikleri belirlemekte ve
bu eksiklikleri giderebilecek önerilerde bulunmaktadır.
Ġyi bir stres testinin hangi unsurlara sahip olması gerektiğiyle ilgili evrensel bir görüĢ yoktur.
Uygulamalar, hem denetim kesimi hem de bankacılık sektörü içerisinde farklılaĢabilir.
Anket olabildiğince geniĢ bir denetçi kesimini göz önünde bulundurarak hazırlanmıĢtır. ÇalıĢma
grubu, bu geniĢ kapsam içerisinde çeĢitli fonksiyonların bulunacağını düĢünmektedir. Bu
fonksiyonlar içerisinde, mikro-ihtiyatlılık tarafındaki denetçiler, denetim otoritelerinin likidite stres
testleriyle ilgilenen bölümleri, makro-ihtiyatlılık tarafındaki yasal düzenleyiciler ve denetçiler gibi
örnekler vardır. Bununla birlikte, pek çok bulgu, bankaların likidite riski profilini ölçmede ve risk
limitlerini uygulamadaki rolleri dikkate alındığında bankaların risk yöneticilerine de hitap
etmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
84
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Liquidity stress testing: a survey of theory, empirics and current industry and
supervisory practices
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs_wp24.pdf
Likidite Stresi ile Ġlgili Kaynak Taraması – Kapsamlı Versiyon (Literature Review of
Factors Relating to Liquidity Stress – Extended Version), ÇalıĢma Raporu No 25, Ekim
2013
Bu çalıĢma raporu, likidite stresleriyle ilgili akademik kaynakları, ÇalıĢma Raporu No 24‟te
bahsedilen anketteki gözden geçirme bölümünden daha detaylı bir Ģekilde gözden geçirmektedir.
Söz konusu çalıĢma raporu, Likidite KarĢılama Oranı (LKO) kapsamında oluĢturulan kategorileri
ve kavramları kullanarak organize edilmiĢtir. Özellikle, çalıĢma grubu, mevduatlar, kredi
taahhütleri, teminatlı finansman, toptan finansman, karĢı dengeleme kapasitesi, teminatlı kredi ve
banka dıĢı aracı kuruluĢlarla iliĢkiler ile ilgili kaynak taraması yapmıĢtır. Yukarıda değinilen anketin
diğer kısımlarına ilave olarak, bu rapor stres testlerinin tasarımına iliĢkin bilgi sağlayabilir.
Kaynak: Literature Review of Factors Relating to Liquidity Stress – Extended Version
Link: http://www.bis.org/publ/bcbs_wp25.pdf
Likidite Düzenlemesi ve Para Politikasının Uygulanması (Liquidity regulation and the
implementation of monetary policy), Morten Bech ve Todd Keister, ÇalıĢma Raporu No
432, Ekim 2013
Basel III, banka sermayesine iliĢkin mevcut kuralların yeniden düzenlenmesine ek olarak, likidite
düzenlemesine iliĢkin yeni bir küresel çerçeve ortaya koymaktadır. Söz konusu çerçevenin bir
parçası, bankaların yeterli düzeyde 30 günlük piyasa stresine dayanıklı yüksek kaliteli likit varlıklar
bulundurmasını gerektiren likidite karĢılama oranıdır (LKO). Para politikasının genellikle bu tür
varlıklardan (merkez bankası zorunlu karĢılıkları) biri üzerinden verilen krediler üzerindeki faiz
oranı hedefiyle ilgili olmasından ötürü, bu likidite düzenlemesinin merkez bankalarının mevcut
operasyonel çerçevelerinin etkinliğini nasıl etkileyebileceğinin anlaĢılması önemlidir. Söz konusu
çalıĢma raporunda, para politikası uygulamasına iliĢkin standart modelden farklı olarak dönemsel
fonlama ve LKO gereksinimi ortaya konulmaktadır. Raporda önerilen model, eğer bankalar
likidite karĢılama oranında azalma olasılığıyla karĢılaĢırsa; bu durumda açık piyasa iĢlemleri ile
gecelik faiz oranları arasındaki olağan iliĢki değiĢtiğini ve getiri eğrisinin dikleĢtiğini
göstermektedir. Model sonuçları, yeni likidite düzenlemesi uygulandığında, merkez bankalarının
operasyonel çerçevelerini yeni duruma göre uyarlamalarını tavsiye etmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
85
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
Kaynak: Liquidity regulation and the implementation of monetary policy
Link: http://www.bis.org/publ/work432.pdf
Bankacılık krizlerinin erken uyarı göstergelerinin değerlendirilmesi; Mathias Drehmann
ve Mikail Juselius, ÇalıĢma Raporu, No 421 Ağustos 2013
Bankacılık krizlerinin erken uyarı sistemleri ideal olarak makro ihtiyati politika yapıcılarının karar
problemine iliĢkin performanslarına dayanarak değerlendirilmelidir. Bu metin hazırlanırken bu
sorunun münferit uygulanabilir yönleri - erken uyarı göstergeleri için gerekli olan zamanlama ve
istikrar gibi çeĢitli politika ölçütlerinin maliyet ve faydalarının tahakkuk ettirilmesindeki zorluklar
gibi- istatiksel değerlendirme kriterlerine dönüĢtürülmüĢtür. Kriterler bir dizi potansiyel erken
uyarı göstergelerine uygulandığında, kredi-GSYH açığı ve yeni bir gösterge olarak borç servisi
oranının (DSR) sürekli diğer ölçütlerden üstün olduğu görülmüĢtür. Kredi-GSYH açığı daha uzun
ufuklarda en iyi gösterge iken kısalarda DSR daha baskın gösterge durumundadır.
Kaynak: Evaluating early warning indicators of banking crises: Satisfying
policy requirements
Link: http://www.bis.org/publ/work421.pdf
Emtia ve özsermaye getirisi arasındaki iliĢki: Portföy dağılımı için tavsiyeler, Marco
Lombardi ve Francesco Ravazzolo, ÇalıĢma Raporu, Temmuz 2013
Son yıllarda birçok yorumcu emtia ile ilgili ürünlere yatırımlar nedeniyle özsermaye ve emtia
fiyatları arasındaki korelasyonun arttığını ima etmiĢlerdir. Bu rapor ilk olarak çeĢitli korelasyon
ölçümlerine bakarak bu iddiaları araĢtırmakta, daha sonra varlık tahsisi için petrol ve emtia
fiyatları arasındaki yüksek korelasyonun çıkarımlarını değerlendirmektedir. Oynaklık ve
korelasyon için zamanla değiĢen Bayesian Dinamik KoĢullu Korelasyon modelini geliĢtirilmiĢ ve
emtia ile özsermaye fiyatlarının bu ortak modelinin, portföy dağılımında önemli faydalar sağlamak
üzere, daha doğru nokta ve yoğunluk tahminleri ürettiği görülmüĢtür. Ancak bu durum yüksek
portföy oynaklığında gerçekleĢmektedir. Dolayısıyla finansal korunma amaçlı olarak emtiaların bir
portföye dahil edilmesi gerektiğine iliĢkin popüler görüĢ desteklenmemektedir.
Kaynak: On the correlation between commodity and equity returns:
implications for portfolio allocation
Link: http://www.bis.org/publ/work420.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
86
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Üç Aylık Bülten
1. Eylül Sayısı
BIS‟in Eylül 2013‟te yayınlanan son bülteninde (Quarterly Review, September 2013), öne çıkan
geliĢmeler Ģunlardır:

GeliĢmiĢ ekonomilerdeki yüksek getiriler geliĢmekte olan piyasalarda sarsıntıya sebep olmuĢtur.

BIS‟e raporlama yapan bankaların yurtdıĢı alacakları, 2013‟ün ilk çeyreğinde genelde
değiĢmemiĢtir. Bankalar vermekte oldukları kredilerin yönünü geliĢmiĢ ülkelerden özellikle Çin,
Brezilya ve Rusya gibi geliĢmekte olan piyasalara çevirmiĢlerdir.

Japon bankaları, 1990‟larda yaĢadıkları kriz sonrası kaptırdıkları yurtdıĢına en fazla kredi sağlama
liderliğini tekrar devralmıĢlardır.

GeliĢmekte olan piyasalardaki Ģirketler, yurtdıĢı finansal merkezlerde Ģirket tahvili arzında geliĢmiĢ
ekonomilerdeki Ģirketleri geride bırakmıĢtır.

Bir BIS yetkilisinin çalıĢmasına göre, büyük bankaların sermaye rasyolarındaki artıĢın nedeni olarak
bilanço varlıklarındaki veya kredilerindeki azalmadan ziyade dağıtılmayan karlardaki artıĢ olduğu
saptanmıĢtır.

Bir BIS yetkili grubu, bültende Ģarta bağlı dönüĢtürülebilir sermaye araçlarının (CoCos) yapısına
değinmiĢ ve ilgili piyasanın geliĢimini analiz etmiĢtir.

Bir baĢka BIS yetkili grubu, birçok ülkede borç verme faizi ile politika faizi arasındaki farkın kriz
öncesi seviyenin oldukça üzerinde olduğunu göstermiĢtir.

Bir baĢka BIS yetkili grubu da, teminatların dağılımı dengeli olmasa da, toplamda teminat azlığı
sorunu olmadığını savunmaktadırlar.

Yine BIS altındaki bir yetkili grubu, konut balonlarını ve krizlerini yumuĢatmayı amaçlayan parasal
ve ihtiyatlılık politikalarına iliĢkin bir veritabanını bu bültende sunmuĢtur.
Kaynak: BIS Quarterly Review, September 2013
Link: http://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt1309.pdf
2. Aralık Sayısı
BIS‟in Aralık 2013‟te yayınlanan son bülteni (Quarterly Review, December 2013), uluslararası
bankacılık alanında ve finansal piyasalardaki geliĢmelere değinmektedir.
Bültende en önemli uluslararası geliĢme olarak, bankaların finansal piyasadaki etkisindeki
azalmaya rağmen, düĢük faiz ortamından dolayı kredi piyasasındaki artıĢ görülmektedir. Yaz
Risk Yönetimi Dairesi
87
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
aylarındaki buhrandan sonra, ABD Merkez Bankası‟nın politika faizini düĢük tutma ve varlık
alımlarına devam etme kararıyla birlikte, geliĢmiĢ ekonomilerdeki hisse senedi ve tahvil
piyasalarında iyileĢme görülmüĢtür. Getiri arayıĢı içerisindeki yatırımcıların yardımıyla, Ģirketlerin
daha uygun Ģartlarda kredi bulma olanağı artmıĢtır.
Bültende uluslararası geliĢmeler doğrultusunda, önemli BIS uluslararası istatistiklerinin özeti
verilmiĢtir. Bu istatistiklere göre, BIS‟e raporlama yapan bankaların yurtdıĢı alacaklarında 2013‟ün
ikinci çeyreğinde azalma meydana gelmiĢtir. Söz konusu bankalar, yurt dıĢında bütün sektörlere
verdikleri kredileri azaltmıĢlardır. Önceki dönemde, bankalardan olan alacaklar azalırken, banka
dıĢı alacaklarda artıĢ meydana gelmiĢ idi. Bültende, geliĢmiĢ ve geliĢmekte olan ekonomilere iliĢkin
son döneme ait kredi piyasalarındaki geliĢim grafiklerine yer verilmiĢtir.
Bültenin bu sayısında iĢlenen özel konular ise Ģunlardır:

Üç yılda bir yapılan “Merkez Bankası‟nın Döviz ve Türev Piyasalarının Faaliyetlerine ĠliĢkin 2013
yılı Anketi” (2013 Triennial Survey) sonuçlarından yola çıkılarak küresel döviz piyasasının
anatomisi masaya yatırılmıĢtır.

Söz konusu anket (Triennial Survey) esnasında, anketin öncesi ve sonrasındaki döviz trendleri
analiz edilmiĢtir.

GeliĢmekte olan ekonomilerdeki döviz ve türev piyasalarına ve söz konusu ekonomilerin para
birimlerin uluslararası ekonomide yaygınlaĢması iĢlenmiĢtir.

Son olarak da, 2013 yılında tezgâh üstü faize dayalı türev piyasalarındaki geliĢmelere değinilmiĢtir.
Kaynak: BIS Quarterly Review, December 2013
Link: http://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt1312.pdf
ISDA
CDS Piyasa Özeti: Piyasa Riski Doğuran ĠĢlem Hareketleri
ISDA AraĢtırma Notlarının bu baskısında, CDS piyasa verileri üzerinde analiz gerçekleĢtirilerek
yakın dönemde gerçekleĢen yüksek iĢlem hacmi hakkında bilgiler sunulmaktadır. CDS piyasasının
dinamiklerini doğru anlamak için tercih edilmesi gereken yöntem, belli bir anda gerçekleĢen
iĢlemlerden ziyade piyasadaki alıĢ-veriĢ hareketlerinin izlenmesidir. DTCC (Depository Trust &
Clearing Corporation), piyasa iĢlem hacmi (hem hesaplara yansıyan tutarlar hem de iĢlemlerin
nominal tutarları bazında) üzerinde etki doğuran iĢlem hareketlerinin piyasa riski etkilerini
Risk Yönetimi Dairesi
88
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
123
RĠSK BÜLTENĠ
NĠSAN 2014
ölçmektedir. Bu çalıĢma, yeni piyasa hareketlerinin mevcut seviyesinin görülmesi ve bu tarz
hareketlerin dönemler arası karĢılaĢtırılabilmesi olanağı sunmaktadır (1 Ekim 2013).
Kaynak: CDS Market Summary: Market Risk Transaction Activity
Link:http://www2.isda.org/functional-areas/research/research-notes/
STANDART AND POOR’S
1- Türk Bankalarının Varlık Kalitesinin Kredi Güçlenmesine Rağmen Bir Ekonomik
Çalkantıya Maruz Kalması, Standard and Poor’s Türkiye Raporu, ġubat 2014
Standard and Poor‟s derecelendirme kuruluĢunun 17 ġubat 2014‟te yayınladığı rapordaki (Turkish
Banks' Asset Quality Is Vulnerable To An Economic Downturn, Despite Credit Strengths) genel
değerlendirme Ģu Ģekildedir:

Kredi büyümesinde son yıllardaki hızlı artıĢ, artan iç politik risk ve ABD Merkez Bankası‟nın
varlık alımlarını azaltmasından sonra, Türk bankalarının varlıklarının kalitesinin risklere karĢı
hassasiyetinin artmıĢ görünmektedir. Aynı zamanda, bankaların gelirlerinin sağlamlığı ve sağlıklı
sermaye birikimi, varlık kalitesindeki potansiyel bozulmaya karĢı önemli tampon iĢlevi
görmektedir.

Türk lirasındaki 2013 ortalarından itibaren hızlı değer kaybı, bankaların döviz cinsi kredilere karĢı
dayaklılığını test etmektedir. Bu testin 2014‟te de devam edeceği beklenmektedir.

Ġkamet amaçlı gayrimenkulde bir balonlaĢma göstergesi görülmemektedir, ancak ticari amaçlı
gayrimenkullerdeki artıĢın balonlara sebep olma potansiyeli vardır.

Varlık kalitesi metrikleri hala görece güçlü görünmektedir ve BDDK tarafından önceden alınan
önlemler varlık kalitesinin korunmasında yardımcı olmuĢtur.
Raporda iĢlenen ana konular Ģunlardır:

Türk bankaları artık sert finansal rüzgârlara karĢı daha hassastır.

Ekonomik yavaĢlama, varlık kalitesine karĢı en büyük tehdittir.

Döviz cinsi krediler ve ticari gayrimenkullerdeki büyüme, bankacılık sektörünü test edecektir.

Sorunlu olan kredilerin sayısı düĢüktür ancak kredilerin yeniden yapılandırılması yan etkileri
geciktirebilir.

Kredi kayıpları, olası bir çalkantıda yönetilebilir olmalıdır.
Risk Yönetimi Dairesi
89
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Turkish Banks' Asset Quality Is Vulnerable To An Economic Downturn, Despite Credit Strengths
Link: http://www.standardandpoors.com/ratingsdirect
2- Türkiye’nin Not Görünümünün, Son Ekonomik KoĢullar Nedeniyle DeğiĢtirilmesi,
Standard and Poor’s Türkiye Raporu, ġubat 2014
Standard and Poor‟s derecelendirme kuruluĢu, 8 ġubat 2014‟te Türkiye‟nin not görünümünü
“durağan”dan “negatif”e düĢürmüĢtür. Açıklamada, genel görünüm Ģu Ģekilde özetlenmiĢtir.

Türkiye ekonomisinin 2014 ve 2015‟te pozitif büyüme ve kiĢi baĢına milli gelirde ortalama %1
büyüme tahminleri korunuyor olsa da, ülkenin yaĢanabilecek ekonomik zorluk açısından artıĢ riski
görülmektedir.

Ülkenin net dıĢ borç finansman ihtiyacını karĢılayacak rezervlerdeki düĢüĢ, kredi değerinde düĢüĢe
iĢaret etmektedir.

Türkiye‟nin iç politikasındaki belirsizlikler artmaya devam etmektedir ve bu belirsizlikler ülkenin
ekonomisinin dayanıklılığını ve uzun dönemdeki büyüme potansiyelini etkileyebilir.

Bu sebeplerden ötürü, Türkiye‟nin talep edilmemiĢ “BB+” olan uzun vadeli yabancı para notunun
ve “BBB” olan uzun vadeli yerel para notunun görünümlerini durağandan negatife düĢürmüĢtür.

Bununla birlikte, daha düĢük düzeyde olan ve çoğunlukla yerel para cinsinden olan kamu borçları,
önemli tamponlar sağlamaktadır.
Kaynak: Outlook On Republic of Turkey Revised To Negative On Risks Of A Hard Economic Landing; Ratings Affirmed
Link: http://www.standardandpoors.com/prot/ratings/articles/en/au/?articleType=HTML&assetID=1245363937938
B. YURTĠÇĠ KURULUġLAR
T.C. Hazine MüsteĢarlığı
“Ocak-Aralık 2014 Dönemi” Piyasa Yapıcılığı Kriterleri
Piyasa yapıcılığı kriterleri, piyasa yapıcılığı sisteminde yer alan ve sisteme yeni dahil olmak isteyen
bankalar için “Ocak-Aralık 2014” dönemine iliĢkin olarak belirlenmiĢ ve 28 Kasım 2013 tarihi
itibariyle Hazine MüsteĢarlığı internet sitesinden kamuoyuna duyurulmuĢtur.
BelirlenmiĢ olan sözkonusu kriterler Ģunlardır:
 “Piyasa Yapıcı” seçilebilmek için aday olan bankanın bağımsız denetimden geçmiĢ ve
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu”na (BDDK) sunulmuĢ olan en son mali
tabloları itibarıyla; (1) Sermaye Yeterliliği Oranının %12‟nin altında olmaması, (2)
“Bankaların Likidite Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Yönetmelik”
Risk Yönetimi Dairesi
90
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ

123
NĠSAN 2014
uyarınca hesaplanan ikinci vade dilimine iliĢkin toplam likidite yeterlilik
oranının %100‟den az olmaması,
Son 12 aylık dönemde; (1) Birincil Piyasadaki DĠBS ihraçlarından yapılan alım tutarının
1.2 milyar TL‟nin altında olmaması, (2) Borsa Ġstanbul Borçlanma Araçları Piyasasındaki
kesin alım satım iĢlemleri ile Borsa Ġstanbul‟a tescil ettirilen iĢlemlere iliĢkin tutarın 6
milyar TL‟nin altında olmaması gerekmektedir.
Kaynak: 2014 Dönemi Piyasa Yapıcılığı Kriterlerine İlişkin Basın Duyurusu
Link: http://www.hazine.gov.tr/File/?path=ROOT%2fDocuments%2fKamu+Finansman%c4%b1+Bas%c4%b1
n+Duyurusu%2fKAF_20131128_Piyasa_Yapiciligi.doc
SPK: Sermaye Piyasası Kurulu
“Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme KuruluĢlarına ĠliĢkin
Esaslar Tebliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” (Seri: VIII No: 76 sayılı)
12 Temmuz 2007 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanan Seri:VIII No:51 sayılı “Sermaye Piyasasında
Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme KuruluĢlarına ĠliĢkin Esaslar Tebliği”nde değiĢiklik
yapan Seri: VIII No: 76 sayılı “Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme
KuruluĢlarına ĠliĢkin Esaslar Tebliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” 29 Ağustos 2013
tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanmıĢ ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiĢ bulunmaktadır.
Kredi derecelendirme kuruluĢları hakkında 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/1060/AT sayılı Avrupa
Birliği (AB) Tüzüğü, 21 Mayıs 2013 tarih ve 462/2013 sayılı AB Tüzüğü ile değiĢtirilmiĢ ve ülke
kredi notlarının kamuya açıklanmasına iliĢkin yeni düzenlemeler yapılmıĢtır. AB ve uluslararası
düzenlemelere uyumu teminen Kredi Derecelendirme KuruluĢlarına iliĢkin olarak yapılan yeni
düzenlemeler kapsamında, sermaye piyasası araçlarının değerlerini, tasarruf sahipleri, ihraççılar ve
sermaye piyasası kurumlarının yatırım kararlarını etkileyen ülke kredi derecelendirme notlarının
açıklanmalarına iliĢkin esaslar sözkonusu Tebliğ kapsamına alınmıĢtır.
Ülkenin talebe bağlı olan ya da olmayan kredi derecelendirme notlarına iliĢkin gözden geçirme
süresi en fazla 6 ay olarak belirlenmiĢ olup, Ülkenin talebe bağlı olan ya da olmayan kredi
derecelendirme notlarının ve not görünümlerinin açıklanmasına iliĢkin olarak;



Derecelendirme kuruluĢları, her yıl Aralık ayı sonunda, bir sonraki yıl içerisinde yapacakları not
ve/veya görünüm açıklamalarının tarihlerine iliĢkin takvimi kamuya duyurmak ve Sermaye Piyasası
Kurulu‟na göndermek zorundadırlar; ayrıca, not veya görünüm açıklaması tarihlerinin Cuma
günlerine denk getirilmesinin esastır,
Not veya görünüm açıklamalarının derecelendirme kuruluĢu tarafından önceden kamuya
duyurulan tarihte, borsanın ilk seans açılıĢından en az bir saat önce veya son seans kapanıĢından
sonra yapılması zorunludur,
Not veya not görünümü açıklaması ile aynı anda ülke notunun veya not görünümünün
belirlenmesinde dikkate alınan tüm hususları içeren ayrıntılı bir araĢtırma raporunun kamuya
açıklanması gerekmektedir.
Kamuya açıklanacak araĢtırma raporunda aĢağıda sayılan asgari unsurların bulunması zorunludur:

Kantitatif varsayımlarda gerçekleĢen değiĢikliklerin sebeplerine ve göreceli ağırlıklarına iliĢkin
ayrıntılı bir değerlendirme (Bu değerlendirmede, kiĢi baĢı gelir, Gayrisafi Milli Hasıla büyüme hızı,
Risk Yönetimi Dairesi
91
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ



123
NĠSAN 2014
enflasyon, bütçe dengesi, dıĢ denge, dıĢ borç, ekonomik büyüme göstergesi, temerrüt göstergesi ve
dikkate alınan ilgili diğer tüm etkenlerin tanımı yer alır. Bu değerlendirmede, her etkenin göreceli
ağırlığına da yer verilir),
Kalitatif varsayımlarda gerçekleĢen değiĢikliklerin sebeplerine ve göreceli ağırlıklarına iliĢkin
ayrıntılı bir değerlendirme,
Not değiĢikliğine iliĢkin risklerin, kısıtların ve belirsizliklerin ayrıntılı bir tarifi,
Not değiĢikliğine karar veren komitenin toplantı notlarına iliĢkin özet.
Talebe bağlı olmayan kredi derecelendirme notları veya bu notlara iliĢkin görünümler, bilgi
edinilmesi ve nota etki edebilecek herhangi bir husus ve bilginin bulunup bulunmadığının teyit
edilmesi amacıyla, kamuya açıklanmasından 12 saat önce ihraçtan sorumlu ilgili kamu kurumuna
bildirilir.
Kaynak: Kredi Derecelendirme Kuruluşlarına İlişkin Yeni Düzenlemeler
Link: http://www.spk.gov.tr/duyurugoster.aspx?aid=20130829&subid=0&ct=c
“Ġstanbul Takas ve Saklama Bankası A.ġ.” Merkezi KarĢı Taraf Yönetmeliği
Sermaye Piyasası Kanunu‟nun “Merkezi Takas KuruluĢları” baĢlıklı 77. ve “Merkezî KarĢı Taraf”
baĢlıklı 78. maddeleri uyarınca hazırlanan “Ġstanbul Takas ve Saklama Bankası A.ġ. Merkezi KarĢı
Taraf Yönetmeliği” 14 Ağustos 2013 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe girmiĢtir.
Sermaye Piyasası Kanunu‟nun 78. maddesi ile sermaye piyasası sisteminde yer verilen “Merkezi
KarĢı Taraf” (MKT), genellikle ilgili piyasalarda gerçekleĢen iĢlemlerde her alıcıya karĢı satıcı ve
her satıcıya karĢı ise alıcı rolünü üstlenerek takasın gerçekleĢmesini garanti eden kurum olarak
tanımlanmaktadır. Takas iĢlemlerinde oluĢan karĢı taraf riskinin merkezi karĢı taraf tarafından
üstlenilmesi olarak açıklanabilecek söz konusu sisteme geliĢmiĢ birçok sermaye piyasasında büyük
önem verilmekte, söz konusu hizmet menkul kıymetlerin takas ve saklamasında etkinliğin
artmasını sağlayarak piyasa katılımcıları arasında riskin minimize edilmesinde önemli rol
oynamaktadır.
Merkezi karĢı taraflar, tarafların birbirlerine karĢı almıĢ oldukları değiĢken riskleri
merkezileĢtirerek standartlaĢtırılmıĢ bir risk sistemine dönüĢtürmekte, birçok piyasada çok taraflı
risk netleĢtirmesi yaparak piyasa riskini anlık olarak takip edebilmektedir. Merkezi karĢı taraflar,
bunlara ilaveten üye ve müĢteri risklerini çeĢitli yöntemler kullanarak gerçek zamanlı olarak
izleyebilmekte ve potansiyel temerrütlerin diğer takas üyelerini ve piyasayı olumsuz yönde
etkilemesini önleyici tedbirler alabilmektedir.
Sözkonusu Yönetmelik 7 bölüm ve 54 maddeden oluĢmakta olup, aĢağıda belirtilen baĢlıca
hususlarda detaylı düzenlemelere yer verilmektedir:








Verilecek merkezi karĢı taraf hizmetlerinde üyelik,
Üyelerin yükümlülükleri,
Teminatlar,
Garanti fonu,
Temerrüt yönetimi,
Sermaye,
Ġç denetim ve risk yönetim sistemleri,
Ücretler.
Risk Yönetimi Dairesi
92
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Birçok farklı piyasayı içine alan genel hükümlerden oluĢan sözkonusu Yönetmeliğin uluslararası
prensiplere azami uyum çabası ile hazırlanmıĢ olduğu ve ilerleyen dönemlerde, merkezi karĢı taraf
uygulamasına iliĢkin olarak piyasa veya sermaye piyasası araçları bazında detaylı düzenlemelere
gidileceği Sermaye Piyasası Kurulu‟nca ifade edilmektedir.
Merkezi karĢı taraf uygulamasının hayata geçirilmesi ve etkinliğinin sağlanması ile taraflardan
herhangi birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, riskinin takas kuruluĢu
tarafından üstlenilmiĢ olması nedeniyle yatırımcılar açısından piyasalara olan güvenin artması ve
buna bağlı olarak piyasadaki katılımcı sayısı ile piyasanın iĢlem hacminin artarak sermaye
piyasalarının daha likit hale gelmesi Sermaye Piyasası Kurulu‟nca öngörülmektedir.
Kaynak: İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. Merkezi Karşı Taraf Yönetmeliğine ilişkin duyuru
Link: http://www.spk.gov.tr/duyurugoster.aspx?aid=20130814&subid=0&ct=c&submenuheader=null
TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Finansal Ġstikrar Raporu - Kasım 2013
T.C. Merkez Bankası 2013 (Kasım) Finansal Ġstikrar Raporu 28 Kasım 2013 tarihi itibariyle
yayınlanmıĢtır. Finansal Ġstikrar Raporları T.C. Merkez Bankası(TCMB) tarafından yılda 2 kez
düzenli olarak yayınlanmaktadır.
Sözkonusu Rapor, “Uluslararası GeliĢmeler”, “Ulusal Ekonomik Görünüm”, “Sektör Bazında
GeliĢmeler”, “Finansal Ġstikrara Yönelik Adımlar” ve “Özel Konular” baĢlıklı beĢ ana
bölümlerden oluĢmaktadır.
“Sektör Bazında GeliĢmeler” bölümü üç alt bölüm içermektedir:
1.Bankacılık Sektörü,
2.Reel Sektör,
3.Hanehalkı
“Finansal Ġstikrara Yönelik Adımlar” bölümü iki alt bölüm içermektedir:
1.TCMB Uygulamaları,
2.BDDK Tarafından Yapılan Düzenlemeler
“Özel Konular” bölümü 10 alt bölüm içermektedir:
1.Rezerv Opsiyonu Mekanizması Kullanımını Etkileyen Faktörler,
2.Para Politikasının Firma Kredileri Üzerindeki Etkileri,
3.Firma Net Döviz Pozisyonu ve Firma Finansal Performansı,
4.Firma Borçluluğu ve Küresel Finansal Kriz,
5.Sermaye Yeterliliği ve Kârlılık Üzerine Bazı Bulgular ve Değerlendirme,
6.“Batmasına Ġzin Verilemeyecek Kadar Büyük” Finansal KuruluĢlar,
7.Tezgâh Üstü Türev Piyasalar Reformları,
8.Gölge Bankacılık Kavramına Yakından BakıĢ,
9.Risk Kültüründe Yeni Bir Dönem,
10.Finansal Ġstikrar Açısından Ödeme Sistemleri Kanunu
Risk Yönetimi Dairesi
93
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Finansal sistemin küresel çapta reformuna yönelik olarak, G-20 önderliğinde ve Finansal Ġstikrar
Kurulu (FSB) çatısı altında sürdürülen çalıĢmalara TCMB tarafından iĢtirak edilmekte olup,
Türkiye‟nin 2015 yılında G-20 dönem baĢkanlığını üstlenecek olması finansal istikrar alanındaki
katkının devamına olanak sağlarken, TCMB‟nin 2013 yılı Temmuz ayından itibaren Finansal
Ġstikrar Kurulu (FSB) “Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölgesel ĠstiĢare Grubu” dönem baĢkanlığını
iki yıl süreyle devralmıĢ olmasıyla finansal istikrarın bölgesel düzeyde de geliĢtirilmesi yönündeki
çalıĢmalara devam edilecektir. Bu itibarla, Finansal Ġstikrar Raporu‟nda finansal istikrar alanında
ülkemizdeki ve dünyadaki güncel geliĢmeler açıklanmakta ve finansal sisteme iliĢkin araĢtırma
çalıĢmalarına yer verilmektedir.
Bahsi geçen Finansal Ġstikrar Raporu‟nda yer alan baĢlıca saptama ve değerlendirmeler aĢağıda
özet olarak verilmektedir:







Mayıs 2013 sonrası dönemde küresel piyasalardaki oynaklığın artmıĢ olduğu görülmekte olup,
finansal sistemin sağlamlığını artırmak ve döngüsel hareketlere duyarlılığını azaltmak amacıyla,
TCMB ve diğer ilgili otoriteler gerekli görülen yapısal tedbirleri almaya devam etmektedir. Bu
çerçevede “Finansman ġirketleri” zorunlu karĢılık kapsamına alınmıĢ, ihracat reeskont kredilerinin
kullanımını artıracak düzenleme değiĢikliklerine gidilmiĢtir. Ġzleme evresinde olan kaldıraca bağlı
zorunlu karĢılık uygulaması da 2014 yılından itibaren hayata geçirilecektir,
Sözkonusu dönemde “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu” (BDDK) yurt içi
tasarrufların artırılması ve tasarrufların üretken alanlara yönlendirilmesi amacı doğrultusunda
bireysel kredilerdeki artıĢı sınırlayarak kredilerin dağılımını firma kredileri lehine çevirebilecek bazı
düzenlemeler yapmıĢtır. BDDK, yurt içi mevzuat ve düzenlemelerin Basel III‟e uyumlaĢtırılmasına
yönelik çalıĢmalarına devam etmektedir. Bu düzenlemeler bankacılık sisteminin sermaye yapısının
Ģoklara karĢı dayanıklılığını artıran ve kredilerin döngüsel oynaklığını azaltan özellikleriyle finansal
istikrar açısından önem taĢımaktadır,
Mevduat dıĢı fonlama miktarını son dönemde önemli ölçüde artıran ve “Kredi / Mevduat” oranı
%110‟un üzerine çıkan Türk Bankacılık Sektörü, Mayıs sonrası süreçte dıĢ borçlarını uygun
maliyetlerle yenileyebilmiĢtir. Sektörün yabancı para likit aktifleri, kısa vadeli dıĢ borçlarının
yarısına yakınını karĢılayacak düzeyde bulunmakta, bu durum sektörün kısa vadeli dıĢ Ģoklara karĢı
dirençli bir mali bünyeye sahip olduğunu göstermektedir. Bankaların güçlü likidite pozisyonlarını
zafiyete uğratmayacak Ģekilde temkinli bir büyüme stratejisi izlemeleri sektörün görünümünü daha
da iyileĢtirecektir,
Türkiye, geliĢmekte olan ülkeler içinde 2009 yılından bu yana “Kredi / Gayrisafi Yurt Ġçi Hâsıla
(GSYĠH)” oranı en çok artan ülkelerden biridir. 2012 yılı son çeyreğinden bu yana bakıldığında da
Türkiye yüksek kredi büyümesi ile benzer ülkeler arasında öne çıkmaktadır. Söz konusu artıĢta,
özellikle yabancı para kredilerde, özelleĢtirme ve kamu altyapı yatırımlarına bağlı olarak
kullandırılan proje finansmanı kredileri önemli bir paya sahiptir. Tarihi düĢük seviyelere gerileyen
faiz oranlarının ve vadelerdeki uzamanın, baĢta konut ve ihtiyaç kredileri olmak üzere kredi
talebini artırdığı görülmektedir,
Küresel oynaklığın artıĢ eğiliminde olduğu yeni dönemde kredi büyüme hızının makul seviyelerde
gerçekleĢmesinin finansal istikrara katkı sağlayacağı mütalaa edilmektedir. Bu itibarla, kredi
büyümesi ve kompozisyonuna yönelik BDDK tarafından alınmakta olan tedbirler olumlu
karĢılanmaktadır,
Aktif kalitesine ve sermaye yeterliliğine bakıldığında bankacılık sektörünün güçlü yapısını
koruduğu görülmekte olup, tahsili gecikmiĢ alacak oranları 2013 yılı boyunca yatay seyretmiĢ, 2011
yılından itibaren yükseliĢ eğilimindeki çeklerin karĢılıksız çıkma oranı ise yıl içinde kademeli bir
Ģekilde düĢmüĢtür. Sermaye yeterliliği rasyoları risk ağırlıklı aktiflerdeki güçlü artıĢa bağlı olarak yıl
içinde 200 baz puana yakın azalmıĢ olmasına rağmen, farklı Ģok senaryoları altında ortaya
çıkabilecek zararları karĢılayacak kadar yüksek bir seviyededir,
Firmalar kesiminin son yıllarda küresel likidite bolluğunun da etkisiyle gerek doğrudan yurt
dıĢından gerekse yurt içi bankalardan sağlanan kredilere eriĢiminin kolaylaĢtığı mütalaa
edilmektedir. 2012 yılı sonlarından itibaren, ticari kredilerde hızlı bir artıĢ gözlenmiĢtir. Firmaların
yılın ikinci yarısında da yurt dıĢı borç yenilemede bir sorun yaĢamamaları firmaların risk yönetimi
açısından olumlu bir gösterge olarak görülmektedir,
Risk Yönetimi Dairesi
94
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ



123
NĠSAN 2014
Bireysel emeklilik sisteminde tanınan teĢvikler baĢta olmak üzere yapısal önlemlerle tasarruf
oranlarının arttırılması hedeflenmekte olup, hanehalkı tasarruflarının artması ülkemiz ekonomik
büyümesinin sağlıklı bir biçimde finanse edilebilmesi için önem taĢımaktadır. Veriler hanehalkı
tasarruf oranının düĢmeye, hanehalkı yükümlülüklerinin varlıklarına oranının ise artmaya devam
ettiğini göstermektedir,
Yabancı para cinsinden tüketici kredisi kullandırılamaması ve tüketici kredilerin tamamına
yakınının sabit faizli olması hanehalkının mali yapısının Ģoklara dayanıklılığını artırmaktadır.
Hanehalkının mali durumu ve finansal sistemin istikrarı açısından en önemli parametre borçluluk
düzeyinin gelire kıyasla makul bir seviyede bulunmasıdır. Bu itibarla “Borç / Gelir” oranının
yakından izlenmesi hem yurt içi tasarruflar açısından hem de finansal istikrar açısından önemlidir.
BDDK tarafından yakın zamanda kredi kartlarına dönük yapılan düzenlemelerin bu amaca katkı
sağlaması beklenmektedir,
Sözkonusu altı aylık süreçte, küresel ekonomi olumlu yönde geliĢirken, küresel piyasalarda sınırlı
bir kötüleĢme söz konusudur. Bahsi geçen dönemde küresel sermaye akımlarındaki oynaklığa bağlı
olarak kur ve faiz oranlarındaki oynaklığın arttığı izlenmekle beraber, hanehalkında görülen
iyileĢmenin yanı sıra firmalar ve bankacılık sektöründeki olumlu görünüm korunmuĢtur.
Kaynak: Finansal İstikrar Raporu - Kasım 2013
Link: http://www.tcmb.gov.tr/yeni/evds/yayin/finist/Fir_TamMetin17.pdf
TBB: Türkiye Bankalar Birliği
“Sermaye Yeterliliği ġerhi” Ġsimli Kitap
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu” (BDDK), Risk Yönetimi Daire BaĢkanlığı‟nda
görevli personel tarafından hazırlanan “Sermaye Yeterliliği ġerhi” isimli eser “Türkiye Bankalar
Birliği” tarafından 18 Aralık 2013 tarihi itibariyle kitap olarak yayınlanmıĢ ve sözkonusu Birliğin
internet sitesinde kamuya sunulmuĢtur.
Bahsi geçen çalıĢma öncelikle “BDDK” personelinin “Basel II”ye geçiĢ sonrasında “Sermaye
Yeterliliği” hesaplamalarına iliĢkin olarak bilgilendirilmesi amacıyla kaleme alınmıĢ, ilerleyen
dönemde, bilginin belli bir kesim ya da kurumun üstünde veya sorumluluğunda kalmasından daha
çok, kitap olarak yayımlanması ve bütün piyasa oyuncuları ile paylaĢılması hedeflenmiĢtir.
Sözkonusu Kitap, ilk defa sermaye yeterliliği hesaplaması konusunda çalıĢma yapacaklara olduğu
kadar sektörün içinde aktif olarak çalıĢan uzmanlara da birçok konuda yol gösterecektir.
“BDDK”, düzenlemelere iliĢkin denetimlerde olabildiğince bankalara ve finansal kuruluĢlara yol
gösterip, mevzuatta iliĢkin tereddütlerini gidermeye çalıĢmakta, bankalar ve diğer finansal
kuruluĢlar ile sürekli diyalog halinde, mevzuatın daha iyi anlaĢılıp uygulanmasında yol gösterici
olmaktadır. Bu çerçevede “BDDK”, “Basel II” ve “Basel III” gibi bankaların özkaynak ve
sermaye yapılarını, dolayısıyla da geleceğe yönelik strateji ve politikalarını Ģekillendirecek
hususlarda, uluslararası geliĢmeleri takip ederek Ģeffaf ve iletiĢime açık bir yaklaĢım sergilemekte,
stratejik öneme haiz düzenlemelerde kamuoyunun görüĢlerini almakta ve “Basel II” geçiĢ
sürecinde olduğu gibi düzenlemelere iliĢkin olarak bankalardan ya da diğer taraflardan ulaĢan
soruları yanıtlamaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
95
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) nezdinde “Basel Bankacılık Denetim Komitesi”nin(BCBS)
faaliyete geçmesiyle, risk yönetimi, sermaye yeterliliği ve bankacılıkla ilgili diğer alanlarda uluslar
arası standartlar, prensipler ve rehberler oluĢturulmaya baĢlanmıĢtır. Finansal camiada “Basel II”
olarak adlandırılan standartlar, “BCBS” tarafından hazırlanan standartların sadece belirli bir
bölümüdür. Ülkelerin bankacılık ve finans ile ilgili düzenleyici ve denetleyici otoritelerine, sermaye
yeterliliğine iliĢkin oluĢturacakları düzenlemeler için bir tavsiye niteliğini taĢıyan “Basel II”
standartları, Avrupa Birliği Parlamentosu ve Konseyi tarafından 2006/48/EC ve 2006/49/EC
sayılı direktiflerle yasal mevzuat haline getirilmiĢtir. Basel standartları olarak somut hale gelen ilke
ve prensipler esasen mali tabloların ortaya koymada yeterli gelmediği ve bankaların faaliyetleri
sırasında maruz kaldığı risklerin yeknesak kurallar çerçevesinde rakama dönüĢtürülmesini ve bu
risk tutarından kaynaklanabilecek zarar için yeterli sermayenin bulundurulmasını amaçlamaktadır.
Ülkemizde “Basel II” standartları dikkate alınarak “BDDK” tarafından Haziran 2012‟de
yayımlanan sermaye yeterliliğine iliĢkin düzenlemeler, doğrudan “Basel II” belgesi yerine Avrupa
Birliği‟nin sözkonusu direktifleri esas alınarak oluĢturulmuĢtur. “BDDK” tarafından yayınlanan
sermaye yeterliliğine iliĢkin düzenlemelerdeki anlaĢılmayan veya birden farklı anlamların
oluĢabildiği hükümlerde, Avrupa Birliği‟nin 2006/48/EC ve 2006/49/EC sayılı direktiflerinde
bunlara karĢılık gelen madde ve fıkralara bakılması yerinde olacaktır.
Kitapta öncelikle ülkemizdeki sermaye yeterliliğine iliĢkin mevzuatın kaynakları hakkında kısaca
bilgi verilerek mali tablolarla iliĢkisi ve Basel prensipleri ile “Sermaye Yeterliliği”nin
sayısallaĢtırılabilen risklere iliĢkin genel mimarisi ortaya konulmuĢtur. Ġkinci bölümde ise ilk olarak
“Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Yönetmelik”,
bunu takiben de söz konusu yönetmeliğin Ek 1‟i detaylı olarak örnekler vererek açıklanmaktadır.
Bu kapsamda sözkonusu Kitap aĢağıda verilen 3 ana bölümden oluĢmaktadır:



Birinci Bölüm: “Sermaye Yeterliliği Düzenlemelerine Genel BakıĢ” ; (1) Bankalarda Sermaye
Yeterliliği, bu çerçevede; Sermaye Yeterliliğinin Kanun‟daki Yeri ve Önemi, Mali Tablolar ve
Sermaye Yeterliliği ĠliĢkisi, Sermaye Yeterliliği Düzenlemelerine Neden Ġhtiyaç DuyulmuĢtur?,
Sermaye Yeterliliği ve Basel Prensipleri, Sermaye Yeterliliği Düzenlemelerinde SayısallaĢtırılabilen
Risklerin Genel Mimarisi, (2) Sermaye Yeterliliği Düzenlemelerinin Genel Yapısı,
Ġkinci Bölüm: “Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin
Yönetmelik” ; (1) BaĢlangıç Hükümleri, (2) Riske Esas Tutarların Hesaplanması, bu çerçevede;
Kredi Riskine Esas Tutarın Hesaplanması, Piyasa Riskine Esas Tutarın Hesaplanması,
NetleĢtirme, Kur Riskinin Hesaplanması, Takas Riskinin Hesaplanması, KarĢı Taraf Kredi
Riskinin Hesaplanması, Emtia Riskinin Hesaplanması, Operasyonel Riske Esas Tutarın
Hesaplanması, Üçüncü Kısım-Sermaye Yeterliliği Standart Oranı ve Son Hükümler,
Üçüncü Bölüm : “Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin
Yönetmelik‟in 1 no lu Eki” ; (1) GiriĢ, (2) Birinci Bölüm-Risk Ağırlıkları (3) Ġkinci BölümKDK'ların Kredi Derecelendirmelerinin Risk Ağırlıklarının Tespiti Ġçin Kullanılması.
Kaynak: Kitap: Sermaye Yeterliliği Şerhi
Link: http://www.tbb.org.tr/Content/Upload/Dokuman/2120/299-_Sermaye_Yeterliligi_Serhi-web.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
96
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
“Kredi Riski Azaltım Tekniklerine ĠliĢkin Tebliğ ġerhi” Ġsimli Kitap
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Risk Yönetimi Daire BaĢkanlığı‟nda
görevli personel tarafından hazırlanan “Kredi Riski Azaltım Tekniklerine ĠliĢkin Tebliğ ġerhi”
isimli eser “Türkiye Bankalar Birliği” tarafından 9 Aralık 2013 tarihi itibariyle kitap olarak
yayınlanmıĢ ve sözkonusu Birliğin internet sitesinde kamuya sunulmuĢtur.
Sözkonusu Kitap, bankaların risk ağırlıklı tutar hesaplamasında kullanacakları kredi riski azaltım
tekniklerine iliĢkin usul ve esasları düzenleyen “Kredi Riski Azaltım Tekniklerine ĠliĢkin Tebliğ'in"
açıklaması ve ayrıntılı bir yorumu mahiyetindedir. Bu yönde hazırlanmıĢ olan “Kredi Riski
Azaltım Tekniklerine ĠliĢkin Tebliğ ġerhi”nin amacı, ilk bakıĢta oldukça karmaĢık görülen Tebliğ
hükümlerinin anlaĢılmasını kolaylaĢtırarak bu konuda bankalara ve “BDDK”ya rehberlik
sağlamaktır. Bu çerçevede eser içerisinde, kredi riski azaltım araçları detaylı olarak incelenmiĢ ve
söz konusu araçlar kullanılarak yapılan kredi riski azaltımınına iliĢkin hesaplamalar örneklerle
anlatılmıĢtır.
Sözkonusu Kitap aĢağıda verilen 7 kısımdan oluĢmaktadır:







BaĢlangıç Hükümleri,
Kredi Riski Azaltım Tekniklerinde Kullanılabilecek Kredi Koruma Araçları Ġle Koruma
Sağlayıcılar ve Kredi Türevleri,
Kredi Riski Azaltım Tekniklerinde Kullanılacak Koruma Sağlayıcı Araçlarda, Koruma
Sağlayıcılarında ve Kredi Türevlerinde Aranan Özellikler,
FonlanmıĢ Kredi Korumasında Kredi Riski Azaltımının Hesaplanması,
FonlanmamıĢ Kredi Korumasında Kredi Riski Azaltımının Hesaplanması,
FonlanmıĢ ve FonlanmamıĢ Kredi Korumalarında Vade Uyumsuzluğu Ayarlamaları,
ÇeĢitli ve Son Hükümler.
Sözkonusu Kitapta, kredi riskinin, geçmiĢte olduğu gibi bugün de bankaların mali bünyesini tehdit
eden en önemli risk olarak ortaya çıkmakta olduğu ve bu nedenle, kredi riskinin etkin bir Ģekilde
yönetilmesinin sağlıklı bankacılık sektörü için geçmiĢten günümüze kadar her dönemde bir
zorunluluk olarak görüldüğü vurgulanmaktadır.
Kitabın yazarlarına göre günümüz bankacılığında finansal araçların çeĢitlenmesi, kredi riskinin
kaynağını da çeĢitlendirmiĢ ve dolayısıyla kredi riski doğuran araçların çeĢitliliğinde yaĢanan bu
artıĢ kredi riskinin önemini bir kat daha artırmıĢtır. Kredi riskinin taĢıdığı bu önem nedeniyle diğer
düzenleyici ve denetleyici otoriteler gibi “BDDK” da kredi riskine iliĢkin katı sınırlamalar
getirmiĢtir.
Bankaların kredi risklerini BDDK‟nın belirlediği sınırlar içerisinde tutabilmelerinin genel anlamda
üç yolunun bulunduğuna Kitabın yazarları tarafından iĢaret edilmekte olup, bunlar aĢağıda
belirtilmiĢtir:



Sermayenin artırılması seçeneği (pahalı bir çözüm olduğundan çok fazla tercih edilmemektedir),
Kredi tutarının sınırlandırılması (temel iĢlevi fon arzı ile fon talebini buluĢturmak olan bankaların
var olma nedenlerinin aksine bir uygulama olduğundan uzun dönemde sürdürülmesi mümkün
olmayan bir çözümdür),
Kredi riski azaltım teknikleri kullanılması.
Risk Yönetimi Dairesi
97
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kredilerden kaynaklanan risklerin kontrol altında tutulması için kullanılabilecek en iyi yöntem
yazarlara göre 3. seçenek olan, kredi riski azaltım teknikleri kullanılarak söz konusu risklerin etkin
bir Ģekilde azaltılması yöntemidir. Basel II‟nin gerekçeleri arasında mevcut uygulamaların kredi
riski azaltım araçlarının risk azaltım etkisini dikkate almakta yetersiz kalması da gösterilmiĢ ve söz
konusu düzenleme ile kredi riski azaltımına yeni ve kapsamlı yaklaĢımlar getirilmiĢtir. “Basel II”
düzenlemesinin kaynak olarak alındığı “CRD” hükümleri dikkate alınarak hazırlanmıĢ olan Kredi
Riski Azaltım Tekniklerine ĠliĢkin Tebliğ‟deki kredi riski azaltım araçlarının ve bu araçlar
kullanılarak yapılan kredi riski azaltım hesaplamalarının ortaya konulması, bankalar ve “BDDK”
açısından büyük önem taĢımaktadır. Kısaca “CRD” (Capital Requirements Directive) olarak
bilinen Avrupa Birliği sermaye direktifleri, anılan eser kapsamında yine “CRD” ya da CRD 48
veya CRD 49 olarak ifade edilmektedir.
Kaynak: Kitap: Kredi Riski Azaltım Tekniklerine İlişkin Tebliğ Şerhi
Link: http://www.tbb.org.tr/Content/Upload/Dokuman/2119/298-_KrediRiskiAzaltimTeknikleri.pdf
Bankacılar Dergisinin 87. Sayısında (Aralık 2013) Yayınlanan “ĠĢ Sürekliliği: Uluslararası
Standartlar, Risk Tanımları ve Risk Analizi” BaĢlıklı Makale
Bankacılar Dergisi‟nin 87. Sayısı Türkiye Bankalar Birliği‟nin internet sitesinden 9 Aralık 2013
tarihi itibariyle yayınlanmıĢ olup, içindeki diğer makalelerin yanında Doğan ġengül tarafından
kaleme alınan, “ĠĢ Sürekliliği: Uluslararası Standartlar, Risk Tanımları ve Risk Analizi” baĢlıklı
makale, konusu ve içeriği itibariyle dikkat çekmektedir.
Sözkonusu makalede, mevzuat, “ISO/PAS 22399” ve “ISO 22301” standartları ıĢığında, “ĠĢ
Sürekliliği Yönetimi Sistemi” kapsamında gerçekleĢtirilebilecek; (1) “Özdeğerlendirme”, (2) “Risk
Tanımlamaları” ve (3) “Risk Analizi” çalıĢmaları için “Yöntemsel Çerçeveler” sunulmakta olup,
ilgili çerçevelerin, kurumların veya organizasyonların arzu edilmeyen olaylar karĢısında (kesinti,
acil durum, kriz veya felaket) sürekliliği temin edecek uygun eylemleri gerçekleĢtirebilmeleri için
etkin ve ölçeklenebilir yöntemler ile “ĠĢ Sürekliliği Uygulamacıları”na katkı sağlayacağı ifade
edilmektedir.
GeçmiĢ olay ve olası senaryo analizlerinin, iĢ sürekliliği çalıĢmalarında baĢka bir teknikle yeri
doldurulamayacak bulgu ve bakıĢ açılarının geliĢtirilmesine olanak sağladığı yazar tarafından
özellikle vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, iĢ sürekliliğinde geçmiĢ olay ve senaryo analizi
konularının simülasyon veya sistem dinamiği yöntemleriyle irdelenmesi, ek araĢtırma konuları ve
potansiyel çalıĢmalar olarak önerilmektedir.
ĠĢ sürekliliği standartları incelendiğinde, organizasyonun çeĢitli tehlike ve tehdit unsurları
karĢısında maruz kalabileceği risklere iliĢkin tanımlamaların, risklerin etki ve olasılığının
değerlendirilmesinin, risklerin gerçekleĢtiği durumlarda organizasyonun maruz kaldığı kayıp tutar
analizlerinin önem arz ettiği makalede vurgulanmaktadır.
Yazara göre beklenmeyen ve olasılığı düĢük olaylar (kesinti, acil durum, kriz veya felaket)
karĢısında organizasyonun arzu edilmeyen kayıplara uğrama olasılığını azaltmak ve iĢlevlerinin en
kısa sürede ayağa kaldırılmasını sağlamak amacıyla tesis edilen iĢ sürekliliği programlarının “Risk”
kavramı üzerine yoğunlaĢması gerekmektedir. ĠĢ sürekliliği yönetimi programlarında ele alınacak
risklerin belirlenmesi, tanımlanması ve değerlendirilmesi aĢamalarında, organizasyonların resmi
Risk Yönetimi Dairesi
98
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
operasyonel risk yönetimi çalıĢmalarında tespit edilen risklerin; etki, olasılık, uygulanan
kontrollerin yeterliliği, kayıp veritabanı ve senaryo bilgilerinin temel alınması gerekmektedir.
Organizasyonların operasyonel risk katalogları ile iĢ sürekliliği kapsamında ele alınacak risklerin,
ufuk değerlendirmelerinde önemli farklılıkların da bulunduğu göz ardı edilmemelidir. Yazara göre
önemle üzerinde durulması gereken husus, iĢ sürekliliği kapsamında ele alınacak risklerden
beklenen karakteristiğin, olasılıklarının düĢük ve etkilerinin yüksek olmasıdır.
ĠĢletmeler hizmetlerini kesintiye uğratabilecek potansiyel olaylar nedeniyle; iletiĢim, ulaĢım, lojistik,
biliĢim teknolojileri, operasyonel altyapı, insan kaynakları yetkinlik ve kapasitelerini; dolayısıyla
müĢterilerini, itibarlarını ve piyasa payını yitirme tehdidiyle karĢı karĢıya kalmaktadır. Bankalar
hizmet kanal ve ağlarının, insan kaynağının ve operasyonlarının sürekliliğini yüksek maliyetlere
maruz kalmadan sağlamak durumundadır. Yazara göre, olağandıĢı (beklenmeyen) olayların
muhtelif etkileri gözönüne alındığında, bankaların olası (beklenen) risklere karĢı, örneğin kredi,
piyasa ve operasyonel riskler karĢısında, salt sermaye ayırarak önlem alması tavsiye edilebilir
değildir.
Bankalar; kurumsal yönetiĢim ilkeleri, müĢteri hizmetlerinin ve yasal sorumluluklarının devam
ettirilebilmesi; olay sonucu maruz kalınabilecek operasyonel, finansal ve itibari etkinin kontrol
altında tutulabilmesi için iĢ sürekliliği yönetimi programlarını devreye almıĢtır. Programlarda, içsel
ve dıĢsal tehlikelerin yaratabileceği risklerin etki, olasılık ve kontrollerinin tespit edilmesi ve
değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun yapılmaması durumunda, iĢ sürekliliği planı, kurumun
risk profilini yansıtmayacak ve bir tehdit durumunda etkinliğini yitirme riskine maruz kalacaktır.
Bu nedenle, genel olarak politika ve hedeflerin belirlenmesi, planlama, uygulama, tatbikat ve
gözden geçirme adımları ile özetlenebilecek iĢ sürekliliği programlarının planlama aĢamasında
maruz kalınabilecek risklerin tanımlanması gerekmektedir.
Basel Komitesine bağlı “The Joint Forum” Aralık 2005‟te iĢ sürekliliğine dair üst düzey ilkelere
iliĢkin istiĢare metni yayımlamıĢtır. “Basel II” kurallarının Avrupa Birliği‟nde uygulanması için
2006 yılında kabul edilen Sermaye Gereksinimleri Yönergesinde, ciddi faaliyet kesintilerinde
bankanın olağan operasyonlarına devam edebilmesi ve maruz kalınan kayıpların
sınırlandırılabilmesi amacıyla iĢ sürekliği ve acil durum planlarının bulunmasının gereği ortaya
konulmuĢtur. Bankalarla ilgili ülkemiz mevzuatında; 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 24.
maddesinde, Bankaların Ġç Sistemleri Hakkında Yönetmelik‟te ve Bankalarda Bilgi Sistemleri
Yönetiminde Esas Alınacak Ġlkelere ĠliĢkin Tebliğ‟de iĢ sürekliliği ile ilgili düzenlemeler mevcuttur.
Kaynak: Bankacılar Dergisi: 87. Sayı
Link: http://www.tbb.org.tr/Content/Upload/dergiler/dosya/62/TBB_dergi_87-web.pdf
Bankacılar Dergisinin 86. Sayısında (Eylül 2013) Yayınlanan “Sukuklardan OluĢan EĢit
AğırlıklandırılmıĢ Portföy ile Türkiye’de Ġhraç EdilmiĢ Eurobondlardan OluĢan EĢit
AğırlıklandırılmıĢ Portföyün Riske Maruz Değerinin KarĢılaĢtırması” BaĢlıklı Makale
Bankacılar Dergisi‟nin 86. Sayısı Türkiye Bankalar Birliği‟nin internet sitesinden 20 Eylül 2013
tarihi itibariyle yayınlanmıĢ olup, içindeki diğer makalelerin yanında Erkan Sevinç tarafından
kaleme alınan, “Sukuklardan OluĢan EĢit AğırlıklandırılmıĢ Portföy ile Türkiye‟de Ġhraç EdilmiĢ
Eurobondlardan OluĢan EĢit AğırlıklandırılmıĢ Portföyün Riske Maruz Değerinin KarĢılaĢtırması”
baĢlıklı makale, çalıĢmada kullanılan yöntem bakımından dikkat çekmektedir.
Risk Yönetimi Dairesi
99
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Sözkonusu makale çalıĢmasında özetle, Sukuk olarak adlandırılan islami prensiplere uygun olarak
ihraç edilmiĢ bonolar ile konvansiyonel boyutta Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ihraç
edilmiĢ bonoların “Riske Maruz Değerleri” arasındaki farkın belirlenmesi amaçlanmıĢtır.
AraĢtırmanın amacına yönelik olarak sukuk ve Türkiye‟nin ihraç ettiği eurobondlardan eĢit
ağırlıklandırılmıĢ portföyler oluĢturulmuĢ ve bunu takiben oluĢturulan sözkonusu portföylerin
riske maruz değerleri hesaplanarak karĢılaĢtırılmıĢtır. Neticede, sukuk portföyünün riske maruz
değerinin Türkiye‟nin eurobond portföyünün riske maruz değerinden düĢük çıktığı bulunmuĢtur.
Kaynak: Bankacılar Dergisi: 86. Sayı
Link:http://www.tbb.org.tr/Content/Upload/dergiler/dosya/60/TBB_dergi86-web.pdf
“Payları Borsada ĠĢlem Gören Bankaların Sermaye Piyasası Açısından Gözetimi” Ġsimli
Kitap
Dr. Ethem Sancak tarafından esasen bir tez çalıĢması olarak kaleme alınan “Payları Borsada ĠĢlem
Gören Bankaların Sermaye Piyasası Açısından Gözetimi” isimli kitap “Türkiye Bankalar Birliği”
tarafından 2013 Eylül ayı itibariyle yayınlanmıĢ ve sözkonusu Birliğin internet sitesinde kamuya
sunulmuĢtur.
Sözkonusu kitap aĢağıda verilen dört ana bölümden oluĢmaktadır:




Finansal Piyasaların Teorik Temelleri ve Uygulamada Finansal Piyasalar,
Sermaye Piyasasında Gözetim ve Gözetimde Türkiye Uygulaması,
Türk Sermaye Piyasasında Bankaların Konumu ve Vaka Ġncelemeleri,
Finansal Otorite Modelleri ve Payları Bir Borsada ĠĢlem Gören Bankaların Gözetiminde Model
Seçimi.
Kitabın ikinci bölümünde incelenen, Sistemik Risk Gözetimi ve Türkiye'de Halka Açık Bankaların
“Sistemik Önemdeki Finansal KuruluĢ” Kavramı Açısından Değerlendirilmesi konuları ile son
bölümde incelenen, Payları Bir Borsada ĠĢlem Gören Bankaların Gözetiminde Türkiye Ġçin Model
Önerileri ve bu çerçevede; Finansal Ġstikrar Komitesi‟ne Dair Öneriler, BDDK, SPK ve Hazine
MüsteĢarlığı‟na Dair Öneriler, Yasal Altyapıya Dair Öneriler ve Finansal Yapıya Dair Bir Öneri:
Finansal Yapının Yeniden Tasarlanması konuları dikkat çekmektedir.
Yazara göre finansal hizmetlerin dağıtım ağında bankalar stratejik konumda olup, payları bir
borsada iĢlem gören bankalar, mahiyetleri itibarı ile sistemik açıdan önemli finansal kuruluĢ olarak
kabul edilmelidir. Payları bir borsada iĢlem gören bankaların had safhadaki önemi, bu bankaların
daha dikkatli gözetimini gerektirmekte olup, bu görev Türkiye'de farklı düzenleyici ve denetleyici
otoriteler tarafından yürütüldüğünden, koordinasyon ihtiyacı en üst seviyede olmaktadır.
Kitapta, Türkiye'de finans sektöründe var olduğu düĢünülen bazı sorunlar ele alınırken, bu
sorunlara karĢı çözüm önerileri ve düĢünme kapısını aralayacak fikirler ileri sürülmektedir. Bir tez
çalıĢması olan sözkonusu kitapta, Türkiye‟de payları borsada iĢlem gören bankalarda görülen
uygulamalardan hareketle ortaya konulan, “Türkiye‟de payları borsada iĢlem gören bankaların
gözetiminde etkinlik zayıftır.” hipotezinin test sonuçları da yer almaktadır.
Risk Yönetimi Dairesi
100
RĠSK BÜLTENĠFSDFHKSHF
RĠSK BÜLTENĠ
123
NĠSAN 2014
Kaynak: Kitap: Payları Borsada İşlem Gören Bankaların Sermaye Piyasası Açısından Gözetimi
Link:http://www.tbb.org.tr/Content/Upload/Dokuman/2093/Ethem_Sancak-Web-10092013.pdf
Risk Yönetimi Dairesi
101
Download

NİSAN 2014 - Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu